ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 24 рдл़рд░рд╡рд░ी 2026

Contact Us

 Contact Us

рдпрджि рдЖрдкрдХो рдХिрд╕ी рд▓ेрдЦ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдк्рд░рд╢्рди, рд╕ुрдЭाрд╡ рдпा рд╕ुрдзाрд░ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдиी рд╣ो, рддो рдЖрдк рд╣рдорд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

ЁЯУз Email: (chingarigvk12@gmail.com)

рд╣рдо 24–48 рдШंрдЯे рдХे рднीрддрд░ рдЙрдд्рддрд░ рджेрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ेंрдЧे.

⚠ рдиोрдЯ:
рд╣рдо рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдмैंрдХिंрдЧ, OTP, PIN рдпा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╡िрдд्рддीрдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдлोрди рдпा рдИрдоेрд▓ рдкрд░ рдирд╣ीं рдоांрдЧрддे।

рдзрди्рдпрд╡ाрдж
Team Chingari Prime News

About Us

 About Us

Welcome to Chingari Prime News

Chingari Prime News рдПрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЖрдзाрд░िрдд рд╣िंрджी рдм्рд▓ॉрдЧ рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╣рдо рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा, рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा, рдЯैрдХ्рд╕ рдЬाрдирдХाрд░ी, рдмैंрдХिंрдЧ рдЕрдкрдбेрдЯ рдФрд░ рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕े рдЬुрдб़े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рд╕рд░рд▓ рднाрд╖ा рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд╣рдоाрд░ा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ै:

✔ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдл्рд░ॉрдб рд╕े рдмрдЪाрд╡ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрдиा
✔ рдмैंрдХिंрдЧ рдФрд░ UPI рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕рдордЭाрдиा
✔ рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рдиिрдпрдоों рдХी рд╕рд░рд▓ рд╡्рдпाрдЦ्рдпा
✔ рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рдХो рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдФрд░ рд╕рдХ्рд╖рдо рдмрдиाрдиा

рд╣рдо рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕्рд░ोрддों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ाрдЭा рдХрд░рддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдкाрдардХों рд╕े рдЕрдиुрд░ोрдз рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рднी рд╡िрдд्рддीрдп рдиिрд░्рдгрдп рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕्рд░ोрдд рд╕े рдкुрд╖्рдЯि рдЕрд╡рд╢्рдп рдХрд░ें।

ЁЯУй рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХे рд▓िрдП: (рдЕрдкрдиा рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдИрдоेрд▓ рдпрд╣ाँ рд▓िрдЦें)
ЁЯМР Website: https://chingariprimenews.blogspot.com/

UPI Fraud рдХे рдирдП рддрд░ीрдХे (2026 рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп)


UPI Fraud рдХे рдирдП рддрд░ीрдХे (2026 рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп) – рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी

рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХ्рд░ांрддि рдиे рдЖрдо рдиाрдЧрд░िрдХ рдХी рдЬिंрджрдЧी рдЖрд╕ाрди рдмрдиा рджी рд╣ै.National Payments Corporation of India (NPCI) рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдЪाрд▓िрдд UPI рдк्рд░рдгाрд▓ी рдиे рд╕ेрдХंрдбों рдоें рдкैрд╕ा рднेрдЬрдиा рд╕ंрднрд╡ рдмрдиाрдпा рд╣ै.рд▓ेрдХिрди рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдз рднी рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़े рд╣ैं.2026 рдоें UPI рд╕े рдЬुрдб़े рдХрдИ рдирдП рдл्рд░ॉрдб рддрд░ीрдХे рд╕ाрдордиे рдЖрдП рд╣ैं.рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЗрдирд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рд╣ैं, рддो рдЦुрдж рдХो рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

 “Collect Request” Scam

рдпрд╣ рд╕рдмрд╕े рдЖрдо рд▓ेрдХिрди рдЦрддрд░рдиाрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ै.

рдХैрд╕े рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै?

