ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдмुрдзрд╡ाрд░, 4 рдЬрдирд╡рд░ी 2023

рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рдЖрдИрдмी рдЧेрд╕्рдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рдкрд╣ुंрдЪे, рдЬрд╣ां рд╡े рд░ाрдд्рд░ि рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХрд░ेंрдЧे

 рдмрдЧрд╣ा.рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдЕрдкрдиे рджो рджिрд╡рд╕ीрдп рдк्рд░рд╡ाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рдмुрдзрд╡ाрд░ рдХी рд╢ाрдо рдкрд╢्рдЪिрдоी рдЪंрдкाрд░рдг рдХे рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рдкрд╣ुंрдЪे. рд╕ीрдПрдо рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдЧुрд░ुрд╡ाрд░ рдХो рджрд░ुрдЖрдмाрд░ी рд╕े рд╕рдоाрдзाрди рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं. рд▓िрд╣ाрдЬा рдкूрд░ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЕрдорд▓ा рдЪुрд╕्рдд рджुрд░ुрд╕्рдд рд╣ै. рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рдкрд░ рд╕ीрдПрдо рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рднрд╡्рдп рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा рдЧрдпा. рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рд╣рд╡ाрдИ рдЕрдб्рдбा рдкрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХो рдкुрд╖्рдк-рдЧुрдЪ्рдЫ  рднेंрдЯ рдХрд░ рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬрдирдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों ,рдиेрддाрдУं рдПрд╡ं рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдирдХा рдЕрднिрдиंрджрди рдХिрдпा рдЧрдпा. рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рд╕ीрдПрдо рдХाрд░рдХेрдЯ рдХाрдлिрд▓े рдХे рд╕ाрде рдЗंрдбो рдиेрдкाрд▓ рд╕ीрдоा рдкрд░ рд╕्рдеिрдд рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рдЖрдИрдмी рдЧेрд╕्рдЯ рд╣ाрдЙрд╕ рдкрд╣ुंрдЪे, рдЬрд╣ां рд╡े рд░ाрдд्рд░ि рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХрд░ेंрдЧे. 

   

