๐Ÿ”ด Latest News Loading...

เคฌुเคงเคตाเคฐ, 20 เคฎเคˆ 2026

Bihar : เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เค•ेเคตเคฒ เคจौเค•เคฐी เค•ी เคฌाเคค เค•เคฐเคจे เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เคšเคฒेเค—ा

 เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เคฌเคข़เคคी เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคธे เค†เคฎ เคœเคจเคคा เคชเคฐेเคถाเคจ, เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เค•ा เค–เคฐ्เคš เคธंเคญाเคฒเคจा เคนुเค† เคฎुเคถ्เค•िเคฒ


เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคจे เค†เคฎ เคฒोเค—ों เค•ी เคœिंเคฆเค—ी เค•ो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เค•เคฐเคจा เคถुเคฐू เค•เคฐ เคฆिเคฏा เคนै। เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เค–ाเคจे-เคชीเคจे เค•ी เคตเคธ्เคคुเค“ं เคธे เคฒेเค•เคฐ เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เคฎें เค‡เคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคนोเคจे เคตाเคฒे เคธाเคฎाเคจों เค•े เคฆाเคฎ เคคेเคœी เคธे เคฌเคข़ เคฐเคนे เคนैं। เค‡เคธเค•ा เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เค…เคธเคฐ เค—เคฐीเคฌ เค”เคฐ เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•े เคชเคฐिเคตाเคฐों เคชเคฐ เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒ เคฐเคนा เคนै। เค˜เคฐ เคšเคฒाเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค—ों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เคชเคนเคฒे เคœिเคคเคจे เคชैเคธे เคฎें เคชूเคฐे เคฎเคนीเคจे เค•ा เคฐाเคถเคจ เค† เคœाเคคा เคฅा, เค…เคฌ เค‰เคคเคจे เคฎें เค†เคงा เคธाเคฎाเคจ เคญी เคจเคนीं เคฎिเคฒ เคชा เคฐเคนा เคนै।

เค—ांเคต เคธे เคฒेเค•เคฐ เคถเคนเคฐ เคคเค• เคฒोเค— เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค•ी เคฎाเคฐ เคेเคฒ เคฐเคนे เคนैं। เคธเคฌ्เคœिเคฏों, เคฆाเคฒ, เคคेเคฒ, เค—ैเคธ เคธिเคฒेंเคกเคฐ เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เคœเคฐूเคฐी เคธाเคฎाเคจ เค•ी เค•ीเคฎเคคों เคฎें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฌเคข़ोเคคเคฐी เคนो เคฐเคนी เคนै। เค•เคˆ เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ो เค…เคฌ เค–เคฐ्เคš เค•เคฎ เค•เคฐเคจे เค•े เคฒिเค เค…เคชเคจी เคœเคฐूเคฐเคคों เคฎें เค•เคŸौเคคी เค•เคฐเคจी เคชเคก़ เคฐเคนी เคนै। เคฌเคš्เคšों เค•ी เคชเคข़ाเคˆ, เค‡เคฒाเคœ เค”เคฐ เค˜เคฐ เค•े เค…เคจ्เคฏ เคœเคฐूเคฐी เค–เคฐ्เคšों เค•ो เคธंเคญाเคฒเคจा เคญी เคฎुเคถ्เค•िเคฒ เคนोเคคा เคœा เคฐเคนा เคนै।


เคฌाเคœाเคฐ เคฎें เค–เคฐीเคฆाเคฐी เค•เคฐเคจे เคชเคนुंเคšे เคฒोเค—ों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค†เคฎเคฆเคจी เค‰เคคเคจी เคจเคนीं เคฌเคข़ เคฐเคนी เคœिเคคเคจी เคคेเคœी เคธे เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคนै। เคฎเคœเคฆूเคฐी เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค—ों เค•े เคธाเคฎเคจे เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค˜เคฐ เค•ा เค–เคฐ्เคš เคšเคฒाเคจे เค•ी เคฌเคจ เค—เคˆ เคนै। เค—्เคฐाเคฎीเคฃ เค‡เคฒाเค•ों เคฎें เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค—ों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค–ेเคคी เคธे เคนोเคจे เคตाเคฒी เค†เคฏ เคชเคนเคฒे เคนी เค•เคฎ เคนै, เคŠเคชเคฐ เคธे เคฌเคข़เคคी เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคจे เคชเคฐेเคถाเคจिเคฏों เค•ो เค”เคฐ เคฌเคข़ा เคฆिเคฏा เคนै।

เคฎเคนिเคฒाเค“ं เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เคฐเคธोเคˆ เค•ा เคฌเคœเคŸ เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคฌिเค—เคก़ เคšुเค•ा เคนै। เคชเคนเคฒे เคœो เคธाเคฎाเคจ เค†เคธाเคจी เคธे เค–เคฐीเคฆ เคฒिเคฏा เคœाเคคा เคฅा, เค…เคฌ เค‰เคธी เคธाเคฎाเคจ เค•ो เค–เคฐीเคฆเคจे เคธे เคชเคนเคฒे เค•เคˆ เคฌाเคฐ เคธोเคšเคจा เคชเคก़เคคा เคนै। เค•เคˆ เค˜เคฐों เคฎें เคฒोเค— เคœเคฐूเคฐเคค เค•ा เคธाเคฎाเคจ เค•เคฎ เคฎाเคค्เคฐा เคฎें เค–เคฐीเคฆเคจे เค•ो เคฎเคœเคฌूเคฐ เคนो เค—เค เคนैं।

เคฏुเคตाเค“ं เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เค•ेเคตเคฒ เคจौเค•เคฐी เค•ी เคฌाเคค เค•เคฐเคจे เคธे เค•ाเคฎ เคจเคนीं เคšเคฒेเค—ा, เคฌเคฒ्เค•ि เคเคธी เค•ंเคชเคจिเคฏों เค”เคฐ เค‰เคฆ्เคฏोเค—ों เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนै เคœो เคฐाเคœ्เคฏ เคฎें เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคชैเคฆा เค•เคฐ เคธเค•ें। เคฌเคก़ी เคธंเค–्เคฏा เคฎें เคฏुเคตा เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เคฒिเค เคฆूเคธเคฐे เคฐाเคœ्เคฏों เค•ी เค“เคฐ เคชเคฒाเคฏเคจ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เค…เค—เคฐ เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เคซैเค•्เคŸ्เคฐी เค”เคฐ เค•ंเคชเคจिเคฏां เคฒเค—ेंเค—ी เคคो เคฒोเค—ों เค•ो เค…เคชเคจे เคนी เคฐाเคœ्เคฏ เคฎें เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฎिเคฒ เคธเค•ेเค—ा เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธ्เคฅिเคคि เคญी เคฎเคœเคฌूเคค เคนोเค—ी।

เค†เคฎ เคœเคจเคคा เค•ा เคฎाเคจเคจा เคนै เค•ि เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ो เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคจिเคฏंเคค्เคฐिเคค เค•เคฐเคจे เค”เคฐ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฌเคข़ाเคจे เค•े เคฒिเค เค ोเคธ เค•เคฆเคฎ เค‰เค ाเคจे เคšाเคนिเค। เคฒोเค—ों เค•ो เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคนै เค•ि เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฐाเคนเคค เคฆेเคจे เคตाเคฒी เคฏोเคœเคจाเคं เคฒाเค—ू เค•ी เคœाเคंเค—ी เคคाเค•ि เค†เคฎ เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ो เค•ुเค› เคธเคนाเคฐा เคฎिเคฒ เคธเค•े।


เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

India : เคกेเคŸा เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคตिเค•ाเคธ เค•ी เคธंเคญाเคตเคจाเค“ं เค•ी เคฆिเคถा เคญी เคคเคฏ เค•เคฐเคคा

 เคจ्เคฏू เคธंเคœीเคตเคจ (New Sanjivan) เคšैเคจเคฒ เค•ा เคตिเคถ्เคฒेเคทเคฃ: เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เค•ी เคคाเค•เคค เค”เคฐ เค†เค—े เค•ी เคฐเคฃเคจीเคคि

เคชिเค›เคฒे 28 เคฆिเคจों เค•े เคฆौเคฐाเคจ “เคจ्เคฏू เคธंเคœीเคตเคจ” เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคšैเคจเคฒ เค•े เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจ เค•ा เคตिเคถ्เคฒेเคทเคฃ เคฏเคน เคธ्เคชเคท्เคŸ เค•เคฐเคคा เคนै เค•ि เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ (Shorts) เคซॉเคฐ्เคฎेเคŸ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคฆเคฐ्เคถเค•ों เคคเค• เคชเคนुँเคš เคฐเคนा เคนै। เคฏเคน เคกेเคŸा เคจ เค•ेเคตเคฒ เค†เคชเค•ी เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคธเคซเคฒเคคा เค•ो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคตिเค•ाเคธ เค•ी เคธंเคญाเคตเคจाเค“ं เค•ी เคฆिเคถा เคญी เคคเคฏ เค•เคฐเคคा เคนै।

เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคซ़ीเคก เค•ा เคฆเคฌเคฆเคฌा

เค†เคชเค•े เคšैเคจเคฒ เคชเคฐ เค•ुเคฒ เคต्เคฏूเคœ़ เคฎें เคธे เคฒเค—เคญเค— 92.1% เคต्เคฏूเคœ़ เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคซ़ीเคก เคธे เค†เค เคนैं, เคœो เค•ि 13,917 เคต्เคฏूเคœ़ เค•े เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนै। เคฏเคน เคเค• เคฌเคนुเคค เคฎเคœเคฌूเคค เคธंเค•ेเคค เคนै เค•ि เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เค•ा เคเคฒ्เค—ोเคฐिเคฆเคฎ เค†เคชเค•े เคถॉเคฐ्เคŸ เคตीเคกिเคฏो เค•ो เคธเค•्เคฐिเคฏ เคฐूเคช เคธे เคช्เคฐเคฎोเคŸ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै। เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคฏเคน เคนै เค•ि เค†เคชเค•े เคตीเคกिเคฏो เค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ, เคंเค—ेเคœเคฎेंเคŸ เค”เคฐ เคฐिเคŸेंเคถเคจ เค…เคš्เค›ा เคนै, เคœिเคธเค•ी เคตเคœเคน เคธे เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เค‰เคจ्เคนें เคจเค เคฆเคฐ्เคถเค•ों เคคเค• เคชเคนुँเคšा เคฐเคนा เคนै।

เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เค•ी เคฏเคน เคธเคซเคฒเคคा เคฌเคคाเคคी เคนै เค•ि เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคคेเคœ़, เค†เค•เคฐ्เคทเค• เค”เคฐ เคธ्เค•्เคฐॉเคฒ-เคธ्เคŸॉเคชिंเค— เค•्เคทเคฎเคคा เคฐเค–เคคा เคนै। เค†เคœ เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฏुเค— เคฎें เคœเคนाँ เคฆเคฐ्เคถเค•ों เค•ा เคง्เคฏाเคจ เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคธเคฎเคฏ เค•े เคฒिเค เคŸिเค•เคคा เคนै, เคตเคนाँ เคฏเคน เคเค• เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ी เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงि เคนै।

เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคธเคฐ्เคš เคธे เคธ्เคฅिเคฐ เคŸ्เคฐैเคซिเค•

เคฆूเคธเคฐे เคธเคฌเคธे เคฌเคก़े เคธ्เคฐोเคค เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคธเคฐ्เคš เคธे 1,055 เคต्เคฏूเคœ़ (7.0%) เค†เค เคนैं। เคฏเคน เคเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธंเค•ेเคค เคนै เค•ि เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เค•ेเคตเคฒ เคตाเคฏเคฐเคฒ เคจเคนीं เคนो เคฐเคนा, เคฌเคฒ्เค•ि เคฒोเค— เค‰เคธे เค–ोเคœ เคญी เคฐเคนे เคนैं। เค‡เคธเค•ा เค…เคฐ्เคฅ เคนै เค•ि เค†เคชเค•े เคตीเคกिเคฏो เค•िเคธी เคจ เค•िเคธी เคตिเคทเคฏ, เคœाเคจเค•ाเคฐी เคฏा เค•ीเคตเคฐ्เคก เคธे เคœुเคก़े เคนुเค เคนैं เคœिเคจ्เคนें เคฆเคฐ्เคถเค• เค–ोเคœเคคे เคนैं।

เคฏเคฆि เค‡เคธ เคนिเคธ्เคธे เค•ो เค”เคฐ เคฎเคœเคฌूเคค เค•िเคฏा เคœाเค, เคคो เคšैเคจเคฒ เค•ो เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค• เคธ्เคฅाเคฏी เคต्เคฏूเคœ़ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคे เคนैं। เค‡เคธเค•े เคฒिเค เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนै เค•ि:

เคตीเคกिเคฏो เค•े เคŸाเค‡เคŸเคฒ เคฎें เคธ्เคชเคท्เคŸ เค”เคฐ เคธเคŸीเค• เค•ीเคตเคฐ्เคก เคนों

เคกिเคธ्เค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคฎें เคตिเคทเคฏ เคธे เคœुเคก़े เคถเคฌ्เคฆों เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เคนो

เคนैเคถเคŸैเค— เคธเคนी เค”เคฐ เคŸ्เคฐेंเคกिंเค— เคนों

เค•ंเคŸेंเคŸ เคเคธे เคตिเคทเคฏों เคชเคฐ เคนो เคœिเคจเค•ी เค–ोเคœ เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคนोเคคी เคฐเคนเคคी เคนै

เคธเคฐ्เคš เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคตเคน เค†เคงाเคฐ เคนै เคœो เค•िเคธी เคญी เคšैเคจเคฒ เค•ो “เคธ्เคฅाเคฏी เค—्เคฐोเคฅ” เคฆेเคคा เคนै।

เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคซीเคšเคฐ्เคธ เค•ी เค•เคฎเคœोเคฐ เคธ्เคฅिเคคि

เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคซीเคšเคฐ्เคธ (Browse features) เคธे เค•ेเคตเคฒ 0.5% เคฏाเคจी 82 เคต्เคฏूเคœ़ เค†เค เคนैं। เคฏเคน เคนिเคธ्เคธा เค…เคชेเค•्เคทाเค•ृเคค เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคนै। เค‡เคธเค•ा เคฎเคคเคฒเคฌ เคฏเคน เคนै เค•ि เค†เคชเค•े เคตीเคกिเคฏो เค…เคญी เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เค•े เคนोเคฎเคชेเคœ, เคธเคฌ्เคธเค•्เคฐिเคช्เคถเคจ เคซ़ीเคก เค”เคฐ เคเค•्เคธเคช्เคฒोเคฐ เคธेเค•्เคถเคจ เคฎें เคœ्เคฏाเคฆा เคช्เคฐเคญाเคตी เคคเคฐीเค•े เคธे เคจเคนीं เคชเคนुँเคš เคฐเคนे เคนैं।

เค‡เคธे เคธुเคงाเคฐเคจे เค•े เคฒिเค เคธเคฌเคธे เคœเคฐूเคฐी เคšीเคœ़ เคนै เคฅंเคฌเคจेเคฒ เค”เคฐ เคŸाเค‡เคŸเคฒ เค•ी เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा। เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคคเคญी เคฌเคข़เคคा เคนै เคœเคฌ:

