Loading latest news...

рд░рд╡िрд╡ाрд░, 23 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рддाрдкрдоाрди рдХिрддрдиा рдЙрдмрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै

 

рдкрдЯрдиा.рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕िрдпाрд╕ी рдЬрдоीрди рдкрд░ рдЗрди рджिрдиों рдЬो рд╣рд▓рдЪрд▓ рд╣ै, рд╡рд╣ рд╕िрд░्рдл рд╕рдд्рддा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХी рдирд╣ीं, рд╢ाрд╕рди-рддрд░ीрдХों рдХी рджिрд╢ा рдмрджрд▓рдиे рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी рднी рд╣ै.рднाрдХрдкा-рдоाрд▓े рдХी рд╣ाрдЬीрдкुрд░ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рд╕рднा рдоें рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рджीрдкंрдХрд░ рднрдЯ्рдЯाрдЪाрд░्рдп рдиे рдЬिрд╕ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдФрд░ рдХрдб़рд╡ाрд╣рдЯ рд╕े рдмाрддें рд░рдЦीं, рд╡рд╣ рдпрд╣ рдмрддाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╣ै рдХि рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рддाрдкрдоाрди рдХिрддрдиा рдЙрдмрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै.

    рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдаीрдХ рдкрд╣рд▓े 70 рд▓ाрдЦ рдиाрдо рдорддрджाрддा рд╕ूрдЪी рд╕े рдЧाрдпрдм рд╣ोрдиा рдФрд░ 20–25 рд▓ाрдЦ рдирдП рдиाрдо рдЬोрдб़े рдЬाрдиा рдЦुрдж рдоें рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдвांрдЪे рдХी рдЧंрднीрд░ рд╡िрд╕ंрдЧрддि рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддा рд╣ै. рджीрдкंрдХрд░ рдХा рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕рдм рдПрдХ рд╕ंрдЧрдаिрдд рд╕ाрдЬिрд╢ рдХी рддрд░рд╣ рд╣ुрдЖ—рд╣рд░ рдмूрде рдХा рд╕ंрддुрд▓рди рдмрджрд▓ा рдЧрдпा, рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЬрдирддा рдкрд░ рд░ुрдкрдпे рдмिрдЦेрд░рдХрд░ рдЪुрдиाрд╡ी рд╣рд╡ा рдХो рдоोрдб़ा рдЧрдпा. рдпрд╣ рдЖрд░ोрдк рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЧ рдХी рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХो рднी рдЪोрдЯ рдкрд╣ुंрдЪाрддा рд╣ै.

   рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ंрдХेрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдЕрдм “рдиीрддीрд╢ рдоॉрдбрд▓” рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि “рдпूрдкी рдоॉрдбрд▓” рдХे рд░ाрд╕्рддे рдкрд░ рдзрдХेрд▓ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рддो рдиीрддीрд╢ рд╣ैं, рдкрд░ рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдХिрд╕ी рдФрд░ рдХे рдкाрд╕ рд╣ै—рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдмुрд▓рдбोрдЬрд░ рдХी рдЫाрдпा рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджिрдЦрддी рд╣ै.рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдмुрд▓рдбोрдЬрд░ рдХाрдиूрди рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдмрди рдЧрдпा, рдЙрд╕ी рдХी рдЫाрдпा рдмिрд╣ाрд░ рдкрд░ рдбाрд▓рдиे рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी рджी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै.рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рдпрд╣ рдмुрд▓рдбोрдЬрд░ рдЕрдкрд░ाрдзिрдпों рдкрд░ рдЪрд▓ेрдЧा, рдпा рдлिрд░ рд╡рд╣ी рдкुрд░ाрдиा рдкैрдЯрд░्рди рджोрд╣рд░ाрдпा рдЬाрдПрдЧा—рдЬрд╣ां рджрд▓िрдд, рдкिрдЫрдб़े, рдФрд░ рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдЖрд╕ाрди рдиिрд╢ाрдиा рдмрдирддे рд╣ैं?

    рджुрд▓ाрд░рдЪंрдж рдпाрджрд╡ рдХी рд╣рдд्рдпा рдФрд░ рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХा “рдЫाрддी рдкрд░ рдмुрд▓рдбोрдЬрд░” рд╡ाрд▓ा рдмрдпाрди рдпрд╣ рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬрдиीрддि рдлिрд░ рд╕े рднрдп рдФрд░ рджрдорди рдХी рднाрд╖ा рдЕрдкрдиाрдиे рдХी рдУрд░ рд▓ौрдЯ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЪुрдиाрд╡ी рдоंрдЪों рдкрд░ рдХिрд╕ाрдиों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ों рддрдХ рдХो рдмрдб़े-рдмрдб़े рд╕рдкрдиे рджिрдЦाрдП рдЧрдП—рдЙрдж्рдпोрдЧ рдЦोрд▓рдиे рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмाрдв़ рд╕рдоाрдзाрди рддрдХ—рдЕрдм рдЬрдирддा рд╣िрд╕ाрдм рдоांрдЧ рд░рд╣ी рд╣ै.

    рдоोрджी рдХे ‘рдЧंрдЧा’ рд╡ाрд▓े рдмрдпाрди рдкрд░ рджीрдкंрдХрд░ рдХा рддंрдЬ рднी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрджेрд╢ рд╕े рднрд░ा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा—рдпрд╣ рдЧंрдЧा рдЖрд╕्рдеा рдХी рдирд╣ीं, рд╕рдд्рддा рдХी рдЧंрдЧा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдмंрдЧाрд▓ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдоोрдб़рдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рд╕рдоाрдиांрддрд░, рд╢्рд░рдо рдХाрдиूрдиों рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдордЬрджूрд░ों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдкрд░ рд╕ीрдзा рд╣рдорд▓ा рдоाрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं. рдЖрда рдШंрдЯे рдХी рдЬрдЧрд╣ 12 рдШंрдЯे рдХाрдо, рд╣рдб़рддाрд▓ рд▓рдЧрднрдЧ рдЕрд╕ंрднрд╡, рдиौрдХрд░ी рдХी рдХोрдИ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдирд╣ीं—рдФрд░ рдЗрд╕े ‘рд╕ुрдзाрд░’ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдкрд░ोрд╕ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै.

     рд╣िрдбрдоा рдХी рд╣рдд्рдпा рдХा рдоुрдж्рджा рднी рд╕рднा рдоें рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░ंрдЧ рд╕े рднрд░ा.рджीрдкंрдХрд░ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдоाрдУрд╡ाрджी рдиेрддा рдХी рдоौрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрджिрд╡ाрд╕ी рдЗрд▓ाрдХों рдоें рдХॉрд░्рдкोрд░ेрдЯ рд╡िрд╕्рддाрд░—рдЦाрд╕рдХрд░ рдЕрдбाрдиी рд╕рдоूрд╣—рдХो рд░ाрд╕्рддा рд╕ाрдл рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै.рдЙрдирдХी рдмूрдв़ी рдоां рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ ‘рд╕рд░ेंрдбрд░’ рдХा рджрдмाрд╡ рдмрдиाрдиे рдХा рдЖрд░ोрдк рдФрд░ рдлिрд░ рд╣рдд्рдпा—рдпे рдмाрддें рдмрд╕्рддрд░ рдХी рд╡ेрджрдиा рдФрд░ рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХो рдФрд░ рдЧрд╣рд░ा рдХрд░рддी рд╣ैं.

   рд╕ाрде рд╣ी, рдЧैрд░-рднाрдЬрдкा рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд╕ाрде рдХेंрдж्рд░ рдХा рдЯрдХрд░ाрд╡, рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдоें рдмिрд▓ों рдХो рд░ोрдХे рд░рдЦрдиे рдХी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि, рдФрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХे рдмрджрд▓рддे рд░ुрдЦ рдХो рджीрдкंрдХрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдвांрдЪे рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдмрддाрддे рд╣ैं। рдЙрдирдХा рд╕्рд╡рд░ рд╕ाрдл рдеा—рдЬрдм рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХो рднрдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рддो рдЖрдЬ рдХी рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХी рддाрдиाрд╢ाрд╣ी рдХा рдоुрдХाрдмрд▓ा рднी рд╕ंрднрд╡ рд╣ै.

рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХा рдЖрд░ोрдк, рджрд▓िрдд-рдкिрдЫрдб़ों рдкрд░ рдмрдв़рддे рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ों рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी, рдФрд░ рдмुрд▓рдбोрдЬрд░-рд░ाрдЬ рдХे рдЙрднाрд░ рдХो рд░ोрдХрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рдЗрд╕ рд╕рднा рдХा рдоूрд▓ рд╕ंрджेрд╢ рдмрдирдХрд░ рд╕ाрдордиे рдЖрдпा। рдХाрдорд░ेрдб рд╡िрд╢ेрд╢्рд╡рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХो рджी рдЧрдИ рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рд╕िрд░्рдл рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдХ्рд╖рдг рдирд╣ीं рдеी—рд╡рд╣ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдХी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рднी рдеी.

   рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдПрдХ рдирдП рдоोрдб़ рдкрд░ рдЦрдб़ी рд╣ै.рдЕрдм рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдХिрд╕рдХी рд╣ै—рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╢ाрд╕рди рдХैрд╕ा рд╣ोрдЧा: рдХाрдиूрди рдХा, рдпा рдмुрд▓рдбोрдЬрд░ рдХा? рдФрд░ рдЗрд╕ рд╕рд╡ाрд▓ рдХा рдЙрдд्рддрд░ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рддрдп рдХрд░ेрдЧी.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 22 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рд╕े рдЪंрдкाрд░рдг рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдпाрдд्рд░ा рд╢ुрд░ू

 

рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ—рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рд╕े рдЪंрдкाрд░рдг рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдпाрдд्рд░ा рд╢ुрд░ू

рдпрд╣ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдХे рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рд╕्рдеिрдд рдкрдЯ्рдЯिрдХाрдбू рдЧांрд╡ рдоें рдкिрдЫрд▓े 10 рд╡рд░्рд╖ों рдоें рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдЗрд╕े рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХो 96 рдкрд╣िрдпों рд╡ाрд▓े рд╡िрд╢ेрд╖ рдЯ्рд░рдХ рдкрд░ рдХрдб़ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рдмीрдЪ рд╕рдб़рдХ рдоाрд░्рдЧ рд╕े рд░рд╡ाрдиा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд░ाрд╕्рддे рдоें рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рдФрд░ рдк्рд░рдоुрдЦ рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдЗрд╕ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХे рджрд░्рд╢рди рднी рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे.

рдЪंрдкाрд░рдг . рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдХे рд╕рдоुрдж्рд░ी рддрдЯ рдкрд░ рдмрд╕े рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рд╕े рдЬрдм 33 рдлीрдЯ рдКँрдЪा рдФрд░ 210 рдоीрдЯ्рд░िрдХ рдЯрди рд╡рдЬрдиी рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ 96-рдЪрдХ्рдХा рдЯ्рд░ेрд▓рд░ рдкрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЖрдЧे рдмрдв़ा, рддो рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рдкрдд्рдерд░ рдХा рдХोрдИ рдвांрдЪा рдирд╣ीं рдеा—рдпрд╣ рднाрд░рддीрдп рдЖрд╕्рдеा, рд╢िрд▓्рдкрдХрд▓ा рдФрд░ рдзैрд░्рдп рдХा рд╡िрд░ाрдЯ рдк्рд░рддीрдХ рдеा. рджрд╕ рд╡рд░्рд╖ों рдХी рд╕рддрдд рд╕ाрдзрдиा, рдЕрдирдЧिрдирдд рд╣рдеौрдб़ों рдХी рдЧूंрдЬ рдФрд░ рд╢िрд▓्рдкрдХाрд░ рд▓ोрдХрдиाрде рдХी рдЯीрдо рдХी рдЕрдирдердХ рдоेрд╣рдирдд рдЖрдЦिрд░рдХाрд░ рдЙрд╕ рдХ्рд╖рдг рдоें рдлрд▓िрдд рд╣ुрдИ, рдЬрдм рдкूрдЬा-рдЕрд░्рдЪрдиा рдХे рдмाрдж рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХो рдкूрд░्рд╡ी рдЪंрдкाрд░рдг рдХे рд▓िрдП рд░рд╡ाрдиा рдХिрдпा рдЧрдпा.рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдпाрдд्рд░ा рд╣ै—рднाрд░рдд рдХी рдоिрдЯ्рдЯी, рдоाрд░्рдЧ, рд▓ोрдЧ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕, рд╕рдм рдЗрд╕рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ैं.

  рдмрди рд░рд╣ा рд╣ै рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд░ाрдоाрдпрдг рдоंрджिрд░ — рдФрд░ рдЕрдм рдкрд╣ुँрдЪ рд░рд╣ा рд╣ै рдЙрд╕рдХा ‘рд╣ृрджрдп’.рдкूрд░्рд╡ी рдЪंрдкाрд░рдг рдХे рдЪрдХिрдпा (рдЬाрдирдХीрдирдЧрд░) рдоें рдиिрд░्рдоाрдгाрдзीрди рд╡िрд░ाрдЯ рд░ाрдоाрдпрдг рдоंрджिрд░ рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдПрдХ рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрд░рдЪрдиा рдмрдирдХрд░ рдЙрднрд░ рд░рд╣ा рд╣ै.1080 рдлीрдЯ рд▓ंрдмा, 540 рдлीрдЯ рдЪौрдб़ा рдкрд░िрд╕рд░,18 рд╢िрдЦрд░, рдЬिрдирдоें рдоुрдЦ्рдп рд╢िрдЦрд░ рдХी рдКँрдЪाрдИ 270 рдлीрдЯ,рдХुрд▓ 22 рдоंрджिрд░ों рдХा рд╕рдоुрдЪ्рдЪрдп,рдЪाрд░ рд╡िрд╢ाрд▓ рдЖрд╢्рд░рдо рдФрд░ рдЕрдм — рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ 33 рдлीрдЯ рдХा рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ.

          рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдоंрджिрд░ рди्рдпाрд╕ рд╕рдоिрддि рдХे рдЗрд╕ рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдХा рд╕рдкрдиा рдЖрдЪाрд░्рдп рдХिрд╢ोрд░ рдХुрдгाрд▓ рдиे рджेрдЦा рдеा। рдЖрдЬ рдЙрдирдХे рдкुрдд्рд░ рд╕ाрдпрдг рдХुрдгाрд▓ рдЙрд╕ी рд╕्рд╡рдк्рди рдХो рдЬрдоीрди рджे рд░рд╣े рд╣ैं, рдФрд░ рдЗрд╕ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХो рд╕рдордп рдкрд░ рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рджिрди-рд░ाрдд рдкेрдЪीрджा рддрдХрдиीрдХी рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдХाрд░्рдпों рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рд░рд╣े рд╣ैं.33 рдлीрдЯ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ—рднाрд░рддीрдп рд╢िрд▓्рдк рдХा рдЕрдж्рднुрдд рдк्рд░рддिрдоाрди,рдПрдХ рд╣ी рд╡िрд╢ाрд▓ рдЧ्рд░ेрдиाрдЗрдЯ рдкрдд्рдерд░ рд╕े рдиिрд░्рдоिрдд,рд╡рдЬрди 210 рдоीрдЯ्рд░िрдХ рдЯрди,рдиिрд░्рдоाрдг рд╕рдордп 10 рд╡рд░्рд╖,рд▓ाрдЧрдд рд▓рдЧрднрдЧ 3 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे.

   рдиिрд░्рдоाрдг рд╕्рдерд▓: рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рдХे рдкрдЯ्рдЯीрдХाрдбु рдЧाँрд╡.рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХो рднрдХ्рддों рдФрд░ рдЧांрд╡ рд╡ाрд▓ों рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд рдкूрдЬрди рдХे рдмाрдж рд░рд╡ाрдиा рдХिрдпा рдЧрдпा। рдпрд╣ рдпाрдд्рд░ा рдорд╣рдЬ рднौрдЧोрд▓िрдХ рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╣ै—рдЬिрди рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдЧुрдЬрд░ेрдЧा, рд╡рд╣ाँ рд╕्рд╡ाрдЧрдд-рдкूрдЬрди рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеाрдПँ рд╣ोंрдЧी।

рдЕंрджेрд╢ा рд╣ै рдХि 25 рджिрдиों рдоें рдпрд╣ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдЪंрдкाрд░рдг рдкрд╣ुँрдЪेрдЧा.рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдпाрдд्рд░ा—рджрдХ्рд╖िрдг рд╕े рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ेрддु рдпाрдд्рд░ा рдоाрд░्рдЧ:

рд╡िрд╢ाрд▓ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХो рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ 96 рдЪрдХ्рдХे рд╡ाрд▓े рдЯ्рд░рдХ рдкрд░ рд▓ाрджрдХрд░ рдорд╣ाрдмрд▓ीрдкुрд░рдо рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд▓िрдП рд░рд╡ाрдиा рдХिрдпा рдЧрдпा. рдпे рдЯ्рд░рдХ рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рд╣ोрдХрд░ рдЧुрдЬрд░ेрдЧा. рдЗрд╕ рджौрд░ाрди, рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдХрдИ рд╢рд╣рд░ों рдоें рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХे рджрд░्рд╢рди рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧे. рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХा рдпाрдд्рд░ा рдоाрд░्рдЧ рднी рдкрд╣рд▓े рд╕े рддрдпा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рд╣ोрд╕ुрд░, рд╣ोрд╕ाрдХोрдЯ, рджेрд╡рдиाрд╣ाрд▓ी, рдХुрд░рдиूрд▓, рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж, рдиिрдЬाрдоाрдмाрдж, рдЕрджिрд▓ाрдмाрдж, рдиाрдЧрдкुрд░, рд╕ीрд╡рдиी, рдЬрдмрд▓рдкुрд░, рдоैрд╣рд░, рд╕рддрдиा, рд░ीрд╡ा, рдоिрд░्рдЬाрдкुрд░, рдЖрд░ा, рдЫрдкрд░ा, рдорд╕рд░рдЦ, рдоोрд╣рдо्рдорджрдкुрд░, рдХेрд╕рд░िрдпा рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдпे рдЕंрдд рдоें рдЪрдХिрдпा рд╕्рдеिрдд рд╡िрд░ाрдЯ рд░ाрдоाрдпрдг рдоंрджिрд░ рдкрд░िрд╕рд░ рдкрд╣ुंрдЪेрдЧा।рдпрд╣ рдоाрд░्рдЧ рдПрдХ рддрд░рд╣ рд╕े рднाрд░рдд рдХी рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд░ेрдЦा-рдЪिрдд्рд░ рдЬैрд╕ा рд╣ै—рджрдХ्рд╖िрдг рдХी рдж्рд░рд╡िрдб़ рд╢िрд▓्рдк рдкрд░ंрдкрд░ा рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рдХी рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдФрд░ рд╢िрд╡ рднрдХ्рддि рддрдХ.

   рдирдП рд╡рд░्рд╖ рдоें рд╕्рдеाрдкрдиा—рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдХ्рд╖рдг.рдоंрджिрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЬрдирд╡рд░ी–рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рдоें рдЗрд╕ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рднाрд░ी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдпрд╡्рдпाрдкी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдкрд╣рд▓े рд╣ी рджिрдЦрдиे рд▓рдЧी рд╣ै.рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдЧрд░्рд╡ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा, рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХा рд╡िрд╢्рд╡-рдоंрдЪ рдкрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкрд░िрдЪрдп рдмрдиेрдЧा। рдЬрдм рдХोрдИ рдкूрдЫेрдЧा рдХि рджुрдиिрдпा рдХा рд╕рдмрд╕े.рд╡िрд╢ाрд▓ рдоंрджिрд░ рдХौрди-рд╕ा рд╣ै—рддो рдЙрдд्рддрд░ рд╣ोрдЧा рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд╡िрд░ाрдЯ рд░ाрдоाрдпрдг рдоंрджिрд░.

    рдЬрдм рджेрд╢ рдоें рдоंрджिрд░ рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХрддा рдХी рдЪрд░्рдЪा рд╣ोрддी рд╣ै, рддो рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЙрдд्рддрд░ рднाрд░рдд рд╣ी рд╡िрдорд░्рд╢ рдХा рдХेंрдж्рд░ рд░рд╣рддा рд░рд╣ा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рдХी рдпाрдд्рд░ा рдПрдХ рдЧрд╣рд░ा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддी рд╣ै—рднाрд░рдд рдХी рдЕрд╕рд▓ी рдЖрдд्рдоा рдЙрдд्рддрд░-рджрдХ्рд╖िрдг, рдкूрд░्рд╡-рдкрд╢्рдЪिрдо рдХा рднेрдж рдирд╣ीं рдХрд░рддी.рдпрд╣ рд╢िрд╡рд▓िंрдЧ рджрдХ्рд╖िрдг рдХी рд╢िрд▓्рдк рдкрд░ंрдкрд░ा рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рдХी рдЖрд╕्рдеा рдХो рдЬोрдб़рддा рд╣ुрдЖ рдПрдХ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкुрд▓ рд╣ै. рдФрд░ рдЬрдм рдпрд╣ рдЪрдХिрдпा рдкрд╣ुँрдЪेрдЧा, рддो рд╕ंрднрд╡ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдк्рд░рддीрдХ рди рд░рд╣ рдЬाрдП—рдпрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкुрдирд░्рдЬाрдЧрд░рдг рдХा рдЖрдзाрд░рд╕्рддंрдн рдмрди рдЬाрдП.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 21 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рд╕िрд░्рдл рдХिрд╕ी рдПрдХ рджрд▓ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрд╣ рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдмीрдоाрд░ी рд╣ै


рдкрдЯрдиा, (рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░).рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें “рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж” рдкрд░ рдЙрдарддी рдмрд╣рд╕ рдХोрдИ рдирдИ рдирд╣ीं рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рддाрдЬ़ा рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдиे рдЗрд╕ рдкुрд░ाрдиे рд╡िрд╡ाрдж рдХो рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕े рдХेंрдж्рд░ рдоें рд▓ा рджिрдпा рд╣ै.рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЗрд╕рд▓िрдП рдХि рдЬिрд╕ рдПрдирдбीрдП рдиे рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдФрд░ рд░ाрдЬрдж рдкрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдХрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдмрдв़рдд рд▓ेрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी, рдЖрдЬ рдЙрд╕ी рдЧрдардмंрдзрди рдХे рднीрддрд░ рд╕рдд्рддा рдФрд░ рд╕ंрдЧрдарди—рджोрдиों рдЬрдЧрд╣—рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рддेрдЬी рд╕े рдЙрднрд░ рдХрд░ рд╕ाрдордиे рдЖ рд░рд╣ा рд╣ै.

     рдЯीрд╡ी рдмрд╣рд╕ों рдоें рдПрдирдбीрдП рдХे рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕–рд░ाрдЬрдж рдкрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрджी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХो рд▓ेрдХрд░ рддंрдЬ рдХрд╕рддे рд░рд╣े। рди्рдпूрдЬ़ рд╕्рдЯूрдбिрдпो рдоें рдмैрдаे рдПंрдХрд░ рднी рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди-рдЪाрд▓िрдд TRP рдХी рджौрдб़ рдоें рдЗрд╕ी рдПрдЬेंрдбे рдХो рд╣рд╡ा рджेрддे рд░рд╣े. рд▓ेрдХिрди рдЖрдЬ рдЬрдм рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдкрд▓рдЯा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ी рдк्рд░рд╢्рди рдЕрдм рдПрдирдбीрдП рдХे рджрд░рд╡ाрдЬ़े рдкрд░ рджрд╕्рддрдХ рджे рд░рд╣ा рд╣ै—рдФрд░ рдЙрддрдиी рд╣ी рддीрд╡्рд░рддा рд╕े, рдЬिрддрдиी рддीрд╡्рд░рддा рд╕े рдХрднी рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдкрд░ рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा рдеा.

      рдоीрдбिрдпा рдмрд╣рд╕ рдХा рдХेंрдж्рд░ рдмिंрджु рдЕрдм рдПрдирдбीрдП рдХे рднीрддрд░ рдоौрдЬूрдж рдЙрди्рд╣ीं рдиेрддाрдУं рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдШूрдо рд░рд╣ा рд╣ै рдЬिрдирдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрд╣рдЪाрди рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рд╕े рд╣ी рдЙрдкрдЬी рд╣ै: рдПрдирдбीрдП рдХे ‘рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж’ рдХा рдЬीрд╡ंрдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़

рд╕ंрддोрд╖ рд╕ुрдорди рдоांрдЭी – рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рдЬीрддрди рд░ाрдо рдоांрдЭी рдХे рдкुрдд्рд░, рд╡рд░्рддрдоाрди рд╡िрдзाрдпрдХ рджीрдкांрдЬрд▓ि рдоांрдЭी рдХे рдкрддि рдФрд░ рдЬ्рдпोрддि рдоांрдЭी рдХे рджाрдоाрдж.

рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी – рдкूрд░्рд╡ рдоंрдд्рд░ी рд╢рдХुрдиी рдЪौрдзрд░ी рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрдпрдХ рдкाрд░्рд╡рддी рджेрд╡ी рдХे рдкुрдд्рд░; рдЖрдЬ рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी.