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░ рдоें рдиिрд░्рдоाрдгाрдзीрди рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдХрди्рд╡ेंрд╢рди рд╕ेंрдЯрд░ рдХा рдн्рд░рдордг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдХрди्рд╡ेंрд╢рди рд╕ेंрдЯрд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХाрд░्рдп рдЬрд▓्рдж рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा.  рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдХрди्рд╡ेंрд╢рди рд╕ेंрдЯрд░ рдХे рдоुрдЖрдпрдиा рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рдХी. рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕рдоाрдзाрди рдпाрдд्рд░ा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддे рд╣ुрдП рдмрддाрдпा рдХि рд╡िрднिрди्рди рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рд╣ो рд░рд╣े рд╡िрдХाрд╕ рдХाрд░्рдпों рдХी рдк्рд░рдЧрддि рдХो рджेрдЦेंрдЧे. рд▓ोрдЧों рдХी рдмाрддों рдХो рднी рд╕ुрдиेंрдЧे. рдЗрд╕рдХे рдкрд╣рд▓े рд╣рдордиे рд╕рдоाрдЬ рд╕ुрдзाрд░ рдЕрднिрдпाрди рдХे рджौрд░ाрди рдХрдИ рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рд▓ोрдЧों рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рдХी рдеी рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХाрд░्рдпों рдХा рдЬाрдпрдЬा рд▓िрдпा рдеा. рдкрд░ рд╢рд░ाрдмрдмंрджी рдХो рд▓ेрдХрд░ рд▓ोрдЧों рдоें рдХाрдлी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рд╣ै. рд╢рд░ाрдмрдмंрджी рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ोрдЧों рдХो рдиिрд░ंрддрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдФрд░ рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдЧंрдбрдХ рдмрд░ाрдЬ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрдХ्рд╖ рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा. рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдЧंрдбрдХ рдирджी рдХे рдбिрд╕्рдЪाрд░्рдЬ рдПрд╡ं рдЬрд▓рд╕्рддрд░ рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рд▓ी. рдЧंрдбрдХ рдирджी рдХे рдоुрдЖрдпрдиा рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрди्рдп рд╡рд░्рд╖ाे рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдЧंрдбрдХ рдирджी рдХा рдЬрд▓рд╕्рддрд░ рдХाрдлी рдЕрдЪ्рдЫा рд╣ै рдФрд░ рдкाрдиी рднी рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рд╣ै. рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрдХ्рд╖ рдоें рд▓рдЧी рдорд╣ाрдкुрд░ुрд╖ों рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ों рдХा рдоुрдЖрдпрдиा рднी рдХिрдпा. рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдмाрд▓्рдоीрдХि рд╡्рдпाрдШ्рд░ рдЖрд░рдХ्рд╖ рдХा рднी рдн्рд░рдордг рдХिрдпा. рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХे рджौрд░ाрди рд╡िрдд्рдд рд╡ाрдгिрдЬ्рдп рдХрд░ рдПрд╡ं рд╕ंрд╕рджीрдп рдХाрд░्рдп рдоंрдд्рд░ी рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЪौрдзрд░ी, рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдоंрдд्рд░ी рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЭा,рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж рднीрд╖्рдо рд╕ाрд╣рдиी, рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж рд╢्рд░ी рд╕ौрд░рдн рдХुрдоाрд░, рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо, рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рдк्рд░рдзाрди рд╕рдЪिрд╡ рд╢्рд░ी рджीрдкрдХ рдХुрдоाрд░, рдкुрд▓िрд╕ рдорд╣ाрдиिрджेрд╢рдХ рдЖрд░рдПрд╕ рднрдЯ्рдЯी, рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рдк्рд░рдзाрди рд╕рдЪिрд╡ рдбॉ рдПрд╕ рд╕िрдж्рдзाрд░्рде, рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рд╕рдЪिрд╡ рд╢्рд░ी рдЕрдиुрдкрдо рдХुрдоाрд░,рд╕рдЪिрд╡, рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдПрд╡ं рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬрдирдЬाрддि рд╡िрднाрдЧ рджेрд╡ेрд╢ рд╕ेрд╣рд░ा, рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдХाрд░्рдп рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдЧोрдкाрд▓ рд╕िंрд╣, рдЖрдпुрдХ्рдд, рддिрд░рд╣ुрдд рдк्рд░рдоंрдбрд▓ рдХे рдкंрдХрдЬ рдХुрдоाрд░, рдкुрд▓िрд╕ рдЙрдкрдорд╣ाрдиिрд░ीрдХ्рд╖рдХ рдЪंрдкाрд░рдг рд░ेंрдЬ рд╢्рд░ी рдк्рд░рдгрд╡ рдХुрдоाрд░ рдк्рд░рд╡ीрдг, рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдХे рдк्рд░рднाрд░ी рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдЙрдк рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдпुрдХ्рдд рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░, рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдЙрдкेंрдж्рд░ рдиाрде рд╡рд░्рдоा рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рдмрдЧрд╣ा рд╢्рд░ी рдХिрд░рдг рдХुрдоाрд░ рдЧोрд░рдЦ рдЬाрдзрд╡ рд╕рд╣िрдд рдЕрди्рдп рдЧрдгрдоाрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрди्рдп рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдЧрдг рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдеे.

