ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 11 рдирд╡ंрдмрд░ 2023

рджрд▓िрддों рдХी рдоुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд 12 рдирд╡ंрдмрд░ рд░рд╡िрд╡ाрд░

рджрд▓िрддों рдХी рдоुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд 12 рдирд╡ंрдмрд░ рд░рд╡िрд╡ाрд░



рдкрдЯрдиा. рднाрд░рдд рдоें рдЦ्рд░ीрд╕्рддीрдпों рдиे 12 рдирд╡ंрдмрд░ рдХो рджрд▓िрдд рдоुрдХ्рддि рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХे рд░ुрдк рдоें рдЕंрдХिрдд рдХрд░ рд╕рдоाрдЬ рдоें ‘рдЖрд╡ाрдЬрд╣ीрдиों рдХी рдЖрд╡ाрдЬ‘ рдмрдирдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै.

  рджрд▓िрдд рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдЕрдЫूрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдЬाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं. рд╣िंрджू рдзрд░्рдо рдХी рдХрдаोрд░ рд╡рд░्рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рддрд╣рдд рд╡े рд╕рдмрд╕े рдиीрдЪे рд╡рд░्рдг рдЕрд░्рдеाрдд рдкाрдпрджाрди рдоें рдЖрддे рд╣ैं.

   рднाрд░рдд рдиे рджрд▓िрддों рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рдк्рд░рддि рд╡्рдпाрдкрдХ рднेрджрднाрд╡ рдФрд░ рд╣ाрд╢िрдП рдкрд░ рдмрдиाрдпे рд░рдЦрдиा рдЬाрд░ी рд╣ै. рднाрд░рдд рдоें 300 рдоिрд▓िрдпрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рджрд▓िрдд рд╣ैं.(1.3 рдмिрд▓िрдпрди рдиाрдЧрд░िрдХों рдоें рд╕े рд▓рдЧрднрдЧ 25 рдк्рд░рддिрд╢рдд) рдФрд░, рдЦ्рд░ीрд╕्рддीрдп рдПрд╡ं рдоुрд╕्рд▓िрдо рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХों рдХे рдмीрдЪ, рдЫूрдЖрдЫूрдд рдХा рдХрд▓ंрдХ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╣ै.рднाрд░рдд рдХे 28 рдоिрд▓िрдпрди рдИрд╕ाрдЗрдпों рдоें рд╕े рджрд▓िрддों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рд▓рдЧрднрдЧ 60 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै рдХि рд╡े рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╕рдоुрджाрдпों рдоें рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ, рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╣ाрд╢िрдП рдФрд░ рдмрд╣िрд╖्рдХाрд░ рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं.

рджрд▓िрддों рдХी рдоुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рд░рд╡िрд╡ाрд░, рдЬिрд╕рдоें рд╣рдо рдмाрдд рдХрд░рддे, рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддे, рдЙрдд्рдкीреЬрди рдФрд░ рднेрджрднाрд╡ рд╕े рдоुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं, рддाрдХि рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рд╣-рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХो рдПрдХ рдРрд╕े рд╕ंрд╡िрдзाрди рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдиिрдпрдоिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХे рдЬो рди्рдпाрдп, рд╕рдоाрдирддा, рд╕рдоाрди рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рдЕрд╡рд╕рд░ों рдХी рдЧाрд░ंрдЯी рджेрддा рд╣ै। рджрд▓िрддों рдХी рд╕्рдеिрддि, рдЬो рдЕрднी рднी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХрд▓ंрдХ рд╕े рдЪिрд╣्рдиिрдд рд╣ै, рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕рднी рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдмрд╣िрд╖्рдХृрдд рд╣ैं, рдПрдХ рдЕрд╕рд╣рдиीрдп рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ै рдФрд░ рдПрдХ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рджुрд░्рдмрд▓рддा рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै.

рднाрд░рддीрдп рдХैрдеोрд▓िрдХ рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХे рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдПрд╡ं рдкिрдЫреЬे рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓िрдП  рд╡िрднाрдЧ рдмрдиे рд╣ै.рдЬрдм рдИрд╕ाрдИ рдоिрд╢рдирд░िрдпों рдиे рд╕्рдХूрд▓ рдЦोрд▓े, рддो рдЗрди рджрд▓िрддों рдХो рдЙрди рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рджाрдЦिрд▓ा рдоिрд▓ा рдФрд░ рд╡ो рдИрд╕ाрдИ рдмрди рдЧрдП. рд╣рд░ рдоौрдХे рдХा рдлाрдпрджा рдЙрдаाрддे рд╣ुрдП, рд╡ो рдФрдкрдиिрд╡ेрд╢िрдХ рдиीрддि рдХी рдорджрдж рд╕े рдЖрдЧे рдмреЭे рдФрд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рджрд▓िрдд рдЖंрджोрд▓рди рд╕ंрдЧрдаिрдд рд╣ुрдЖ.

