ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд░рд╡िрд╡ाрд░, 5 рдирд╡ंрдмрд░ 2023

рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рд╣рд░्рд╖ рдХा рдоाрд╣ौрд▓




рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдХे рдмिрд╢рдк рдХा рддाрдЬрдкोрд╢ी

рдЧोрд░рдЦрдкुрд░. рдирд╡рдиिрдпुрдХ्рдд рдмिрд╢рдк рдХा рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рдЕрднिрд╖ेрдХ (рдПрдкिрд╕्рдХोрдкрд▓ рдСрд░्рдбिрдиेрд╢рди) 5 рдирд╡рдо्рдмрд░ рдХो рд╕ुрдмрд╣ рдиौ рдмрдЬे рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдкрд╡िрдд्рд░ рдпूрдЦрд░िрд╕्рддीрдп рдкूрдЬा рд╣ुрдЖ. рдкूрдЬा рд╕рдоाрдкрди рдХे рдмाрдж рдирд╡рдиिрдпुрдХ्рдд рдмिрд╢рдк рдХा рдкрджрднाрд░ рдЧ्рд░рд╣рдг рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдкूрд░े рд╡िрдзि рд╡िрдзाрди рдПрд╡ं рднрд╡्рдп рддрд░ीрдХे рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ (рдмिрд╢рдк) рдХा рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдЬрдиों рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрднिрдирди्рджрди рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдпी. рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рдЕрднिрд╖ेрдХ (рдПрдкिрд╕्рдХोрдкрд▓ рдСрд░्рдбिрдиेрд╢рди) рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рд╕िрд░ो рдоाрд▓ाрдмाрд░ рдЪрд░्рдЪ рдХे рдоेрдЬрд░ рдЖрд░्рдЪрдмिрд╢рдк  рдорд╣ाрдорд╣िрдо рдЬॉрд░्рдЬ рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рдЕрд▓рдирдЪेрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा. рдЙрдирдХे рд╕ाрде рдЖрдЧрд░ा рдХे  рдЖрд░्рдЪрдмिрд╢рдк рд░ाрдлी рдоंрдЬрд▓ी рдФрд░  рдмिрд╢рдк рдеॉрдорд╕ рдеुрд░ुрдеीрдордЯ्рдЯрдо рд╕ीрдПрд╕рдЯी рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ीрдп рдЕрднिрд╖ेрдХ рдХे рд╕рд╣-рд╕рдоाрд░ोрд╣ी рдЕрдиुрд╖्рдаाрддा рдеे.

     рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЖрд░्рдЪрд╡िрд╢рдк рд▓िрдпोрдкोрд▓्рдб рдЧिрд░ेрд▓ी рдЕрдкोрд╕्рдЯोрд▓िрдХ рдиुрдирд╢िрдпो рдпाрдиी рднाрд░рдд рдПрд╡ं рдиेрдкाрд▓ рдХे рд▓िрдП рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдФрд░ рд╡ेрдЯिрдХрди рд╕िрдЯी рдХे рд░ाрдЬрджूрдд рдмрддौрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЕрддिрдеि рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣рдХрд░ рдирдпे рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХा рдЕрднिрдирди्рджрди рдХिрдпा. рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рднाрд░рдд рдХे рд╡िрднिрди्рди рдзрд░्рдордк्рд░ाрди्рддों рдХे рдХрдИ рдЖрд░्рдЪрдмिрд╢рдк, рдмिрд╢рдк, рдзрд░्рдорд╕ंрдШीрдп рд╡рд░िрд╖्рда рдЕрдзिрд╖्рдаाрддा, рдк्рд░ाрди्рддीрдп рдЕрдзिрд╖्рдаाрддा, рдоेрдЬрд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдХे рд░ेрдХ्рдЯрд░, рд╡िрднिрди्рди рдзрд░्рдордк्рд░ाрди्рддों рд╕े рдмреЬी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдкुрд░ोрд╣िрдд рдПрд╡ं рдзрд░्рдо рдмрд╣рдиें рднाрдЧ рд▓िрдпे. рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдо рдк्рд░ाрди्рдд рдХे рд╕рднी рд╕рджрд╕्рдп, рд╢рд╣рд░ рдХे рдорд╣ाрдкौрд░ рдПрд╡ं рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े.

рдЖрдЬ рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рд╣рд░्рд╖ рдХा рдоाрд╣ौрд▓ рд╣ै.рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕िрд░ो рдоाрд▓ाрдмाрд░ рдХे рдлाрджрд░ рдоैрде्рдпू рдиेрд▓िрдХुрди्рдиेрд▓ рдмिрд╢рдк рдмрдиे рд╣ैं. рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдирд╡ाрднिрд╖ेрдХ्рддि рдмिрд╢рдк рдоैрде्рдпू рдиेрд▓िрдХुрди्рдиेрд▓ рддीрд╕рд░े рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдмिрд╢рдк рдмрдиे. рдЗрдирд╕े рдкूрд░्рд╡ рдмिрд╢рдк рдбोрдоिрдиिрдХ рдХोрдХ्рдХрдЯ рдеे.рдЬो рдмрдиाрд░рд╕ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж 1984 рдоें рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдк्рд░рдердо рдмिрд╢рдк рдмрдиे рдеे.рдЙрдирдХे рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд рдПрдоेрд░िрдЯрд╕ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдмिрд╢рдк рдеॉрдорд╕ рдеुрд░ुрдеिрдордЯ्рдЯрдо рдмिрд╢рдк рдмрдиे.2006 рдоें рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдж्рд╡िрддीрдп рдмिрд╢рдк рдмрдиे рдеे.рдЙрдирдХे рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд рдПрдоेрд░िрдЯрд╕ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдлाрджрд░ рдоैрде्рдпू рдиेрд▓िрдХुрди्рдиेрд▓ рдмिрд╢рдк рдмрдиे рд╣ै.2023 рдоें рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рддीрд╕рд░े рдмिрд╢рдк рдмрдиे рд╣ै.