 рдмрддा рджें рд╕ाрд▓ 2000 рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдмрдиे рдеे.рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╕ीрдПрдо 3 рдоाрд░्рдЪ 2000 рдХो рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдПрдирдбीрдП рдХी рддрд░рдл рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी. рд▓ेрдХिрди рдмрд╣ुрдордд рд╕ाрдмिрдд рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд╕ाрдд рджिрди рдоें рд╣ी рдХुрд░्рд╕ी рдЪрд▓ी рдЧрдИ.рдордИ 2000 рд╕े рдордИ 2004 рддрдХ рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХेंрдж्рд░ рдоें рдкрд╣рд▓े рд░ेрд▓ рдФрд░ рдлिрд░ рдХृрд╖ि рдоंрдд्рд░ी рд░рд╣े. 2004 рдоें рдиाрд▓ंрджा рд╕े рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддा рдФрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдЬेрдбीрдпू рд╕ंрд╕рджीрдп рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдмрдиे.2005 рдоें рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рдмрдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕ाрд▓ 2005 рдоें рд╣ुрдП рдордз्рдпाрд╡рдзि рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЖрд░рдЬेрдбी рдХो рд╣рд░ाрдХрд░ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдмрд╣ुрдордд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХिрдпा рдФрд░ рдкूрд░े 5 рд╕ाрд▓ рддрдХ рдкрдж рдкрд░ рдмрдиे рд░рд╣े. 2010 рдоें рдлिрд░ рдоिрд▓ी рдЬीрдд рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХी рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рдоें рдПрдирдбीрдП рдиे рд╕ाрд▓ 2010 рдХे рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдмреЬी рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी рдФрд░ рд╡े рдлिрд░ рд╕े рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे.2013 рдоें рдЫрдХ्। рдХा рд╕ाрде рдЫोреЬा рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे 2013 рдоें рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХो рдкीрдПрдо рдкрдж рдХा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдмрдиाрдП рдЬाрдиे рдХे рдмाрдж рдПрдирдбीрдП рдХा рд╕ाрде рдЫोреЬ рджिрдпा. 2014 рдХे рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЦрд░ाрдм рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдмाрдж рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕ीрдПрдо рдХा рдкрдж рдЫोреЬрдХрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ी рджрд▓ рдХे рдЬीрддрди рд░ाрдо рдоांрдЭी рдХो рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиा рджिрдпा. 2015 рдоें рдоांрдЭी рд╕े рдЕрдирдмрди рдХे рдХाрд░рдг рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдХрдоाрди рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рдоें рд▓े рд▓ी. рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдлрд░рд╡рд░ी 2015 рдоें рдЪौрдеी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी. 2015 рдХे рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХी рдкाрд░्рдЯी рдЬेрдбीрдпू рдиे рдЖрд░рдЬेрдбी рдФрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬा рдФрд░ рдмреЬी рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी. рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे 20 рдирд╡ंрдмрд░ 2015 рдХो рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдХे рдиेрддा рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдкांрдЪрд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी.2017 рдоें рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ुрдП рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд▓ाрд▓ू рдкрд░िрд╡ाрд░ рдкрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрддे рд╣ुрдП рд╕ीрдПрдо рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджिрдпा. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдлौрд░рди рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмीрдЬेрдкी рдХे рд╕рдорд░्рдерди рд╕े рдЫрдаी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी. 2020 рдоें рд╕ाрддрд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे 2020 рдоें рдмीрдЬेрдкी рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬा, рдЬिрд╕рдоें рдЙрдирдХी рдкाрд░्рдЯी рдХो рд╕िрд░्рдл 43 рд╕ीрдЯें рдоिрд▓ीं. рд▓ेрдХिрди рдмीрдЬेрдкी рдиे рдмреЬा рджрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХो рд╣ी рд╕ाрддрд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рджिрд▓рд╡ाрдИ. 9 рдЕрдЧрд╕्рдд 2022 рдХो рдЫрдХ्। рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ुрдП рд░ू рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдмीрдЬेрдкी рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдкाрд░्рдЯी рдХो рддोреЬрдиे рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдФрд░ рдПрдирдбीрдП рд╕े рд░िрд╢्рддा рддोреЬрддे рд╣ुрдП рд╕ीрдПрдо рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा. 10 рдЕрдЧрд╕्рдд 2022 рдХो 8рд╡ीं рдмाрд░ рдмрдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЗрд╕्рддीрдлा рджेрдиे рдХे рдЕрдЧрд▓े рд╣ी рджिрди рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдЖрд░рдЬेрдбी, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдФрд░ рд▓ेрдл्рдЯ рдХे рд╕рдорд░्рдерди рд╕े рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕े рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी.

рдЕрдкрдиे рдЖрдард╡ीं рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░िрдд्рд╡ рдХाрд▓ рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХрдИ рдмाрд░ рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╣ै.рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े 

* 12 рдЬूрди 2005 рдоें, рдХुрдоाрд░ рдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рди्рдпाрдп рдпाрдд्рд░ा рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा.

