рд╣рд░ рджिрди рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдХुрдЫ рди рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд░рдЦрддा рд╣ै
рд╣рд░ рджिрди рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдХुрдЫ рди рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд░рдЦрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХुрдЫ рддिрдеिрдпाँ рдРрд╕ी рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬो рдЗрддिрд╣ाрд╕, рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рд░ाрдЬрдиीрддि рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмрди рдЬाрддी рд╣ैं। 11 рдордИ рднी рдРрд╕ी рд╣ी рдПрдХ рддिрдеि рд╣ै, рдЬो рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЧौрд░рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рди рдХेрд╡рд▓ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдХी рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рджेрд╢ рдХी рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा, рддрдХрдиीрдХी рдк्рд░рдЧрддि рдФрд░ рд╕ाрдорд░िрдХ рд╢рдХ्рддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рднी рд╣ै।
11 рдордИ: рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ (National Technology Day)
рднाрд░рдд рдоें 11 рдордИ рдХो рд╣рд░ рд╡рд░्рд╖ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рднाрд░рдд рдХे рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд╕्рд╡рд░्рдг рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдоें рджрд░्рдЬ рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि 11 рдордИ 1998 рдХो рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдкोрдЦрд░рдг рдоें рднाрд░рдд рдиे рд╕рдлрд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рдкрд░рдоाрдгु рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг (Pokhran-II nuclear tests) рдХिрдП рдеे। рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рднाрд░рдд рдХी рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдФрд░ рд░рдХ्рд╖ा рд╢рдХ्рддि рдХा рдордЬрдмूрдд рдк्рд░рдоाрдг рдмрдиी।
рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХे рдмाрдж рднाрд░рдд рдиे рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा рдХि рд╡рд╣ рдЕрдм рддрдХрдиीрдХी рдФрд░ рд░рдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдХिрд╕ी рднी рджेрд╢ рд╕े рдкीрдЫे рдирд╣ीं рд╣ै। рдЗрд╕ी рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХी рд╕्рдоृрддि рдоें рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдиे 11 рдордИ рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा।
рдкोрдЦрд░рдг рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдорд╣рдд्рд╡
11 рдордИ 1998 рдХो рднाрд░рдд рдиे рдПрдХ рдХे рдмाрдж рдПрдХ рддीрди рдкрд░рдоाрдгु рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдП рдеे। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 13 рдордИ рдХो рджो рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдП рдЧрдП। рдЗрди рдкрд░ीрдХ्рд╖рдгों рдиे рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдХो рдЪौंрдХा рджिрдпा। рднाрд░рдд рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдХि рд╡рд╣ рдЕрдкрдиी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ंрдк्рд░рднुрддा рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рдХिрд╕ी рднी рджрдмाрд╡ рдХे рдЖрдЧे рдирд╣ीं рдЭुрдХेрдЧा।
рдЗрд╕ рд╕рдлрд▓рддा рдХे рдкीрдЫे рднाрд░рддीрдп рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХी рдХрдб़ी рдоेрд╣рдирдд рдеी, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдбॉ. рдП.рдкी.рдЬे. рдЕрдм्рджुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдХा рдпोрдЧрджाрди рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░рд╣ा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕ рдоिрд╢рди рдХो рд╕рдлрд▓ рдмрдиाрдиे рдоें рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ, рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдЙрди्рд╣ें “рдоिрд╕ाрдЗрд▓ рдоैрди рдСрдл рдЗंрдбिрдпा” рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рднाрд░рдд
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиा рдХी рдпाрдж рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХे рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा рдХी рдпाрдд्рд░ा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рднी рд╣ै। рдЖрдЬ рднाрд░рдд рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी, рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди, рд░рдХ्рд╖ा рддрдХрдиीрдХ, рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдФрд░ рдХृрдд्рд░िрдо рдмुрдж्рдзिрдордд्рддा рдЬैрд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рддेрдЬी рд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै।
рдЗрд╕ рджिрди рджेрд╢рднрд░ рдоें рд╡िрднिрди्рди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬैрд╕े—
рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी
рддрдХрдиीрдХी рд╕ेрдоिрдиाрд░
рдирд╡ाрдЪाрд░ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддाрдПँ
рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдХा рд╕рдо्рдоाрди
рдЗрди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпुрд╡ाрдУं рдХो рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдХे рдк्рд░рддि рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।
11 рдордИ рдХा рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдорд╣рдд्рд╡