เคฅंเคฌเคจेเคฒ เค†เค•เคฐ्เคทเค• เค”เคฐ เคธ्เคชเคท्เคŸ เคนो

เคŸाเค‡เคŸเคฒ เคœिเคœ्เคžाเคธा เคชैเคฆा เค•เคฐे

เคตीเคกिเคฏो เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เคฎเคœเคฌूเคค เคนो

เคตॉเคš เคŸाเค‡เคฎ เค…เคš्เค›ा เคนो

เค…เค—เคฐ เคฏे เคธुเคงाเคฐ เค•िเค เคœाเคँ เคคो เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคซीเคšเคฐ्เคธ เคธे เค†เคจे เคตाเคฒा เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌเคข़ เคธเค•เคคा เคนै, เคœो เคšैเคจเคฒ เค•ी เคธ्เคฅिเคฐเคคा เค•े เคฒिเค เคฌเคนुเคค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै।

เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เค•ी เคธเคซเคฒเคคा เค•ा เคฐाเคœ

เค†เคชเค•े เคšैเคจเคฒ เค•ी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคคाเค•เคค เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคตीเคกिเคฏो เคนैं। เคฏเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เค•ि:

เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคœเคฒ्เคฆी เคธเคฎเค เคฎें เค†เคคा เคนै

เคถुเคฐुเค†เคค เค•े 1–3 เคธेเค•ंเคก เคช्เคฐเคญाเคตी เคนैं

เคฆเคฐ्เคถเค• เคตीเคกिเคฏो เค•ो เคธ्เค•्เคฐॉเคฒ เค•เคฐเคจे เคธे เคฐोเค• เคฐเคนे เคนैं

เคเคฒ्เค—ोเคฐिเคฆเคฎ เค•ो เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคชเคธंเคฆ เค† เคฐเคนा เคนै

เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคฎें เคธเคซเคฒเคคा เค•ा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคจिเคฏเคฎ เคนै “เคชเคนเคฒा เค‡เคฎ्เคช्เคฐेเคถเคจ เคนी เคธเคฌ เค•ुเค› เคนै।” เคฏเคฆि เคถुเคฐुเค†เคคी เคธेเค•ंเคก เค•เคฎเคœोเคฐ เคนुเค, เคคो เคตीเคกिเคฏो เคคुเคฐंเคค เคธ्เค•िเคช เคนो เคœाเคคा เคนै।

เคธुเคงाเคฐ เค•े เคช्เคฐเคฎुเค– เคธुเคाเคต

1. เคชเคนเคฒे 3 เคธेเค•ंเคก เคชเคฐ เคซोเค•เคธ

เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคตीเคกिเคฏो เคฎें เคธเคฌเคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนिเคธ्เคธा เคถुเคฐुเค†เคคी 3 เคธेเค•ंเคก เคนोเคคे เคนैं। เค‡เคจ्เคนें เค”เคฐ เค…เคงिเค• เคช्เคฐเคญाเคตी เคฌเคจाเคจे เค•े เคฒिเค:

เคถुเคฐुเค†เคค เคฎें เคธเคตाเคฒ เคชूเค›ें

เคšौंเค•ाเคจे เคตाเคฒा เคคเคฅ्เคฏ เคฆें

เคคेเคœ़ เคตिเคœुเค…เคฒ เคฌเคฆเคฒाเคต เคฐเค–ें

เคธीเคงे เคฎुเคฆ्เคฆे เคชเคฐ เค†เคँ

2. เคธเคฐ्เคš เค‘เคช्เคŸिเคฎाเค‡เคœेเคถเคจ เคฌเคข़ाเคँ

เค†เคชเค•े 7% เคธเคฐ्เคš เคต्เคฏूเคœ़ เคฏเคน เคฆिเค–ाเคคे เคนैं เค•ि เค‡เคธเคฎें เค”เคฐ เคตृเคฆ्เคงि เคธंเคญเคต เคนै। เค‡เคธเค•े เคฒिเค:

เค•ीเคตเคฐ्เคก เคฐिเคธเคฐ्เคš เค•เคฐें

เคŸ्เคฐेंเคกिंเค— เคŸॉเคชिเค•्เคธ เคชเคฐ เคตीเคกिเคฏो เคฌเคจाเคं

เคŸाเค‡เคŸเคฒ เคฎें เคฒोเค•ेเคถเคจ, เคจाเคฎ เคฏा เคตिเคทเคฏ เคธ्เคชเคท्เคŸ เคฐเค–ें

3. เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคซीเคšเคฐ्เคธ เคธुเคงाเคฐें

เคฏเคน เค•्เคทेเคค्เคฐ เค…เคญी เค•เคฎเคœोเคฐ เคนै, เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธเคฎें เคฌเคนुเคค เคธंเคญाเคตเคจाเคँ เคนैं:

เคนाเคˆ-เค•्เคตाเคฒिเคŸी เคฅंเคฌเคจेเคฒ เคฌเคจाเคं

เค•ंเคŸ्เคฐाเคธ्เคŸ เค”เคฐ เคŸेเค•्เคธ्เคŸ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐें

เคตीเคกिเคฏो เค•ा เคŸॉเคชिเค• เคธ्เคชเคท्เคŸ เคฐเค–ें

เคฒंเคฌे เคตीเคกिเคฏो เค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคธ्เคŸ्เคฐเค•्เคšเคฐ เคฌेเคนเคคเคฐ เค•เคฐें

4. เค•ंเคŸेंเคŸ เค•ी เคจिเคฐंเคคเคฐเคคा

เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคชเคฐ เค—्เคฐोเคฅ เค•े เคฒिเค เคจिเคฏเคฎिเคคเคคा เคฌेเคนเคฆ เคœเคฐूเคฐी เคนै। เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคชोเคธ्เคŸिंเค— เคธे เคเคฒ्เค—ोเคฐिเคฆเคฎ เค•ो เคธंเค•ेเคค เคฎिเคฒเคคा เคนै เค•ि เคšैเคจเคฒ เคเค•्เคŸिเคต เคนै।

เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคธंเคญाเคตเคจाเคँ

เค…เค—เคฐ “เคจ्เคฏू เคธंเคœीเคตเคจ” เคšैเคจเคฒ เค‡เคธी เคฆिเคถा เคฎें เค†เค—े เคฌเคข़เคคा เคนै, เคคो เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฏเคน เค”เคฐ เค…เคงिเค• เคคेเคœी เคธे เค—्เคฐो เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै। เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคกेเคŸा เคฏเคน เคฆिเค–ाเคคा เคนै เค•ि:

เค†เคชเค•े เคชाเคธ เคฎเคœเคฌूเคค เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เค‘เคกिเคฏंเคธ เคฌेเคธ เคนै

เค•ंเคŸेंเคŸ เค•ो เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคช्เคฐเคฎोเคŸ เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै

เคธเคฐ्เคš เคŸ्เคฐैเคซिเค• เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌเคข़ เคฐเคนा เคนै

เคฏเคฆि เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เค”เคฐ เคธเคฐ्เคš เคŸ्เคฐैเคซिเค• เค•ो เคฎเคœเคฌूเคค เค•िเคฏा เคœाเค, เคคो เคšैเคจเคฒ เค•ेเคตเคฒ เคตाเคฏเคฐเคฒ เคนी เคจเคนीं เคฐเคนेเค—ा, เคฌเคฒ्เค•ि เคเค• เคธ्เคฅाเคฏी เคฌ्เคฐांเคก เค•े เคฐूเคช เคฎें เคญी เคตिเค•เคธिเคค เคนो เคธเค•เคคा เคนै।

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

“เคจ्เคฏू เคธंเคœीเคตเคจ” เคšैเคจเคฒ เค•ा เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจ เคธंเคคोเคทเคœเคจเค• เค”เคฐ เคธंเคญाเคตเคจाเค“ं เคธे เคญเคฐเคชूเคฐ เคนै। เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคซ़ीเคก เคธे เคฎिเคฒ เคฐเคนी เคญाเคฐी เคธเคซเคฒเคคा เคฏเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคी เคนै เค•ि เค†เคชเค•ा เค•ंเคŸेंเคŸ เคฆเคฐ्เคถเค•ों เค•ो เค†เค•เคฐ्เคทिเคค เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै। เค…เคฌ เคœเคฐूเคฐเคค เค‡เคธ เคฌाเคค เค•ी เคนै เค•ि เค‡เคธ เคธเคซเคฒเคคा เค•ो เคธंเคคुเคฒिเคค เค—्เคฐोเคฅ เคฎें เคฌเคฆเคฒा เคœाเค।

เคธिเคฐ्เคซ เคถॉเคฐ्เคŸ्เคธ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคญเคฐ เคฐเคนเคจे เค•े เคฌเคœाเคฏ เคธเคฐ्เคš เค”เคฐ เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़ เคŸ्เคฐैเคซिเค• เค•ो เคญी เคฎเคœเคฌूเคค เค•เคฐเคจा เคนोเค—ा। เคธเคนी เคฐเคฃเคจीเคคि, เคฌेเคนเคคเคฐ เคŸाเค‡เคŸเคฒ, เค†เค•เคฐ्เคทเค• เคฅंเคฌเคจेเคฒ เค”เคฐ เคฎเคœเคฌूเคค เค•ंเคŸेंเคŸ เคธे เค†เคชเค•ा เคšैเคจเคฒ เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เค”เคฐ เค…เคงिเค• เคŠँเคšाเค‡เคฏों เคคเค• เคชเคนुँเคš เคธเค•เคคा เคนै।

เค…เค—เคฐ เค‡เคธी เคฆिเคถा เคฎें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เค•ाเคฎ เค•िเคฏा เคœाเค, เคคो “เคจ्เคฏू เคธंเคœीเคตเคจ” เคเค• เคฎเคœเคฌूเคค เค”เคฐ เคช्เคฐเคญाเคตเคถाเคฒी เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคฌ्เคฐांเคก เคฌเคจ เคธเค•เคคा เคนै।

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

Bihar : 19 เคฎเคˆ เค•े เคตिเคถेเคท เคฆिเคตเคธ เคชเคฐ เคฌिเคนाเคฐी เคŸोเคจ เคฎें เค–ाเคธ เคฒेเค–

                      เค†เคˆเคชीเคเคฒ 2026 เคฎें เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคฌेเคŸा เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เค…เคชเคจा เคฌเคฒ्เคฒा เคธे เคชूเคฐा เคฆुเคจिเคฏा เค•े เคนिเคฒा เคฆेเคฒे เคฌा

19 เคฎเคˆ เค•े เคฆिเคจ เค‡เคคिเคนाเคธ, เค–ेเคฒ, เคธเคฎाเคœ เค† เคฐाเคœเคจीเคคि เคธเคญे เคคเคฐเคซ เคธे เคฌเคนुเคค เค–ाเคธ เคฎाเคจเคฒ เคœाเคฒा। เคˆ เคฆिเคจ เค•เคˆ เค—ो เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค˜เคŸเคจा, เคฎเคนाเคจ เคฒोเค—เคจ เค•े เคฏोเค—เคฆाเคจ เค† เคจเคฏा เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงि เค–ाเคคिเคฐ เคฏाเคฆ เค•เค‡เคฒ เคœाเคฒा। เคเคน เคธाเคฒ เคค เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคช्เคฐेเคฎिเคฏเคจ เค–ाเคคिเคฐ 19 เคฎเคˆ เค…เค‰เคฐी เคœ्เคฏाเคฆा เคงเคฎाเค•ेเคฆाเคฐ เคฌเคจ เค—เค‡เคฒ เคฌा, เค•ाเคนे เค•ि เค†เคˆเคชीเคเคฒ 2026 เคฎें เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคฌेเคŸा เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เค…เคชเคจा เคฌเคฒ्เคฒा เคธे เคชूเคฐा เคฆुเคจिเคฏा เค•े เคนिเคฒा เคฆेเคฒे เคฌा।เคญाเคˆ เคธाเคนेเคฌ, เค…เคฌ เคนाเคฒเคค เคˆ เคนो เค—เค‡เคฒ เคฌा เค•ि เค—ांเคต-เคฆेเคนाเคค เคธे เคฒेเค•े เคถเคนเคฐ เคคเค• เคนเคฐ เคœเค—เคน เคฌเคธ เคเค•े เคšเคฐ्เคšा เคฌा— “เคฌिเคนाเคฐ เค•े เค›ोเคฐा เคธเคฌ เคชเคฐ เคญाเคฐी เคฌा।”

เค†เคˆเคชीเคเคฒ เคฎें เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคœเคฒเคตा

เค†เคˆเคชीเคเคฒ เค•े เค‘เคฐेंเคœ เค•ैเคช เค•े เคฒเคก़ाเคˆ เค…เคฌ เคชूเคฐा เคฐोเคฎांเคš เคชเคฐ เคชเคนुंเคš เค—เค‡เคฒ เคฌा। เคชเคนिเคฒे เค—ुเคœเคฐाเคค เคŸाเค‡เคŸंเคธ เค•े เคธाเคˆ เคธुเคฆเคฐ्เคถเคจ 554 เคฐเคจ เคฌเคจा เค•े เคธเคฌเคธे เค†เค—े เคšเคฒ เคฐเคนเคฒ เคฐเคนเคฒें। เค“เค•เคฐा เคชीเค›े เคถुเคญเคฎเคจ เค—िเคฒ 552 เคฐเคจ เค† เคตिเคฐाเคŸ เค•ोเคนเคฒी 542 เคฐเคจ เค•े เคธाเคฅ เคŸเค•्เค•เคฐ เคฆे เคฐเคนเคฒ เคฐเคนเคฒें। เคฌाเค•िเคฐ 19 เคฎเคˆ เค•े เคฎैเคš เคธเคฌเค•ुเค› เคฌเคฆเคฒ เคฆेเคฒเค•।

เคฐाเคœเคธ्เคฅाเคจ เคฐॉเคฏเคฒ्เคธ เค•े เคฏुเคตा เคฌเคฒ्เคฒेเคฌाเคœ เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เคฒเค–เคจเคŠ เคธुเคชเคฐ เคœाเค‡ंเคŸ्เคธ เค•े เค–िเคฒाเคซ เคเคคเคจा เคคाเคฌเคก़เคคोเคก़ เคฌเคฒ्เคฒेเคฌाเคœी เค•เค‡เคฒเคจ เค•ि เคชूเคฐा เคธ्เคŸेเคกिเคฏเคฎ เคฆंเค— เคฐเคน เค—เค‡เคฒ। เคฎเคนเคœ 38 เค—ेंเคฆ เคฎें 93 เคฐเคจ! เคŠ เคญी 10 เค—ो เคฒंเคฌा-เคฒंเคฌा เค›เค•्เค•ा เค•े เคธाเคฅ। เค…เคฌ เค‰เคจเค•ा เค•ुเคฒ เคฐเคจ 579 เคนो เค—เค‡เคฒ เคฌा เค† เคŠ เค‘เคฐेंเคœ เค•ैเคช เคชเคฐ เค•เคฌ्เคœा เคœเคฎा เคฒेเคฒเคจ।

เค…เคฌ เค—ांเคต เค•े เคšाเคฏ เคฆुเค•ाเคจ เคชเคฐ เคฒोเค— เค•เคน เคฐเคนเคฒ เคฌा—

“เคˆ เค›ोเคฐा เคค เคธीเคงा เค—ेंเคฆเคตा เค•े เค–ेเคค เคฎें เคญेเคœ เคฆे เคฐเคนเคฒ เคฌा।”