* рдХрд░ीрдм рдЪाрд░ рд╕ाрд▓ рдмाрдж 9 рдЬрдирд╡рд░ी 2009 рд╕े рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी.

* рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 17 рдЬूрди 2009 рд╕े рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдпाрдд्рд░ा.

* 25 рджिрд╕ंрдмрд░ 2009 рд╕े рдк्рд░рд╡ाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी.

* 28 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2010 рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдХे рдмाрдж рд╣ुрдП рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЙрди्рд╣ें рднाрд░ी рд╕рдлрд▓рддा рдоिрд▓ी.

* рд╕ेрд╡ा рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд 9 рдирд╡ंрдмрд░ 2011 рд╕े рдХी.

* 19 рд╕िрддंрдмрд░ 2012 рд╕े рдЕрдзिрдХाрд░ рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рдиिрдХрд▓े.

* 2013 рдоें, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕्рдеिрддि рдХे рд▓िрдП рджрдмाрд╡ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХाрд░ рдпाрдд्рд░ा рдХी.

* 5 рдоाрд░्рдЪ 2014 рд╕े рд╕ंрдХрд▓्рдк рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी.

*  13 рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рд╕े рд╡े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдпाрдд्рд░ा рдкрд░ рдиिрдХрд▓े.

* рдиिрд╢्рдЪрдп рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЙрди्рд╣ोंрдиे 9 рдирд╡ंрдмрд░ 2016 рд╕े рдХी.

* рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдпाрдд्рд░ा рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд 12 рджिрд╕ंрдмрд░ 2017 рдХी.

* рдЬрд▓-рдЬीрд╡рди-рд╣рд░िрдпाрд▓ी рдпाрдд्рд░ा 3 рджिрд╕ंрдмрд░ 2019 рд╕े рд╢ुрд░ू рдХी.


рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рдХी рдмांрдХा рдоें рддैрдпाрд░ी рдкूрд░ी

 рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рдХी рдмांрдХा рдоें рддैрдпाрд░ी рдкूрд░ी, рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕рд╣िрдд рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддाрдУं рдиे рдХिрдпा рдХैрдо्рдк

рдмांрдХा рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рд░рд╣े рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рдоें рдкрд╣ुंрдЪेंрдЧे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЦрдб्рдЧे, рддैрдпाрд░ी рд╣ुрдИ рдкूрд░ी

рдкрдЯрдиा. рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдмांрдХा рдХे рдоंрджाрд░ рдкрд░्рд╡рдд рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рд░рд╣ी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рдХी рддैрдпाрд░ी рдкूрд░ी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै. 5 рдЬрдирд╡рд░ी рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рд░рд╣ी рдЗрд╕ рдпाрдд्рд░ा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦреЬрдЧे рдкूрд░्рд╡ाрд╣्рди рдкрдЯрдиा рдкрд╣ुंрдЪ рд░рд╣े рд╣ैं. рдпрд╣ां рд╕े рд╡ें рдмांрдХा рд╣ेрд▓िрдХॉрдк्рдЯрд░ рд╕े рдЙреЬाрди рднрд░ेंрдЧे рдЬрд╣ां рдЬрдирд╕рднा рдХो рд╕рдо्рдмोрдзिрдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдкрджрдпाрдд्рд░ा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोंрдЧे. рдпрд╣ рдкрджрдпाрдд्рд░ा рдкрд╣рд▓े рджिрди 7.4 рдХिрдоी рдЪрд▓ेрдЧी рдЬिрд╕рдоें рдкूрд░े рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рднी рдЬिрд▓ों рд╕े рдЖрдпे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕рдЬрди рдЬुрдЯेंрдЧे.