рджीрдкрдХ рдк्рд░рдХाрд╢ – рдЙрдкेंрдж्рд░ рдХुрд╢рд╡ाрд╣ा рдФрд░ рд╡िрдзाрдпрдХ рд╕्рдиेрд╣рд▓рддा рдХे рдкुрдд्рд░.

рд╢्рд░ेрдпрд╕ी рд╕िंрд╣ – рджिрдЧ्рд╡िрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдФрд░ рдкुрддुрд▓ рдХुрдоाрд░ी рдХी рдкुрдд्рд░ी.

рд░рдоा рдиिрд╖ाрдж – рдкूрд░्рд╡ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рдХैрдк्рдЯрди рдЬрдп рдиाрд░ाрдпрдг рдиिрд╖ाрдж рдХी рдкुрдд्рд░рд╡рдзू рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╕ांрд╕рдж рдЕрдЬрдп рдиिрд╖ाрдж рдХी рдкрдд्рдиी.

рд╡िрдЬрдп рдЪौрдзрд░ी – рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрдпрдХ рдЬрдЧрджीрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЪौрдзрд░ी рдХे рдкुрдд्рд░.

рдЕрд╢ोрдХ рдЪौрдзрд░ी – рдкूрд░्рд╡ рдоंрдд्рд░ी рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдЪौрдзрд░ी рдХे рдкुрдд्рд░ рддрдеा рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕ांрд╕рдж рд╢ांрднрд╡ी рдЪौрдзрд░ी рдХे рдкिрддा.

рдиिрддिрди рдирд╡ीрди – рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрдпрдХ рдирд╡ीрди рдХिрд╢ोрд░ рд╕िрди्рд╣ा рдХे рдкुрдд्рд░.

рд╕ुрдиीрд▓ рдХुрдоाрд░ – рдкूрд░्рд╡ рдоंрдд्рд░ी рдЪंрдж्рд░िрдХा рд░ाрдо рдХे рдкुрдд्рд░ рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрдпрдХ рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░ рдХे рднाрдИ.

рд▓ेрд╕ी рд╕िंрд╣ – рд╕рдорддा рдкाрд░्рдЯी рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЬिрд▓ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рднूрдЯрди рд╕िंрд╣ рдХी рдкрдд्рдиी.

рдоीрдбिрдпा рдХा рдк्рд░рд╢्рди — рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдХा рд╡िрд░ोрдз рдпा рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдХा рдкुрдирд░ рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг?

рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдЪрд░्рдЪा рдЙрд╕ рдХрдерди рдХी рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдиेрддाрдУं рдХी рдирдИ рдкीрдв़ी “рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рд╢рдкрде” рд▓ेрдХрд░ рдпрд╣ рджाрд╡ा рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рд╡े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдФрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХे “рд╕्рдиेрд╣ рд╡ рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж” рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХो рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░ेंрдЧे.

рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ी рд╡рд╣ рдХ्рд╖рдг рд╣ै рдЬो рдоीрдбिрдпा рдХो рдХрдЯाрдХ्рд╖ рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै:

“рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдХे рд╡िрд░ोрдз рдХा рдЗрддрдиा рдмрдб़ा рджाрд╡ा, рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХी рдиींрд╡ рдкрд░ рдЦрдб़ी рдкूрд░ी рдлेрд╣рд░िрд╕्рдд—рдХ्рдпा рдпрд╣ рд╡िрд░ोрдз рд╡рдЪрди рд╣ै рдпा рд╡्рдпंрдЧ्рдп?”

рдЯेрд▓ीрд╡िрдЬ़рди рд╕्рдЯूрдбिрдпो рдоें рдЕрдм рдмрд╣рд╕ рдХा рдХेंрдж्рд░ рдпрд╣ी рдж्рд╡ैрдзрддा рд╣ै.

рдПंрдХрд░ рдЬो рдХрднी рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдкрд░ рд▓ंрдмे рдоोрдиोрд▓ॉрдЧ рдкрдв़рддे рдеे, рдЖрдЬ рдЕрд╕рд╣рдЬ рд╣ोрдХрд░ рд╡рд╣ी рдк्рд░рд╢्рди рд╕рдд्рддा рдкрдХ्рд╖ рд╕े рдкूрдЫрдиे рдХो рдордЬрдмूрд░ рд╣ैं.

рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рдЬो рджूрд╕рд░ों рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдХो рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП ‘рдШाрддрдХ’ рдмрддाрддे рдеे, рдЕрдм рдпा рддो рд░рдХ्рд╖ाрдд्рдордХ рдоुрдж्рд░ा рдоें рд╣ैं рдпा рд╡िрд╖рдп рд╕े рднрдЯрдХाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдоें.

рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрджेрд╢ рдХा рдЙрд▓्рдЯा рдЕрд╕рд░

рдиाрд░ा рдеा—“рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдоुрдХ्рдд рд░ाрдЬрдиीрддि.”

рд▓ेрдХिрди рджृрд╢्рдп рд╣ै—“рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рдоें рд▓िрдкрдЯी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा.”

рдпрд╣ рд╡िрд░ोрдзाрднाрд╕ рд╣ी рдоीрдбिрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдХрд╣ाрдиी рдмрди рдЧрдпा рд╣ै.

рд╕рдоाрдкрди—рдмрдб़ी рдмрд╣рд╕ рдХा рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рд╕िрд░्рдл рдХिрд╕ी рдПрдХ рджрд▓ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рд╣ै, рдпрд╣ рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдмीрдоाрд░ी рд╣ै.

рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рд╡рд╣ी рджрд▓, рдЬो рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдЖрд▓ोрдЪрдХ рдеे, рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рдЙрд╕ी рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХो рдЖрд╢्рд░рдп рджेрддे рд╣ैं, рддो рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдиैрддिрдХрддा рдХा рдк्рд░рд╢्рди рдФрд░ рддीрдЦा рд╣ोрдХрд░ рдЙрдарддा рд╣ै.

рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдпрд╣ рдмрд╣рд╕ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдоें рд╕िрд░्рдл рдФрд░ рддीрд╡्рд░ рд╣ोрдЧी—рдХ्рдпोंрдХि рдЬрдирддा рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдиाрд░े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдиैрд░ेрдЯिрд╡ рдФрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддाрдУं рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рджेрдЦрдиे рд▓рдЧी рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 20 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдЬेрдбीрдпू, рдмीрдЬेрдкी рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧी рджрд▓ों рдХे рдмीрдЪ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХा рдмंрдЯрд╡ाрд░ा

 

рдкрдЯрдиा .рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджिрд╢ा рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддी рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ी рд╣ै. рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХे рдирдП рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдЖрдХाрд░ рд▓े рд▓िрдпा рд╣ै рдФрд░ рд╡िрднाрдЧों рдХा рдм्рдпोрд░ा рдпрд╣ рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै рдХि рд╕рдд्рддा-рд╕ाрдЭेрджाрд░ी рдХा рд╕ंрддुрд▓рди, рдЕрдиुрднрд╡ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрджेрд╢—рддीрдиों рдХो рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै.рдЬेрдбीрдпू, рдмीрдЬेрдкी рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧी рджрд▓ों рдХे рдмीрдЪ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░िрдпों рдХा рдмंрдЯрд╡ाрд░ा рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдХी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдУं рдХो рднी рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХрд░рддा рд╣ै.

      рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕्рд╡рдпं рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдЧृрд╣, рдХैрдмिрдиेрдЯ рд╕рдЪिрд╡ाрд▓рдп рдФрд░ рдиिрдЧрд░ाрдиी рдЬैрд╕े рдЕрд╣рдо рд╡िрднाрдЧ рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рд░рдЦрдХрд░ рдпрд╣ рд╕ाрдл рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै рдХि рд╢ाрд╕рди рдХी рдзुрд░ी рдЕрднी рднी рдЙрди्рд╣ीं рдХे рд╣ाрде рдоें рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдФрд░ рд╡े рд╕рднी рд╡िрднाрдЧ рдЬो рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХो рдЖрд╡ंрдЯिрдд рдирд╣ीं рд╣ैं, рдпрд╣ рджिрдЦाрддा рд╣ै рдХि рд╡े рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХो рдХेंрдж्рд░ीрдХृрдд рд░рдЦрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं.