15 เคธाเคฒ เค•े เค‰เคฎ्เคฐ, เคฒेเค•िเคจ เค–ेเคฒ เคฌเคก़เค•ा เค–िเคฒाเคก़ी เคตाเคฒा

เคธเคฌเคธे เคšौंเค•ाเคตे เคตाเคฒा เคฌाเคค เคˆ เคฌा เค•ि เคตैเคญเคต เค…เคญी เค–ाเคฒी 15 เคธाเคฒ เค•े เคฌा। เคเคคเคจा เค•เคฎ เค‰เคฎिเคฐ เคฎें เค†เคˆเคชीเคเคฒ เคœเค‡เคธเคจ เคฌเคก़ा เคฎंเคš เคชเคฐ เคฆुเคจिเคฏा เค•े เคฆिเค—्เค—เคœ เค—ेंเคฆเคฌाเคœเคจ เค•े เคงुเคจाเคˆ เค•เคฐ เคฆेเคฌ, เคˆ เค›ोเคŸ เคฌाเคค เคจเค‡เค–े।

เค‰เคจเค•เคฐ เคธ्เคŸ्เคฐाเค‡เค• เคฐेเคŸ เคฒเค—เคญเค— 236 เคฌा। เคฎเคคเคฒเคฌ เคนเคฐ เค—ेंเคฆ เคชเคฐ เคšौเค•ा-เค›เค•्เค•ा เคฌเคฐเคธाเคตे เค•े เคคैเคฏाเคฐी। เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคตिเคถेเคทเคœ्เคž เค•เคน เคฐเคนเคฒ เคฌाเคก़ें เค•ि เคˆ เคฒเคก़เค•ा เค†เค—े เคšเคฒเค•े เคญाเคฐเคค เค•े เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ा เคธ्เคŸाเคฐ เคฌเคจ เคธเค•ेเคฒा।

เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคฒोเค— เค–ाเคคिเคฐ เคˆ เค—เคฐ्เคต เค•े เคฌाเคค เคฌा। เคชเคนिเคฒे เคฒोเค— เคฌिเคนाเคฐी เค•เคนเค•े เคฎเคœाเค• เค‰เคก़ाเคตเคค เคฐเคนเคฒ, เคฒेเค•िเคจ เค†เคœ เค–ेเคฒ เค•े เคฎैเคฆाเคจ เคฎें เคฌिเคนाเคฐी เคจौเคœเคตाเคจ เคฆुเคจिเคฏा เค•े เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เคคोเคก़ เคฐเคนเคฒ เคฌा।

เค›เค•्เค•ा เคฎाเคฐเค•े เคฌเคจा เคฆेเคฒเคจ เค‡เคคिเคนाเคธ

เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เค…เคฌ เคเค• เค†เคˆเคชीเคเคฒ เคธीเคœเคจ เคฎें 50 เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เค›เค•्เค•ा เคฒเค—ाเคตे เคตाเคฒा เคญाเคฐเคค เค•े เคชเคนिเคฒा เคฌเคฒ्เคฒेเคฌाเคœ เคฌเคจ เค—เค‡เคฒ เคฌाเคก़ें। เค…เคญी เคคเค• เคŠ 53 เค›เค•्เค•ा เคฒเค—ा เคšुเค•เคฒ เคฌाเคก़ें।

เค…เคฌ เค‰เคจเค•ा เคจเคœเคฐ เค•्เคฐिเคธ เค—ेเคฒ เค•े เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เคชเคฐ เคฌा। เค—ेเคฒ 2012 เคฎें 59 เค›เค•्เค•ा เคฎाเคฐเคฒे เคฐเคนเคฒें। เคฎเคคเคฒเคฌ เคตैเคญเคต เค–ाเคฒी 7 เค›เค•्เค•ा เคฆूเคฐ เคฌाเคก़ें เค‡เคคिเคนाเคธ เคฐเคšे เคธे।

เคˆ เคธुเคจเค•े เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคฏुเคตा เคธเคฌ เค•เคน เคฐเคนเคฒ เคฌा—

“เค…เคฌ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคกो เคฌिเคนाเคฐ เคฎें เคฌเคจेเค—ा।”

เค‘เคฐेंเคœ เค•ैเคช เค•े เค…เคธเคฒी เคฎเคคเคฒเคฌ

เค†เคˆเคชीเคเคฒ เคฎें เค‘เคฐेंเคœ เค•ैเคช เค“เคน เคฌเคฒ्เคฒेเคฌाเคœ เค•े เคฎिเคฒेเคฒा เคœे เคชूเคฐा เคŸूเคฐ्เคจाเคฎेंเคŸ เคฎें เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคฐเคจ เคฌเคจाเคตेเคฒा। เคฎैเคš เคฆเคฐ เคฎैเคš เคœเคตเคจ เค–िเคฒाเคก़ी เคธเคฌเคธे เค†เค—े เคฐเคนेเคฒा, เคŠ เคฎैเคฆाเคจ เคฎें เคˆ เค–ाเคธ เค•ैเคช เคชเคนเคจเค•े เค‰เคคเคฐเคฒा। เคซाเค‡เคจเคฒ เค•े เคฌाเคฆ เคธเคฌเคธे เค…เคงिเค• เคฐเคจ เคตाเคฒा เค–िเคฒाเคก़ी เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคฐूเคช เคธे เคˆ เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคชाเคตेเคฒा।

เคˆ เค•ैเคช เคธिเคฐ्เคซ เคฐเคจ เค•े เค•เคนाเคจी เคจเค‡เค–े, เคฌเคฒ्เค•ि เคจिเคฐंเคคเคฐ เคฎेเคนเคจเคค, เค†เคค्เคฎเคตिเคถ्เคตाเคธ เค† เคฆเคฌाเคต เคฎें เคถाเคจเคฆाเคฐ เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจ เค•े เคชเคนเคšाเคจ เคน।

เค†เคˆเคชीเคเคฒ เค‡เคคिเคนाเคธ เคฎें เค‘เคธ्เคŸ्เคฐेเคฒिเคฏा เค•े เคกेเคตिเคก เคตॉเคฐ्เคจเคฐ เคคीเคจ เคฌाเคฐ เค‘เคฐेंเคœ เค•ैเคช เคœीเคค เคšुเค•เคฒ เคฌाเคก़ें। เคฒेเค•िเคจ เคเคน เคธाเคฒ เคšเคฐ्เคšा เคฎें เคฌเคธ เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคฌेเคŸा เคฌा।

19 เคฎเคˆ เค•ा เค…เค‰เคฐी เคฎเคนเคค्เคต

19 เคฎเคˆ เค–ाเคฒी เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เค–ाเคคिเคฐ เค–ाเคธ เคจเค‡เค–े। เคˆ เคฆिเคจ เคธเคฎाเคœिเค• เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค† เคช्เคฐेเคฐเคฃा เค–ाเคคिเคฐ เคญी เคฏाเคฆ เค•เค‡เคฒ เคœाเคฒा। เค•เคˆ เคœเค—เคน เคฏुเคตा เคฆिเคตเคธ, เคถिเค•्เคทा เค…เคญिเคฏाเคจ เค† เค–ेเคฒ เคช्เคฐเคคिเคญा เคธเคฎ्เคฎाเคจ เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค†เคฏोเคœिเคค เคนोเคฒा।

เค†เคœ เค•े เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฏुเคตा เคชीเคข़ी เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคฎें เค‰เคฒเคเคฒ เคฌा, เคฒेเค•िเคจ เคตैเคญเคต เคœเค‡เคธเคจ เค–िเคฒाเคก़ी เคธाเคฌिเคค เค•เคฐ เคฐเคนเคฒ เคฌाเคก़ें เค•ि เคฎेเคนเคจเคค, เค…เคจुเคถाเคธเคจ เค† เค†เคค्เคฎเคตिเคถ्เคตाเคธ เคธे เค•ुเค›ो เคนाเคธिเคฒ เค•เค‡เคฒ เคœा เคธเค•ेเคฒा।

เคฌिเคนाเคฐ เคฌเคฆเคฒ เคฐเคนเคฒ เคฌा

เคชเคนिเคฒे เคฌिเคนाเคฐ เค•े เคชเคนเคšाเคจ เคฎเคœเคฆूเคฐी, เคชเคฒाเคฏเคจ เค† เค—เคฐीเคฌी เคธे เคœोเคก़เคฒ เคœाเคค เคฐเคนเคฒ। เคฒेเค•िเคจ เค…เคฌ เคถिเค•्เคทा, เคช्เคฐเคถाเคธเคจ, เค–ेเคฒ เค† เคคเค•เคจीเค• เคนเคฐ เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคฌिเคนाเคฐी เคฏुเคตा เคंเคกा เค—ाเคก़ เคฐเคนเคฒ เคฌाเคก़ें।

เค†เคˆเคเคเคธ เคธे เคฒेเค•े เค•्เคฐिเค•ेเคŸ เคคเค•, เคฌिเคนाเคฐी เคช्เคฐเคคिเคญा เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฆेเคถ เค•े เคจाเคฎ เคฐोเคถเคจ เค•เคฐเคค เคฌा। เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เค•े เคธเคซเคฒเคคा เคฒाเค–ों เคฌเคš्เคšเคจ เค–ाเคคिเคฐ เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฌเคจ เค—เค‡เคฒ เคฌा।

เค…เคฌ เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคญी เค•เคนे เคฒเค—เคฒ เคฌाเคก़ें—

“เคชเคข़ाเคˆ เค•े เคธाเคฅ เค–ेเคฒो เคœเคฐूเคฐी เคฌा।”

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

19 เคฎเคˆ เค•े เคˆ เคฆिเคจ เคฌिเคนाเคฐ เค–ाเคคिเคฐ เค—เคฐ्เคต, เค‰เคค्เคธाเคน เค† เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เค•े เคฆिเคจ เคฌเคจ เค—เค‡เคฒ เคฌा। เค†เคˆเคชीเคเคฒ เคฎें เคตैเคญเคต เคธूเคฐ्เคฏเคตंเคถी เค•े เคงเคฎाเค•ा เคธाเคฌिเคค เค•เคฐ เคฆेเคฒเค• เค•ि เคช्เคฐเคคिเคญा เค—ांเคต เค•े เค—เคฒी เคธे เคจिเค•เคฒเค•े เคฆुเคจिเคฏा เค•े เคฎंเคš เคคเค• เคชเคนुंเคš เคธเค•ेเคฒा।

เค†เคœ เคนเคฐ เคฌिเคนाเคฐी เค•े เคธीเคจा เค—เคฐ्เคต เคธे เคšौเคก़ा เคฌा। เคฒोเค— เค•เคน เคฐเคนเคฒ เคฌा—

“เคฌिเคนाเคฐ เค…เคฌ เคชीเค›े เคจเค‡เค–े, เคฌिเคนाเคฐ เค…เคฌ เค–ेเคฒ เคฎें เคญी เคธुเคชเคฐเคชाเคตเคฐ เคฌเคจ เคฐเคนเคฒ เคฌा।”

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

Jharkhand :เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎाเคœ เค•े เคญीเคคเคฐ เคนी เคฎเคคเคญेเคฆ เค–ुเคฒเค•เคฐ เคธाเคฎเคจे

เค†เคฆिเคตाเคธी เคชเคนเคšाเคจ เคœเคจ्เคฎ เคธे เคœुเคก़ी เคนोเคคी เคนै, เคงเคฐ्เคฎ เคธे เคจเคนीं

เคाเคฐเค–ंเคก เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคตिเคฎเคฐ्เคถ เคฎें เค‡เคจ เคฆिเคจों เคเค• เคฌเคก़ा เคธเคตाเคฒ เคšเคฐ्เคšा เค•ा เคตिเคทเคฏ เคฌเคจा เคนुเค† เคนै—เค•्เคฏा เคงเคฐ्เคฎ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เค•เคฐเคจे เค•े เคฌाเคฆ เคญी เค•ोเคˆ เคต्เคฏเค•्เคคि เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि (ST) เค•ा เคฒाเคญ เคฒे เคธเค•เคคा เคนै? เคฏเคน เคฌเคนเคธ เคคเคฌ เค”เคฐ เคคेเคœ เคนो เค—เคˆ เคœเคฌ เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎाเคœ เคธे เค†เคจे เคตाเคฒी เคฎेเค˜ा เค‰เคฐांเคต เคจे เคाเคฐเค–ंเคก เค•ी เค•ृเคทि เคฎंเคค्เคฐी Shilpi Neha Tirkey เค•े เค–िเคฒाเคซ เคœเคจเคนिเคค เคฏाเคšिเค•ा เคฆाเคฏเคฐ เค•เคฐ เคฆी। เค‡เคธ เคฏाเคšिเค•ा เคฎें เคฎांเค— เค•ी เค—เคˆ เคนै เค•ि เคฏเคฆि เค•ोเคˆ เคต्เคฏเค•्เคคि เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎ เค…เคชเคจा เคšुเค•ा เคนै, เคคो เค‰เคธเค•ा เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि เค•ा เคœाเคคि เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคชเคค्เคฐ เคฐเคฆ्เคฆ เค•िเคฏा เคœाเคจा เคšाเคนिเค।

เคฏเคน เคฎाเคฎเคฒा เค‡เคธเคฒिเค เคญी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนो เค—เคฏा เคนै เค•्เคฏोंเค•ि เค‡เคธเคฎें เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎाเคœ เค•े เคญीเคคเคฐ เคนी เคฎเคคเคญेเคฆ เค–ुเคฒเค•เคฐ เคธाเคฎเคจे เค† เคฐเคนे เคนैं। เคเค• เคชเค•्เคท เคฎाเคจเคคा เคนै เค•ि เคงเคฐ्เคฎ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เค•े เคฌाเคฆ เคต्เคฏเค•्เคคि เค•ी เคธाเคฎाเคœिเค• เคชเคนเคšाเคจ เคฌเคฆเคฒ เคœाเคคी เคนै, เค‡เคธเคฒिเค เค‰เคธे เค†เคฆिเคตाเคธी เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคฒाเคญ เคจเคนीं เคฎिเคฒเคจा เคšाเคนिเค। เคตเคนीं เคฆूเคธเคฐा เคชเค•्เคท เค•เคนเคคा เคนै เค•ि เค†เคฆिเคตाเคธी เคชเคนเคšाเคจ เคœเคจ्เคฎ เคธे เคœुเคก़ी เคนोเคคी เคนै, เคงเคฐ्เคฎ เคธे เคจเคนीं।

เคญाเคฐเคค เค•े เคธंเคตिเคงाเคจ เคฎें เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคिเคฏों เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เคฎुเค–्เคฏ เคฐूเคช เคธे เค‰เคจเค•ी เคœเคจเคœाเคคीเคฏ เค‰เคค्เคชเคค्เคคि, เคธाเคฎाเคœिเค• เคชเคฐंเคชเคฐा, เคธांเคธ्เค•ृเคคिเค• เคตिเคถेเคทเคคाเค“ं เค”เคฐ เคเคคिเคนाเคธिเค• เคชिเค›เคก़ेเคชเคจ เค•े เค†เคงाเคฐ เคชเคฐ เค•ी เค—เคˆ เคนै। เคธंเคตिเคงाเคจ เค•े เค…เคจुเคš्เค›ेเคฆ 342 เค•े เคคเคนเคค เคฐाเคท्เคŸ्เคฐเคชเคคि เคฆ्เคตाเคฐा เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคिเคฏों เค•ी เคธूเคšी เค…เคงिเคธूเคšिเคค เค•ी เคœाเคคी เคนै। เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฌाเคค เคฏเคน เคนै เค•ि เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि เค•े เคฎाเคฎเคฒे เคฎें เคงเคฐ्เคฎ เค•ो เค†เคงाเคฐ เคจเคนीं เคฌเคจाเคฏा เค—เคฏा เคนै।

เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคฏเคฆि เค•ोเคˆ เคต्เคฏเค•्เคคि เค‰เคฐांเคต, เคฎुंเคกा, เคธंเคฅाเคฒ, เคนो, เค–เคก़िเคฏा เคฏा เค•िเคธी เค…เคจ्เคฏ เค…เคงिเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि เคฎें เคœเคจ्เคฎा เคนै เค”เคฐ เคฌाเคฆ เคฎें เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎ เค…เคชเคจा เคฒेเคคा เคนै, เคคเคฌ เคญी เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฐूเคช เคธे เค‰เคธเค•ी ST เคชเคนเคšाเคจ เคธเคฎाเคช्เคค เคจเคนीं เคนोเคคी। เค•ाเคจूเคจ เค•ी เคฎौเคœूเคฆा เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค‡เคธी เคฆिเคถा เคฎें เคธंเค•ेเคค เค•เคฐเคคी เคนै।

เคฏเคนां เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœाเคคि (SC) เค”เคฐ เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि (ST) เค•े เคฌीเคš เค…ंเคคเคฐ เคธเคฎเคเคจा เคœเคฐूเคฐी เคนै। เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœाเคคि เค•े เคฒिเค เคธंเคตिเคงाเคจ (เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœाเคคि) เค†เคฆेเคถ, 1950 เคฎें เคธ्เคชเคท्เคŸ เคช्เคฐाเคตเคงाเคจ เคนै เค•ि เค•ेเคตเคฒ เคนिंเคฆू, เคธिเค– เค”เคฐ เคฌौเคฆ्เคง เคงเคฐ्เคฎ เค•े เคฒोเค— เคนी SC เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคฒाเคญ เคฒे เคธเค•เคคे เคนैं। เคฏเคฆि เค•ोเคˆ เคฆเคฒिเคค เคˆเคธाเคˆ เคฏा เคฎुเคธ्เคฒिเคฎ เคฌเคจ เคœाเคคा เคนै, เคคो เค‰เคธเค•ा SC เคฆเคฐ्เคœा เคธเคฎाเคช्เคค เคนो เคœाเคคा เคนै।

เคฒेเค•िเคจ ST เค•े เคฒिเค เคเคธा เค•ोเคˆ เคช्เคฐเคคिเคฌंเคง เคธंเคตिเคงाเคจ เคฎें เคจเคนीं เคนै। เคฏเคนी เคตเคœเคน เคนै เค•ि เคฆेเคถเคญเคฐ เคฎें เคฒाเค–ों เค†เคฆिเคตाเคธी เคˆเคธाเคˆ เค†เคœ เคญी เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि เค•ा เคฒाเคญ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐเคคे เคนैं। เคाเคฐเค–ंเคก, เค›เคค्เคคीเคธเค—เคข़, เค“เคกिเคถा เค”เคฐ เคชूเคฐ्เคตोเคค्เคคเคฐ เคฐाเคœ्เคฏों เคฎें เคฏเคน เคธ्เคฅिเคคि เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เคฒाเค—ू เคนै।                                                                                    

เคฎेเค˜ा เค‰เคฐांเคต เคฆ्เคตाเคฐा เคฆाเคฏเคฐ เคœเคจเคนिเคค เคฏाเคšिเค•ा เคฎें เค•เคนा เค—เคฏा เคนै เค•ि เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎ เคฎें เคœाเคคि เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคจเคนीं เคนोเคคी, เค‡เคธเคฒिเค เคˆเคธाเคˆ เคฌเคจे เคฒोเค—ों เค•ो เค†เคฆिเคตाเคธी เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคชเคค्เคฐ เคจเคนीं เคฎिเคฒเคจा เคšाเคนिเค। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคฏเคน เคญी เค†เคฐोเคช เคฒเค—ाเคฏा เค•ि เคฎंเคค्เคฐी Shilpi Neha Tirkey เคจे เค…เคชเคจे เคถเคชเคฅ เคชเคค्เคฐ เคฎें เคงเคฐ्เคฎ เค•े เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคˆเคธाเคˆ เคคเคฅा เคœाเคคि เค•े เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เค‰เคฐांเคต เคฒिเค–ा เคนै, เคœो เคตिเคฐोเคงाเคญाเคธी เคนै।

เคฏाเคšिเค•ा เคฎें เคธुเคช्เคฐीเคฎ เค•ोเคฐ्เคŸ เค•े เค•ुเค› เคซैเคธเคฒों เค•ा เคนเคตाเคฒा เคญी เคฆिเคฏा เค—เคฏा เคนै। เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे “เคธी. เคธेเคฒ्เคตा เคฐाเคจी เคฌเคจाเคฎ เคตिเคถेเคท เคธเคšिเคต เคธเคน เคœिเคฒा เค•เคฒेเค•्เคŸเคฐ” เคฎाเคฎเคฒे เค•ा เค‰เคฒ्เคฒेเค– เค•िเคฏा เค—เคฏा เคนै। เคนाเคฒांเค•ि เค•ाเคจूเคจी เคตिเคถेเคทเคœ्เคžों เค•ा เคฎाเคจเคจा เคนै เค•ि เค‰เคธ เคซैเคธเคฒे เค•ी เคชเคฐिเคธ्เคฅिเคคिเคฏां เค…เคฒเค— เคฅीं เค”เคฐ เค‰เคธे เคธीเคงे ST เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เคชเคฐ เคฒाเค—ू เคจเคนीं เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा।

เคฆเคฐเค…เคธเคฒ, เคญाเคฐเคคीเคฏ เคจ्เคฏाเคฏเคชाเคฒिเค•ा เค•เคˆ เคฌाเคฐ เคฏเคน เคธ्เคชเคท्เคŸ เค•เคฐ เคšुเค•ी เคนै เค•ि เค†เคฆिเคตाเคธी เคชเคนเคšाเคจ เค•ेเคตเคฒ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เค†เคธ्เคฅा เคธे เคธเคฎाเคช्เคค เคจเคนीं เคนोเคคी। เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎुเคฆाเคฏ เค•ी เคญाเคทा, เคธंเคธ्เค•ृเคคि, เคชเคฐंเคชเคฐा, เคฐीเคคि-เคฐिเคตाเคœ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคœीเคตเคจ เค‰เคธเค•ी เคฎूเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เคฎाเคจे เคœाเคคे เคนैं। เคฏเคฆि เคงเคฐ्เคฎ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เค•े เคฌाเคฆ เคญी เคต्เคฏเค•्เคคि เค…เคชเคจी เคœเคจเคœाเคคीเคฏ เคธंเคธ्เค•ृเคคि เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธंเคฌंเคง เคฌเคจाเค เคฐเค–เคคा เคนै, เคคो เค‰เคธเค•ी ST เคชเคนเคšाเคจ เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เคฐूเคช เคธे เคฌเคจी เคฐเคนเคคी เคนै।

เค‡เคธ เคชूเคฐे เคตिเคตाเคฆ เคฎें เคเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคคเคฅ्เคฏ เคฏเคน เคญी เคนै เค•ि Shilpi Neha Tirkey เคœเคจ्เคฎเคœाเคค เค†เคฆिเคตाเคธी เคชเคฐिเคตाเคฐ เคธे เค†เคคी เคนैं। เคตे เค‰เคฐांเคต เคœเคจเคœाเคคि เคฎें เคชैเคฆा เคนुเคˆ เคนैं। เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคธ्เคตเคฏं เคงเคฐ्เคฎ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคจเคนीं เค•िเคฏा, เคฌเคฒ्เค•ि เค‰เคจเค•ा เคชเคฐिเคตाเคฐ เคชเคนเคฒे เคธे เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎ เคฎाเคจเคคा เคฐเคนा เคนै। เค‡เคธเคฒिเค เคฏเคน เค•เคนเคจा เค•ि เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคงเคฐ्เคฎांเคคเคฐเคฃ เค•े เคฌाเคฆ ST เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคชเคค्เคฐ เคฒिเคฏा, เคคเคฅ्เคฏाเคค्เคฎเค• เคฐूเคช เคธे เคธเคนी เคจเคนीं เคฎाเคจा เคœा เคฐเคนा।

เคाเคฐเค–ंเคก เคฎें เคฏเคน เคตिเคตाเคฆ เคจเคฏा เคจเคนीं เคนै। เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เค•ुเค› เค†เคฆिเคตाเคธी เคธंเค—เค เคจ เคฏเคน เคฎांเค— เค•เคฐเคคे เคฐเคนे เคนैं เค•ि เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎ เค…เคชเคจाเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค—ों เค•ो เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคฒाเคญ เคจเคนीं เคฎिเคฒเคจा เคšाเคนिเค। เค‰เคจเค•ा เคคเคฐ्เค• เคนै เค•ि เคฎिเคถเคจเคฐी เคช्เคฐเคญाเคต เค•े เค•ाเคฐเคฃ เค†เคฆिเคตाเคธी เคธंเคธ्เค•ृเคคि เค•เคฎเคœोเคฐ เคนो เคฐเคนी เคนै เค”เคฐ เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคฒाเคญ เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เค†เคฆिเคตाเคธिเคฏों เคคเค• เคจเคนीं เคชเคนुंเคš เคชा เคฐเคนा।

เคฆूเคธเคฐी เค“เคฐ เคˆเคธाเคˆ เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎुเคฆाเคฏ เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เคงเคฐ्เคฎ เคฌเคฆเคฒเคจे เคธे เค‰เคจเค•ी เคธाเคฎाเคœिเค• เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธ्เคฅिเคคि เคจเคนीं เคฌเคฆเคฒ เคœाเคคी। เคตे เค†เคœ เคญी เคœंเค—เคฒ, เคœเคฎीเคจ, เคตिเคธ्เคฅाเคชเคจ, เค—เคฐीเคฌी เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เค‰เคชेเค•्เคทा เคœैเคธी เคตเคนी เคธเคฎเคธ्เคฏाเคं เคेเคฒเคคे เคนैं เคœो เค…เคจ्เคฏ เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎुเคฆाเคฏों เค•ी เคนैं। เค‡เคธเคฒिเค เค‰เคจ्เคนें เค†เคฐเค•्เคทเคฃ เคธे เคตंเคšिเคค เค•เคฐเคจा เคธंเคตिเคงाเคจ เค•ी เคญाเคตเคจा เค•े เค–िเคฒाเคซ เคนोเค—ा।

เค‡เคธ เคตिเคตाเคฆ เค•े เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคฎाเคฏเคจे เคญी เคนैं। เคाเคฐเค–ंเคก เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฎें เค†เคฆिเคตाเคธी เค”เคฐ เคˆเคธाเคˆ เคธเคฎुเคฆाเคฏ เคฆोเคจों เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคคे เคนैं। เคเคธे เคฎाเคฎเคฒों เคธे เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคง्เคฐुเคตीเค•เคฐเคฃ เคฌเคข़เคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคฐเคนเคคी เคนै। เค•เคˆ เคฆเคฒ เค‡เคธ เคฎुเคฆ्เคฆे เค•ो เค†เคฆिเคตाเคธी เค…เคธ्เคฎिเคคा เค”เคฐ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคชเคนเคšाเคจ เคธे เคœोเคก़เค•เคฐ เคฆेเค–เคคे เคนैं।                    

เค•ाเคจूเคจ เค•ी เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคธ्เคฅिเคคि เค•ो เคฆेเค–ें เคคो เค…เคญी เคคเค• เคญाเคฐเคค เคฎें เคเคธा เค•ोเคˆ เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เคช्เคฐाเคตเคงाเคจ เคจเคนीं เคนै เคœो เคˆเคธाเคˆ เค†เคฆिเคตाเคธिเคฏों เคธे ST เค•ा เคฆเคฐ्เคœा เค›ीเคจเคคा เคนो। เคœเคฌ เคคเค• เคธंเคธเคฆ เคฏा เคธुเคช्เคฐीเคฎ เค•ोเคฐ्เคŸ เค•ोเคˆ เคจเคฏा เคธ्เคชเคท्เคŸ เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคจเคนीं เคฆेเคคा, เคคเคฌ เคคเค• เคงเคฐ्เคฎ เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เคฎाเคค्เคฐ เคธे เค…เคจुเคธूเคšिเคค เคœเคจเคœाเคคि เค•ा เคฒाเคญ เคธเคฎाเคช्เคค เคจเคนीं เคฎाเคจा เคœाเคเค—ा।

เคนाเคฒांเค•ि เค…เคฆाเคฒเคค เคฎें เคฆाเคฏเคฐ เค‡เคธ เคœเคจเคนिเคค เคฏाเคšिเค•ा เค•े เคฌाเคฆ เคฏเคน เคฎुเคฆ्เคฆा เคซिเคฐ เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคฌเคนเคธ เค•ा เคตिเคทเคฏ เคฌเคจ เค—เคฏा เคนै। เคฏเคฆि เคाเคฐเค–ंเคก เคนाเคˆเค•ोเคฐ्เคŸ เค‡เคธ เคฎाเคฎเคฒे เคฎें เค•ोเคˆ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคŸिเคช्เคชเคฃी เค•เคฐเคคा เคนै, เคคो เค‰เคธเค•ा เค…เคธเคฐ เคชूเคฐे เคฆेเคถ เค•ी เค†เคฆिเคตाเคธी เคฐाเคœเคจीเคคि เคชเคฐ เคชเคก़ เคธเค•เคคा เคนै।

เคฏเคน เคญी เคธเคš เคนै เค•ि เค†เคฆिเคตाเคธी เคธเคฎाเคœ เค•े เคญीเคคเคฐ เคชเคนเคšाเคจ, เคงเคฐ्เคฎ เค”เคฐ เค…เคงिเค•ाเคฐों เค•ो เคฒेเค•เคฐ เคฌเคนเคธ เคฒเค—ाเคคाเคฐ เค—เคนเคฐी เคนोเคคी เคœा เคฐเคนी เคนै। เคเค• เค“เคฐ เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคธเคฐเคจा เค†เคธ्เคฅा เค•ो เคฌเคšाเคจे เค•ी เคšिंเคคा เคนै, เคคो เคฆूเคธเคฐी เค“เคฐ เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เค…เคงिเค•ाเคฐों เค”เคฐ เคธเคฎाเคจ เค…เคตเคธเคฐ เค•ी เคฒเคก़ाเคˆ เคญी เคนै।

เค†เค–िเคฐเค•ाเคฐ เคฏเคน เคฎाเคฎเคฒा เค•ेเคตเคฒ เคเค• เคœाเคคि เคช्เคฐเคฎाเคฃ เคชเคค्เคฐ เค•ा เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เค†เคฆिเคตाเคธी เคชเคนเคšाเคจ, เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เค”เคฐ เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เค…เคงिเค•ाเคฐों เค•े เคœเคŸिเคฒ เคธंเคฌंเคงों เค•ा เคช्เคฐเคคीเค• เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै। เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เค…เคฆाเคฒเคค เค•ा เคซैเคธเคฒा เค‡เคธ เคฌเคนเคธ เค•ो เคจเคˆ เคฆिเคถा เคฆे เคธเค•เคคा เคนै।