  • рдардЧ рдЖрдкрдХो рдХॉрд▓ рдпा рдоैрд╕ेрдЬ рдХрд░рддा рд╣ै

  • рдХрд╣рддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдЖрдкрдХो рдкैрд╕ा рднेрдЬ рд░рд╣ा рд╣ै

  • рдЖрдкрдХे UPI рдРрдк рдкрд░ “Collect Request” рдЖрддी рд╣ै

  • рдЖрдк рдЧрд▓рддी рд╕े PIN рдбाрд▓ рджेрддे рд╣ैं

 рдз्рдпाрди рд░рдЦें:
рдкैрд╕ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХрднी рднी UPI PIN рджрд░्рдЬ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा.
PIN рдбाрд▓рддे рд╣ी рдкैрд╕ा рдЖрдкрдХे рдЦाрддे рд╕े рдХрдЯ рдЬाрддा рд╣ै.

 рдирдХрд▓ी QR рдХोрдб рдл्рд░ॉрдб

рдХैрд╕े рд╣ोрддा рд╣ै?

  • OLX, WhatsApp рдпा рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рдирдХрд▓ी QR рдХोрдб рднेрдЬा рдЬाрддा рд╣ै

  • рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि “рдЗрд╕рд╕े рдкैрд╕े рдоिрд▓ेंрдЧे”

  • QR рд╕्рдХैрди рдХрд░рддे рд╣ी рдкैрд╕ा рдХрдЯ рдЬाрддा рд╣ै

рдмрдЪाрд╡:

рдХेрд╡рд▓ рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рд╕्рд░ोрдд рд╕े QR рдХोрдб рд╕्рдХैрди рдХрд░ें
рдкैрд╕े рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП QR рд╕्рдХैрди рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा

 Screen Sharing Scam

рдпрд╣ 2026 рдХा рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़рддा рдл्рд░ॉрдб рд╣ै.

рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा:

  • рдардЧ рдЦुрдж рдХो рдмैंрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдмрддाрддा рд╣ै

  • AnyDesk / TeamViewer рдЬैрд╕े рдРрдк рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░рд╡ाрддा рд╣ै

  • рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╢ेрдпрд░ рдХрд░рд╡ाрдХрд░ OTP рдФрд░ PIN рджेрдЦ рд▓ेрддा рд╣ै

  • рдЦाрддे рд╕े рдкैрд╕ा рдиिрдХाрд▓ рд▓ेрддा рд╣ै

рд╕ाрд╡рдзाрдиी:

рдХोрдИ рднी рдмैंрдХ рдпा UPI рдХंрдкрдиी рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╢ेрдпрд░ рдирд╣ीं рдоांрдЧрддी
рдЕрдирдЬाрди рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдХрд╣рдиे рдкрд░ рдХोрдИ Remote App рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рди рдХрд░ें

 KYC Update Fraud

рдзोрдЦा рдХैрд╕े рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै?

  • рдоैрд╕ेрдЬ рдЖрддा рд╣ै: “рдЖрдкрдХा рдмैंрдХ рдЦाрддा рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдПрдЧा”

  • рдирдХрд▓ी рд▓िंрдХ рднेрдЬा рдЬाрддा рд╣ै

  • рдЖрдк рд▓िंрдХ рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдбिрдЯेрд▓ рднрд░ рджेрддे рд╣ैं

рдкрд░िрдгाрдо:

  • рдмैंрдХ рдбिрдЯेрд▓ рдЪोрд░ी

  • UPI PIN рд░ीрд╕ेрдЯ

  • рдкूрд░ा рдЕрдХाрдЙंрдЯ рдЦाрд▓ी

рдпाрдж рд░рдЦें:

рдмैंрдХ рдХрднी рднी рдХॉрд▓ рдпा рд▓िंрдХ рдХे рдЬрд░िрдП PIN рдирд╣ीं рдоांрдЧрддा

 Fake Customer Care Scam

рдпрд╣ рддрд░ीрдХा рдмेрд╣рдж рдЪाрд▓ाрдХ рд╣ै.

рдХैрд╕े рдлंрд╕ाрддे рд╣ैं?