рдмांрдХा рдХे рдоंрджाрд░ рдкрд░्рд╡рдд рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ो рд░рд╣ी рдЗрд╕ рдкрджрдпाрдд्рд░ा рдХे рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдирд╡рдиिрдпुрдХ्рдд рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбॉ рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдПрдХ рд╣рдл्рддे рд╕े рд▓рдЧाрддाрд░ рдмांрдХा рдФрд░ рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХे рдЬिрд▓ों рдоें рдХैрдо्рдк рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं. рд╕ाрде рд╣ी рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдк्рд░рднाрд░ी рдкूрд░्рд╡ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рднрдХ्рдд рдЪрд░рдг рджाрд╕, рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рд╡ рд╕ंрдЪाрд▓рди рд╕рдоिрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдк्рд░рдгрд╡ рдЭा рдФрд░ рд╣ाрде рд╕े рд╣ाрде рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рдХे рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдк्рд░рднाрд░ी рдкूрд░्рд╡ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рд╕ुрдмोрдзрдХांрдд рд╕рд╣ाрдп рднी рдкिрдЫрд▓े рджो рджिрдиों рд╕े рдмांрдХा рдоें рдХैрдо्рдк рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं. 

      рдЙрдирдХे рдЕрд▓ाрд╡े рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╡िрдзाрдирдоंрдбрд▓ рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдЕрдЬीрдд рдХुрдоाрд░ рд╢рд░्рдоा рдФрд░ рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдоें рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдбॉ рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा рднी рд▓рдЧाрддाрд░ рдмांрдХा рдоें рддैрдпाрд░िрдпों рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдиे рдоें рдорд╢рдЧूрд▓ рд╣ैं. рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╕ांрд╕рдж, рд╕рднी рд╡िрдзाрдпрдХ рд╡ рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж, рдкूрд░्рд╡ рд╕ांрд╕рдж рд╡ рд╡िрдзाрдпрдХ, рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рд╡ рдЬिрд▓ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рднी рдЕрдкрдиी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬрдирд╕рднा рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╣ैं.

    рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдоीрдбिрдпा рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбॉ рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рд╕्рд╡рдпं рдПрдХ-рдПрдХ рддैрдпाрд░िрдпों рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं. рд╕ाрде рд╣ी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬिрд▓े рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдк्рд░рдоंрдбрд▓ों рддрдХ рдоें рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддाрдУं рдХी рдЯीрдо рдмрдиाрдХрд░ рдЬрдирд╕рднा рдХो рд╡ृрд╣рдж рдмрдиाрдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдкूрд░ी рдХрд░ рдЪुрдХे рд╣ैं. рдЗрд╕ рдЬрдирд╕рднा рдоें рд▓ाрдЦों рдХी рднीреЬ рдЬुрдЯрдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЬिрд▓े рд╕े 6 рдкрджрдпाрдд्рд░ी рд▓рдЧाрддाрд░ рдЗрд╕ рдкрджрдпाрдд्рд░ा рдоें рдмрдиे рд░рд╣ेंрдЧे. рдпрд╣ рдкрджрдпाрдд्рд░ा рд░ाрдЬ्рдп рдХे 20 рдЬिрд▓ों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░ेрдЧी рдЬिрд╕рдоें 1200 рдХिрдоी рдХी рджूрд░ी рддрдп рдХрд░ेрдЧी.


рдоोрдмिрд▓ाрдИрдЬेрд╢рди рдХрдоिрдЯी рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा

  рдкрдЯрдиा. рдХрд▓ рджिрдиांрдХ 5 рдЬрдирд╡рд░ी,2023 рдХो рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдкрджрдпाрдд्рд░ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдоाрдирдиीрдп рд╢्рд░ी рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦреЬрдЧे рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा. 

   