    рджो рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░िрдпों—рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी рдФрд░ рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िрди्рд╣ा—рдХो рд╕ौंрдкे рдЧрдП рд╡िрднाрдЧ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдмीрдЬेрдкी рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рдФрд░ рддाрдХрдд рджोрдиों рдХो рдЗंрдЧिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं.рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी рдХो рд╡िрдд्рдд рдФрд░ рд╡ाрдгिрдЬ्рдп-рдХрд░ рдЬैрд╕े рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрднाрдЧ рд╕ौंрдкे рдЧрдП рд╣ैं, рдЬो рд░ाрдЬрдХोрд╖ीрдп рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдк्рд░рдмंрдзрди рдкрд░ рдЙрдирдХी рднूрдоिрдХा рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдПंрдЧे. рд╡рд╣ीं рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िрди्рд╣ा рдХो рдХृрд╖ि рдФрд░ рдЦाрди-рднूрддрдд्рд╡ рджिрдП рдЬाрдиे рд╕े рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдирдм्рдЬ рдкрд░ рдмीрдЬेрдкी рдХी рдкрдХрдб़ рдмрдв़ाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рд╕ाрдл рджिрдЦрддी рд╣ै.

     рдЬेрдбीрдпू рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддाрдУं рдоें рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЪौрдзрд░ी рдХो рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдФрд░ рд╕ंрд╕рджीрдп рдХाрд░्рдп рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै—рджो рдРрд╕े рд╡िрднाрдЧ, рдЬो рдиीрддि рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рдмीрдЪ рдкुрд▓ рдХा рдХाрдо рдХрд░рддे рд╣ैं.рдмिрдЬेंрдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХो рдКрд░्рдЬा рдФрд░ рдпोрдЬрдиा рдЬैрд╕े рд╡िрднाрдЧ рджेрдХрд░ рдкाрд░्рдЯी рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╡िрдХाрд╕-рдвांрдЪे рдХा рдЪेрд╣рд░ा рдмрдиाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рд╣ै. рд╢्рд░рд╡рдг рдХुрдоाрд░ рдФрд░ рдЕрд╢ोрдХ рдЪौрдзрд░ी рдХो рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рд╕े рдЬुрдб़े рд╡िрднाрдЧ рджेрдиे рд╕े рдиीрддीрд╢ рдоॉрдбрд▓ рдХी рдоूрд▓ рднूрдоि—рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕—рдХो рдордЬрдмूрддी рдоिрд▓рддी рд╣ै.

    рднाрдЬрдкा рдХे рдоंрдЧрд▓ рдкांрдбेрдп рдХो рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╡िрдзि рдХी рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкрдХрд░ рдХेंрдж्рд░ рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рддाрд▓рдоेрд▓ рдХो рд╕ुрджृрдв़ рдХрд░рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдЭрд▓рдХрддी рд╣ै. рдиिрддिрди рдирд╡ीрди рдХो рдкрде рдиिрд░्рдоाрдг рдФрд░ рдирдЧрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЬैрд╕े рднाрд░ी-рднрд░рдХрдо рд╡िрднाрдЧ рджिрдП рдЬाрдиे рд╕े рд╢рд╣рд░ी рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪे рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдлोрдХрд╕ рдХा рд╕ंрдХेрдд рдоिрд▓рддा рд╣ै.

           рд╡рд╣ीं рдЙрдж्рдпोрдЧ, рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рдЬैрд╕े рд╡िрднाрдЧ рд░ाрдордХृрдкाрд▓ рдпाрджрд╡ рдХो рджेрдХрд░ рдмीрдЬेрдкी рдиे рдЬрдоीрдиी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрдиुрднрд╡ рдХो рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕े рдЬोрдб़рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै. рд╕ुрд╢ीрд▓ рдХुрдоाрд░ рд╕ुрдорди рдХे рдкाрд╕ рд▓рдШु рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдФрд░ рдоो. рдЬाрдоा рдЦाрди рдХे рдкाрд╕ рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдХрд▓्рдпाрдг рдХा рд╡िрднाрдЧ—рдпे рджोрдиों рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХो рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं.

         рд╕рд╣рдпोрдЧी рджрд▓ों рдХो рднी рдмрд░ाрдмрд░ рдХी рднूрдоिрдХा рджेрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рд╕ाрдл рджिрдЦрддी рд╣ै. рд▓ोрдЬрдкा (рд░ाрдорд╡िрд▓ाрд╕) рдХे рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдХो рд╢्рд░рдо рд╕ंрд╕ाрдзрди рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди-рдк्рд░ौрдж्рдпोрдЧिрдХी, рдЬрдмрдХि рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣ рдХो рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╡ рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЬैрд╕े рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рд╡िрднाрдЧ рд╕ौंрдкे рдЧрдП рд╣ैं.

       рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдХे рд╡्рдпाрдкрдХ рджाрдпрд░े рдоें рднाрдЬрдкा рдХी рд╢्рд░ेрдпрд╕ी рд╕िंрд╣ (рдкрд░्рдпрдЯрди рд╡ рдЦेрд▓), рдбॉ. рджिрд▓ीрдк рдХुрдоाрд░ рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓ (рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди) рдФрд░ рджीрдкрдХ рдк्рд░рдХाрд╢ (рд╕рд╣рдХाрд░िрддा) рдЬैрд╕े рдиाрдо рдпрд╣ рдмрддाрддे рд╣ैं рдХि рдкाрд░्рдЯी рдирдИ рдкीрдв़ी рдФрд░ рдЕрдиुрднрд╡ी рдЯीрдо рдХो рд╕ाрде рд▓ेрдХрд░ рдЪрд▓рдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै.

     рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░ рдпрд╣ рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рди рдХेрд╡рд▓ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХा рд╕ंрддुрд▓рди рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдк्рд░ाрдердоिрдХрддाрдУं рдХी рд░ोрдбрдоैрдк рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै.рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рд╣ोрдЧी рдХि рдпे рд╡िрднाрдЧीрдп рд╡िрддрд░рдг рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдЬрдоीрди рдкрд░ рдХिрддрдиे рдЕрд╕рд░рджाрд░ рдкрд░िрдгाрдо рджे рдкाрддे рд╣ैं.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд╕рдд्рддा-рдЪрдХ्рд░: рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рджрд╕рд╡ां рдЕрд╡рддाрд░

 рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд╕рдд्рддा-рдЪрдХ्рд░: рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рджрд╕рд╡ां рдЕрд╡рддाрд░


рдкрдЯрдиा. рд▓ोрдХ рдиाрдпрдХ рдЬрдпрдк्рд░рдХाрд╢ рдиाрд░ाрдпрдг рдХे рдЖंрджोрд▓рди рдХी рдзुंрдзрд▓ी рдЫाрдпा рдоें рдЬрди्рдоे рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЕрдкрдиी рдЪрдХ्рд░ीрдпрддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рджिрдпा рд╣ै. рд╡рд╣ рджौрд░ рдЬрдм рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдХी рд╡рдХाрд▓рдд рдЫोрдб़рдХрд░ рдЬрдирдиाрдпрдХ рдмрдиे, рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рдХो рд╕рдд्рддा рдХी рдХुрд░्рд╕ी рдкрд░ рдЪрдв़рдиे рдХा рд╣ुрдирд░ рд╕ीрдЦ рдЪुрдХे рдеे. рдЖрдЬ, рдкрдЯрдиा рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдХॉрд▓ेрдЬ рдХे рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдЫाрдд्рд░ рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рди рдХेрд╡рд▓ 'рдХुрд░्рд╕ी рдмрдЪाрдиे рдХे рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░' рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдП рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рджрдлा рд╢рдкрде рд▓ेрдиे рд╡ाрд▓े рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдорд░ рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं.

     2025 рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рдХे рдмाрдж рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЧрдардмंрдзрди (рдПрдирдбीрдП) рдХी рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ 10рд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ेрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं—рдПрдХ рдРрд╕ा рдХ्рд╖рдг рдЬो рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХी рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдФрд░ рд╕्рдеिрд░рддा рдХे рдж्рд╡ंрдж्рд╡ рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддा рд╣ै.рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рднाрд░рдд рдХे рдирд╡рдЬाрдд рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╣ुрдИ. 1947 рдоें, рдЬрдм рднाрд░рдд рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп рдмрдиा, рддो рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдкрд╣рд▓ा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рдХृрд╖्рдг рд╕िрди्рд╣ा рдмрдиे. рд╡े рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рджिрдЧ्рдЧрдЬ рдиेрддा рдеे рдФрд░ 20 рдЬुрд▓ाрдИ 1947 рд╕े 31 рдЬрдирд╡рд░ी 1961 рддрдХ—рдХрд░ीрдм 13 рд╡рд░्рд╖ों рдХी рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि—рдЗрд╕ рдкрдж рдкрд░ рдЖрд╕ीрди рд░рд╣े. рдпрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рджौрд░ рдеा, рдЬрдм рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдиींрд╡ рдкрдб़ी рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рд░рдЦी рдЧрдИ.