  • Google рдкрд░ рдирдХрд▓ी рдмैंрдХ рдиंрдмрд░ рдбाрд▓ рджेрддे рд╣ैं

  • рдЖрдк рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЙрд╕ рдиंрдмрд░ рдкрд░ рдХॉрд▓ рдХрд░рддे рд╣ैं

  • рд╡े Refund рдХे рдиाрдо рдкрд░ UPI PIN рдоांрдЧрддे рд╣ैं

рдмрдЪाрд╡:

рдмैंрдХ рдХा рдиंрдмрд░ рдХेрд╡рд▓ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдпा рдРрдк рд╕े рд▓ें
PIN, OTP, CVV рдХрднी рд╕ाрдЭा рди рдХрд░ें

 2026 Safety Checklist

 UPI PIN рдХिрд╕ी рд╕े рд╕ाрдЭा рди рдХрд░ें
 OTP рдлोрди рдкрд░ рди рдмрддाрдПं
 рдЕрдирдЬाрди Payment Request рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рди рдХрд░ें
 Screen Sharing рдРрдк рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рди рдХрд░ें
 рдоोрдмाрдЗрд▓ рдФрд░ UPI рдРрдк рдЕрдкрдбेрдЯ рд░рдЦें
 Transaction SMS/Alert рдЪाрд▓ू рд░рдЦें

рдЕрдЧрд░ рдкैрд╕ा рдХрдЯ рдЬाрдП рддो рдХ्рдпा рдХрд░ें?

1 рддुрд░ंрдд рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рдХी рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рдкрд░ рдХॉрд▓ рдХрд░ें
2 1930 (National Cyber Crime Helpline) рдкрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдХрд░ें
3  cybercrime.gov.in рдкрд░ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्рдЬ рдХрд░ें
4 Transaction ID рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦें

 рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

UPI рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЖрдкрдХी рд╕рддрд░्рдХрддा рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╣ै.
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рджुрдиिрдпा рдоें рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рд╣ी рдЕрд╕рд▓ी рдХрд╡рдЪ рд╣ै.

рдпाрдж рд░рдЦें:
UPI PIN = рдЖрдкрдХे рдмैंрдХ рдЦाрддे рдХी рдЪाрдмी

рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ें, рд╕рддрд░्рдХ рд░рд╣ें рдФрд░ рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рджूрд╕рд░ों рддрдХ рднी рдкрд╣ुँрдЪाрдПँ.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд╕ोрдорд╡ाрд░, 23 рдл़рд░рд╡рд░ी 2026

рдЯैрдХ्рд╕ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рд░िрд╣ाрдИ

 

рдЯैрдХ्рд╕ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рд░िрд╣ाрдИ: FY 2025–26 Guide

рд╡िрджेрд╢ рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдпा рд╡िрджेрд╢ी рдЖрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЯैрдХ्рд╕ рдиिрдпрдоों рдХो рд╕рдордЭрдиा рдмेрд╣рдж рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै. рд╕рд╣ी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ рдФрд░ рд╕рдордп рдкрд░ рдлाрдЗрд▓िंрдЧ рд╕े рдбрдмрд▓ рдЯैрдХ्рд╕ेрд╢рди рд╕े рдмрдЪा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.

 TRC (Tax Residency Certificate

TRC рдХ्рдпा рд╣ै?
рдпрд╣ рдПрдХ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рд╣ै рдЬो рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рдЖрдк рдХिрд╕ी рд╡िрд╢ेрд╖ рджेрд╢ рдХे рдЯैрдХ्рд╕ рд░ेрдЬ़िрдбेंрдЯ рд╣ैं.рднाрд░рдд рдоें рдпрд╣ Income Tax Department рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.

 рдХ्рдпों рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै?

  • Double Taxation Avoidance Agreement (DTAA) рдХा рд▓ाрдн рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП

  • рд╡िрджेрд╢ी рдЖрдп рдкрд░ рджो рдмाрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП

  • рд╡िрджेрд╢ी рдмैंрдХ/рдХंрдкрдиी рдХो рдЯैрдХ्рд╕ рд╕्рдЯेрдЯрд╕ рджिрдЦाрдиे рдХे рд▓िрдП

рдХिрди्рд╣ें рдЪाрд╣िрдП?