   рдмрддा рджें рдХि рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдиेрдкाрд▓ рд╕ीрдоा рдкрд░ рд╣ै.рдмрдиाрд░рд╕ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж 1984 рд╕े 2023 рддрдХ рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рддीрди рдмिрд╢рдк рдмрдиे рд╣ै.рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдиे 26 рдЕрдЧрд╕्рдд 2023 рдХो рдлाрджрд░ рдоैрде्рдпू рдиेрд▓िрдХुрди्рдиेрд▓ рдХो рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХा рдмिрд╢рдк рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдеा.рдиिрдпुрдХ्рддि рдХी рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдШोрд╖рдгा рдЗрддाрд▓рд╡ी рд╕рдордп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рджोрдкрд╣рд░ 12 рдмрдЬे рд╡ेрдЯिрдХрди рдоें рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕рдордп рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдкрд░ाрд╣्рди 3ः30 рдмрдЬे рдХेрд░рд▓ рдХे рдХोрдЪ्рдЪि рдХे рдЙрдкрдирдЧрд░ рдХрдХ्рдХाрдиाрдб рдоें рдЪрд░्рдЪ рдХे рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕ेंрдЯ рдеॉрдорд╕ рдоाрдЙंрдЯ рдоें рдХी рдЧрдИ.

        рдХрд▓ीрд╕िрдпा рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рдЬॉрд░्рдЬ рдПрд▓ेрдирдЪेрд░ी рдиे рдзрд░्рдорд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рдХी рдШोрд╖рдгा рдХी.рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े, рд╕िрд░ो рдоाрд▓ाрдмाрд░ рдЪрд░्рдЪ рдХी 31рд╡ीं рдзрд░्рдорд╕рднा рдиे рд╕ेंрдЯ рдеेрд░ेрд╕ा рдХांрдЧ्рд░ेрдЧेрд╢рди рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдлाрджрд░ рдиेрд▓िрдХुрдиेрд▓ рдХो рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдХे рдмिрд╢рдк рдеॉрдорд╕ рдеुрд░ुрдеिрдордЯ्рдЯрдо, рдЬो рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं, рдХी рдЬрдЧрд╣ рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиा рдеा. рд╕्рд╡рд╢ाрд╕ी рдЪрд░्рдЪ рдкोрдк рдХी рд╕рд╣рдорддि рд╕े рдЕрдкрдиा рдмिрд╢рдк рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै.рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рдФрд░ рдмिрд╢рдк рдеुрд░ुрдеिрдордЯ्рдЯрдо рдж्рд╡ाрд░ा рдирдП рдмिрд╢рдк рдХो рдПрдкिрд╕्рдХोрдкрд▓ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдЪिрди्рд╣ рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рдеा.

              рдирд╡рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдмिрд╢рдк рдХा рдЬрди्рдо 13 рдирд╡ंрдмрд░, 1970 рдХो рдХेрд░рд▓ рдХे рдЗрдбुрдХ्рдХी рдЬिрд▓े рдХे рдоाрд░िрдпाрдкुрд░рдо рдХे рд╕ेंрдЯ рдоेрд░ी рдЪрд░्рдЪ рдХे рдкैрд░िрд╢िрдпрди рд╡рд░्рдХी рдФрд░ рдоेрд░ी рдиेрд▓िрдХुрди्рдиेрд▓ рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╕ंрддाрди рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдЖ рдеा.рд╕्рдХूрд▓ рдХी рдкреЭाрдИ рдХे рдмाрдж, рд╡рд╣ рдЦ्рд░ीрд╕्рдд рдЬ्рдпोрддि рдк्рд░ांрдд, рдкंрдЬाрдм-рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдоंрдбрд▓ी рдХे рдоाрдЗрдирд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЧрдП. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиा рдкрд╣рд▓ा рдХрд░िрдпрд░ 1990 рдоें рдмрдиाрдпा рдФрд░ рдЖрдЦिрд░ी рдЖрда рд╕ाрд▓ рдмाрдж. рдЙрди्рд╣ें 30 рджिрд╕ंрдмрд░ 1998 рдХो рдХोрдаाрдоंрдЧрд▓рдо рдХे рдмिрд╢рдк рдЬॉрд░्рдЬ рдкुрди्рдирдХोрдЯ्рдЯिрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдкुрд░ोрд╣िрдд рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा.

    рд╕рдорди्рд╡рдп рдХे рдмाрдж, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдоाрд╕्рдЯрд░, рд╕ेрдоिрдирд░ी рдХे рд░ेрдХ्рдЯрд░, рдкрд▓्рд▓ी рдкुрд░ोрд╣िрдд рдФрд░ рд╕्рдХूрд▓ рдк्рд░рдмंрдзрдХ рдЬैрд╕ी рд╡िрднिрди्рди рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдоें рдоंрдбрд▓ी рдХी рд╕ेрд╡ा рдХी.2005 рдоें рд╡рд╣ рдЙрдЪ्рдЪ рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рд░ोрдо рдЪрд▓े рдЧрдП рдЬрд╣ाँ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджрд░्рд╢рдирд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рдбॉрдХ्рдЯрд░ेрдЯ рдХी рдЙрдкाрдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी. рдлिрд░ рдЙрди्рд╣ें рд▓िрдЯिрд▓ рдл्рд▓ाрд╡рд░ рдоेрдЬрд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी, рдЕрд▓ुрд╡ा рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा. рдмाрдж рдоें, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬрд░्рдордиी рдоें рд░ेрдЧेрди्рд╕рдмрд░्рдЧ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рддीрди рд╕ाрд▓ рддрдХ рдкाрд╕्рдЯोрд░рд▓ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рд╕ंрднाрд▓ा.2015 рдоें рдЙрди्рд╣ें рдЦ्рд░ीрд╕्рдд рдЬ्рдпोрддि рдк्рд░ांрдд, рдкंрдЬाрдм-рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдк्рд░ोрд╡िंрд╢िрдпрд▓ рдЪुрдиा рдЧрдпा. 2018 рдоें рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж, рдЙрди्рд╣ें рд▓िрдЯिрд▓ рдл्рд▓ाрд╡рд░ рдоेрдЬрд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдХा рд░ेрдХ्рдЯрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा.рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдмिрд╢рдк рдЕрдкрдиी рдоाрддृрднाрд╖ा рдорд▓рдпाрд▓рдо рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी, рд╣िंрджी, рдЬрд░्рдорди рдФрд░ рдЗрддाрд▓рд╡ी рдЬैрд╕ी рдХрдИ рднाрд╖ाрдУं рдоें рдкाрд░ंрдЧрдд рд╣ैं.