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

World : เค†เคœ 20 เคฎเคˆ เค•ो เคชूเคฐी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคตिเคถ्เคต เคฎเคงुเคฎเค•्เค–ी เคฆिเคตเคธ เคฎเคจाเคฏा เคœाเคคा เคนै

20 เคฎเคˆ เค•ो เคชूเคฐी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคตिเคถ्เคต เคฎเคงुเคฎเค•्เค–ी เคฆिเคตเคธ (World Bee Day) เคฎเคจाเคฏा เคœाเคคा เคนै

20 เคฎเคˆ เค•ा เคฆिเคจ เค‡เคคिเคนाเคธ, เคธंเคธ्เค•ृเคคि, เคตिเคœ्เคžाเคจ, เคฐाเคœเคจीเคคि เค”เคฐ เคธเคฎाเคœ เค•े เค•เคˆ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค˜เคŸเคจाเค“ं เค•ा เคธाเค•्เคทी เคฐเคนा เคนै। เคฏเคน เคฆिเคจ เค•ेเคตเคฒ เค•ैเคฒेंเคกเคฐ เค•ी เคเค• เคคाเคฐीเค– เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคฆुเคจिเคฏा เค”เคฐ เคญाเคฐเคค เค•े เคฒिเค เค…เคจेเค• เคช्เคฐेเคฐเคฃाเคฆाเคฏเค• เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏों เคคเคฅा เคฏाเคฆเค—ाเคฐ เค˜เคŸเคจाเค“ं เคธे เคœुเคก़ा เคนुเค† เคนै। เคนเคฐ เคตเคฐ्เคท 20 เคฎเคˆ เคนเคฎें เค‰เคจ เคเคคिเคนाเคธिเค• เคชเคฒों เค•ी เคฏाเคฆ เคฆिเคฒाเคคा เคนै เคœिเคจ्เคนोंเคจे เคธเคฎाเคœ เค”เคฐ เคฎाเคจเคต เคœीเคตเคจ เค•ो เคจเคˆ เคฆिเคถा เคฆी।

เคตिเคถ्เคต เคฎเคงुเคฎเค•्เค–ी เคฆिเคตเคธ

20 เคฎเคˆ เค•ो เคชूเคฐी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคตिเคถ्เคต เคฎเคงुเคฎเค•्เค–ी เคฆिเคตเคธ (World Bee Day) เคฎเคจाเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคธंเคฏुเค•्เคค เคฐाเคท्เคŸ्เคฐ เคจे เคตเคฐ्เคท 2017 เคฎें เค‡เคธ เคฆिเคตเคธ เค•ो เค˜ोเคทिเคค เค•िเคฏा เคฅा। เค‡เคธเค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคฒोเค—ों เค•ो เคฎเคงुเคฎเค•्เค–िเคฏों เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เคชเคฐाเค—เคฃ เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคœीเคตों เค•े เคฎเคนเคค्เคต เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคœाเค—เคฐूเค• เค•เคฐเคจा เคนै। เคฎเคงुเคฎเค•्เค–िเคฏां เค•ेเคตเคฒ เคถเคนเคฆ เคนी เคจเคนीं เคฆेเคคीं, เคฌเคฒ्เค•ि เค–ेเคคी เค”เคฐ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เค•े เคธंเคคुเคฒเคจ เคฎें เคญी เคฌเคนुเคค เคฌเคก़ी เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคคी เคนैं। เคฆुเคจिเคฏा เค•ी เคฒเค—เคญเค— 75 เคช्เคฐเคคिเคถเคค เคซเคธเคฒों เค•ा เค‰เคค्เคชाเคฆเคจ เคชเคฐाเค—เคฃ เคชเคฐ เคจिเคฐ्เคญเคฐ เค•เคฐเคคा เคนै।

เค…เค—เคฐ เคฎเคงुเคฎเค•्เค–िเคฏां เคธเคฎाเคช्เคค เคนो เคœाเคं เคคो เค•ृเคทि เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคชเคฐ เค—เคนเคฐा เคธंเค•เคŸ เค† เคธเค•เคคा เคนै। เค‡เคธเคฒिเค เค‡เคธ เคฆिเคจ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคธंเคฐเค•्เคทเคฃ, เคœैเคต เคตिเคตिเคงเคคा เค”เคฐ เคช्เคฐाเค•ृเคคिเค• เคธंเคธाเคงเคจों เค•ी เคฐเค•्เคทा เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆिเคฏा เคœाเคคा เคนै। เคธ्เค•ूเคฒों, เค•ॉเคฒेเคœों เค”เคฐ เค•ृเคทि เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคฎें เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค†เคฏोเคœिเคค เค•िเค เคœाเคคे เคนैं।

เคญाเคฐเคค เคฎें 20 เคฎเคˆ เค•ा เคฎเคนเคค्เคต

เคญाเคฐเคค เค•े เค‡เคคिเคนाเคธ เคฎें เคญी 20 เคฎเคˆ เค•เคˆ เค•ाเคฐเคฃों เคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคฎाเคจा เคœाเคคा เคนै। เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เค†ंเคฆोเคฒเคจ เค•े เคฆौเคฐाเคจ เค…เคจेเค• เค•्เคฐांเคคिเค•ाเคฐी เค—เคคिเคตिเคงिเคฏां เค‡เคธी เคธเคฎเคฏ เค•े เค†เคธเคชाเคธ เคคेเคœ เคนुเคˆ เคฅीं। เคฏเคน เคฆिเคจ เคนเคฎें เค‰เคจ เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เคธेเคจाเคจिเคฏों เค•ी เคฏाเคฆ เคฆिเคฒाเคคा เคนै เคœिเคจ्เคนोंเคจे เคฆेเคถ เค•ी เค†เคœाเคฆी เค•े เคฒिเค เค…เคชเคจा เคœीเคตเคจ เคธเคฎเคฐ्เคชिเคค เค•เคฐ เคฆिเคฏा।

20 เคฎเคˆ เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฐाเคœเคจीเคคि เค”เคฐ เคช्เคฐเคถाเคธเคจ เคธे เคœुเคก़ी เค•ुเค› เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค˜เคŸเคจाเค“ं เค•ा เคญी เค—เคตाเคน เคฐเคนा เคนै। เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฐाเคœ्เคฏों เคฎें เค‡เคธ เคฆिเคจ เค•เคˆ เคเคคिเคนाเคธिเค• เคจिเคฐ्เคฃเคฏ เคฒिเค เค—เค เคœिเคจ्เคนोंเคจे เคœเคจเคคा เค•े เคœीเคตเคจ เคชเคฐ เคช्เคฐเคญाเคต เคกाเคฒा। เคถिเค•्เคทा, เคตिเคœ्เคžाเคจ เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค• เค•े เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคญी เค‡เคธ เคฆिเคจ เค•เคˆ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏां เคฆเคฐ्เคœ เค•ी เค—เคˆं।

เคตिเคœ्เคžाเคจ เค”เคฐ เคคเค•เคจीเค• เคธे เคœुเคก़ी เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏां

20 เคฎเคˆ เคตिเคœ्เคžाเคจ เค•ी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคญी เคตिเคถेเคท เคฎเคนเคค्เคต เคฐเค–เคคा เคนै। เค†เคงुเคจिเค• เคคเค•เคจीเค• เค”เคฐ เค…เคจुเคธंเคงाเคจ เค•े เคตिเค•ाเคธ เคฎें เค‡เคธ เคฆिเคจ เค•เคˆ เค‰เคฒ्เคฒेเค–เคจीเคฏ เค˜เคŸเคจाเคं เคนुเคˆं। เคตैเคœ्เคžाเคจिเค•ों เคจे เคšिเค•िเคค्เคธा, เคธंเคšाเคฐ เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐिเค•्เคท เค…เคจुเคธंเคงाเคจ เค•े เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคช्เคฐเคฏोเค—ों เค•ो เคธเคซเคฒ เคฌเคจाเคฏा।

เค†เคœ เค•ा เคฏुเค— เคกिเคœिเคŸเคฒ เคคเค•เคจीเค• เค•ा เคฏुเค— เคนै। เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ, เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค”เคฐ เค•ृเคค्เคฐिเคฎ เคฌुเคฆ्เคงिเคฎเคค्เคคा เคœैเคธी เคคเค•เคจीเค•ों เคจे เคฆुเคจिเคฏा เค•ो เคฌเคฆเคฒ เคฆिเคฏा เคนै। 20 เคฎเคˆ เคนเคฎें เคฏเคน เคฏाเคฆ เคฆिเคฒाเคคा เคนै เค•ि เคตिเคœ्เคžाเคจ เค•ा เคธเคนी เค‰เคชเคฏोเค— เคฎाเคจเคต เค•เคฒ्เคฏाเคฃ เค•े เคฒिเค เค•िเคคเคจा เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนै। เคตैเคœ्เคžाเคจिเค• เคธोเคš เค”เคฐ เคจเคตाเคšाเคฐ เคธเคฎाเคœ เค•ो เค†เค—े เคฌเคข़ाเคจे เค•ी เคถเค•्เคคि เคฐเค–เคคे เคนैं।

เคธांเคธ्เค•ृเคคिเค• เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคฆृเคท्เคŸि เคธे เคฎเคนเคค्เคต

20 เคฎเคˆ เคธांเคธ्เค•ृเคคिเค• เคฆृเคท्เคŸि เคธे เคญी เค–ाเคธ เคฎाเคจा เคœाเคคा เคนै। เค‡เคธ เคฆिเคจ เค•เคˆ เคฎเคนाเคจ เค•เคฒाเค•ाเคฐों, เคธाเคนिเคค्เคฏเค•ाเคฐों เค”เคฐ เคธเคฎाเคœ เคธुเคงाเคฐเค•ों เค•ा เคœเคจ्เคฎ เคนुเค†। เค‡เคจ เคฒोเค—ों เคจे เค…เคชเคจी เค•เคฒा, เคฒेเค–เคจ เค”เคฐ เคตिเคšाเคฐों เคธे เคธเคฎाเคœ เค•ो เคจเคˆ เคฆिเคถा เคฆी।


เคญाเคฐเคค เค•ी เคตिเคตिเคง เคธंเคธ्เค•ृเคคि เคฎें เคนเคฐ เคฆिเคจ เค•ा เค…เคชเคจा เคฎเคนเคค्เคต เคนोเคคा เคนै। 20 เคฎเคˆ เคญी เคฒोเค—ों เค•ो เคธाเคฎाเคœिเค• เคเค•เคคा, เคญाเคˆเคšाเคฐे เค”เคฐ เคฎाเคจเคตเคคा เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆेเคคा เคนै। เค•เคˆ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธंเค—เค เคจ เค‡เคธ เคฆिเคจ เค—เคฐीเคฌों เค”เคฐ เคœเคฐूเคฐเคคเคฎंเคฆों เค•ी เคธเคนाเคฏเคคा เค•े เคฒिเค เค•ाเคฐ्เคฏเค•्เคฐเคฎ เค†เคฏोเคœिเคค เค•เคฐเคคे เคนैं।

เค–ेเคฒ เคœเค—เคค เคฎें เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏां

เค–ेเคฒों เค•ी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคญी 20 เคฎเคˆ เค•ो เค•เคˆ เคฏाเคฆเค—ाเคฐ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงिเคฏां เคฆเคฐ्เคœ เคนुเคˆ เคนैं। เค•्เคฐिเค•ेเคŸ, เคนॉเค•ी, เคซुเคŸเคฌॉเคฒ เค”เคฐ เค“เคฒंเคชिเค• เค–ेเคฒों เคฎें เค–िเคฒाเคก़िเคฏों เคจे เคถाเคจเคฆाเคฐ เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจ เค•เคฐ เคฆेเคถ เค•ा เคจाเคฎ เคฐोเคถเคจ เค•िเคฏा। เค–ेเคฒ เค•ेเคตเคฒ เคฎเคจोเคฐंเคœเคจ เคจเคนीं เคฌเคฒ्เค•ि เค…เคจुเคถाเคธเคจ, เคฎेเคนเคจเคค เค”เคฐ เคŸीเคฎ เคญाเคตเคจा เค•ा เคช्เคฐเคคीเค• เคนैं।

เค†เคœ เค•े เคฏुเคตा เค–ेเคฒों เคฎें เคคेเคœी เคธे เคฐुเคšि เคฒे เคฐเคนे เคนैं। เคธเคฐเค•ाเคฐ เคญी เค–िเคฒाเคก़िเคฏों เค•ो เคฌेเคนเคคเคฐ เคธुเคตिเคงाเคं เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เค•เคฐाเคจे เค•ा เคช्เคฐเคฏाเคธ เค•เคฐ เคฐเคนी เคนै। 20 เคฎเคˆ เค•ा เคฆिเคจ เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคฎेเคนเคจเคค เค”เคฐ เคธเคฎเคฐ्เคชเคฃ เค•े เคธाเคฅ เค†เค—े เคฌเคข़เคจे เค•ी เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฆेเคคा เคนै।

เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคธंเคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคธंเคฆेเคถ

เค—เคฐ्เคฎी เค•े เค‡เคธ เคฎौเคธเคฎ เคฎें 20 เคฎเคˆ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคธंเคฐเค•्เคทเคฃ เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคญी เคฆेเคคा เคนै। เคฌเคข़เคคे เคช्เคฐเคฆूเคทเคฃ, เคœंเค—เคฒों เค•ी เค•เคŸाเคˆ เค”เคฐ เคœเคฒเคตाเคฏु เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคชृเคฅ्เคตी เค•ा เคธंเคคुเคฒเคจ เคฌिเค—เคก़ เคฐเคนा เคนै। เคเคธे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคชेเคก़ เคฒเค—ाเคจा, เคœเคฒ เคฌเคšाเคจा เค”เคฐ เคช्เคฐเค•ृเคคि เค•ी เคฐเค•्เคทा เค•เคฐเคจा เคฌเคนुเคค เคœเคฐूเคฐी เคนो เค—เคฏा เคนै।

เคฎเคงुเคฎเค•्เค–िเคฏों เค•ी เคคเคฐเคน เคช्เคฐเค•ृเคคि เค•ा เคนเคฐ เคœीเคต เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เค•े เคฒिเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै। เคฏเคฆि เคนเคฎ เคช्เคฐเค•ृเคคि เค•ा เคธเคฎ्เคฎाเคจ เค•เคฐेंเค—े เคคเคญी เค†เคจे เคตाเคฒी เคชीเคข़िเคฏों เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎिเคฒ เคชाเคเค—ा। เค‡เคธเคฒिเค เค‡เคธ เคฆिเคจ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เค•े เคช्เคฐเคคि เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคจिเคญाเคจे เค•ा เคธंเค•เคฒ्เคช เคฒेเคจा เคšाเคนिเค।