  • NRI

  • рд╡िрджेрд╢ी рдЖрдп рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиिрд╡ाрд╕ी

  • рд╡िрджेрд╢ी рдиिрд╡ेрд╢ рд╕े рдЖрдп рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि  

Form 10F

Form 10F рдХ्рдпा рд╣ै?
рдЕрдЧрд░ TRC рдоें рд╕рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡िрд╡рд░рдг (рдЬैрд╕े PAN, рдЕрд╡рдзि, рдиाрдЧрд░िрдХрддा) рдирд╣ीं рд╣ैं, рддो Form 10F рднрд░рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрддा рд╣ै.

рдЗрд╕рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдЬाрдирдХाрд░ी:

  • рдиाрдо рдФрд░ рдкрддा

  • PAN

  • рдЯैрдХ्рд╕ рд░ेрдЬ़िрдбेंрд╕ी рджेрд╢

  • рд░ेрдЬ़िрдбेंрд╕ी рдЕрд╡рдзि

 рдЕрдм Form 10F рдСрдирд▓ाрдЗрди рдлाрдЗрд▓ рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै.

 FY 2025–26 рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдбेрдбрд▓ाрдЗрди

TRC рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХी рдЕंрддिрдо рддिрдеि: рдЬूрди 2026
(рд╕рдЯीрдХ рддाрд░ीрдЦ CBDT рдиोрдЯिрдлिрдХेрд╢рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै)

рджेрд░ी рд╣ोрдиे рдкрд░:

  • DTAA рд▓ाрдн рд░рдж्рдж рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै

  • рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЯैрдХ्рд╕ рджेрдирджाрд░ी

  • рдкेрдирд▓्рдЯी рдпा рдм्рдпाрдЬ

рдЖрдо рдЧрд▓рддिрдпाँ

  • TRC рд╕рдордп рдкрд░ рди рдмрдирд╡ाрдиा

  • Form 10F рдЕрдзूрд░ा рднрд░рдиा

  • рдЧрд▓рдд рд░ेрдЬ़िрдбेंрд╕ी рд╕्рдЯेрдЯрд╕ рдЪुрдирдиा

  • рдбेрдбрд▓ाрдЗрди рдоिрд╕ рдХрд░рдиा

 рдк्рд░ो рдЯिрдк्рд╕

  • рд╡िрдд्рдд рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рд╣ी TRC рдЕрдк्рд▓ाрдИ рдХрд░ें

  • рд╕рднी рд╡िрджेрд╢ी рдЖрдп рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рд░рдЦें

  • DTAA рдиिрдпрдоों рдХो рд╕рдордЭें

  • CA рдпा рдЯैрдХ्рд╕ рдПрдХ्рд╕рдкрд░्рдЯ рд╕े рд╕рд▓ाрд╣ рд▓ें

 рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдЯैрдХ्рд╕ рдк्рд▓ाрдиिंрдЧ рд╕िрд░्рдл рдмрдЪрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдХाрдиूрдиी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рднी рд╣ै.рд╕рдордп рдкрд░ TRC рдФрд░ Form 10F рдлाрдЗрд▓ рдХрд░рдХे рдЖрдк рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдЯैрдХ्рд╕ рдФрд░ рдкेрдирд▓्рдЯी рд╕े рдмрдЪ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд░рд╡िрд╡ाрд░, 22 рдл़рд░рд╡рд░ी 2026

рдмैंрдХों рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдлीрдЪрд░्рд╕: рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдФрд░ рдЬोрдЦिрдо


рдмैंрдХों рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдлीрдЪрд░्рд╕: рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдФрд░ рдЬोрдЦिрдо
UPI рд▓िрдоिрдЯ рдФрд░ рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рд╕рдордЭрдиा рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдиे рд╡िрдд्рддीрдп рд▓ेрди-рджेрди рдХी рджुрдиिрдпा рдмрджрд▓ рджी рд╣ै.
рдЖрдЬ рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╕े рд╣ी рдкैрд╕े рднेрдЬрдиा, рдмिрд▓ рднрд░рдиा, рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рдФрд░ рдмैрд▓ेंрд╕ рджेрдЦрдиा рд╕ंрднрд╡ рд╣ै.