рд╣ाрд▓ाँрдХि рднाрд░рдд рдоें рдпрд╣ рджिрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рддрдХрдиीрдХी рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рднी 11 рдордИ рд╕े рдЬुрдб़े рдХрдИ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рд╣ैं।
1812 – рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рдкेंрд╕рд░ рдкрд░्рд╕िрд╡рд▓ рдХी рд╣рдд्рдпा
рдЗрд╕ рджिрди рдм्рд░िрдЯेрди рдХे рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХी рд╕ंрд╕рдж рднрд╡рди рдоें рд╣рдд्рдпा рдХрд░ рджी рдЧрдИ рдеी, рдЬो рдм्рд░िрдЯिрд╢ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдПрдХ рдмрдб़ी рдШрдЯрдиा рдеी।
1960 – рдЗрдЬрд░ाрдЗрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдиाрдЬी рдЕрдкрд░ाрдзी рдПрдбॉрд▓्рдл рдЖрдЗрдЦрдоैрди рдХी рдЧिрд░рдл्рддाрд░ी
рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рди्рдпाрдп рдФрд░ рдоाрдирд╡ाрдзिрдХाрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै।
1997 – IBM рдХा Deep Blue рдж्рд╡ाрд░ा рдЧैрд░ी рдХाрд╕्рдкрд░ोрд╡ рдХो рд╣рд░ाрдиा
рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рдХृрдд्рд░िрдо рдмुрдж्рдзिрдордд्рддा (Artificial Intelligence) рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдоीрд▓ рдХा рдкрдд्рдерд░ рдеी, рдЬिрд╕рдиे рдоाрдирд╡ рдФрд░ рдорд╢ीрди рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХी рддुрд▓рдиा рдХो рдПрдХ рдирдпा рдЖрдпाрдо рджिрдпा।
рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдпुрд╡ा рдкीрдв़ी
11 рдордИ рдХा рджिрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░рдгा рдХा рд╕्рд░ोрдд рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ाрдУं рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд▓ा рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдХे рдпुрд╡ा рд╕्рдЯाрд░्рдЯрдЕрдк्рд╕, рд░ोрдмोрдЯिрдХ्рд╕, рд╕्рдкेрд╕ рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗрдиोрд╡ेрд╢рди рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕рдм рдЙрд╕ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╕ोрдЪ рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै рдЬिрд╕े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рдмрдв़ाрд╡ा рджेрддा рд╣ै।
рднाрд░рдд рдХी рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпाँ
11 рдордИ рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рд╕े рднाрд░рдд рдиे рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпाँ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рд╣ैं, рдЬैрд╕े—
рдЪंрдж्рд░рдпाрди рдФрд░ рдоंрдЧрд▓рдпाрди рдоिрд╢рди
рдЗрд╕рд░ो рдХे рд╕рдлрд▓ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдк्рд░рдпोрдЧ
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдЕрднिрдпाрди
рдоेрдХ рдЗрди рдЗंрдбिрдпा рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рднाрд░рдд рдЕрднिрдпाрди
рдЗрди рд╕рднी рдкрд╣рд▓ुрдУं рдиे рднाрд░рдд рдХो рдПрдХ рдЙрднрд░рддी рд╣ुрдИ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рддрдХрдиीрдХी рд╢рдХ्рддि рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै।
рд╕рдоाрдЬ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рдХेрд╡рд▓ рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рджिрди рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдЬ्рдЮाрди, рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдФрд░ рдирд╡ाрдЪाрд░ рдХे рдмिрдиा рдХोрдИ рднी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдк्рд░рдЧрддि рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा।
рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдпрд╣ рднी рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рддрдХрдиीрдХ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдоाрдирд╡ рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдП рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП, рди рдХि рд╡िрдиाрд╢ рдХे рд▓िрдП। рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХा рд╕рд╣ी рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ी рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЖрдЧे рд▓े рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
11 рдордИ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рддाрд░ीрдЦ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рднाрд░рдд рдХे рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди, рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдпрд╣ рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै рдХि рдпрджि рд╣рдоाрд░े рдкाрд╕ рд╕ंрдХрд▓्рдк, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдоेрд╣рдирдд рд╣ो, рддो рдХोрдИ рднी рд▓рдХ्рд╖्рдп рдЕрд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ै।
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдЕрддीрдд рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рд╕े рд╕ीрдЦ рд▓ेрдХрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рднाрд░рдд рдХे рд╣рд░ рдиाрдЧрд░िрдХ, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै рдХि рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рд╣ी рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╢рдХ्рддि рд╣ै।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ 11 рдордИ рдХा рджिрди рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдПрдХ рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рджैрд╡ рдпाрдж рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।
рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░