рдиेрдкाрд▓ рд╕ीрдоा рдкрд░ рдЧोрд░рдЦрдкुрд░ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд 1984 рдоें рдбोрдоिрдиिрдХ рдХोрдХ्рдХрдЯ рдХे рд╕ाрде рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рдеा, рдЬो рдЗрд╕рдХे рдкрд╣рд▓े рдмिрд╢рдк рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрд╕ी рдоंрдбрд▓ी рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдеे. 2006 рдоें рдмिрд╢рдк рдеुрд░ुрдеिрдордЯ्рдЯрдо рдиे рдЙрдирдХी рдЬрдЧрд╣ рд▓ी.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


 

рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рд╡िрдЧрдд 7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рдЬाрд░ी рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓ा рдпुрдж्рдз рдирд╣ीं рдЬрдирд╕ंрд╣ाрд░ рд╣ै : рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп

рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рд╡िрдЧрдд 7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рдЬाрд░ी рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓ा рдпुрдж्рдз рдирд╣ीं рдЬрдирд╕ंрд╣ाрд░ рд╣ै : рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп

рдЕрдоेрд░िрдХा-рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдкрдХ्рд╖ी рд╡िрджेрд╢ рдиीрддि рднाрд░рдд рдХो рдоंрдЬूрд░ рдирд╣ीं

рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓े рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рд╣ो рд░рд╣े рдиाрдЧрд░िрдХ рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиों рдкрд░ рд░ोрдХ рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рджрдорди, рдмेрд╣рдж рд╢рд░्рдордиाрдХ

рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЪंрдкाрд░рдг рдХे рдмाрдкू рд╕рднाрдЧाрд░ (рдмेрддिрдпा) рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдХा 7 рд╡ां рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди

рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдЕрдм рддрдХ рдХा рдиिрдХрд▓ा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рдпु़рдж्рдз рд╡िрд░ोрдзी рдоाрд░्рдЪ

рдмेрддिрдпा। рдкूрд░े рджेрд╢ рдоें рдХिрд╕ाрдиों рд╡ рдЦेрдд рдордЬрджूрд░ों рдХे рдЖंрджोрд▓рди рдХे рд▓िрдП рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдиाрдо рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЪंрдкाрд░рдг рдХी рдзрд░рддी рдкрд░ рдЖрдЬ рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЦेрдд рд╡ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдордЬрджूрд░ рд╕рднा рдХा 7 рд╡ां рд░ाрдЬ्рдп рд╕рдо्рдоेрд▓рди рд╢ाрдирджाрд░ рдвंрдЧ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ।рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдХोрдиे-рдХोрдиे рд╕े рдЖрдП рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рд╕े рдЦрдЪाрдЦрдЪ рднрд░े рдмाрдкू рд╕рднाрдЧाрд░ рдоें рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рднाрдХрдкा(рдоाрд▓े) рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдХाрдорд░ेрдб рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рдиे рд╕ंрдЧрдарди рдХो рджेрд╢ рдХे рд╣рд░ рдЧांрд╡-рдЯोрд▓े рдоें рдордЬрдмूрддी рд╕े рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рджेрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा।

          рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рдЗрдЬрд░ाрдЗрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рд╣рдорд▓े рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдзрд░рддी рдкрд░ рдЕрдмрддрдХ рд╣ुрдП рд╕рдмрд╕े рдмреЬे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕ рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ।рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े) рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдХाрдорд░ेрдб рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп, рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЦेрдд рд╡ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдордЬрджूрд░ рд╕рднा рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдзीрд░ेрди्рдж्рд░ рдЭा, рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдХिрд╕ाрди рдорд╣ाрд╕рднा рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рд░ाрдЬाрд░ाрдо рд╕िंрд╣, рдРрдкрд╡ा рдХी рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдоीрдиा рддिрд╡ाрд░ी, рд╕िрдХрдЯा рдХे рд╡िрдзाрдпрдХ рд╡ рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЦेрдд рд╡ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдордЬрджूрд░ рд╕рднा рдоे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмीрд░ेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЧुрдк्рддा, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕рдд्рдпрджेрд╡ рд░ाрдо, рд╡िрдзाрдпрдХ рдЧोрдкाрд▓ рд░рд╡िрджाрд╕ (рдлुрд▓рд╡ाрд░ी) рд╡ рдордиोрдЬ рдоंрдЬिрд▓ (рдЕрдЧिрдЖंрд╡) рдЖрджि рднाрдХрдкा(рдоाрд▓े) рд╡ рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдиेрддाрдУं рдиे рдЬिрд▓ा рдХрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ेрдЯ рд╕्рдеिрдд рдбॉ. рднीрдо рд░ाрд╡ рдЕрдо्рдмेрдбрдХрд░ рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХрд░ рджेрд╢ рдоें рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рд╡ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдкрд░ рдлाрд╕ीрд╡ाрджी рд╣рдорд▓े рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдХिрдпा।

        рдмाрдмा рд╕ाрд╣ेрдм рднीрдо рд░ाрд╡ рдЕрдо्рдмेрдбрдХрд░ рдк्рд░рддिрдоा рд╕्рдерд▓ рд╕े рд╣ी рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े) рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рд╡ рдЕрди्рдп рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े)-рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдиेрддाрдУं рдХी рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рдоें рдПрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдпुрдж्рдз рд╡िрд░ोрдзी рдоाрд░्рдЪ рдиिрдХाрд▓ा рдЧрдпा। рдпрд╣ рдоाрд░्рдЪ рддीрди рд▓ाрд▓рдЯेрди рдЪौрдХ, рд▓ाрд▓ рдмाрдЬाрд░, рд╕ोрд╡ा рдмाрдмु рдЪौрдХ, рдЕрд╡ंрддिрдХा рдЪौрдХ рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдмाрдкू рд╕рднाрдЧाрд░ рдкрд╣ुंрдЪा। рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рд╡िрд░ोрдзी рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рдЕрдкрдиे рд╣ाрдеों рдоें рд▓ाрд▓ рдЭंрдбे рд╡ рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓े рдХो рд░ोрдХрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рддрдЦ्рддिрдпां рд▓िрдП рдХрд░ीрдм 5 рд╣рдЬाрд░ рд╕े рднी рдЕрдзिрдХ рдорд╣िрд▓ा-рдкुрд░ुрд╖ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдП। рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд▓ोрдЧ ’рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓ा рдмंрдж рдХрд░ो’; рдЧाреЫा рдкрдЯ्рдЯी рдоें рдмрдЪ्рдЪों-рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╣рдд्рдпा рдХрд░рдиा рдмंрдж рдХрд░ो’ рдФрд░ рдпुрдж्рдз рдирд╣ीं рд╢ांрддि рдЪाрд╣िрдП’ рдЖрджि рдиाрд░े рд▓рдЧा рд░рд╣े рдеे।

             рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े) рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдХाрдорд░ेрдб рджीрдкंрдХрд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рд╡िрдЧрдд 7 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рд╕े рдЬाрд░ी рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓ा рдпुрдж्рдз рдирд╣ीं рдЬрдирд╕ंрд╣ाрд░ рд╣ै। рдЗрд╕े рд╣рд░ рд╣ाрд▓ рдоें рд░ोрдХा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдкिрдЫрд▓े рджिрдиों рдЬрдм рдпूрдПрдирдУ рдоें рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдХो рд░ोрдХрдиे рдХा рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдЖрдпा рддो рджुрдиिрдпा рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рджेрд╢ рдЗрд╕ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдХे рд╕рдорд░्рдерди рдоें рдЦреЬे рд╣ुрдП, рд▓ेрдХिрди рд╢рд░्рдордиाрдХ рдпрд╣ рд░рд╣ा рдХि рджुрдиिрдпा рднрд░ рдХो рд╢ांрддि рд╡ рдЕрд╣िрд╕ा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрдиेрд╡ाрд▓े рднाрд░рдд рдХी рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рд╣рдорд▓ा рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиे рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рдЦрдбे़ рдЕрдорд░ीрдХा-рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рд╡ рдЪंрдж рдпूрд░ोрдкीрдп рджेрд╢ों рдХे рд╕ाрде рд░рд╣ी।

      рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдоें рдЕрдмрддрдХ 10 рд╣рдЬाрд░ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ोрдЧों рдХी рд╣рдд्рдпा рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै рдЬिрдирдоें рдЕрдзिрдХांрд╢ рдмрдЪ्рдЪे рд╣ैं, рдЙрдирдоें рднी рдПрдХ рд╕ाрд▓ рд╕े рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдХे рдмрдЪ्рдЪो рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рд╣ी рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рд╡рд╣ां рдЦाрдж्рдп рд╡ рджрд╡ा рдХी рдЖрдкूрд░्рддि рднी рд░ोрдХ рджी рдЧрдпी рд╣ै рддрдеा рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों, рд░िрд╣ाрдпрд╢ी рдордХाрдиों рд╡ рдкूрдЬाрдШрд░ों рдХो рднी рдмрдордмाрд░ी рдХा рдиिрд╢ाрдиा рдмрдиाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

           рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рдЗрд╕्рд░ाрдпрд▓ рдкрдХ्рд╖ी рд╡िрджेрд╢ рдиीрддि рдЕрдкрдиा рд▓ी рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд╕ंрдШ-рднाрдЬрдкा рдиे рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХो рд▓ेрдХрд░ рднाрд░рдд рдоें рдоुрд╕्рд▓िрдо рд╕рдоुрджाрдп рдкрд░ рдЧрди्рджी рд░ाрдЬрдиीрддि рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣рдорд▓ा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХा рдЧрд▓ा рдШोंрдЯрддे рд╣ुрдП рджेрд╢ рдоें рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓े рдХे рд╡िрд░ोрдз рдоें рд╣ो рд░рд╣े рдиाрдЧрд░िрдХ рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиों рдкрд░ рд░ोрдХ рд▓рдЧा рджी рдЧрдпी рд╣ै рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рджрдорди рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

                рдХाрдорд░ेрдб рджीрдкंрдХрд░ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЗрдЬрд░ाрдЗрд▓ी рд╣рдорд▓े рдХो рд░ोрдХ рдХрд░ рдЕрдорди рдХाрдпрдо рдХрд░рдиे рд╡ рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдХे рд▓िрдП рдЗंрд╕ाрдл рдХी рдоांрдЧ рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдЙрда рд░рд╣ी рд╣ै। рдпूрд░ोрдк рд╡ рдЕрдоेрд░िрдХा рдХे рдмреЬे-рдмреЬे рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╡िрд╢ाрд▓ рдиाрдЧрд░िрдХ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ां рддрдХ рдХि рдпрд╣ूрджिрдпां рдиे рднी ’рд╣рдоाрд░े рдиाрдо рдкрд░ рдпुрдж्рдз рдирд╣ीं’ рдХे рдиाрд░े рдХे рд╕ाрде рд╡िрд░ोрдз рдоें рд╡िрд╢ाрд▓ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХिрдП рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рддрдоाрдо рдЕрдорди рд╡ рдЗंрд╕ाреЮрдкрд╕рди्рдж рдиाрдЧрд░िрдХों рд╕े рдлिрд▓िрд╕्рддीрди рдкрд░ рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ी рд╣рдорд▓े рд╡ рдиिрд╣рдд्рдеे рдиाрдЧрд░िрдХों рд╡ рдоाрд╕ूрдо рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдХрдд्рд▓ेрдЖрдо рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЖрд╡ाрдЬ рдмुрд▓ंрдж рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдкीрд▓ рдХी।

    рдмाрдкू рд╕рднाрдЧाрд░ рдХे рдмाрд╣рд░ рдмрдиे рд╢рд╣ीрдж рд╡ेрджी рдХे рдкाрд╕ рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े) рд╡िрдзाрдпрдХ рджрд▓ рдиेрддा рд╡ рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХाрдорд░ेрдб рдорд╣рдмूрдм рдЖрд▓рдо рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЧрдарди рдХा рдЭंрдбा рдлрд╣рд░ाрдиे рддрдеा рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░ांрддि рдХे рддрдоाрдо рдЕрдорд░ рд╢рд╣ीрджों рд╡ рджिрд╡ंрдЧрдд рдиेрддाрдУं-рдХा. рдЪाрд░ु рдордЬूрдорджाрд░, рдХा.рдЬौрд╣рд░, рд╡िрдиोрдж рдоिрд╢्рд░, рд░ाрдордирд░ेрд╢ рд░ाрдо, рдоाрд╕्рдЯрд░ рдЬрдЧрджीрд╢, рдмूрдЯрди рдоुрд╢рд╣рд░, рдЧрдо्рднीрд░ा рд╕ाрд╣, рд░ाрдЬाрд░ाрдо рдЖрджि рдХो рд╢्рд░рдж्рдзाрдЬंрд▓ि рд╡ рд╢рд╣ीрдж рд╡ेрджी рдкрд░ рдкुрд╖्рдкांрдЬрд▓ि рдХे рд╕ाрде рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХे рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдд्рд░ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ।

          рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдХा рдЙрдж्рдШाрдЯрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХा .рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЖрдЬ рджेрд╢ рдоें рд▓ोрдХрддंрдд्рд░, рд╡िрд╡िрдзрддा, рдЧंрдЧा-рдЬрдоुрдиी рддрд╣рдЬीрдм рдкрд░ рдмреЬा рдЦрддрд░ा рдоंреЬрд░ा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕рдо्рдоेрд▓рди рдЗрд╕ рдЦрддрд░े рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬрд░ूрд░рдд рдХो рднी рдкूрд░ा рдХрд░ेрдЧा।

         рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдоोрджी рд░ाрдЬ рдоें рджेрд╢ рднाрд░ी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ंрдХрдЯ рдоें рдЪрд▓ा рдЧрдпा рд╣ै। рд╣ाрд▓िрдпा рднूрдЦ рд╕ूрдЪрдХांрдХ рдоें 125 рджेрд╢ों рдХी рд╕ूрдЪी рдоें рд╡рд╣ 111 рд╡ें рдирдо्рдмрд░ рдкрд░ рд╣ै। рдЕрдзिрдХांрд╢ рдмрдЪ्рдЪे рдХुрдкोрд╖िрдд рд╣ैं рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдПं рдЦूрди рдХी рдХрдоी рдХा рд╢िрдХाрд░। рд▓ेрдХिрди рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рд╡ рдЙрдирдХे рдоंрдд्рд░ी рдЗрд╕े рдЭुрдард▓ाрдиे рд╡ рднाрд░рдд рдХो рд╡िрд╢्рд╡рдЧुрд░ु рдмрдиाрдиे рдХा рджिрд╡ाрд╕्рд╡рдк्рди рджिрдЦा рд░рд╣े рд╣ैं।рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрддीрдд рдоें 2004 рдоें рднाрдЬрдкा рдХी рд╡ाрдЬрдкेрдпी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рднी рд╢ाрдЗрдиिंрдЧ рдЗंрдбिрдпा рдХा рдиाрд░ा рджिрдпा рдеा। рдЙрд╕ рджौрд░ рдоें рд╣ी рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпाрдУं рдХा рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдФрд░ рд╡ाрдЬрдкेрдпी рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЬाрдиा рдкреЬा। 

              рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЖрдИ рдордирдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдордирд░ेрдЧा, рд╡рдиाрдзिрдХाрд░, рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡ рдЕрди्рдп рдпोрдЬрдиाрдПं рд╢ुрд░ू рдХी рд▓ेрдХिрди рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЖрддे рд╣ी рдЗрди рдпोрдЬрдиाрдУं рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा।

рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдбॉ. рдЕрдо्рдмेрдбрдХрд░ рдиे рд╣рдоें рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╣ोрдиे, рд╕ंрдЧрдаिрдд рд╣ोрдиे рдФрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рдиे рдХी рд╕ीрдЦ рджी। рдЗрд╕ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдЖрдд्рдорд╕ाрдд рдХрд░рдХे рд╣рдо рди рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиे рд╕ाрд░े рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ेंрдЧे рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХो рднी рдмрдЪा рдкाрдПंрдЧे рдЬिрд╕े рд╕ंрдШ-рднाрдЬрдкा рдордиुрд╕्рдоृрддि рд▓ाрджрдХрд░ рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджेрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।

              рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдХिрд╕ाрди рдЖंрджोрд▓рди рдФрд░ рдПрдирдЖрд░рд╕ी рд╡िрд░ोрдзी рдЖंрджोрд▓рди рдХो рдмрджрдиाрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕े рд╡िрджेрд╢ी рд╡िрдд्рдд рдкोрд╖िрдд рдмрддा рд░рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рд╡ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рд╕ाрдЬिрд╢ाрдиा рд╣рдорд▓े рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рд╡рд╣ рджंрдЧा-рдлрд╕ाрдж рдлैрд▓ाрдХрд░ рдЖрдЧाрдоी рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै। рд╣рдоें рд╕ाрд╡рдзाрди рд░рд╣рдиा рд╣ोрдЧा рдФрд░ рд░ाрдо рдоंрджिрд░ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЙрд╕рдХी рдЪुрдиाрд╡ी рд╕ाреЫिрд╢ рдХो рдзूрд▓ рдЪрдЯाрдиा рд╣ोрдЧा।

рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдд्рд░ рдХो рд╕рдо्рдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╡िрдХाрд╕ рдиे рджेрд╢ рдХी рдЦрд╕्рддाрд╣ाрд▓ рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рдЖрд░्рдеिрдХ-рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХा рд╡िрд╕्рддृрдд рдм्рдпौрд░ा рджिрдпा।

       рдЗрд╕ рд╕рдд्рд░ рдХो рдРрдкрд╡ा рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдоीрдиा рддिрд╡ाрд░ी, рдХिрд╕ाрди рдорд╣ाрд╕рднा рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рд░ाрдЬाрд░ाрдо рд╕िंрд╣, рдоाрд▓े рд╡िрдзाрдпрдХ рджрд▓ рдиेрддा рдорд╣рдмूрдм рдЖрд▓рдо, рдЖрд╢ा рдХрд░्рдоिрдпों рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдиेрддा рд╢рд╢ि рдпाрджрд╡, рд░рд╕ोрдЗрдпा рд╕ंрдШ рдХी рдиेрддा рд╕рд░ोрдЬ рдЪौрдмे, рдкूрд░्рд╡ рд╕ांрд╕рдж рд░ाрдоेрд╢्рд╡рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж, рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╡िрдзाрдпрдХ рд╕рдд्рдпрджेрд╡ рд░ाрдо, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдордиोрдЬ рдоंрдЬिрд▓ рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдзीрд░ेрди्рдж्рд░ рдЭा рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдЦेрддिрд╣рд░ рдордЬрджूрд░ рдпूрдиिрдпрди рдХे рдиेрддा рднोрд▓ा рдк्рд░рд╕ाрдж рджिрд╡ाрдХрд░ рдиे рднी рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХिрдпा।рд╕िрдХрдЯा рд╕े рднाрдХрдкा (рдоाрд▓े) рдХे рд╡िрдзाрдпрдХ рд╡ рдЦेрдЧ्рд░ाрдорд╕ рдХे рд░ाрдЬ्рдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╡ीрд░ेंрдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЧुрдк्рддा рдиे рдЙрдж्рдШाрдЯрди рд╕рдд्рд░ рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХिрдпा।