рдЗрд╕ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХो рд╕рдлрд▓ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╕рдЪिрд╡ рдПрд╡ं рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рднाрд░ी рд╢्рд░ी рд░ाрдЬेрд╢ рд╕िрди्рд╣ा рд╕рди्рдиी рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ाрдиुрд╕ाрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рдоोрдмिрд▓ाрдИрдЬेрд╢рди рдХрдоिрдЯी рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै,рдЬो рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ै-рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрдЬрдХрдорд▓ рдпाрджрд╡, рдЕрднिрд╖ेрдХ рдЖрдирди्рдж, рд░ोрд╣िрдд рдордгि рднूрд╖рдг, рд░ाрдЬीрд╡ рд░ंрдЬрди, рдкрд░рд╢ुрд░ाрдо рдХुрдоाрд░, рд╡िрд╢ाрд▓ рдХुрдоाрд░, рдЕрдирдоोрд▓ рдоिрд╢्рд░ा, рд╕рди्рдиी рдХुрдоाрд░, рдкрд╡рди рдкाрд╕рд╡ाрди, рдоो.рд╣ोрджा, рд░рд╡ि рдХुрдоाрд░, рдк्рд░рд╢ांрдд рдмрдирд░्рдЬी, рд╢ेрдЦ рд╕рд▓ीрдо рдЕंрд╕ाрд░ी, рд░ाрдЬीрд╡ рдХुрдоाрд░, рдиिрд░्рднрдп рдоिрд╢्рд░ा, рд░ूрдкेрд╢ рдХुрдоाрд░ рдкрдЯेрд▓. 

рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╕рдЪिрд╡ рд░рдоेрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдк्рд░рджेрд╢ рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдЕрдиूрдк рдХुрдоाрд░ рдЙрд░्рдл рдоृрдгाрд▓ рдХाрдоेрд╢ рдХो рдкрджрдпाрдд्рд░िрдпों рд╕े рд╕рдорди्рд╡рдп рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдордиोрдиीрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдЬिрд▓ा рдПрд╡ं рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рд╕рднी рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдЗрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╣ोंрдЧे. рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╕рдЪिрд╡ рд░ाрд╣ुрд▓ рдХुрдоाрд░ рдЭा рдХो рдЗрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХा рд╕рд╣-рд╕рдорди्рд╡рдпрдХ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЬो рдЗрди рд╕рднी рд╕рджрд╕्рдпों рдХे рд╕ाрде рд╕рдорди्рд╡рдп рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ेंрдЧे. 

рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рд░ी рд╢िрд╡ рдк्рд░рдХाрд╢ рдЧрд░ीрдм рджाрд╕ рдЖрдЬ рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЬрдд्рдеा рдХे рд╕ाрде рдмांрдХा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХрд░ рдЧрдпे. 


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд╡िрд╢ेрд╖ рдХैंрдк рд▓рдЧाрдХрд░ рднू-рдзाрд░िрдпों рд╕े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा

  рдиाрд▓ंрджा. рдЬिрд▓ा рдоें рдиिрд░्рдоाрдгाрдзीрди рд╡िрднिрди्рди рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рддрд╣рдд рдХिрдпे рдЬा рд░рд╣े рднू-рдЕрд░्рдЬрди рдХाрд░्рдп рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдиे рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдмैрдардХ рдХी.рдоुрдЖрд╡рдЬा рднुрдЧрддाрди рдХे рд▓ंрдмिрдд рдоाрдорд▓ों рдХे рдд्рд╡рд░िрдд рдиिрд╖्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рдХैंрдк рд▓рдЧाрдХрд░ рднू-рдзाрд░िрдпों рд╕े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा.