рд▓ेрдХिрди рдЬिрддрдиी рд╕ुрд╡िрдзा рдмрдв़ी рд╣ै,
рдЙрддрдиा рд╣ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рднी рдмрдв़ рдЧрдпा рд╣ै.

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдХा рд╕рд╣ी рдЙрдкрдпोрдЧ рддрднी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै
рдЬрдм рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рдЙрд╕рдХे рдлीрдЪрд░्рд╕ рдФрд░ рдЬोрдЦिрдо рджोрдиों рдХो рд╕рдордЭे.

UPI: рддेрдЬ рдФрд░ рдЖрд╕ाрди рднुрдЧрддाрди рдк्рд░рдгाрд▓ी

UPI (Unified Payments Interface) рдЖрдЬ рднाрд░рдд рдоें
рд╕рдмрд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдоाрдз्рдпрдо рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै.

рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ:
  • 24×7 рддुрд░ंрдд рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░

  • рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े рд╕ीрдзा рднुрдЧрддाрди

  • QR рдХोрдб рд╕्рдХैрди рд╕ुрд╡िрдзा

  • рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ рд╕े рдмрдб़े рд╡्рдпाрдкाрд░ рддрдХ рд╕्рд╡ीрдХाрд░्рдпрддा

рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд╕ाрде
рдХुрдЫ рд╕ीрдоाрдПँ рдФрд░ рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпाँ рднी рд╣ोрддी рд╣ैं.

UPI рдЯ्рд░ांрдЬैрдХ्рд╢рди рд▓िрдоिрдЯ рдХ्рдпा рд╣ोрддी рд╣ै?

рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдФрд░ NPCI
UPI рдкрд░ рджैрдиिрдХ рд▓ेрди-рджेрди рдХी рд╕ीрдоा рддрдп рдХрд░рддे рд╣ैं.

рдЖрдорддौрд░ рдкрд░:

  • рдк्рд░рддि рджिрди рдЕрдзिрдХрддрдо рд╕ीрдоा (рдЬैрд╕े ₹1 рд▓ाрдЦ)

  • рдХुрдЫ рдмैंрдХों рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд▓िрдоिрдЯ

  • рдирдП рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХрдо рд╕ीрдоा


ЁЯСЙ рдпрд╣ рд╕ीрдоा рдЖрдкрдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд╣ोрддी рд╣ै,
рддाрдХि рдХिрд╕ी рдзोрдЦाрдзрдб़ी рдХी рд╕्рдеिрддि
рдоें рдЖрдкрдХा рдкूрд░ा рдкैрд╕ा рдПрдХ рд╕ाрде рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рди рд╣ो рд╕рдХे.


рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХो рдЪाрд╣िрдП рдХि:
  • рдЕрдкрдиी рджैрдиिрдХ UPI рд▓िрдоिрдЯ рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд░рдЦें

  • рдЬрд░ूрд░рдд рд╕े рдЬ्рдпाрджा рд▓िрдоिрдЯ рд╕ेрдЯ рди рдХрд░ें

  • рд╕ंрджिрдЧ्рдз рд░िрдХ्рд╡ेрд╕्рдЯ (Collect Request) рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рди рдХрд░ें

 рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ: рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд╕ाрде рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी
рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЖрдк:
  • рдлंрдб рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░

  • FD / RD рдЦोрд▓рдиा

  • рдЯैрдХ्рд╕ рднुрдЧрддाрди

  • рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд▓ोрди рдЖрд╡ेрджрди

  • рд╕्рдЯेрдЯрдоेंрдЯ рдбाрдЙрдирд▓ोрдб


рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд▓ोрди рдЖрд╡ेрджрди

рд╕्рдЯेрдЯрдоेंрдЯ рдбाрдЙрдирд▓ोрдб

рдЬैрд╕ी рд╕ेрд╡ाрдПँ рдШрд░ рдмैрдаे рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

рд▓ेрдХिрди рдпрджि рд▓ॉрдЧिрди рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХрдордЬोрд░ рд╣ो,
рддो рдЦाрддा рдЬोрдЦिрдо рдоें рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै.