                рдЕрдкрд░ाрд╣्рди 4 рдмрдЬे рд╕े рдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╕рдд्рд░ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ुрдИ рдЬो рджेрд░ рд░ाрдд рддрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдХे рдирдП рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдЪुрдиाрд╡ рдХे рд╕ाрде рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрдЧा।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░






 

рд╡िрдХрд░ рдЬрдирд░рд▓ рдлाрджрд░ рдлिрдирдЯрди рдиे рдХрд╣ा рдИрд╢्рд╡рд░ рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдк्рд░ेрдо, рдПрдХрддा рдФрд░ рдд्рдпाрдЧ рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддे рд╣ै

рдЪुрд╣реЬी рдкрд▓्рд▓ी рдоें рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд╡िрдд्рд░ рдпूрдЦрд░िрд╕्рддिрдп рдпाрдд्рд░ा рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИ

рдпेрд╕ु рдЦ्рд░ीрд╕्рдд рд░ाрдЬा рддेрд░ा рд░ाрдЬ्рдп рдЖрд╡ें рдХे рдиाрд░ा рдЧूंрдЬрддा рд░рд╣ा

рдЪुрд╣реЬी। рдмेрддिрдпा рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рдЪुрд╣реЬी рдкрд▓्рд▓ी рд╣ै। рдЖрдЬ рдпрд╣ां рдкрд░ рдпेрд╕ु рдЦ्рд░ीрд╕्рдд рд░ाрдЬा рддेрд░ा рд░ाрдЬ्рдп рдЖрд╡ें рдХे рдиाрд░ा рдЧूंрдЬрддा рд░рд╣ा।рдЪुрд╣реЬी рдкрд▓्рд▓ी рдоें рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд╡िрдд्рд░ рдпूрдЦрд░िрд╕्рддिрдп рдпाрдд्рд░ा рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИ।               

       рдпूрдЦрд░िрд╕्рддिрдп рдпाрдд्рд░ा рдХो рдмेрддिрдпा рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рд╡िрдХाрд░ рдЬрдирд░рд▓ рдлाрджрд░ рдлिрдирдЯрди рдФрд░ рдлाрджрд░ рд╕ुрд░ेंрдж्рд░ рдиे рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХिрдпा। рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмोрдзрди рдоें рд╡िрдХрд░ рдЬрдирд░рд▓ рдлाрджрд░ рдлिрдирдЯрди рдиे рдХрд╣ा рдИрд╢्рд╡рд░ рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдк्рд░ेрдо, рдПрдХрддा рдФрд░ рдд्рдпाрдЧ рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддे рд╣ै। рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╡рдЪрдиों рдХो рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоे рдЕрдкрдиाрдиा рдЪाрд╣िрдпे рдФрд░ рд╕рджैрд╡ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХे рд▓िрдП рддрдд्рдкрд░ рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП।

         рд╡рд╣ी рдлाрджрд░ рд╕ुрд░ेंрдж्рд░ рдиे рдХрд╣ा рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рдЦुрд▓ा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдИрд╢्рд╡рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдЙрдкрдХाрд░ों рдФрд░ рд╡рд░рджाрдиों рдХे рд▓िрдП рд╣рдо рдоाрдирд╡ рдХो рдХृрддрдЬ्рдЮ рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдоाрдирд╡ рдХो рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрди рдк्рдпाрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।        

          рдпूрдЦрд░िрд╕्рддिрдп рдпाрдд्рд░ा рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ рдХी рднांрддि рдЪुрд╣реЬी рдЧिрд░рдЬाрдШрд░ рд╕े рдиिрдХрд▓рдХрд░ рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рдХ्рд╡ाрд░्рдЯрд░ рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЧрд▓िрдпों рд╕े рдЧुрдЬрд░рддे рд╣ुрдП рд╕ंрдд рдЖрдЧ्рдиेрд╕ рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рдмेрджी рдФрд░ рдХ्рд░िрд╢्рдЪрдпрди рдХ्рд╡ाрд░्рдЯрд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдоां рдорд░िрдпрдо рдХे рдЧ्рд░ोрдЯो рдоें рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рдмेрджी рдкрд░ рдкрд╣ुँрдЪी, рдЬрд╣ां рдкрд░ рдкुрд░ोрд╣िрддों рдиे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕рдХ्рд░ाрдоेंрдд рдХे рд╕ाрде рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХी। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдпाрдд्рд░ा рдХрдм्рд░िрд╕्рддाрди рдХे рд░ाрд╕्рддे рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдоुрдЦ्рдп рд╕реЬрдХ рдкрд░ рдЖрдХрд░ рдоाрдЙंрдЯ рдХाрд░्рдоेрд▓ рд╕्рдХूрд▓ рдХे рдкाрд╕ рдЬाрдХрд░ рдкुрдиः рд╡ाрдкрд╕ рдоुрдЦ्рдп рдоाрд░्рдЧ рд╕े рд╣ोрддे рд╣ुрдП рд╕ंрдд рдЖрдЧ्рдиेрд╕ рдЧрд░्рд▓्рд╕ рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдЖрдпा рдЬрд╣ां рдЙрдкрджेрд╢ рдФрд░ рдЖрд╢ीрд╖ рд╣ुрдИ।рд╡рд╣ाँ рд╕े рдлिрд░ рдоुрдЦ्рдп рд╕реЬрдХ рд╣ोрдХрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдмैंрдХ рд╡ाрд▓े рд░ाрд╕्рддे рд╕े рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдЧ्рд░ोрдЯो рдоें рдЖрдпा рдЬрд╣ाँ рдЖрд╢ीрд╖ рд╣ुрдИ। рдлिрд░ рд╡рд╣ाँ рд╕े рдоुрдЦ्рдп рдоाрд░्рдЧ рд╕े рд╣ोрддे рд╣ुрдП рджीрдкрдХ рд░िрдЪрд░्рдб рдХे рдШрд░ рдХे рдмрдЧрд▓ рд╕े рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдЧрд▓ी рд╕े рдиिрдХрд▓ рдХрд░ рдкुрдиः рдмैंрдХ рд╡ाрд▓े рд░ाрд╕्рддे рдоे рдЖрдХрд░ рдоुрдЦ्рдп рдоाрд░्рдЧ рдоें рдЖрдХрд░ рдЪрд░्рдЪ рдоें рдЬाрдХрд░ рдЖрд╢ीрд╖ рд╣ुрдЖ।