 
рдЬिрд▓ा рдоें рд╡िрднिрди्рди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рднू-рдЕрд░्рдЬрди рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рд╢्рд░ी рд╢рд╢ांрдХ рд╢ुрднंрдХрд░ рдиे рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░ рд╕ंрдз्рдпा рдоें рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдмैрдардХ рдХी.рд╡िрднिрди्рди рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं- рд╣िрд▓рд╕ा рдмाрдИрдкाрд╕ (рдкूрд░्рд╡ी), рдЗрд╕्рд▓ाрдордкुрд░ рдмाрдИрдкाрд╕, рдиूрд░рд╕рд░ाрдп рдмाрдИрдкाрд╕, рдиूрд░рд╕рд░ाрдп-рд╕िрд▓ाрд╡ рдкрде, рддेрд▓рдорд░ рдирд░рд╕ंрдбा рд╕ाрд▓ेрдкुрд░ рдкрде, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдоाрд░्рдЧ-31 (рдмрдЦ्рддिрдпाрд░рдкुрд░- рд░рдЬौрд▓ी рдЦंрдб) рдХे рдлोрд░рд▓ेрди рдиिрд░्рдоाрдг, рднाрд░рддрдоाрд▓ा рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдПрдирдПрдЪ-119 рдбी (рдЖрдорд╕-рд░ाрдордирдЧрд░) рдкрде,рджрд░िрдпाрдкुрд░ рд╡ीрдпрд░ рдЖрджि рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рднू-рдЕрд░्рдЬрди рдХाрд░्рдп рдХी рдПрдХ-рдПрдХ рдХрд░ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХी рдЧрдИ.
     рд╣िрд▓рд╕ा рдкूрд░्рд╡ी рдмाрдИрдкाрд╕ рдХे рд▓िрдП 6 рдоौрдЬे рдХे 548 рдЕрд╡ाрд░्рдбी рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 47 рдПрдХреЬ рднूрдоि рдЕрд░्рдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै.рдЗрдирдоें рд╕े 376 рдЕрд╡ॉрд░्рдбी рдж्рд╡ाрд░ा рдоुрдЖрд╡рдЬे рдХी рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै.рд╢ेрд╖ рд▓ोрдЧों рд╕े рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рдоुрдЖрд╡рдЬे рдХा рдд्рд╡рд░िрдд рднुрдЧрддाрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा.
    рдЗрд╕рд▓ाрдордкुрд░ рдмाрдИрдкाрд╕ рдХे рд▓िрдП 5 рдоौрдЬे рдХे 479 рдЕрд╡ाрд░्рдбी рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 55 рдПрдХреЬ рднूрдоि рдЕрд░्рдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै. рдЗрдирдоें рд╕े 212 рдЕрд╡ॉрд░्рдбी рдж्рд╡ाрд░ा рдоुрдЖрд╡рдЬे рдХी рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд  рдХी рдЧрдИ рд╣ै.рд╢ेрд╖ рдЕрд╡ाрд░्рдбी рдХो рднुрдЧрддाрди рдоें рддेрдЬी рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрд╡िрд░ рд▓рдЧाрдХрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा.
    рдиूрд░рд╕рд░ाрдп рдмाрдИрдкाрд╕ рдХे рд▓िрдП 4 рдоौрдЬे рдХे 152 рдЕрд╡ाрд░्рдбी рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 23 рдПрдХреЬ рднूрдоि рддрдеा рдиूрд░рд╕рд░ाрдп-рд╕िрд▓ाрд╡ рдкрде рдХे рд▓िрдП 16 рдоौрдЬे рдХे 1195 рдЕрд╡ॉрд░्рдбी рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 124 рдПрдХреЬ рднूрдоि рдЕрд░्рдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै.
    рдЕрди्рдп рд╕рднी рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рднी рднू-рдЕрд░्рдЬрди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓ंрдмिрдд рдоुрдЖрд╡рдЬे рдХे рднुрдЧрддाрди рдоें рддेрдЬी рд▓ाрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा. рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрд╡िрд░ рд▓рдЧाрдХрд░ рднू рдзाрд░िрдпों рд╕े рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рддрдеा рдЬрд░ूрд░рддрдоंрдж рдХो рдПрд▓рдкीрд╕ी рдиिрд░्рдЧрдд рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा.
    рдмैрдардХ рдоें рдЕрдкрд░ рд╕рдоाрд╣рд░्рдд्рддा, рдЬिрд▓ा рднू-рдЕрд░्рдЬрди рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рд╕рднी рднूрдоि рд╕ुрдзाрд░ рдЙрдк рд╕рдоाрд╣рд░्рдд्рддा рдПрд╡ं рдЕंрдЪрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдеे.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рдХुрдЫ рдШрд░ों рдоें рдирд▓-рдЬрд▓ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕рдорд╕्рдпा рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा

 рдиाрд▓ंрджा. рдЗрд╕ рдЬिрд▓े рдХे рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рд╢्рд░ी рд╢рд╢ांрдХ рд╢ुрднंрдХрд░ рдиे рдЖрдЬ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдн्рд░рдордг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рд╡िрднिрди्рди рдкंрдЪाрдпрддों рдХा рдн्рд░рдордг рдХिрдпा. рдн्рд░рдордг рдХे рджौрд░ाрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкंрдЪाрдпрдд рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд╡िрднिрди्рди рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рд╕्рдерд▓ рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा рддрдеा рд╕्рдеाрдиीрдп рд▓ोрдЧों рд╕े рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░ рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें реЮीрдбрдмैрдХ рд▓िрдпा.рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХी рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рд▓ी рдЧрдИ рддрдеा рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा.

