ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдмुрдзрд╡ाрд░, 26 рдЬूрди 2024

рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдкрдж рд╕ंрднाрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдпा рдЙрдк рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рднी рдмрдирддे рд╣ै

 рдиेрд╣рд░ू-рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рд╡ाрд▓े рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рддीрд╕рд░े рд╕рджрд╕्рдп рд╣ो рдЧрдП

рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдкрдж рд╕ंрднाрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдпा рдЙрдк рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рднी рдмрдирддे рд╣ै

рдкрдЯрдиा.рдПрдХ рджрд╢рдХ рдмाрдж рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдЪुрди рд▓िрдП рдЧрдП рд╣ैं.рдоाрддा рд╕ोрдиिрдпा рдЧांрдзी (1999), рдкिрддा рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी (1989) рдФрд░ рдкुрдд्рд░ рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी (2024) рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиे. рдЬो рдПрдХ рдХीрд░्рддिрдоाрди рд╣ै.рддीрдиों рд╣ी рдпूрдкी рд╕े рд╕ांрд╕рдж рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдЪुрдиे рдЧрдП рд╣ैं.

    рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░ рдХो рджेрд░ рд╢ाрдо рд╣ुрдИ рдЗंрдбिрдпा рдЧрдардмंрдзрди рдХी рдмैрдардХ рдоें рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХे рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд▓िрдпा рдЧрдпा. рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे рдЗрд╕ рдмाрд░ рдПрдХ рдФрд░ рд░िрдХॉрд░्рдб рдЕрдкрдиे рдиाрдо рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै. рдиेрд╣рд░ू-рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рд╡ाрд▓े рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рддीрд╕рд░े рд╕рджрд╕्рдп рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं. рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рднी рдЕрдкрдиी рдоां рдХी рддрд░рд╣ рд░ाрдпрдмрд░ेрд▓ी рдХे рд╕ांрд╕рдж рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдпрд╣ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдЙрдаाрдПंрдЧे. рд░ाрд╣ुрд▓ рдХे рдкिрддा рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी рдиेрд╣рд░ू-рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиे рдеे. рдЦाрд╕ рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдоाрддा-рдкिрддा рдФрд░ рдкुрдд्рд░ рддीрдиों рд╣ी рдпूрдкी рд╕े рд╕ांрд╕рдж рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдЪुрдиे рдЧрдП рд╣ैं.рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी рджрд▓ рдХे рдкाрд╕ рдХрдо рд╕े рдХрдо 10% (55 рд╕ांрд╕рдж) рд╣ोрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ोрддा рд╣ै. рдЬो рдЗрд╕ рдмाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдкाрд╕ рд╣ै. рдЬрдмрдХि 2014 рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे 44 рдФрд░ 2019 рдоें 52 рд╕ांрд╕рдж рдеे. рдЬिрд╕рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рджोрдиों рдмाрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдордЬрдмूрдд рдирд╣ीं рд░рд╣ा.

       рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рд░ाрдо рд╕ुрднाрдЧ рд╕िंрд╣ 1969 рдоें рдЪुрдиे рдЧрдП рдеे. рдпрд╢рд╡ंрдд рд░ाрд╡ рдЪрд╡्рд╣ाрдг 1977 рдФрд░ 1979, рд╕ीрдП.рдПрдо. рд╕्рдЯीрдлрди 1978, рдЬрдЧрдЬीрд╡рди рд░ाрдо 1979, рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी 1989,рд▓ाрд▓рдХृрд╖्рдг рдЖрдбрд╡ाрдгी 1990-91 рдФрд░ 2004, рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी 1993 рдФрд░ 1996, рдкीрд╡ी рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ 1996, рд╢рд░рдж рдкрд╡ाрд░ 1998, рд╕ोрдиिрдпा рдЧांрдзी 1999, рд╕ुрд╖рдоा рд╕्рд╡рд░ाрдЬ 2009 рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдЪुрдиी рдЧрдИं рдеीं. рдЬрдмрдХि 6 рдмाрд░ рдХोрдИ рднी рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдирд╣ीं рдЪुрдиा рдЧрдпा рдеा. рд╡рд╣ीं, рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2024 рдоें рдпूрдкी рдХी рд░ाрдпрдмрд░ेрд▓ी рд╕े рдирд╡рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╕ांрд╕рдж рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे 12рд╡ें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрди рдЧрдП рд╣ैं.

    рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдХे рд╕ाрде рдмाрдж рдоें рд░ाрдЬीрд╡ рдЧांрдзी, рдЕрдЯрд▓ рдмिрд╣ाрд░ी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рдФрд░ рдкीрд╡ी рдирд░рд╕िрдо्рд╣ा рд░ाрд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдмрдиे.рдЙрд╕ी рддрд░рд╣ рдЬрдЧрдЬीрд╡рди рд░ाрдо рдФрд░ рд▓ाрд▓рдХृрд╖्рдг рдЖрдбрд╡ाрдгी рдЙрдк рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдмрдиे.рдЕрдм рджेрдЦрдиा рд╣ै рдХि 12рд╡ें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиे рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХрдм рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдпा рдЙрдк рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдмрди рдкाрддे рд╣ैं.