       рдИрд╕ाрдИ рдоोрд╣рд▓्рд▓े рдХे рд╡िрднिрди्рди рдоाрд░्рдЧों, рдЧрд▓िрдпों рдХा рдн्рд░рдордг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡ाрдкрд╕ рдЧिрд░рдЬाрдШрд░ рдоें рдкрд╣ुंрдЪी рдФрд░ рдкुрд░ोрд╣िрддों рдФрд░ рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХिрдпा рдЧрдпा।рдЫोрдЯी рдЫोрдЯी рдл्рд▓ाрд╡рд░ рдЧрд░्рд▓ рдФрд░ рдпुрд╡ा рдмाрд▓िрдХाрдУं рдиे рдЧाрд░्рдб рдСрдл рдСрдирд░ рджेрддी рд╣ुрдИ рд╕рдХ्рд░ाрд░्рдоेंрдЯ рдХे  рд╕рдо्рдоाрди рдоें рднрдХ्рддि рд╕े рдлूрд▓ рдмिрдЦेрд░ीं। рдпाрдд्рд░ा рдоें рдЫोрдЯी рдмрдЪ्рдЪिрдпां рдеी рдЬो рдЙрдЬрд▓े рдб्рд░ेрд╕ рдоें рдкрд░िрдпाँ рджिрдЦ рд░рд╣ी рдеी рдЬो рдлूрд▓ рдЫींрдЯ рд░рд╣ी рдеी, рдЙрдирдХे рдиाрдо рд╣ै.рдПंрдЬेрд▓ рд╕ुрд╢ीрд▓ , рд╕ृрдЬा рд╕ंрддोрд╖, рдЕрди्рдиू рдЕрд░्рдкिрддा, рдкीрд╣ू рдиोрдПрд▓, рд░ूрде рд░ॉрдиी , рдЗрд╢िрдХा,рдЕрд▓ीрд╢ा, рдЖрд▓िрдпा, рдкाрд░ुрд▓, рдк्рд░िрд╢ा , рддрдиीрд╖ा , рдЬैрдХрд▓ीрди , рддेрд░ेрд╕ा, рдЕрдиाрдоिрдХा , рд░िрдзि ,рдиिрдзि рдЖрджि।

         рд╕ंрдЧीрдд рдоंрдбрд▓ी рднрдХ्рддिрдордп рд╕ंрдЧीрдд рд╕े рдпेрд╕ु рдХी рдЬрдпрдХाрд░े рд▓рдЧाрдпे।  рдпूрдЦрд░िрд╕्рддिрдп рдпाрдд्рд░ा рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЧिрд░рдЬाрдШрд░, рдЧ्рд░ोрдЯो, рдИрд╕ाрдИ рдоोрд╣рд▓्рд▓ा рдХेрд▓े рдХे рдкेреЬ, рд░ंрдЧ рдмिрд░ंрдЧे рдЭंрдбी, рдлूрд▓ों рд╕े рд╕рдЬाрдПं рдЧрдП। рдпाрдд्рд░ा рдоें рдЪुрд╣реЬी рдкрд▓्рд▓ी рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдмेрддिрдпा, рджुрд╕ैрдпा, рдЪрдЦрдиी, рдЪрдирдкрдЯिрдпा, рд░ाрдордирдЧрд░, рд╕िрд░िрд╕िрдпा рдмрдЧрд╣ा, рд╕िрд╡ाрди, рдЫрдкрд░ा, рдЧोрдкाрд▓рдЧंрдЬ, рдирд░рдХрдЯिрдпाрдЧंрдЬ рд╕े рдкुрд░ोрд╣िрддрдЧрдг, рдзрд░्рдордмрд╣рдиें, рдИрд╕ाрдИ рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдмреЬे, рдмुрдЬुрд░्рдЧ, рдпुрд╡ा, рдмрдЪ्рдЪे, рд╕ैрдХреЬों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ुрдП। рдкрд▓्рд▓ी рдкुрд░ोрд╣िрдд рдлाрджрд░ рд╣рд░рдорди рдиे рдпाрдд्рд░ा рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╕рднी рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХो рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдЬ्рдЮाрдкिрдд рдХिрдпे। рдЪुрд╣реЬी рд╕े рд╕ंрд╡ाрдж рдк्рд░ेрд╖рдХ рдоेрд░ी рдЖрдбрд▓िрди рдФрд░ рд╕ंрдЬрдп рд▓ुрдЗрд╕ рд╣ै।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдХिрд╕ाрдиों рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдПрд╡ं рдЙрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдпोрдЬрдиाрдПं



рдЧрди्рдиा рдХ्рд░рдп рдХेंрдж्рд░ рдкрд░ рдШрдЯрддौрд▓ी рдПрд╡ं рдмिрдЪौрд▓िрдпों рдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдкрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी рд╕рдЦ्рдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ : рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी

рдХिрд╕ाрдиों рдХे рдХрд▓्рдпाрдг рдПрд╡ं рдЙрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдпोрдЬрдиाрдПं

рд░ाрдордирдЧрд░ рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдЦрдЯौрд░ी рдкंрдЪाрдпрдд рдоें рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рд╣ुрдЖ рдЖрдпोрдЬрди

рд░ाрдордирдЧрд░ । рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдЬ рд░ाрдордирдЧрд░ рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдЦрдЯौрд░ी рдкंрдЪाрдпрдд рдоें рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рджीрдк рдк्рд░рдЬ्рдЬрд╡рд▓िрдд рдХрд░ рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рд╢ुрднाрд░ंрдн рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЬिрд▓ा рд╕्рддрд░ीрдп рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рд╡िрднाрдЧ/рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рд╡िрднिрди्рди рдпोрдЬрдиाрдУं рдПрд╡ं рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХी рд╡िрд╕्рддृрдд рдЬाрдирдХाрд░ी рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рдХो рдк्рд░рджाрди рдХी рдЧрдИ। 

                  рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХो рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी, рд╢्рд░ी рджिрдиेрд╢ рдХुрдоाрд░ рд░ाрдп рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рд╕िрд░्рдл рдпोрдЬрдиाрдУं рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╣ी рдирд╣ीं рджी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдЗрди рдпोрдЬрдиाрдУं рдПрд╡ं рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХे рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рд╕े рд╕ुрдЭाрд╡ рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рднी рд▓ी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЖрдкрдХे рд╕ुрдЭाрд╡ों рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрдУं рдкрд░ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЕрдорд▓ рдХрд░ाрдпा рдЬाрдпेрдЧा।

               рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рд▓ोрдЧों рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд▓ाрдн рд▓ेрдХрд░ рдЖрдо рдЬрдирдоाрдирд╕ рдЖрдЧे рдмреЭ рд░рд╣े рд╣ैं। рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдмेрд╣рддрд░ी рдХे рд▓िрдП рднी рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдпोрдЬрдиाрдПं рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЧрди्рдиा рдХिрд╕ाрдиों рд╕े рдоिрд▓े рдлीрдбрдмैрдХ рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдЧंрднीрд░ рд╣ै। рдЧрди्рдиा рдХ्рд░рдп рдХेрди्рдж्рд░ों рдкрд░ рдШрдЯрддौрд▓ी рдПрд╡ं рдмिрдЪौрд▓िрдпों рдХे рд╡िрд░ूрдж्рдз рд╕рдЦ्рдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЬाрдпेрдЧी। 

                   рдЙрдк рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдпुрдХ्рдд рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЬाрдирдХाрд░ी рдоें рд╣ी рд▓ाрдн рдЫिрдкा рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЖрдЬ рдЖрдк рдЬो рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ुрди рд░рд╣े рд╣ैं рдпा рдЖрдкрдХो рдкрдо्рдкрд▓ेрдЯ рдоिрд▓ा рд╣ै, рднрд▓े рд╣ी рдЖрдЬ рдЗрд╕рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдиा рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЗрд╕рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХрднी рднी рдкреЬ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрди рдХाрдЧрдЬाрддों рдХो рд╕ंрднाрд▓ рдХрд░ рд░рдЦे рдФрд░ рдз्рдпाрди рдкूрд░्рд╡рдХ рджी рд░рд╣ी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рд╕ुрдиें। рдЗрди рдпोрдЬрдиाрдУ рдХे рдмाрд░े рдоें рд╕ुрдирдХрд░ рдиा рдХेрд╡рд▓ рдЖрдк рдмिрдЪौрд▓िрдпों рд╕े рдмрдЪ рд╕рдХेंрдЧे рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиा рднрд╡िрд╖्рдп рднी рд╕ंрд╡ाрд░ рд╕рдХेंрдЧे।

                рдЕрдкрд░ рд╕рдоाрд╣рд░्рддा (рд░ाрдЬрд╕्рд╡) рдиे рдмрддाрдпा рдХि рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдХाрдЧрдЬाрддों рдХे рдбिреЫीрдЯाрдЗрдЬेрд╢рди рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдз्рдпाрди рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ी рджिрд╢ा рдоें рдЬрдоाрдмंрджी рд╕े рдЕрдкрдиा рдЖрдзाрд░ рд▓िंрдХ рдХрд░ाрдиे рдХा рдЕрдиुрд░ोрдз рдХिрдпा рдЧрдпा, рддाрдХि рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдПрд╕ рдПрдо рдПрд╕ рд╕े рдоिрд▓ рд╕рдХे।

рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЕрдкрд░ рд╕рдоाрд╣рд░्рддा-рд╕рд╣-рдЬिрд▓ा рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рд╢्рд░ी рдЕрдиिрд▓ рд░ाрдп, рдПрд╕рдбीрдПрдо, рдмрдЧрд╣ा, рдбॉ0 рдЕрдиुрдкрдоा рд╕िंрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧ्рд░ाрдоीрдгों рдХे рд╕рд░्рд╡ांрдЧीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЪрд▓ाрдпी рдЬा рд░рд╣ी рдпोрдЬрдиाрдУं рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓ा рдЧрдпा।

                 рдмрдЧрд╣ा-01 рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдЪрдЦрдиी рд░рдЬрд╡рдЯिрдпा рдкंрдЪाрдпрдд рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдЬрди рд╕ंрд╡ाрдж рдоें рд╢्рд░ी рд╕ंрдХेрдд рдХुрдоाрд░ рд╢ुрдХ्рд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкेंрд╢рди рдХे рддрд╣рдд рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рд░ाрд╢ि рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХे рд▓िрдП, рдЧрди्рдиा рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд╕ुрд▓рднрддा рд╕े рдЪाрд▓ाрди рдоिрд▓े, рдЗрд╕े рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдПрд╡ं рдХेрд╕ीрд╕ी рдЛрдг рд╕рднी рдЕрд░्рд╣рдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдоिрд▓े рдЗрд╕े рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдиुрд░ोрдз рдХिрдпा рдЧрдпा। рд╡рд╣ीं рд╢्рд░ीрдорддी рд╕्рдоिрддा рдЪौрд░рд╕िрдпा, рдоाрдирдиीрдпा рдоुрдЦिрдпा рдЦрддौрдбी рдкंрдЪाрдпрдд рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдирд╕ंрд╡ाрдж рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рдЖрдпोрдЬрди рдХे рд▓िрдП рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рд╕рд╣िрдд рдкूрд░े рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो рдзрди्рдпрд╡ाрдж рджिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें рд╢्рд░ी рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдорд╣рддो, рдоाрдирдиीрдп рдоुрдЦिрдпा рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдкрд╣ाреЬी рдирджी рдХे рдХрдЯाрд╡ рд╕े рдерд░ुрд╣рдЯ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЧांрд╡ों рдХो рдмрдЪाрдиे рддрдеा рдерд░ुрд╣рдЯ рдХी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рдЪрдпрди рдоें рдоुрдЦिрдпाрдЧрдг рдХो рднी рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдиुрд░ोрдз рдХिрдпा рдЧрдпा। 

          рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЙрдк рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдпुрдХ्рдд, рд╢्рд░ी рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░, рдЕрдкрд░ рд╕рдоाрд╣рд░्рдд्рддा, рд╢्рд░ी рд░ाрдЬीрд╡ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдЕрдкрд░ рд╕рдоाрд╣рд░्рдд्рддा-рд╕рд╣-рдЬिрд▓ा рд▓ोрдХ рд╢िрдХाрдпрдд рдиिрд╡ाрд░рдг рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рд╢्рд░ी рдЕрдиिрд▓ рд░ाрдп, рдПрд╕рдбीрдПрдо, рдмрдЧрд╣ा, рдбॉ0 рдЕрдиुрдкрдоा рд╕िंрд╣ рд╕рд╣िрдд рд╕рднी рдЬिрд▓ाрд╕्рддрд░ीрдп, рдЕрдиुрдоंрдбрд▓ рд╕्рддрд░ीрдп, рдк्рд░рдЦंрдб рд╕्рддрд░ीрдп рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдПрд╡ं рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...