рдмाрд╡рдЬूрдж рдЗрд╕рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें рднी рджрд▓िрддों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ों рдоें рдХрдоी рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдмреЭ рд░рд╣ी рд╣ै. рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े, рдХैрдеोрд▓िрдХ рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ों рдиे рднाрд░рдд рдХी рдХрд▓ीрд╕िрдпाрдУं рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдирд╡ंрдмрд░ рдХे рджूрд╕рд░े рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХो рджрд▓िрдд рд▓िрдмрд░ेрд╢рди рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХे рд░ुрдк рдоें рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рд╣ै.рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рджрд▓िрдд рдХैрдеोрд▓िрдХ рджрд▓िрдд рд▓िрдмрд░ेрд╢рди 12 рдирд╡рдо्рдмрд░ 2023 рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХो  “рджрд▓िрддों рдХी рдоुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рд░рд╡िрд╡ाрд░” рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиा рд░рд╣े рд╣ैं.

       рд╣िрди्рджू рд╣ोрдиे рдкрд░ рднी рджрд▓िрддों рдХो рднेрджрднाрд╡ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкреЬрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╡े рджрд▓िрдд, рдЬो рдЦ्рд░ीрд╕्рддीрдп рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ें рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рднेрджрднाрд╡ рд╕рд╣рдиा рдкреЬрддा рд╣ै, рд╕ाрде рд╣ी рд╡े рдЕрди्рдп рджрд▓िрддों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рд╕े рднी рд╡ंрдЪिрдд рдХिрдпे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं.рднाрд░рдд рдХे рдкрд╣рд▓े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдиे 1950 рдоें рдПрдХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХे рдЖрджेрд╢ рдкрд░ рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХिрдпा, рдЬिрд╕рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рдХि рд╣िंрджू рдзрд░्рдо рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХोрдИ рднी рдзрд░्рдо рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рд╕рджрд╕्рдп рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा. рдмाрдж рдоें рд╕िрдЦ рдзрд░्рдо рдХो(1956) рд╕े рдФрд░ рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХो (1990) рд╕े рджрд▓िрддों рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЧू рдХाрдиूрдиों рд╕े рд▓ाрдн рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджी рдЧрдИ рд╣ै.

      1936 рдоें рдм्рд░िрдЯिрд╢ рд╢ाрд╕рди рдХी рддрд░рдл рд╕े рдЬाрд░ी рдЖрджेрд╢ рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рдеा рдХि рдзрд░्рдо рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рдИрд╕ाрдИ рдмрдиे рджрд▓िрддों рдХो рд╢ोрд╖िрдд рд╡рд░्рдЧ рдирд╣ीं рдоाрдиा рдЬाрдПрдЧा. 1950 рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХी рддрд░рдл рд╕े рдЬाрд░ी ‘ рджी рдХॉрди्рд╕्рдЯिрдЯ्рдпूрд╢рди (рд╢ेрдб्рдпूрд▓्рдб рдХाрд╕्рдЯ्рд╕) рдСрд░्рдбрд░‘ рдоें рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ै рдХि рд╕िрд░्рдл рд╣िंрджू, рд╕िрдЦ рдФрд░ рдмौрдж्рдз рд╕рдоुрджाрдп рд╕े рдЬुреЬे рджрд▓िрддों рдХो рд╣ी рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рдоिрд▓ेрдЧा. рдЪूंрдХि рдИрд╕ाрдИ рдФрд░ рдоुрд╕्рд▓िрдо рд╕рдоाрдЬ рдоे рдЬाрддि рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рди рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рдЬाрддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╣िंрджू рд╕े рдИрд╕ाрдИ рдпा рдоुрд╕्рд▓िрдо рдмрдиे рдзрд░्рдо рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рд▓ोрдЧ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рднेрджрднाрд╡ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЦुрдж рдХो рдЕрд▓рдЧ рджрд░्рдЬा рджेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे. 