เคฏुเคตाเค“ं เค•े เคฒिเค เคช्เคฐेเคฐเคฃा

20 เคฎเคˆ เคฏुเคตाเค“ं เค•े เคฒिเค เคช्เคฐेเคฐเคฃा เค•ा เคฆिเคจ เคญी เคฎाเคจा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। เคฏเคน เคฆिเคจ เคนเคฎें เคธिเค–ाเคคा เคนै เค•ि เคฎेเคนเคจเคค, เคฒเค—เคจ เค”เคฐ เคธเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคธोเคš เคธे เค•िเคธी เคญी เคฒเค•्เคท्เคฏ เค•ो เคช्เคฐाเคช्เคค เค•िเคฏा เคœा เคธเค•เคคा เคนै। เค†เคœ เค•े เคฏुเคตा เคฆेเคถ เค•ा เคญเคตिเคท्เคฏ เคนैं। เคถिเค•्เคทा, เคคเค•เคจीเค•, เค–ेเคฒ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เค•ाเคฐ्เคฏों เคฎें เคฏुเคตाเค“ं เค•ी เคญाเค—ीเคฆाเคฐी เคฆेเคถ เค•ो เคจเคˆ เคŠंเคšाเค‡เคฏों เคคเค• เคชเคนुंเคšा เคธเค•เคคी เคนै।

เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค”เคฐ เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เค•े เคฆौเคฐ เคฎें เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคธเคนी เคฆिเคถा เคฎें เค†เค—े เคฌเคข़เคจे เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนै। เค‰เคจ्เคนें เค…เคชเคจे เคธเคฎเคฏ เค•ा เคธเคนी เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐ เคธเคฎाเคœ เค”เคฐ เคฐाเคท्เคŸ्เคฐ เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคฎें เคฏोเค—เคฆाเคจ เคฆेเคจा เคšाเคนिเค।

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

20 เคฎเคˆ เค•ा เคฆिเคจ เค…เคจेเค• เคเคคिเคนाเคธिเค•, เคธाเคฎाเคœिเค•, เคตैเคœ्เคžाเคจिเค• เค”เคฐ เคธांเคธ्เค•ृเคคिเค• เคฎเคนเคค्เคต เค•ो เค…เคชเคจे เคญीเคคเคฐ เคธเคฎेเคŸे เคนुเค เคนै। เคฏเคน เคฆिเคจ เคนเคฎें เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคธंเคฐเค•्เคทเคฃ, เคฎेเคนเคจเคค, เคเค•เคคा เค”เคฐ เคฎाเคจเคตเคคा เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆेเคคा เคนै। เคตिเคถ्เคต เคฎเคงुเคฎเค•्เค–ी เคฆिเคตเคธ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เคช्เคฐเค•ृเคคि เค•े เคฎเคนเคค्เคต เค•ो เคธเคฎเคเคจे เค•ा เค…เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒเคคा เคนै, เคตเคนीं เค‡เคคिเคนाเคธ เค•ी เค˜เคŸเคจाเคं เคนเคฎें เคช्เคฐेเคฐเคฃा เคฆेเคคी เคนैं เค•ि เคธंเค˜เคฐ्เคท เค”เคฐ เคธเคฎเคฐ्เคชเคฃ เคธे เคธเคซเคฒเคคा เคช्เคฐाเคช्เคค เค•ी เคœा เคธเค•เคคी เคนै।

เค‡เคธ เคตिเคถेเคท เคฆिเคจ เคชเคฐ เคนเคฎें เคฏเคน เคธंเค•เคฒ्เคช เคฒेเคจा เคšाเคนिเค เค•ि เคนเคฎ เคธเคฎाเคœ, เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เค”เคฐ เคฆेเคถ เค•े เคตिเค•ाเคธ เคฎें เค…เคชเคจी เคธเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคंเค—े। เคคเคญी เคเคธे เคตिเคถेเคท เคฆिเคจों เค•ा เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคฎเคนเคค्เคต เคธिเคฆ्เคง เคนोเค—ा।

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ
เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคฎंเค—เคฒเคตाเคฐ, 19 เคฎเคˆ 2026

Tamil Nadu: เคธीเคงे เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎเค—्เคฐंเคฅ เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เค•े เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃों เค•े เคธाเคฅ เคธเคฆเคจ เคฎें

เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เค…เคง्เคฏเค•्เคทीเคฏ เค†เคธเคจ เคธे เคธीเคงे เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎเค—्เคฐंเคฅ เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เค•े เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃों เค•े เคธाเคฅ เคธเคฆเคจ เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเคตाเคนी เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•ी

เคฆเค•्เคทिเคฃ เคญाเคฐเคค เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฎें เคเค• เคเคคिเคนाเคธिเค• เค”เคฐ เคšเคฐ्เคšिเคค เค˜เคŸเคจा เค‰เคธ เคธเคฎเคฏ เคฆेเค–เคจे เค•ो เคฎिเคฒी เคœเคฌ เคเคธा เคช्เคฐเคคीเคค เคนुเค† เค•ि เคชเคนเคฒी เคฌाเคฐ Tamil Nadu Legislative Assembly เค•े เคจเคตเคจिเคฐ्เคตाเคšिเคค เค…เคง्เคฏเค•्เคท เคœॉเคจ เค•्เคฐिเคถ्เคšिเคฏเคจ เคฆेเคตเคตเคฐเคฎ เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ (เคœेเคธीเคกी เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ) เคจे เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เค…เคง्เคฏเค•्เคทीเคฏ เค†เคธเคจ เคธे เคธीเคงे เคˆเคธाเคˆ เคงเคฐ्เคฎเค—्เคฐंเคฅ เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เค•े เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃों เค•े เคธाเคฅ เคธเคฆเคจ เค•ी เค•ाเคฐ्เคฏเคตाเคนी เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•ी। เค‡เคธ เค˜เคŸเคจा เคจे เคฐाเคœเคจीเคคिเค•, เคธाเคฎाเคœिเค• เค”เคฐ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคนเคฒเค•ों เคฎें เคต्เคฏाเคชเค• เคšเคฐ्เคšा เค•ो เคœเคจ्เคฎ เคฆिเคฏा เคนै।

เคœॉเคจ เค•्เคฐिเคถ्เคšिเคฏเคจ เคฆेเคตเคตเคฐเคฎ เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ, เคœिเคจเค•ा เคชूเคฐा เคจाเคฎ เคนी เค‰เคจเค•े เคˆเคธाเคˆ เคตिเคถ्เคตाเคธ เค•ी เคเคฒเค• เคฆेเคคा เคนै, 12 เคฎเคˆ 2026 เค•ो เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ्เคฎเคคि เคธे เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค•े เค…เคง्เคฏเค•्เคท เคจिเคฐ्เคตाเคšिเคค เค•िเค เค—เค। เค‰เคจเค•े เคจाเคฎ เค•ा เคช्เคฐเคธ्เคคाเคต เคธ्เคตเคฏं เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เค•े เคฎुเค–्เคฏเคฎंเคค्เคฐी Joseph Vijay เคจे เคฐเค–ा เคฅा। เคฏเคน เคšुเคจाเคต เค•ेเคตเคฒ เคเค• เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคจिเคฏुเค•्เคคि เคจเคนीं เคฎाเคจा เคœा เคฐเคนा, เคฌเคฒ्เค•ि เค‡เคธे เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เค•ी เคฌเคฆเคฒเคคी เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคธंเคธ्เค•ृเคคि เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธเคฎीเค•เคฐเคฃों เค•े เคช्เคฐเคคीเค• เค•े เคฐूเคช เคฎें เคญी เคฆेเค–ा เคœा เคฐเคนा เคนै।

เคœेเคธीเคกी เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฎें เคธเค•्เคฐिเคฏ เคฐเคนे เคนैं। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคตเคฐ्เคท 1980 เคฎें เค…เคชเคจे เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคœीเคตเคจ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•ी เคฅी เค”เคฐ เคฆเคถเค•ों เคคเค• เคฐाเคœ्เคฏ เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฎें เคช्เคฐเคญाเคตเคถाเคฒी เคญूเคฎिเค•ा เคจिเคญाเคˆ। เคตे เคชเคนเคฒे All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam (เคเค†เคˆเคเคกीเคเคฎเค•े) เคธे เคœुเคก़े เคฐเคนे, เคฒेเค•िเคจ เคœเคจเคตเคฐी 2026 เคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे Tamilaga Vettri Kazhagam (เคŸीเคตीเค•े) เค•ा เคฆाเคฎเคจ เคฅाเคฎ เคฒिเคฏा। เคฏเคน เคตเคนी เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคฆเคฒ เคนै เคœिเคธเค•ा เคจेเคคृเคค्เคต เค…เคญिเคจेเคคा เคธे เคฐाเคœเคจेเคคा เคฌเคจे เคตिเคœเคฏ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เคŸीเคตीเค•े เคฎें เคถाเคฎिเคฒ เคนोเคจे เค•े เค•ुเค› เคนी เคฎเคนीเคจों เคฌाเคฆ เค‰เคจ्เคนें เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค…เคง्เคฏเค•्เคท เคœैเคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคชเคฆ เค•ी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคธौंเคช เคฆी เค—เคˆ।

เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เค•ेเคตเคฒ เคฐाเคœเคจेเคคा เคนी เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคเค• เคธเคฎเคฐ्เคชिเคค เคˆเคธाเคˆ เคช्เคฐเคšाเคฐเค• เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เค•ाเคฐ्เคฏเค•เคฐ्เคคा เค•े เคฐूเคช เคฎें เคญी เคชเคนเคšाเคจे เคœाเคคे เคนैं। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคธ्เคตเคฏं เคธ्เคตीเค•ाเคฐ เค•िเคฏा เคนै เค•ि เคตเคฐ्เคท 2004 เคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เคญเคฐ เคฎें เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เคฐूเคช เคธे เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เคตिเคคเคฐเคฃ เค…เคญिเคฏाเคจ เคถुเคฐू เค•िเคฏा เคฅा। เคช्เคฐाเคฐंเคญ เคฎें เคตे เคšेเคจ्เคจเคˆ เค•ी เคฌเคธों เค”เคฐ เคธเคฎुเคฆ्เคฐ เคคเคŸों เคชเคฐ เค•ेเคตเคฒ 50 เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เคตिเคคเคฐिเคค เค•เคฐเคคे เคฅे। เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฏเคน เค…เคญिเคฏाเคจ เค‡เคคเคจा เคฌเคก़ा เคนो เค—เคฏा เค•ि เคนเคฐ เคฎเคนीเคจे เคฒเค—เคญเค— 5,000 เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เคตिเคคเคฐिเคค เค•ी เคœाเคจे เคฒเค—ीं। เคฏเคน เค‰เคจเค•े เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคธเคฎเคฐ्เคชเคฃ เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธंเคชเคฐ्เค• เค•ा เคเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ เคฎाเคจा เคœाเคคा เคนै।

เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค…เคง्เคฏเค•्เคท เค•ा เคชเคฆ เค—्เคฐเคนเคฃ เค•เคฐเคจे เค•े เคฌाเคฆ เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เคจे เคธเคฆเคจ เค•ो เคธंเคฌोเคงिเคค เค•िเคฏा เค”เคฐ เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เคธे เคคीเคจ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃ เคชเคข़े। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे ‘เคœॉเคฌ 9:10’ เค•ा เค‰เคฒ्เคฒेเค– เค•िเคฏा, เคœिเคธเคฎें เค•เคนा เค—เคฏा เคนै – “เคˆเคถ्เคตเคฐ เคเคธे เคฎเคนाเคจ เค•ाเคฐ्เคฏ เค•เคฐเคคा เคนै เคœिเคจ्เคนें เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธเคฎเคा เคจเคนीं เคœा เคธเค•เคคा เค”เคฐ เคเคธे เคšเคฎเคค्เค•ाเคฐ เค•เคฐเคคा เคนै เคœिเคจเค•ी เค—िเคจเคคी เคจเคนीं เค•ी เคœा เคธเค•เคคी।” เค‡เคธเค•े เคฌाเคฆ เค‰เคจ्เคนोंเคจे ‘เคช्เคฐोเคตเคฐ्เคฌ्เคธ 3:27’ เค•ा เคนเคตाเคฒा เคฆेเคคे เคนुเค เค•เคนा – “เคœเคฌ เค†เคชเค•े เคชाเคธ เคญเคฒाเคˆ เค•เคฐเคจे เค•ी เค•्เคทเคฎเคคा เคนो, เคคเคฌ เคฏोเค—्เคฏ เคฒोเค—ों เค•े เคช्เคฐเคคि เคญเคฒाเคˆ เค•เคฐเคจे เคธे เคชीเค›े เคจเคนीं เคนเคŸเคจा เคšाเคนिเค।” เค…ंเคค เคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे ‘เคฎाเคฐ्เค• 12:31’ เค•ा เคช्เคฐเคธिเคฆ्เคง เคธंเคฆेเคถ เค‰เคฆ्เคงृเคค เค•िเคฏा – “เค…เคชเคจे เคชเคก़ोเคธी เคธे เคตैเคธे เคนी เคช्เคฐेเคฎ เค•เคฐो เคœैเคธे เคคुเคฎ เคธ्เคตเคฏं เคธे เค•เคฐเคคे เคนो।”

เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เคจे เค•เคนा เค•ि เคฏे เคตเคšเคจ เค‰เคจเค•े เคนृเคฆเคฏ เคธे เค•เคญी เคฆूเคฐ เคจเคนीं เคนुเค เค”เคฐ เคœीเคตเคจ เค•े เคนเคฐ เคšเคฐเคฃ เคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค‡เคจ्เคนीं เคธिเคฆ्เคงांเคคों เค•ो เค…เคชเคจाเคจे เค•ा เคช्เคฐเคฏाเคธ เค•िเคฏा เคนै। เค‰เคจเค•ा เคฏเคน เคญाเคทเคฃ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เค†เคธ्เคฅा, เคจैเคคिเค•เคคा เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธเคฆ्เคญाเคต เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆेเคจे เคตाเคฒा เคฎाเคจा เค—เคฏा। เคนाเคฒांเค•ि, เค‡เคธ เค•เคฆเคฎ เคจे เคธंเคตिเคงाเคจ เค”เคฐ เคงเคฐ्เคฎเคจिเคฐเคชेเค•्เคทเคคा เค•ो เคฒेเค•เคฐ เคฌเคนเคธ เคญी เค›ेเคก़ เคฆी।

เคญाเคฐเคค เคเค• เคงเคฐ्เคฎเคจिเคฐเคชेเค•्เคท เคฐाเคท्เคŸ्เคฐ เคนै เค”เคฐ เคธंเคตिเคงाเคจ เคธเคญी เคงเคฐ्เคฎों เค•ो เคธเคฎाเคจ เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคฆेเคจे เค•ी เคฌाเคค เค•เคฐเคคा เคนै। เคเคธे เคฎें เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค…เคง्เคฏเค•्เคท เคœैเคธे เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เคชเคฆ เคชเคฐ เคฌैเค เค•เคฐ เค•िเคธी เคตिเคถेเคท เคงเคฐ्เคฎเค—्เคฐंเคฅ เค•ा เค‰เคฒ्เคฒेเค– เค•เคฐเคจा เค•เคˆ เคฒोเค—ों เค•े เคฒिเค เคšเคฐ्เคšा เค”เคฐ เคตिเคตाเคฆ เค•ा เคตिเคทเคฏ เคฌเคจ เค—เคฏा। เค•ुเค› เคฒोเค—ों เคจे เค‡เคธे เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เค†เคธ्เคฅा เค•ी เค…เคญिเคต्เคฏเค•्เคคि เคฌเคคाเคฏा, เคœเคฌเค•ि เค…เคจ्เคฏ เคจे เค•เคนा เค•ि เคธंเคตैเคงाเคจिเค• เคชเคฆों เคชเคฐ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคคเคŸเคธ्เคฅเคคा เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจा เค†เคตเคถ्เคฏเค• เคนै।                                     

เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เค•े เคธเคฎเคฐ्เคฅเค•ों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค…เคชเคจे เคญाเคทเคฃ เคฎें เค•िเคธी เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคฏा เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคตिเคญाเคœเคจ เค•ी เคฌाเคค เคจเคนीं เค•ी, เคฌเคฒ्เค•ि เคช्เคฐेเคฎ, เคธेเคตा เค”เคฐ เคฎाเคจเคตเคคा เค•ा เคธंเคฆेเคถ เคฆिเคฏा। เค‰เคจเค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เค•े เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃों เค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เค•ेเคตเคฒ เคจैเคคिเค• เคฎूเคฒ्เคฏों เค•ो เคช्เคฐเคธ्เคคुเคค เค•เคฐเคจा เคฅा। เคตเคนीं เค†เคฒोเคšเค•ों เค•ा เคฎเคค เคนै เค•ि เคตिเคงाเคจเคธเคญा เคœैเคธी เคฒोเค•เคคांเคค्เคฐिเค• เคธंเคธ्เคฅा เคฎें เค•िเคธी เคเค• เคงเคฐ्เคฎเค—्เคฐंเคฅ เค•ा เค‰เคฒ्เคฒेเค– เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคฌเคนเคธों เค•ो เคœเคจ्เคฎ เคฆे เคธเค•เคคा เคนै।

เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เคฆ्เคฐเคตिเคก़ เค†ंเคฆोเคฒเคจ เค”เคฐ เคงเคฐ्เคฎเคจिเคฐเคชेเค•्เคท เคตिเคšाเคฐเคงाเคฐा เคธे เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เคฐเคนी เคนै। เคเคธे เคฐाเคœ्เคฏ เคฎें เค•िเคธी เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค…เคง्เคฏเค•्เคท เคฆ्เคตाเคฐा เค–ुเคฒे เคคौเคฐ เคชเคฐ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃ เคฆेเคจा เคเค• เค…เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค˜เคŸเคจा เคฎाเคจी เคœा เคฐเคนी เคนै। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคฏเคน เคฎाเคฎเคฒा เคฎीเคกिเคฏा เค”เคฐ เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคฎें เคคेเคœी เคธे เคšเคฐ्เคšा เค•ा เคตिเคทเคฏ เคฌเคจा เคนुเค† เคนै।

เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคตिเคถ्เคฒेเคทเค•ों เค•ा เคฎाเคจเคจा เคนै เค•ि เคŸीเคตीเค•े เค”เคฐ เคฎुเค–्เคฏเคฎंเคค्เคฐी เคตिเคœเคฏ เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคฆ्เคฐเคตिเคก़ เคฐाเคœเคจीเคคि เคธे เค…เคฒเค— เคชเคนเคšाเคจ เคฌเคจाเคจे เค•ी เค•ोเคถिเคถ เค•เคฐ เคฐเคนी เคนै। เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เค•ी เคจिเคฏुเค•्เคคि เค”เคฐ เค‰เคจเค•ा เคงाเคฐ्เคฎिเค• เคฐूเคช เคธे เคช्เคฐेเคฐिเคค เคธंเคฌोเคงเคจ เค‡เคธी เคต्เคฏाเคชเค• เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ เค•ा เคนिเคธ्เคธा เคฎाเคจा เคœा เคธเค•เคคा เคนै।

เค‡เคธเค•े เคฌाเคตเคœूเคฆ, เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เค•ा เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เค…เคจुเคญเคต เค”เคฐ เคช्เคฐเคถाเคธเคจिเค• เคธเคฎเค เค‰เคจ्เคนें เคเค• เคฎเคœเคฌूเคค เค…เคง्เคฏเค•्เคท เค•े เคฐूเคช เคฎें เคธ्เคฅाเคชिเคค เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै। เคšाเคฐ เคฆเคถเค• เคธे เค…เคงिเค• เคฒंเคฌे เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เคœीเคตเคจ เคฎें เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคฆเคฒों เค”เคฐ เคจेเคคाเค“ं เค•े เคธाเคฅ เค•ाเคฎ เค•िเคฏा เคนै। เคตिเคงाเคจเคธเคญा เคธंเคšाเคฒเคจ, เคตिเคชเค•्เคท เค”เคฐ เคธเคค्เคคा เคชเค•्เคท เค•े เคฌीเคš เคธंเคคुเคฒเคจ เคฌเคจाเค เคฐเค–เคจा เคคเคฅा เคฒोเค•เคคांเคค्เคฐिเค• เคฎเคฐ्เคฏाเคฆाเค“ं เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐाเคจा เค…เคฌ เค‰เคจเค•ी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคนोเค—ी।

เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เคตिเคงाเคจเคธเคญा เคฎें เคฌाเค‡เคฌिเคฒ เค‰เคฆ्เคงเคฐเคฃों เค•े เคธाเคฅ เค•ाเคฐ्เคฏเคตाเคนी เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เคญाเคฐเคคीเคฏ เคฒोเค•เคคंเคค्เคฐ เค•े เค‡เคคिเคนाเคธ เคฎें เคเค•เค…เคจोเค–ी เค˜เคŸเคจा เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฆเคฐ्เคœ เคนो เคธเค•เคคी เคนै। เคฏเคน เค˜เคŸเคจा เค•ेเคตเคฒ เคงाเคฐ्เคฎिเค• เค†เคธ्เคฅा เค•ा เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถเคจ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคฐाเคœเคจीเคคि, เคธंเคตिเคงाเคจ เค”เคฐ เคธเคฎाเคœ เค•े เคฌीเคš เคธंเคฌंเคงों เคชเคฐ เคจเคˆ เคฌเคนเคธ เค•ो เคญी เคœเคจ्เคฎ เคฆेเคคी เคนै। เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคฏเคน เคฆेเค–เคจा เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนोเค—ा เค•ि เคช्เคฐเคญाเค•เคฐ เค…เคชเคจे เค•ाเคฐ्เคฏเค•ाเคฒ เคฎें เค•िเคธ เคช्เคฐเค•ाเคฐ เคธंเคคुเคฒเคจ เคฌเคจाเคคे เคนैं เค”เคฐ เค•्เคฏा เค‰เคจเค•ा เคจेเคคृเคค्เคต เคคเคฎिเคฒเคจाเคกु เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคि เคฎें เค•िเคธी เคจเค เค…เคง्เคฏाเคฏ เค•ी เคถुเคฐुเค†เคค เค•เคฐेเค—ा।

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

India : เคˆเคชीเคเคธ-95 เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เคตिเคตाเคฆ

 เคˆเคชीเคเคธ-95 เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เคตिเคตाเคฆ: เค…เคซเคตाเคนों เค•ा เคฌाเคœाเคฐ เค”เคฐ เคœเคฎीเคจी เคนเค•ीเค•เคค

เคฆेเคถ เค•े เคฒाเค–ों เคฌुเคœुเคฐ्เค— เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•े เคฒिเค เคˆเคชीเคเคธ-95 (Employees’ Pension Scheme-1995) เค†เคœ เค•ेเคตเคฒ เคเค• เคชेंเคถเคจ เคฏोเคœเคจा เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคธเคฎ्เคฎाเคจเคœเคจเค• เคœीเคตเคจ เค•ी เคฒเคก़ाเคˆ เคฌเคจ เคšुเค•ी เคนै। เคœिเคจ เคฒोเค—ों เคจे เค…เคชเคจे เคœीเคตเคจ เค•े 30-35 เคตเคฐ्เคท เคซैเค•्เคŸ्เคฐिเคฏों, เค•ंเคชเคจिเคฏों เค”เคฐ เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคฎें เค•ाเคฎ เค•เคฐเคคे เคนुเค เคฆेเคถ เค•ी เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค•ो เคฎเคœเคฌूเคค เค•िเคฏा, เคตे เค†เคœ เคธेเคตाเคจिเคตृเคค्เคคि เค•े เคฌाเคฆ เคฎाเคค्เคฐ ₹1,000 เคฎाเคธिเค• เคชेंเคถเคจ เคชเคฐ เคœीเคตเคจ เค—ुเคœाเคฐเคจे เค•ो เคฎเคœเคฌूเคฐ เคนैं। เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค•े เค‡เคธ เคฆौเคฐ เคฎें เคฏเคน เคฐाเคถि เค•िเคธी เคฎเคœाเค• เคธे เค•เคฎ เคจเคนीं เคฒเค—เคคी। เคฆเคตा, เค‡เคฒाเคœ, เคฐाเคถเคจ เค”เคฐ เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เค•ी เคœเคฐूเคฐเคคों เค•े เคธाเคฎเคจे เคฏเคน เคฐเค•เคฎ เคฌेเคนเคฆ เค›ोเคŸी เคชเคก़ เคœाเคคी เคนै।

เค‡เคธी เคฆเคฐ्เคฆ เค”เคฐ เคจिเคฐाเคถा เค•े เคฌीเคš เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा, เค–ाเคธเค•เคฐ เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เค”เคฐ เคซेเคธเคฌुเค• เคชเคฐ เคฐोเคœ เคจเค-เคจเค เคฆाเคตे เคธाเคฎเคจे เค†เคคे เคนैं। เค•ोเคˆ เค•เคนเคคा เคนै เค•ि “เค†เคœ เคฐाเคค เคธे เคชेंเคถเคจ เคฌเคข़ เค—เคˆ”, เค•ोเคˆ เคฌเคคाเคคा เคนै เค•ि “เค•เคฒ เคฌैंเค• เคœाเค•เคฐ เคชाเคธเคฌुเค• เค…เคชเคกेเคŸ เค•เคฐा เคฒीเคœिเค”, เคคो เค•ोเคˆ “₹7,500 + เคกीเค เคฎंเคœूเคฐ” เคœैเคธी เคธเคจเคธเคจीเค–ेเคœ เค–เคฌเคฐें เคšเคฒाเคคा เคนै। เค‡เคจ เค–เคฌเคฐों เค•ो เคฆेเค–เค•เคฐ เคฌुเคœुเคฐ्เค— เคชेंเคถเคจเคญोเค—ी เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคฒेเค•เคฐ เคฌैंเค• เคชเคนुंเคšเคคे เคนैं, เคฒेเค•िเคจ เค–ाเคคे เคฎें เคตเคนी เคชुเคฐाเคจी เคฐเค•เคฎ เคฆेเค–เค•เคฐ เค‰เคจเค•ा เคฎเคจ เคŸूเคŸ เคœाเคคा เคนै। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคˆเคชीเคเคธ-95 เคชेंเคถเคจ เคตिเคตाเคฆ เค•ेเคตเคฒ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคญाเคตเคจाเคค्เคฎเค• เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคฎुเคฆ्เคฆा เคญी เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै।

เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เค”เคฐ เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เค•ी เค…เคซเคตाเคนों เค•ा เคธเคš

เค†เคœ เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคชเคฐ เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคญ्เคฐเคฎ เค‡เคธी เคฎुเคฆ्เคฆे เค•ो เคฒेเค•เคฐ เคซैเคฒाเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै। เค•เคˆ เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เคšैเคจเคฒ เคชुเคฐाเคจे เคญाเคทเคฃों, เค…เคงूเคฐी เคฌैเค เค•ों เคฏा เคจेเคคाเค“ं เค•े เค†เคถ्เคตाเคธเคจों เค•ो “เคฌ्เคฐेเค•िंเค— เคจ्เคฏूเคœ” เคฌเคจाเค•เคฐ เคชेเคถ เค•เคฐเคคे เคนैं। เค…เคธเคฒिเคฏเคค เคฏเคน เคนै เค•ि เคœเคฌ เคคเค• เคญाเคฐเคค เคธเคฐเค•ाเคฐ, เคถ्เคฐเคฎ เคเคตं เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ เคฏा เคˆเคชीเคเคซเค“ (EPFO) เค•ी เคคเคฐเคซ เคธे เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เค…เคงिเคธूเคšเคจा เคœाเคฐी เคจเคนीं เคนोเคคी, เคคเคฌ เคคเค• เคชेंเคถเคจ เคฎें เค•ोเคˆ เคฌเคฆเคฒाเคต เคฒाเค—ू เคจเคนीं เคฎाเคจा เคœाเคเค—ा।

เค‡เคจ เคšैเคจเคฒों เค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เค…เค•्เคธเคฐ เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•ी เคธเคฎเคธ्เคฏा เค•ा เคธเคฎाเคงाเคจ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคต्เคฏूเคœ เค”เคฐ เค•เคฎाเคˆ เคฌเคข़ाเคจा เคนोเคคा เคนै। เคฏเคนी เคตเคœเคน เคนै เค•ि เคนเคฐ เค•ुเค› เคฆिเคจों เคฎें เคจเคฏा เค†ंเค•เคก़ा เคธाเคฎเคจे เค†เคคा เคนै—เค•เคญी ₹3,000, เค•เคญी ₹4,000, เคคो เค•เคญी ₹7,500 + เคกीเค।

₹3,000 เคชेंเคถเคจ เค•ी เคšเคฐ्เคšा เค•เคนां เคธे เค†เคˆ?