       


рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдн्рд░рдордг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рд░рд╣ुрдИ рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдкрддाрд╕ंрдЧ рдкंрдЪाрдпрдд рд╕्рдеिрдд рд╢ाрд╣рдкुрд░ рдоें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЖрд╡ाрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдиिрд░्рдоिрдд/рдиिрд░्рдоाрдгाрдзीрди  рдЖрд╡ाрд╕ों рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा. рдХुрдЫ рдШрд░ों рдоें рдирд▓-рдЬрд▓ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕рдорд╕्рдпा рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा. рдЬिрд╕े рдЕрд╡िрд▓ंрдм рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢  рдЬिрд▓ा рдкंрдЪाрдпрдд рд░ाрдЬ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдХो рджिрдпा рдЧрдпा.

      рд╕ुрдкाрд╕ंрдЧ рдкंрдЪाрдпрдд рдХे рдЙрдлрд░ौрд▓ рдоें рднी рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЖрд╡ाрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдиिрд░्рдоिрдд/рдиिрд░्рдоाрдгाрдзीрди рдЖрд╡ाрд╕ рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा рдЧрдпा. рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рд╕े рднी рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдЕрд╡рдЧрдд рд╣ुрдП. рдирд▓ рдЬрд▓ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдкूрд░्рд╡ рдиिрд░्рдоिрдд рдЬрд▓ рдоीрдиाрд░ рдкрд░ рдкाрдиी рдЯंрдХी рд▓рдЧाрдиे рддрдеा рдХुрдЫ рдЧрд▓िрдпों рдоें рдиाрд▓ी рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд▓ोрдЧों рдж्рд╡ाрд░ा рдмрддाрдИ рдЧрдИ।рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдиे рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा.

   рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рд░рдоेрд░ा рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдоीрд░рдирдЧрд░ рдкंрдЪाрдпрдд рд╕्рдеिрдд рддोреЬा рдЧांрд╡ рдоें рд▓ोрд╣िрдпा рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдмिрд╣ाрд░ рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдиिрд░्рдоिрдд рдЕрдкрд╢िрд╖्рдЯ рдк्рд░рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдЗрдХाрдИ (рд╡ेрд╕्рдЯ рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдпूрдиिрдЯ) рдХा рднी рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा рдЧрдпा.

  рдоोрд░ा рддाрд▓ाрдм рд╕्рдеिрдд рд▓ेрджрд░ рдХ्рд▓рд╕्рдЯрд░ рд╕ेंрдЯрд░ рдХा рднी рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХिрдпा рдЧрдпा. рдорд╣ाрдк्рд░рдмंрдзрдХ рдЬिрд▓ा рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХेंрдж्рд░ рдХो рдХ्рд▓рд╕्рдЯрд░ рднрд╡рди рдХी рдКрдкрд░ी  рдоंрдЬिрд▓ рдкрд░ рдХрд░्рдордХाрд░ों рдХो рдмैрдардХрд░ рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХा рдк्рд░рдмंрдз рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा.

рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдЙрдк рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдпुрдХ्рдд, рдЕрдиुрдоंрдбрд▓ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдмिрд╣ाрд░рд╢рд░ीрдл, рдЬिрд▓ा рдкंрдЪाрдпрдд рд░ाрдЬ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рдорд╣ाрдк्рд░рдмंрдзрдХ рдЬिрд▓ा рдЙрдж्рдпोрдЧ рдХेंрдж्рд░,рдбीрдкीрдПрдо рдЬीрд╡िрдХा рд╕рд╣िрдд рдЕрди्рдп рд╡िрднाрдЧों рдХे рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдеे.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...