     рд╢्рд░ी рдХृрд╖्рдг рд╕िрди्рд╣ा рдХे рдмाрдж рдж्рд╡ीрдк рдиाрд░ाрдпрдг рдЬ्рд╣ा рдиे 1 рдлрд░рд╡рд░ी 1961 рд╕े 18 рдлрд░рд╡рд░ी 1961 рддрдХ рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╕ंрднाрд▓ा, рд▓ेрдХिрди рдЬрд▓्рдж рд╣ी рдЕрдиुрдЪंрдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╣ेрдЧрдб़े (18 рдлрд░рд╡рд░ी 1961 рд╕े 2 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 1963) рдФрд░ рдлिрд░ рд╢्рд░ी рдХृрд╖्рдг рд╕िрди्рд╣ा рдХा рджूрд╕рд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (2 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 1963 рд╕े 31 рдЬрдирд╡рд░ी 1968) рдЖрдпा.рдЗрди рд╢ुрд░ुрдЖрддी рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕рдд्рддा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдПрдХрдЫрдд्рд░ рд╡рд░्рдЪрд╕्рд╡ рдоें рд░рд╣ी, рдЬो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рд░рд╣ी рдеी.1960 рдХे рджрд╢рдХ рдХे рдЕंрдд рддрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдиे рджрд╕्рддрдХ рджे рджी.

     1968 рдоें рд╕рддीрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдиे рдоाрдд्рд░ 5 рджिрдиों (28 рдЬрдирд╡рд░ी рд╕े 1 рдлрд░рд╡рд░ी) рдХा рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╕ंрднाрд▓ा, рдЬो рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдиाрдЬुрдХ рд╕рдд्рддा-рдЧрддिрд╢ीрд▓рддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдеा. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╣рд░िрд╣рд░ рд╕िंрд╣ (22 рдлрд░рд╡рд░ी 1967 рд╕े 28 рдЬрдирд╡рд░ी 1968), рднोрд▓ा рдкाрд╕рд╡ाрди рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी (29 рдЬрдирд╡рд░ी 1968 рд╕े 26 рдлрд░рд╡рд░ी 1969; рдФрд░ рдлिрд░ 4 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1969 рд╕े 22 рдЬूрди 1969), рд░ाрдо рд▓рдЦрди рд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡ (22 рдЬूрди 1969 рд╕े 29 рдЬूрди 1969), рджрд░ोрдЧा рдк्рд░рд╕ाрдж рд░ाрдп (29 рдЬूрди 1969 рд╕े 22 рджिрд╕ंрдмрд░ 1970), рднोрд▓ा рдкाрд╕рд╡ाрди рд╢ाрд╕्рдд्рд░ी рдХा рджूрд╕рд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (29 рджिрд╕ंрдмрд░ 1970 рд╕े 4 рдЬूрди 1971), рдФрд░ рдмिंрджेрд╢्рд╡рд░ी рджूрдмे (4 рдЬूрди 1971 рд╕े 24 рдЬрдирд╡рд░ी 1972) рдЬैрд╕े рдиाрдо рдЖрдП. рдпрд╣ рджौрд░ рдеा рдЬрдм рд░ाрдЬ्рдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╢ाрд╕рди рдХे рдЕрдзीрди рдЖрда рдмाрд░ рдЪрд▓ा—рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг.

    1970 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХे рдЙрджрдп рдХे рд╕ाрде рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЖрдпा. рдХрд░्рдкूрд░ी рдаाрдХुрд░ (20 рджिрд╕ंрдмрд░ 1970 рд╕े 2 рдЬूрди 1971 рдФрд░ рдлिрд░ 24 рдЬूрди 1977 рд╕े 1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1979) рдиे рдкिрдЫрдб़े рд╡рд░्рдЧों рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी. рдЕрдм्рджुрд▓ рдЧрдлूрд░ (2 рдЬूрди 1971 рд╕े 11 рдЬрдирд╡рд░ी 1972), рд░ाрдо рд▓рдЦрди рд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡ рдХा рджूрд╕рд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (2 рдЬूрди 1977 рд╕े 24 рдЬूрди 1977), рдФрд░ рдЬрдЧрди्рдиाрде рдоिрд╢्рд░ (11 рдлрд░рд╡рд░ी 1972 рд╕े 19 рдоाрд░्рдЪ 1975; 14 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1980 рд╕े 14 рдЕрдЧрд╕्рдд 1983; рдФрд░ 14 рдоाрд░्рдЪ 1989 рд╕े 10 рдоाрд░्рдЪ 1990) рдЬैрд╕े рдиेрддाрдУं рдиे рд╕рдд्рддा рд╕ंрднाрд▓ी. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХे рдЖрдкाрддрдХाрд▓ рдХे рдмाрдж 1977 рдХा рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рд╕рд░рдХाрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рднी рдЖрдИ, рд▓ेрдХिрди рдЬрд▓्рдж рд╣ी рд╡िрдШрдЯिрдд рд╣ो рдЧрдИ.

     1980 рдХे рджрд╢рдХ рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рд╡ाрдкрд╕ी рд╣ुрдИ, рд▓ेрдХिрди рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХे рдЙрджрдп рдиे рд╕рдм рдмрджрд▓ рджिрдпा. рдЬрдЧрди्рдиाрде рдоिрд╢्рд░ рдХे рдмाрдж рдЪंрдж्рд░рд╢ेрдЦрд░ рд╕िंрд╣ (8 рдоाрд░्рдЪ 1985 рд╕े 12 рдоाрд░्рдЪ 1985), рдмिंрджेрд╢्рд╡рд░ी рджुрдмे рдХा рджूрд╕рд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (12 рдоाрд░्рдЪ 1985 рд╕े 13 рдлрд░рд╡рд░ी 1988), рдФрд░ рдЬрдЧрди्рдиाрде рдоिрд╢्рд░ рдХा рддीрд╕рд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдЖрдпा.

     рдлिрд░ 10 рдоाрд░्рдЪ 1990 рдХो рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдмрдиे—рд╡рд╣ рдЪाрдгрдХ्рдп рдЬैрд╕े рд░рдгрдиीрддिрдХाрд░ рдЬो рдЬрдирддा рджрд▓ рдХे рдмैрдирд░ рддрд▓े рдмिрд╣ाрд░ рдХो 1997 рддрдХ рд╣ांрдХрддे рд░рд╣े.рд▓ाрд▓ू рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ (10 рдоाрд░्рдЪ 1990 рд╕े 28 рдоाрд░्рдЪ 1995; 4 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1995 рд╕े 25 рдЬुрд▓ाрдИ 1997) рдоें рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдХी рд▓рд╣рд░ рдЪрд▓ी, рд▓ेрдХिрди рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдкों рдиे рдЙрдирдХी рдЫрд╡ि рдзूрдоिрд▓ рдХी. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд░ाрдмрдб़ी рджेрд╡ी (25 рдЬुрд▓ाрдИ 1997 рд╕े 11 рдлрд░рд╡рд░ी 2000; 11 рдоाрд░्рдЪ 2000 рд╕े 6 рдоाрд░्рдЪ 2005) рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдорд╣िрд▓ा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиीं, рдЬो рд▓ाрд▓ू рдХी рдЕрдиुрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓ (рдЖрд░рдЬेрдбी) рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдЪрд▓ा рд░рд╣ी рдеी.

    21рд╡ीं рд╕рджी рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рдпुрдЧ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ.рдЬрдирддा рджрд▓ (рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб) рдХे рдиेрддा рдиीрддीрд╢ рдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ 3 рдоाрд░्рдЪ 2000 рд╕े 11 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2000 рддрдХ рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╕ंрднाрд▓ा.рдлिрд░ 24 рдирд╡ंрдмрд░ 2005 рд╕े 20 рдордИ 2014 рддрдХ рд▓ंрдмा рд╢ाрд╕рди рдХिрдпा, рдЬिрд╕рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЧрддि рдкрдХрдб़ी. 22 рдлрд░рд╡рд░ी 2015 рд╕े 26 рдЬुрд▓ाрдИ 2017, 27 рдЬुрд▓ाрдИ 2017 рд╕े 2 рдордИ 2018 (рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдХे рд╕ाрде), 19 рдордИ 2018 рд╕े 16 рдирд╡ंрдмрд░ 2020, 20 рдлрд░рд╡рд░ी 2021 рд╕े 9 рдЕрдЧрд╕्рдд 2022, 12 рдЕрдЧрд╕्рдд 2022 рд╕े 28 рдЬрдирд╡рд░ी 2024, рдФрд░ 28 рдЬрдирд╡рд░ी 2024 рд╕े рдирд╡ंрдмрд░ 2025 рддрдХ—рдпे рдЙрдирдХे рдиौ рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╣ैं.