       рд╕ाрд▓ 1950 рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЖрджेрд╢ рдХो 1980 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдЪुрдиौрддी рджी рдЧрдИ рдеी. ‘рд╕ूрд╕ाрдИ рдмрдиाрдо рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░‘ рдиाрдо рд╕े рдЪрд░्рдЪिрдд рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдкрд░ 1985 рдоें рдлैрд╕рд▓ा рдЖрдпा рдеा. рдлैрд╕рд▓े рдоें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдИрд╕ाрдИ рдФрд░ рдоुрд╕्рд▓िрдо рджрд▓िрддों рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рд╕े рдордиा рдХрд░ рджिрдпा рдеा. рдХोрд░्рдЯ рдиे рдоाрдиा рдеा рдХि рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЖрджेрд╢ рдХाрдлी рд╕ोрдЪ-рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा. рдРрд╕ा рдХोрдИ рднी рддрде्рдп рдпा рдЖंрдХреЬा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдирд╣ीं рд╣ै рдЬिрд╕рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдзрд░्рдо рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рдЪुрдХे рд▓ोрдЧों рдХो рд╡ंрдЪिрдд рдпा рд╢ोрд╖िрдд рдоाрдиा рдЬा рд╕рдХे.

           рдЧाреЫी рд╕ाрджुрдж्рджीрди рдиाрдо рдХे рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддा рдиे 2004 рдоें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдпाрдЪिрдХा рджाрдЦिрд▓ рдХрд░ рдоुрд╕्рд▓िрдо рджрд▓िрддों рдХो рднी рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рд▓ाрдн рджेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдИрд╕ाрдИ рд╕ंрдЧрдардиों рдФрд░ рд▓ोрдЧों рдХी рддрд░рдл рд╕े рднी рдХрдИ рдпाрдЪिрдХाрдПं рджाрдЦिрд▓ рд╣ुрдИं рдЬिрдирдоें рдзрд░्рдо рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рдЪुрдХे рд▓ोрдЧों рдХो рднी рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рдЧрдИ. рдпрд╣ рдпाрдЪिрдХाрдПं рдЕрднी рддрдХ рд▓ंрдмिрдд рд╣ै. рдХोрд░्рдЯ рдиे 2011 рдоें рд╡िрд╕्рддृрдд рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХे рд▓िрдП рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рд╡ाрд▓ рддрдп рдХिрдП рдеे, рд▓ेрдХिрди рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХी. 

     2007 рдоें рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкूрд░्рд╡ рдЪीрдл рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рд░ंрдЧрдиाрде рдоिрд╢्рд░ा рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоे рдЖрдпोрдЧ рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा. рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рд░ंрдЧрдиाрде рдоिрд╢्рд░ा рдиे 2009 рдоें рдЕрдкрдиी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджी. рдЗрд╕рдоें рд╕рднी рдзрд░्рдо рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рдХी рд╕िрдлाрд░िрд╢ рдХी рдЧрдИ. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоुрд╕्рд▓िрдо рдФрд░ рдИрд╕ाрдЗрдпों рдХो рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рд▓ाрдн рджेрдиे рдХा рднी рд╕ुрдЭाрд╡ рджिрдпा.

      7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2022 рдХो рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкूрд░्рд╡ рдЪीрдл рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдХे рдЬी рдмाрд▓ाрдХृрд╖्рдгрди рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें 3 рд╕рджрд╕्рдпीрдп рдЖрдпोрдЧ рдмрдиाрдпा. рдпрд╣ рдЖрдпोрдЧ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХрд░ेрдЧा рдХि рдХ्рдпा рдзрд░्рдо рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рдИрд╕ाрдИ рдпा рдоुрд╕्рд▓िрдо рдмрди рдЪुрдХे рджрд▓िрддों рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рдХी реЫрд░ूрд░рдд рд╣ै. рдЗрд╕ рдЖрдпोрдЧ рдХो рдЕрдкрдиी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджेрдиे рдХे рд▓िрдП 2 рд╕ाрд▓ рдХा рд╕рдордп рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. 

    рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдкेрд╢ рдПрдбिрд╢рдирд▓ рд╕ॉрд▓िрд╕ीрдЯрд░ рдЬрдирд░рд▓ рдХे рдПрдо рдирдЯрд░ाрдЬ рдиे рдмाрд▓ाрдХृрд╖्рдгрди рдЖрдпोрдЧ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рд╕ुрдЭाрд╡ рджिрдпा. рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдкेрд╢ рдк्рд░рд╢ांрдд рднूрд╖рдг, рдХॉрд▓िрди рдЧोंрдЬाрд▓्рд╡िрд╕, рд╕ी рдпू рд╕िंрд╣ рдЬैрд╕े рд╡рдХीрд▓ों рдиे рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдЯाрд▓рдиे рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рд╡ाрд▓ों рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХी рдоांрдЧ рдХी. рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдзрд░्рдо рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рди рдоाрдирдиा рд╕рдоाрдирддा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ै.

    рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рд╕ंрдЬрдп рдХिрд╢рди рдХौрд▓, рдЕрд╣рд╕ाрдиुрдж्рджीрди рдЕрдоाрдиुрд▓्рд▓ाрд╣ рдФрд░ рдЕрд░рд╡िंрдж рдХुрдоाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдХुрдЫ рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рднी рдЕрдкрдиी рдмाрдд рд░рдЦी. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдИрд╕ाрдИ рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рджрд░्рдЬा рджेрдиे рдкрд░ рд╕ुрдирд╡ाрдИ рди рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी.

     рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЕрдЧрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрди рдФрд░ рдИрд╕ाрдИ рджрд▓िрдд рдзрд░्рдордкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдЙрдирдХो рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдХा рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा.рдРрд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдкिрдЫреЬी рдЬाрддि рдХा рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдоिрд▓ेрдЧा.рдпрджि рдоुрд╕рд▓рдоाрди рдФрд░ рдИрд╕ाрдИ рджрд▓िрдд рдзрд░्рдордкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХрд░ рд╣िंрджू рдзрд░्рдо рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рддो рдЙрдирдХो рд╡рд╣ां рдкрд░ рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рд╕ुрд╡िрдзा рдоिрд▓ рдЬाрдПрдЧा.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


 

рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдеे рдоौрд▓ाрдиा рдХрд▓ाрдо : рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢

рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдеे рдоौрд▓ाрдиा рдХрд▓ाрдо : рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢


рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा


рдкрдЯрдиा। рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиिрдпों рдХी рджो рдХैрдЯोрдЧрд░ी рд╣ै। рдПрдХ рд╡рд░्рдЧ рдЙрдирдХा рд╣ै рдЬो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдоें рдЕрд╡िрд╕्рдорд░рдгीрдп рдпोрдЧрджाрди рджिрдпे рдФрд░ рджूрд╕рд░े рд╡ो рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЖрдЬाрджी рдХी рд▓реЬाрдИ рд▓реЬрдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рднी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦрдиे рдоें рдЕрдоिрдЯ рдЫाрдк рдЫोреЬी। рдЖрдЬाрдж рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рджूрд╕рд░े рд╡рд░्рдЧ рдХे рд░рдд्рдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ैं। рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрдирдХे рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдпोрдЧрджाрди рдХे рдХाрд░рдг рд╣ी 11 рдирд╡рдо्рдмрд░ рдХो рдордиाрдпी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдирдХी рдЬрдпंрддी рдХो рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

      рдбा0 рд╕िंрд╣ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХी 135рд╡ीं рдЬрдпंрддी рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдкाрд░्рдЯी рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдмोрд▓ рд░рд╣े рдеे। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдкрд╣рдЪाрди рдпे рд╣ै рдХि рд╡े рдоौрд▓ाрдиा рдорддрд▓рдм рдХрдЯ्рдЯрд░ рд╕рдордЭे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рдзрд░्рдорд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ рдеे। рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдоौрд▓ाрдиा рдЖрдЬाрдж рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣िंрджू-рдоुрд╕्рд▓िрдо рдПрдХрддा рдХे рдк्рд░рдмрд▓ рд╕рдорд░्рдердХ рдФрд░ рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдк्рд░рдердХ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдХे рдк्рд░рдмрд▓ рд╡िрд░ोрдзी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ोрддी рд╣ै। рднाрд░рдд рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдиींрдм рд░рдЦрдиे рдоें рдоौрд▓ाрдиा рдЖрдЬाрдж рдиे рдЕрдкрдиे рджूрд░рдЧाрдоी рд╕ोрдЪ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдпु0рдЬी0рд╕ी0 рдФрд░ рдЖрдИ0рдЖрдИ0рдЯी0 рдЬैрд╕े рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी рдЬो рднाрд░рдд рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рдПрд╡ं рддрдХрдиीрдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдоाрдкрджंрдб рддрдп рдХрд░рддी рд╣ै।