    рдлिрд▓рд╡рдХ्рдд рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдХी рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкрджों рдкрд░ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдиिрдпुрдХ्рддिрдпों рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рд╣ोрддी рд╣ै. рд╕рддрд░्рдХрддा рдЖрдпुрдХ्рдд (CVC), рд╕ूрдЪрдиा рдЖрдпुрдХ्рдд, рдФрд░ рд▓ोрдХрдкाрд▓, рдк्рд░рд╡рд░्рддрди рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп (ED) рдФрд░ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЬांрдЪ рдм्рдпूрд░ो (CBI) рдЬैрд╕ी рдХेंрдж्рд░ीрдп рдПрдЬेंрд╕िрдпों рдХे рдк्рд░рдоुрдЦों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рд╕े рд░ाрдп рд▓ी рдЬाрддी рд╣ै. рдЪрдпрди рд╕рдоिрддिрдпों рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдП рдЧрдП рдиिрд░्рдгрдпों рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддी рд╣ै. рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕ेрд╕िрд▓ рд╕ाрд╣ рдиे рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рдкрд░ рдмрдзाрдИ рджी рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд░ाрд╣ुрд▓ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рджेрд╢ рджेрдЦेрдЧा рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХा рдирдпा рддेрд╡рд░ : рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢

 рд░ाрд╣ुрд▓ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рджेрд╢ рджेрдЦेрдЧा рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХा рдирдпा рддेрд╡рд░ : рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢

рдкрдЯрдиा। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖
рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХो рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпे рдЬाрдиे рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоें рдЦुрд╢ी рд╡्рдпाрдк्рдд рд╣ै। рдоाрд▓ूрдо рд╣ो рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рд░ाрд╣ुрд▓ рдХो рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпे рдЬाрдиे рдХी рдкрд╣рд▓ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдЧ्рд░рдгी рдиेрддाрдУं рдоें рдеे рдФрд░ рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпे рдЬाрдиे рдкрд░ рдЦुрд╢ी рдЬाрд╣िрд░ рдХी। 

     рдЕрдкрдиे рд╕ंрджेрд╢ рдоें рдбा0 рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдХрджрдо рд╣ै। рдЗंрдбिрдпा рдЧрдардмंрдзрди рдЗрд╕ рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдмाрдж рдХिрддрдиा рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдмрдирдХे рдЙрднрд░ी рд╣ै рдЙрд╕рдХा рд╕ाрд░ा рд╢्рд░ेрдп рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХो рдЬाрддा рд╣ै। рд░ाрд╣ुрд▓ рдПрдХ рдмेрд╣рдж рдиिрд░्рднिрдХ, рд╕्рдкрд╖्рдЯрд╡ाрджी рдПрд╡ं рджूрд░рджрд░्рд╢ी  рдиेрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕ рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдмाрдж рдпрд╣ рд╕्рдеाрдкिрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдХि рд░ाрд╣ुрд▓ рдХी рдмाрддों рдХा рдЬрдирдоाрдирд╕ рдкрд░ рдХिрддрдиा рдЧрд╣рд░ा рдЕрд╕рд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдиाрдпрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░े рд╣ैं। 

     рд╣рдоें рдирд╣ीं рднूрд▓рдиा рдЪाрд╣िрдП рдХि рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдПрдХ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкрдж рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕рдХी рдПрдХ рдЧрд░िрдоा рд╣ै। рдЕрд╣рдо рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдкрджों рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХे рд╕ाрде рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдХी рд╕рд╣рдорддि рднी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рд░ाрд╣ुрд▓ рдЬी рдЬैрд╕े рд╕ूрдЭрдмूрдЭ рд╡ाрд▓े рдПрд╡ं рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рджों рдкрд░ рдоौрд▓िрдХ рд╡िрдЬрди рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЗрд╕ рдкрдж рдкрд░ рд░рд╣рдиा рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд▓िрдП рдЕрд╣рдо рд╣ै। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд░ाрд╣ुрд▓ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдПрдХ рдЕрд▓рдЧ рддेрд╡рд░ рдХे рд╕ाрде рдЙрднрд░ी рд╣ै рдФрд░ рд░ाрд╣ुрд▓ рдХो рдиेрддा рдк्рд░рддिрдкрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдкाрдХрд░ рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдирдпा рдХрд▓ेрд╡рд░ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ेрдЧा। 

    рдЗрд╕рд╕े рдпрд╣ рддрдп рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХे рд▓िрдП рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХो рджрдмाрдиा рдиाрдоुрдордХिрди рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рджेрд╢ рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдФрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХे рд▓िрдП рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХे рдиेрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рд░ाрд╣ुрд▓ рдЬी рдирдпा рдоाрдкрджрдг्рдб рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ेंрдЧे рдпрд╣ рдоेрд░ा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै। рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдиे рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХो рдмрдзाрдИ рджी рдПрд╡ं рд╢ुрднрдХाрдордиाрдПं рдк्рд░ेрд╖िрдд рдХी।

           рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧाँрдзी рдХो рдмрдзाрдИ рджेрдиेрд╡ाрд▓ों рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдХрдИ рдиेрддा рд╣ै рдЬिрдирдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं -рдбा0 рд╢рдХीрд▓ рдЕрд╣рдордж рдЦाрди, рдбा0 рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा, рдХृрдкाрдиाрде рдкाрдардХ, рдк्рд░ेрдордЪрди्рдж्рд░ рдоिрд╢्рд░, рдбा0 рд╕рдоीрд░ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдиिрд░्рдорд▓ рд╡рд░्рдоा, рд▓ाрд▓ рдмाрдмू рд▓ाрд▓, рдм्рд░рдЬेрд╢ рдкाрдг्рдбेрдп, рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ, рдм्рд░рдЬेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдирди।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...