     рдЕрдм 2025 рдЪुрдиाрд╡ों рдХे рдмाрдж 10рд╡ां рд╢рдкрде рдЧ्рд░рд╣рдг. рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░, рдиीрддीрд╢ рдХे 18 рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдмिрд╣ाрд░ рдХो рд╕рдб़рдХों, рдкुрд▓ों рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕े рдЬोрдб़рддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЧрдардмंрдзрди-рдзोрдЦे рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдиे рдЙрдирдХी рдЫрд╡ि рдХो 'рдкрд▓рдЯू рд░ाрдо' рдХा рд░ूрдк рджे рджिрдпा।рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдпрд╣ рд╕рдд्рддा-рдпाрдд्рд░ा—1947 рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░ рдЖрдЬ рдХे 10рд╡ें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рддрдХ—рдПрдХ рд╕рдмрдХ рд╣ै: рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рд╕्рдеिрд░рддा рджुрд░्рд▓рдн рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдЕрдкрд░िрд╣ाрд░्рдп। рдЬрдпрдк्рд░рдХाрд╢ рдиाрд░ाрдпрдг рдХा рд╕рдкрдиा рдЖрдЬ рднी рдЕрдзूрд░ा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдХुрд░्рд╕ी рдХी рд╣ोрдб़ рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЧрддि рдХрднी рддेрдЬ, рдХрднी рд╕ुрд╕्рдд। рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рджрд╕рд╡ां рдЕрд╡рддाрд░ рдХ्рдпा рдмिрд╣ाрд░ рдХो рдирдИ рджिрд╢ा рджेрдЧा, рдпा рдлिрд░ рд╡рд╣ी рдкुрд░ाрдиा рдЪрдХ्рд░? рд╕рдордп рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ рджेрдЧा.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмुрдзрд╡ाрд░, 19 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рджृрдв़ рдЗрдЪ्рдЫाрд╢рдХ्рддि рдХी рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдиेрддा рдеी: рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо

 *рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдордиाрдпा рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡ рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХी 108 рд╡ीं рдЬрдпंрддी


*рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рджृрдв़ рдЗрдЪ्рдЫाрд╢рдХ्рддि рдХी рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдиेрддा рдеी: рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо

 рдкрдЯрдиा .рджेрд╢ рдХी рдк्рд░рдердо рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рднाрд░рдд рд░рдд्рди рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХी 108рд╡ीं рдЬрдпंрддी  рдЖрдЬ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдордиाрдИ рдЧрдИ.рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдХी.

  рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рджेрд╢ рдХी рд╣ी рдирд╣ीं рд╡िрд╢्рд╡ рдХी рдиेрддा рдеी рдФрд░ рдЙрдирдХे рдордиोрдмрд▓ рдиे рджेрд╢ рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдордЬрдмूрдд рджेрд╢ों рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЦрдб़ा рдХрд░ рджिрдпा рдеा. 1971 рдХे рдпुрдж्рдз рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрд╢्рд╡ рдХा рднूрдЧोрд▓ рдмрджрд▓ рджिрдпा рдФрд░ рдкाрдХिрд╕्рддाрди рдХे рдПрдХ рд▓ाрдЦ рд╕ैрдиिрдХों рдХो рдЖрдд्рдорд╕рдорд░्рдкрдг рдХрд░рдиे рдХो рдордЬрдмूрд░ рдХрд░ рджिрдпा. рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЗрд╕рд╕े рдмрдб़ा рдХोрдИ рд╕ैрди्рдп рдЖрдд्рдорд╕рдорд░्рдкрдг рдирд╣ीं рджрд░्рдЬ рд╣ै. 1971 рдХे рдмाрдж рд╕्рд╡. рдЧांрдзी рдиे рднाрд░рддीрдп рд╕ैрди्рдп рддाрдХрдд рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рддрд░ рдХा рдмрдиा рджी. рджेрд╢ рдХे рдирд╡рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдЖрдпрд░рди рд▓ेрдбी рдХे рдиाрдо рд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рджेрд╢ рдХी рдЗрдХрд▓ौрддे рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рдЧांрдзी рдХी рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рд░рд╣ी рд╣ै.рдЖрдЬ рд▓ोрдЧ рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рдЕрдЦंрдбрддा рдХे рд▓िрдП рд▓рдб़рдиे рдХी рдмाрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬрдмрдХि рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдиे рдЙрд╕े рдХрд░рдХे рджिрдЦाрдпा.

      рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрдкрдиे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें  рдЗрди्рджिрд░ा рдЧाँрдзी рдиे рджेрд╢ рд╕े рдЧрд░ीрдмी рд╣рдЯाрдиे,  рдмैंрдХों рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрдХрд░рдг, рд░ाрдЬा-рдорд╣ाрд░ाрдЬाрдУं рдХे рдк्рд░ीрд╡ी рдкрд░्рд╕ рд╣рдЯाрдиे рдЬैрд╕े рдмреЬे рдПрд╡ं рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХाрд░्рдп рдХिрдП рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджेрд╢ рдХी рдПрдХрддा рдПрд╡ं рдЕрдЦрдг्рдбрддा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЖрддंрдХрд╡ाрдж рд╕े рд▓рдб़рддे рд╣ुрдП рдЕрдкрдиी рдХुрд░्рдмाрдиी рддрдХ рджे рджी। рдХृрддрдЬ्рдЮ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдЕрдирди्рдд рдХाрд▓ рддрдХ рдЙрдирдХे рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рдмрд▓िрджाрди рдХो рдпाрдж рд░рдЦेрдЧा.рдЗрд╕ рдоौрдХे рдкрд░ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдиेрддाрдУं рд╡ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдиे рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдХे рдЙрдж्рдпाрди рдоें рд╕्рдеिрдд рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХрд░ рд╢्рд░рдж्рдзाрд╕ुрдорди рдЕрд░्рдкिрдд рдХिрдП.

           рдЬрдпंрддी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдбा0 рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा, рдкूрд░्рд╡ рдоंрдд्рд░ी рдЕрд╡рдзेрд╢ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рд╕рдоिрддि рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХрдкिрд▓рджेрд╡ рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡, рдЬрдоाрд▓ рдЕрд╣рдордж рднрд▓्рд▓ू, рдоीрдбिрдпा рдЪेрдпрд░рдоैрди рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ, рд╕ौрд░рдн рд╕िрди्рд╣ा, рдЪрди्рдж्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕िंрд╣, рд░ौрд╢рди рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдХुрдоाрд░ рдЖрд╢ीрд╖, рдЕрд░рд╡िрди्рдж рд▓ाрд▓ рд░рдЬрдХ, рдордиोрдЬ рд╢рд░्рдоा, рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╢рд░्рдоा, рдХрдорд▓рджेрд╡ рдиाрд░ाрдпрдг рд╢ुрдХ्рд▓ा,рд╢рд╢िрдХांрдд рддिрд╡ाрд░ी, рд╕ंрддोрд╖ рд╢्рд░ीрд╡ाрд╕्рддрд╡,,рд╕ुрдиीрд▓ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рд░ंрдЬीрдд рдХुрдоाрд░ рдмाрд▓्рдоीрдХी,  рдоृрдгाрд▓ рдЕрдиाрдордп, рдИ0 рд╡िрд╢्рд╡рдиाрде рдмैрдаा, рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╢्рд░ीрд╡ाрд╕्рддрд╡, рд░ाрдоाрд╢ंрдХрд░ рдкाрдг्рдбेрдп,  рд╡िрдорд▓ेрд╢ рддिрд╡ाрд░ी, рд░ाрдЬीрд╡ рдХुрдоाрд░, рд░ोрд╣िрдд рдХुрдоाрд░ рдкाрд╕рд╡ाрди, рдордиु рдоाрдирд╡ рдоुрдХेрд╢, рдордиोрдЬ рдХुрдоाрд░ рдпाрджрд╡, рд╡िрдиोрдж рдХुрдоाрд░ рдпाрджрд╡, рдХिрд╢ोрд░ рдХुрдоाрд░, рдЬाрд╡ेрдж рдЗрдХрд╡ाрд▓, рдирджीрдо рдЕंрд╕ाрд░ी рдиे рднी рдЗрди्рджिрд░ा рдЧाँрдзी рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХिрдпा .

 

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 18 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рд╕рдд्рддा рд╕िрд░्рдл рдЬीрдд рдХा рдиाрдо рдирд╣ीं

 

рдкрдЯрдиा .рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХा рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдШрд░ाрдиा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдХी рдЙрд╕ рд▓ंрдмी рд▓рдб़ाрдИ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд░рд╣ा рд╣ै рдЬिрд╕рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХो рдмрджрд▓ рджिрдпा. рдкрд░ंрддु рд╣ाрд▓िрдпा рдЪुрдиाрд╡ी рдЭрдЯрдХा рдЗрд╕ рд╡िрд╢ाрд▓ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдЧрд╣рд░ी рджрд░ाрд░ें рдЙрднाрд░рддा рджिрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै—рдРрд╕ी рджрд░ाрд░ें, рдЬिрдирдХे рд╕ंрдХेрдд рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рднीрддрд░ рд╣ी рднीрддрд░ рдкрдирдк рд░рд╣े рдеे.

рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдФрд░ рд░ाрдмрдб़ी рджेрд╡ी—рдпрд╣ рдЬोрдб़ी рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें ‘рдХрдаोрд░ рдиिрд░्рдгрдп’ рдФрд░ ‘рдоां-рдХी рдордорддा’ рдХा рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рд╕ंрдЧрдо рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै. рдПрдХ рдУрд░ рд▓ाрд▓ू рдХी рдЬрди-рдиेрддृрдд्рд╡ рдХ्рд╖рдорддा, рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд░ाрдмрдб़ी рджेрд╡ी рдХी рд╕ाрджрдЧी рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЙрдкрд╕्рдеिрддि—рдЗрди рджोрдиों рдиे рдоिрд▓рдХрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдПрдХ рд╡ैрдХрд▓्рдкिрдХ рд░ाрдЬрдиीрддि рдзाрд░ा рддैрдпाрд░ рдХी.рдкрд░ंрддु рдиेрддृрдд्рд╡ рдЬрдм рдЕрдЧрд▓ी рдкीрдв़ी рдХी рдУрд░ рдмрдв़ा, рддो рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд╡िрд╡िрдзрддा рдПрдХрддा рдкрд░ рднाрд░ी рдкрдб़рдиे рд▓рдЧीं.

рдкुрдд्рд░िрдпाँ: рдд्рдпाрдЧ, рдоौрди рдФрд░ рд╡िрдж्рд░ोрд╣ рдХी рддीрди рдЫрд╡िрдпाँ

рдоीрд╕ा рднाрд░рддी рд╣рдоेрд╢ा рдкाрд░्рдЯी рдХी рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдзुрд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрдИं, рд▓ेрдХिрди рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рджो рд▓рдЧाрддाрд░ рд╣ाрд░ों рдиे рдЙрдирдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЧ्рд░ाрдл рдХो рдзूрдоिрд▓ рдХिрдпा.рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдп—рд╡рд╣ी рдмेрдЯी рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдкिрддा рдХो рдХिрдбрдиी рджेрдХрд░ рджेрд╢рднрд░ рдоें рдоिрд╕ाрд▓ рдХाрдпрдо рдХी—рдЕрдм рд░ाрдЬрдиीрддि рд╕े рджूрд░ рдЬाрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХрд░ рдЪुрдХी рд╣ैं। рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рд╕िрд░्рдл рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдердХाрди рдФрд░ рдЕंрджрд░ूрдиी рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдХी рдУрд░ рднी рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддा рд╣ै.рд░ाрдЧिрдиी, рдЪंрджा рдФрд░ рд╣ेрдоा—рдпे рддीрдиों рд░ाрдЬрдиीрддि рд╕े рдЕрд▓рдЧ, рд▓ेрдХिрди рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдкрд░िрдзि рдоें рд╕्рдеिрд░ рд╣ैं; рдкрд░ंрддु рдЗрдирдХा рдоौрди рднी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдЦाрдоोрд╢ рдмेрдЪैрдиी рдХा рд╣ी рдПрдХ рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै.

рдкुрдд्рд░: рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ाрдУं рдХा рдЯрдХрд░ाрд╡

рддेрдЬ рдк्рд░рддाрдк рдпाрджрд╡—рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ, рдЙрдЧ्рд░ рдФрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд. рдЙрдирдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдлрд░ рдХिрдиाрд░ों рд╕े рдЯрдХрд░ाрддा рд╣ुрдЖ рдЖрдЧे рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै. рд╡े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд░ंрдЧ рддो рднрд░рддे рд╣ैं, рдкрд░ рджिрд╢ा рдирд╣ीं.

рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд, рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡—рд╕ंрдЧрдаिрдд, рд╕ंрдпрдоिрдд рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд░рдгрдиीрддि рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ। рд╡े рд▓ाрд▓ू рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рдмрдиे рдФрд░ рдЖрдЬ рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рд╕рдмрд╕े рдордЬрдмूрдд рд╕्рддंрдн рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं.

рджोрдиों рднाрдЗрдпों рдХे рдмीрдЪ рдЯрдХрд░ाрд╡ рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХा рдЕंрддрд░ рд░ाрдЬрдж рдХे рднीрддрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣े рдЕрдирдХрд╣े рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдЖрдИрдиा рд╣ै. рдпрд╣ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рд╕рдд्рддा рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХी рдЙрд╕ рдкрд░िрднाрд╖ा рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╣ै рдЬो рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдиे рджрд╢рдХों рдоें рдЧрдв़ी.

рдХ्рдпा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдФрд░ рдкाрд░्рдЯी рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЪрд▓ рдкाрдПंрдЧे?

рдЪुрдиाрд╡ों рдоें рдоिрд▓ी рдХрд░ाрд░ी рд╣ाрд░ рди рдХेрд╡рд▓ рдкाрд░्рдЯी рдХी рдХрдордЬोрд░ी рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рднीрддрд░ рд╕ंрд╡ाрджрд╣ीрдирддा рдХी рдПрдХ рдмрдб़ी рдХीрдордд рднी. рд░ोрд╣िрдгी рдХा рд░ाрдЬрдиीрддि рд╕े рджूрд░ी рдмрдиाрдиा, рдоीрд╕ा рдХा рд╕ंрдШрд░्рд╖, рддेрдЬрдк्рд░рддाрдк рдХा рдЕрд╕ंрддुрд▓рди, рдФрд░ рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдХा рдПрдХाрдХी рдиेрддृрдд्рд╡—рдпे рд╕рднी рд╕ंрдХेрдд рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдУрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рд░ाрдЬрдж рдЕрдм рдПрдХ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░рд╡ाрдж рд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़рдХрд░ ‘рдПрдХрд▓ рдиेрддृрдд्рд╡’ рдХी рдУрд░ рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै.

рд╕рдоाрдкрди: рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдирдпा рдоोрдб़

рд▓ाрд▓ू рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдпрд╣ рдпाрдд्рд░ा рдЙрд╕ рджौрд░ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рдЪुрдХी рд╣ै, рдЬрд╣ां рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдЪрдордХ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рдХी рдЪुрдиौрддिрдпों рдЖрдордиे-рд╕ाрдордиे рдЦрдб़े рд╣ैं.рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡ рдЗрд╕ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рднрд╡िрд╖्рдп рд╣ैं—рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рднрд╡िрд╖्рдп рддрднी рдордЬрдмूрддी рд╕े рдЦрдб़ा рд╣ोрдЧा рдЬрдм рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рднीрддрд░ рдХी рджрд░ाрд░ें рд╕ंрд╡ाрдж рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╕े рднрд░ рд╕рдХें.рдХ्рдпोंрдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд▓ाрд▓ू рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рдШрд░ाрдиा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡рд╣ рдХрдеा рд╣ै—рдЬो рдмрддाрддी рд╣ै рдХि рд╕рдд्рддा рд╕िрд░्рдл рдЬीрдд рдХा рдиाрдо рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрдШрд░्рд╖, рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░ рдЖрдд्рдордоंрдерди рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд

  рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд  рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी рдиे рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рд╕ुрдЪाрд░ू рд╕ंрдЪाрд▓рди рдФрд░ рд╕рджрди рдоें ...