       рдЬрдпंрддी   рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдПрдХ рд╡िрдЪाрд░-рдЧोрд╖्рдаी рдХा рднी рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╡िрдзाрдирдоंрдбрд▓ рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдбा0 рд╢рдХीрд▓ рдЕрд╣рдордж рдЦाрди рдиे рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдоौрд▓ाрдиा рдЖрдЬाрдж рдХे рдпोрдЧрджाрди рдХो рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХिрдпा। рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЗрд╕рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпे।

рд╡िрдЪाрд░-рдЧोрд╖्рдаी рдоें рдоुрдЦ्рдп рдЕрддिрдеि рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрдЯрдиा рдХॉрд▓ेрдЬ, рдкрдЯрдиा рдХे рдк्рд░ाрдЪाрд░्рдп рдбा0 рддрд░ूрдг рдХुрдоाрд░ рдоौрдЬूрдж рдеे। рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмोрдзрди рдоें рдбा0 рддрд░ूрдг рдХुрдоाрд░ рдиे рдоौрд▓ाрдиा рдЖрдЬाрдж рдХे рдпोрдЧрджाрди рдФрд░ рд╣िрди्рджू-рдоुрд╕्рд▓िрдо рдПрдХрддा рдХे рдк्рд░рддि рдЙрдирдХे рдирдЬрд░िрдпे рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓ा। рдоंрдЪ рд╕ंрдЪाрд▓рди рдордзुрд╡ाрд▓ा рдиे рдХिрдпा।

      рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддाрдУं рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдеे- рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрдХрдм рдХाрджрд░ी,рдкूрд░्рд╡ рдоंрдд्рд░ी рдбा0 рдЕрд╢ोрдХ рдХुрдоाрд░, рд╕ंрдЬीрд╡ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЯौрдиी, рд╡िрдзाрдпрдХ рд░ाрдЬेрд╢ рдХुрдоाрд░, рдмंрдЯी рдЪौрдзрд░ी, рдХрдкिрд▓рджेрд╡ рдпाрджрд╡, рд▓ाрд▓ рдмाрдмू рд▓ाрд▓, рдм्рд░рдЬेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдирди, рдиिрд░्рдорд▓ рд╡рд░्рдоा, рдкूрдирдо рдкाрд╕рд╡ाрди,  рдбा0 рд╡िрдиोрдж рд╢рд░्рдоा, рдЧрд░ीрдм рджाрд╕, рд╢рд░рдмрдд рдЬрд╣ां рдлाрддिрдоा, рдбा0 рд╕ंрдЬрдп рдпाрджрд╡, рдЖрд▓ोрдХ рд╣рд░्рд╖, рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ, рдЖрдирди्рдж рдоाрдзрд╡, рдЕрд╕िрдд рдиाрде рддिрд╡ाрд░ी, рдЪрди्рдж्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕िंрд╣, рдЧрд░ीрдм рджाрд╕, рд░ीрддा рд╕िंрд╣,  рдЖрдИ0 рдкी0 рдЧुрдк्рддा, рдЧुंрдЬрди рдкрдЯेрд▓, рдиाрдЧेрди्рдж्рд░ рд╡िрдХрд▓,  рд╕ुрдзा рдоिрд╢्рд░ा, рдЕрд╕рдлрд░ рдЕрд╣рдордж, рд╢ाрд╢िрдХाрди्рдд рддिрд╡ाрд░ी, рдЕрдорд░ेрди्рдж्рд░ рд╕िंрд╣, рд╕्рдиेрд╣ाрд╢ीрд╖ рд╡рд░्рдж्рдзрди рдкाрдг्рдбेрдп, рд░ाрдЬрдирди्рджрди рдХुрдоाрд░, рд╢рд╢ि рд░ंрдЬрди, рдиिрдзि рдкाрдг्рдбेрдп, рдЕрдЦिрд▓ेрд╢्рд╡рд░ рд╕िंрд╣, рдЕрд╢्рд╡िрдиी рдХुрдоाрд░, рдлिрд░ोрдЬ рд╣рд╕рди, рдоंрдЯрди рд╕िंрд╣,  рдЖрджिрдд्рдп рдХुрдоाрд░ рдкाрд╕рд╡ाрди, рд╕ुрдоिрдд рд╕рди्рдиी, рдоृрдгाрд▓ рдЕрдиाрдордп, рд▓рд▓िрдд рд╕िंрд╣, рд░ाрдЬ рдЫрд╡िрд░ाрдЬ, рдЕрд░ूрдгा рд╕िंрд╣, рд╢рдоा рдкрд░рд╡ीрди।  


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

 

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...