เคˆเคชीเคเคซเค“ เค•े เค•ेंเคฆ्เคฐीเคฏ เคจ्เคฏाเคธी เคฌोเคฐ्เคก เคฏाเคจी เคธीเคฌीเคŸी (Central Board of Trustees - CBT) เค•ी เคฌैเค เค•ों เคฎें เค•เคˆ เคฌाเคฐ เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เคฌเคข़ाเคจे เคชเคฐ เคšเคฐ्เคšा เคนुเคˆ เคนै। เคตिเคถेเคทเคœ्เคžों เค•ा เคฎाเคจเคจा เคนै เค•ि ₹1,000 เค•ी เคฎौเคœूเคฆा เคฐाเคถि เค…เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคนै เค”เคฐ เค‡เคธे เค•เคฎ เคธे เค•เคฎ ₹2,500 เคฏा ₹3,000 เคคเค• เคฌเคข़ाเคฏा เคœाเคจा เคšाเคนिเค।

เคนाเคฒांเค•ि เคฏเคน เค•ेเคตเคฒ เคช्เคฐเคธ्เคคाเคต เค”เคฐ เค†ंเคคเคฐिเค• เคตिเคšाเคฐ-เคตिเคฎเคฐ्เคถ เค•े เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เคนै। เค…เคญी เคคเค• เค•ेंเคฆ्เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฏा เค•ेंเคฆ्เคฐीเคฏ เค•ैเคฌिเคจेเคŸ เค•ी เค“เคฐ เคธे เค‡เคธ เคชเคฐ เค…ंเคคिเคฎ เคฎंเคœूเคฐी เคจเคนीं เคฆी เค—เคˆ เคนै। เค‡เคธเคฒिเค เคฏเคน เค•เคนเคจा เค•ि “₹3,000 เค•ी เคชेंเคถเคจ เคฒाเค—ू เคนो เค—เคˆ” เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เค—เคฒเคค เคนोเค—ा।

เคนेเคฎा เคฎाเคฒिเคจी เค”เคฐ ₹4,000 เค•ी เคšเคฐ्เคšा

เคˆเคชीเคเคธ-95 เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•ी เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธंเค˜เคฐ्เคท เคธเคฎिเคคि (NAC) เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เค†ंเคฆोเคฒเคจ เคšเคฒा เคฐเคนी เคนै। เคธเคฎिเคคि เค•े เคช्เคฐเคคिเคจिเคงि เค•เคˆ เคธांเคธเคฆों เค”เคฐ เคฎंเคค्เคฐिเคฏों เคธे เคฎिเคฒ เคšुเค•े เคนैं। เค‡เคธी เคฆौเคฐाเคจ เคธांเคธเคฆ Hema Malini เคจे เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•ी เคฎांเค—ों เค•ो เคธเคฐเค•ाเคฐ เคคเค• เคชเคนुंเคšाเคจे เค•ी เค•ोเคถिเคถ เค•ी เคฅी।

เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เค•ो ₹4,000 เคคเค• เคฌเคข़ाเคจे เคฏा เค•ोเคถ्เคฏाเคฐी เคธเคฎिเคคि เค•ी เคธिเคซाเคฐिเคถों เค•ो เคฒाเค—ू เค•เคฐเคจे เค•ी เคฌाเคค เค•เคนी เคฅी। เคฒेเค•िเคจ เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคจे เค‡เคธे “เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ी เคฎंเคœूเคฐी” เค•ी เคคเคฐเคน เคช्เคฐเคšाเคฐिเคค เค•เคฐ เคฆिเคฏा, เคœเคฌเค•ि เคตाเคธ्เคคเคตिเค•เคคा เคฏเคน เคฅी เค•ि เคธเคฐเค•ाเคฐ เคจे เค•ेเคตเคฒ “เคธเคนाเคจुเคญूเคคिเคชूเคฐ्เคตเค• เคตिเคšाเคฐ” เค•เคฐเคจे เค•ा เค†เคถ्เคตाเคธเคจ เคฆिเคฏा เคฅा।

₹7,500 + เคกीเค เค•ी เคฎांเค— เค•्เคฏों เค‰เค  เคฐเคนी เคนै?

เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธंเค˜เคฐ्เคท เคธเคฎिเคคि เค•े เค…เคง्เคฏเค•्เคท เค…เคถोเค• เคฐाเค‰เคค เค”เคฐ เค…เคจ्เคฏ เคชेंเคถเคจเคญोเค—ी เคธंเค—เค เคจ เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฏเคน เคฎांเค— เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं เค•ि เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เค•ो ₹7,500 เคช्เคฐเคคिเคฎाเคน เค•िเคฏा เคœाเค เค”เคฐ เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคญเคค्เคคा (DA) เคญी เคœोเคก़ा เคœाเค। เค‰เคจเค•ा เคคเคฐ्เค• เคนै เค•ि เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคฎें เคธเคฎ्เคฎाเคจเคœเคจเค• เคœीเคตเคจ เค•े เคฒिเค เค‡เคคเคจी เคฐाเคถि เคœเคฐूเคฐी เคนै।

เค‡เคธเค•े เค…เคฒाเคตा เคตे เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค”เคฐ เค‰เคจเค•े เคœीเคตเคจเคธाเคฅी เค•े เคฒिเค เคฎुเคซ्เคค เคšिเค•िเคค्เคธा เคธुเคตिเคงा เค•ी เคญी เคฎांเค— เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं। เค•เคˆ เคฌाเคฐ เคตिเคค्เคค เคฎंเคค्เคฐी Nirmala Sitharaman เค•ो เคœ्เคžाเคชเคจ เคธौंเคชे เค—เค เคนैं। เคฒेเค•िเคจ เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค‡เคคเคจी เคฌเคก़ी เคตृเคฆ्เคงि เคธे เคธเคฐเค•ाเคฐी เค–เคœाเคจे เคชเคฐ เคญाเคฐी เคฌोเค เคชเคก़ेเค—ा।

เคตिเคถेเคทเคœ्เคžों เค•े เค…เคจुเคธाเคฐ เคฏเคฆि ₹7,500 + เคกीเค เคฒाเค—ू เค•िเคฏा เคœाเคคा เคนै, เคคो เคธเคฐเค•ाเคฐ เคชเคฐ เคนเคฐ เคธाเคฒ เคนเคœाเคฐों เค•เคฐोเคก़ เคฐुเคชเคฏे เค•ा เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เคตिเคค्เคคीเคฏ เคญाเคฐ เค†เคเค—ा। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคตिเคค्เคค เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ เค…เคญी เค‡เคธ เคฎाเคฎเคฒे เคฎें เคฌेเคนเคฆ เคธाเคตเคงाเคจी เคฌเคฐเคค เคฐเคนा เคนै।

เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•े เคธाเคฎเคจे เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เค…เคก़เคšเคจें

เคˆเคชीเคเคธ-95 เคชेंเคถเคจ เคฏोเคœเคจा เคเค• เค…ंเคถเคฆाเคฏी เคฏोเคœเคจा (Contributory Scheme) เคนै। เค‡เคธเคฎें เค•เคฐ्เคฎเคšाเคฐी เค”เคฐ เคจिเคฏोเค•्เคคा เคฆोเคจों เคฏोเค—เคฆाเคจ เคฆेเคคे เคนैं। เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคคเคฐ्เค• เคนै เค•ि เคœिเคธ เค…เคจुเคชाเคค เคฎें เคฏोเค—เคฆाเคจ เคœเคฎा เคนुเค† เคนै, เค‰เคธी เค•े เค†เคงाเคฐ เคชเคฐ เคชेंเคถเคจ เคจिเคฐ्เคงाเคฐिเคค เคนोเคคी เคนै।

เคฏเคฆि เคฌिเคจा เคฏोเค—เคฆाเคจ เคฌเคข़ाเค เค…เคšाเคจเค• เคชेंเคถเคจ เค•ो เคธाเคค เค—ुเคจा เคคเค• เคฌเคข़ा เคฆिเคฏा เคœाเค, เคคो เคชेंเคถเคจ เคซंเคก เคชเคฐ เค—ंเคญीเคฐ เคฆเคฌाเคต เคชเคก़ เคธเค•เคคा เคนै। เคตिเคถेเคทเคœ्เคžों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค‡เคธเคธे เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคซंเคก เค˜ाเคŸे เคฎें เคœा เคธเค•เคคा เคนै เค”เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ो เคญाเคฐी เคธเคฌ्เคธिเคกी เคฆेเคจी เคชเคก़ เคธเค•เคคी เคนै।

เคฆूเคธเคฐी เคฌเคก़ी เค…เคก़เคšเคจ เคตेเคคเคจ เคธीเคฎा (Wage Ceiling) เคนै। เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคฎें เคชेंเคถเคจ เคฏोเค—्เคฏ เคตेเคคเคจ เคธीเคฎा ₹15,000 เคนै। เคธเคฐเค•ाเคฐ เค‡เคธे เคฌเคข़ाเค•เคฐ ₹25,000 เค•เคฐเคจे เคชเคฐ เคตिเคšाเคฐ เค•เคฐ เคฐเคนी เคนै เคคाเค•ि เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เคซंเคก เคฎเคœเคฌूเคค เคนो เคธเค•े। เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคฎाเคจเคจा เคนै เค•ि เคชเคนเคฒे เคฏोเค—เคฆाเคจ เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎเคœเคฌूเคค เค•เคฐเคจी เคนोเค—ी, เคคเคญी เคฌเคก़ी เคชेंเคถเคจ เคตृเคฆ्เคงि เคธंเคญเคต เคนोเค—ी।

เค†เค–िเคฐ เคญเคฐोเคธा เค•िเคธ เคชเคฐ เค•เคฐें?

เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•ो เค•ेเคตเคฒ เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคธ्เคฐोเคคों เคชเคฐ เคนी เคญเคฐोเคธा เค•เคฐเคจा เคšाเคนिเค। เคธเคฌเคธे เคตिเคถ्เคตเคธเคจीเคฏ เคธ्เคฐोเคค เคนैं:

EPFO เค•ी เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ

เคถ्เคฐเคฎ เคเคตं เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฎंเคค्เคฐाเคฒเคฏ

เคธंเคธเคฆ เคฎें เคถ्เคฐเคฎ เคฎंเคค्เคฐी เคฆ्เคตाเคฐा เคฆिเค เค—เค เคฒिเค–िเคค เคœเคตाเคฌ

เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธंเค˜เคฐ्เคท เคธเคฎिเคคि (NAC) เค•े เค…เคงिเค•ृเคค เคฌเคฏाเคจ

เคฏเคฆि เค‡เคจ เคธ्เคฐोเคคों เคชเคฐ เค•ोเคˆ เค…เคงिเคธूเคšเคจा เคœाเคฐी เคจเคนीं เคนुเคˆ เคนै, เคคो เคธเคฎเค เคฒेเคจा เคšाเคนिเค เค•ि เคชेंเคถเคจ เคฎें เค…เคญी เค•ोเคˆ เคฌเคฆเคฒाเคต เคฒाเค—ू เคจเคนीं เคนुเค† เคนै।

เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•ी เคชीเคก़ा เค”เคฐ เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคธเคตाเคฒ

เคฆेเคถ เค•ा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคตाเคฒ เคฏเคนी เคนै เค•ि เค†เค–िเคฐ เคฌुเคœुเคฐ्เค— เคชेंเคถเคจเคญोเค—ी เค•เคฌ เคคเค• ₹1,000 เคœैเคธी เค…เคฒ्เคช เคฐाเคถि เคชเคฐ เคœीเคตเคจ เค—ुเคœाเคฐेंเค—े? เค†เคœ เคฆเคตाเค‡เคฏों เค•ी เค•ीเคฎเคคें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคนैं। เค…เคธ्เคชเคคाเคฒों เค•ा เค–เคฐ्เคš เค†เคฎ เค†เคฆเคฎी เค•ी เคชเคนुंเคš เคธे เคฌाเคนเคฐ เคนोเคคा เคœा เคฐเคนा เคนै। เคเคธे เคธเคฎเคฏ เคฎें เค‡เคคเคจी เค•เคฎ เคชेंเคถเคจ เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•े เค†เคค्เคฎเคธเคฎ्เคฎाเคจ เค•ो เคšोเคŸ เคชเคนुंเคšाเคคी เคนै।

เคชेंเคถเคจเคญोเค—िเคฏों เค•ा เค•เคนเคจा เคนै เค•ि เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคœीเคตเคจเคญเคฐ เคˆเคฎाเคจเคฆाเคฐी เคธे เค•ाเคฎ เค•िเคฏा, เคฒेเค•िเคจ เคตृเคฆ्เคงाเคตเคธ्เคฅा เคฎें เค‰เคจ्เคนें เคธंเค˜เคฐ्เคท เค”เคฐ เค…เคชเคฎाเคจ เค•ा เคธाเคฎเคจा เค•เคฐเคจा เคชเคก़ เคฐเคนा เคนै। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคฆेเคถเคญเคฐ เคฎें เค†ंเคฆोเคฒเคจ เค”เคฐ เคงเคฐเคจे เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคœाเคฐी เคนैं।

เคตเคฐ्เคคเคฎाเคจ เคธ्เคฅिเคคि เค•्เคฏा เคนै?

เคซिเคฒเคนाเคฒ เคฎाเคฎเคฒा เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ी เคฐाเคœเคจीเคคिเค• เค‡เคš्เค›ाเคถเค•्เคคि เค”เคฐ เคตिเคค्เคคीเคฏ เค—เคฃเคจा เค•े เคฌीเคš เคซंเคธा เคนुเค† เคนै। เคธเคฐเค•ाเคฐ เค”เคฐ เคชेंเคถเคจเคญोเค—ी เคธंเค—เค เคจों เค•े เคฌीเคš เคฌाเคคเคšीเคค เคœाเคฐी เคนै। เคธंเคญाเคตเคจा เคœเคคाเคˆ เคœा เคฐเคนी เคนै เค•ि เคธเคฐเค•ाเคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें เค•ोเคˆ “เคฎเคง्เคฏ เคฐाเคธ्เคคा” เคจिเค•ाเคฒ เคธเค•เคคी เคนै เค”เคฐ เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคชेंเคถเคจ เค•ो ₹2,500 เคฏा ₹3,000 เคคเค• เคฌเคข़ाเคจे เค•ी เค˜ोเคทเคฃा เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै।

เคฒेเค•िเคจ ₹7,500 + เคกीเค เค•ी เคชूเคฐी เคฎांเค— เค•ो เคคुเคฐंเคค เคธ्เคตीเค•ाเคฐ เค•เคฐเคจा เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•े เคฒिเค เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฐूเคช เคธे เค•เค िเคจ เคฆिเค–ाเคˆ เคฆेเคคा เคนै।

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคˆเคชीเคเคธ-95 เคชेंเคถเคจ เคตिเคตाเคฆ เค•ेเคตเคฒ เคชैเคธों เค•ा เคฎाเคฎเคฒा เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคฏเคน เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•े เคธเคฎ्เคฎाเคจ, เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคจ्เคฏाเคฏ เค•ा เคช्เคฐเคถ्เคจ เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै। เคฒाเค–ों เคชेंเคถเคจเคญोเค—ी เคตเคฐ्เคทों เคธे เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคฒเค—ाเค เคฌैเค े เคนैं เค•ि เคธเคฐเค•ाเคฐ เค‰เคจเค•ी เคชीเคก़ा เค•ो เคธเคฎเคेเค—ी เค”เคฐ เค‰เคจ्เคนें เคธเคฎ्เคฎाเคจเคœเคจเค• เคœीเคตเคจ เค•े เคฏोเค—्เคฏ เคชेंเคถเคจ เคฆेเค—ी।                                                            

เคฒेเค•िเคจ เคœเคฌ เคคเค• เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เค˜ोเคทเคฃा เคจเคนीं เคนोเคคी, เคคเคฌ เคคเค• เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เค”เคฐ เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ เค•ी เค…เคซเคตाเคนों เคธे เคฌเคšเคจा เคนी เคธเคฎเคเคฆाเคฐी เคนै। เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคฌैंเค• เคœाเค•เคฐ เคจिเคฐाเคถ เคนोเคจे เคธे เคฌेเคนเคคเคฐ เคนै เค•ि เค•ेเคตเคฒ เคธเคฐเค•ाเคฐी เค…เคงिเคธूเคšเคจा เคชเคฐ เคญเคฐोเคธा เค•िเคฏा เคœाเค। เคฆेเคถ เค•े เค•เคฐोเคก़ों เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•ी เค‰เคฎ्เคฎीเคฆें เค…เคญी เคญी เคœिंเคฆा เคนैं, เค”เคฐ เคตे เค‰เคธ เคฆिเคจ เค•ा เค‡ंเคคเคœाเคฐ เค•เคฐ เคฐเคนे เคนैं เคœเคฌ เค‰เคจเค•ी เคฒंเคฌी เคฒเคก़ाเคˆ เค•ा เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคธाเคฎเคจे เค†เคเค—ा।

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคช्เคฐเคธ्เคคुเคคเค•เคฐ्เคคा เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:
เคธเคฆเคธ्เคฏเคคा เคฒें เคธंเคฆेเคถ (Atom)