4️⃣ рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рдЬрд░ूрд░ी рдиिрдпрдо

✔️ рдордЬрдмूрдд рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд░рдЦें (рдЕрдХ्рд╖рд░ + рд╕ंрдЦ्рдпा + рд╡िрд╢ेрд╖ рдЪिрди्рд╣)
✔️ OTP рдХрднी рд╕ाрдЭा рди рдХрд░ें
✔️ рдХेрд╡рд▓ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рд╕े рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ें
✔️ рдм्рд░ाрдЙрдЬ़рд░ рдоें URL рд╕рд╣ी рдЬांрдЪें (https://)
✔️ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ Wi-Fi рдкрд░ рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ рди рдХрд░ें
✔️ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдмрджрд▓ें

рдЖрдо рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдЬोрдЦिрдо

  • рдлिрд╢िंрдЧ рдИрдоेрд▓

  • рдлрд░्рдЬी рдХॉрд▓ (KYC рдЕрдкрдбेрдЯ рдХे рдиाрдо рдкрд░)

  • рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╢ेрдпрд░िंрдЧ рдРрдк

  • UPI “Receive” рд░िрдХ्рд╡ेрд╕्рдЯ рдоें рдзोрдЦा

  • рдирдХрд▓ी рдмैंрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ


рдз्рдпाрди рд░рдЦें:
рдкैрд╕े рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП UPI PIN рджрд░्рдЬ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрддा।
PIN рдХेрд╡рд▓ рдкैрд╕े рднेрдЬрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рд╣ोрддा рд╣ै.

рдЕрдЧрд░ рдзोрдЦाрдзрдб़ी рд╣ो рдЬाрдП рддो рдХ्рдпा рдХрд░ें?

  • рддुрд░ंрдд рдмैंрдХ рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рдкрд░ рдХॉрд▓ рдХрд░ें

  • 1930 рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рдкрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ें

  • cybercrime.gov.in рдкрд░ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХрд░ें

  • рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдФрд░ UPI PIN рдмрджрд▓ें

рд╕рдордп рдкрд░ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдиुрдХрд╕ाрди рдХрдо рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।


рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдЖрдЬ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै,
рд▓ेрдХिрди рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЙрд╕рд╕े рднी рдЬ्рдпाрджा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै.

UPI рд▓िрдоिрдЯ рдФрд░ рдиेрдЯрдмैंрдХिंрдЧ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХो рд╕рдордЭрдХрд░
рдЖрдк рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ुрд╡िрдзा рдХा рдкूрд░ा рд▓ाрдн рдЙрдаा рд╕рдХрддे рд╣ैं
рдФрд░ рдЬोрдЦिрдо рд╕े рдмрдЪ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

рдпाрдж рд░рдЦें —
рд╕рддрд░्рдХ рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рд╣ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рд╣ै.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 21 рдл़рд░рд╡рд░ी 2026

рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХौрд╢рд▓: рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдоें рдХрд░िрдпрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк

 рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХौрд╢рд▓: рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдоें рдХрд░िрдпрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк

рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЕрдкрд╕्рдХिрд▓िंрдЧ рдФрд░ рдирдП рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдЕрд╡рд╕рд░

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдХे рджौрд░ рдоें
рдХрд░िрдпрд░ рдХे рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд░ाрд╕्рддे рддेрдЬी рд╕े рдмрджрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं.

рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдбिрдЧ्рд░ी рд╣ी рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рдХौрд╢рд▓ (Skills) рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдЕрд╕рд▓ी рдХुंрдЬी рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै.

рддрдХрдиीрдХ рдиे рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдСрдирд▓ाрдЗрди рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рд╣ै
рдФрд░ рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдХे рдирдП рдЕрд╡рд╕рд░ рдЦोрд▓े рд╣ैं.
рдРрд╕े рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै—
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдпुрдЧ рдоें рдХрд░िрдпрд░ рдХैрд╕े рдмрдиाрдПं?

рдбिрдЧ्рд░ी рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХौрд╢рд▓

рдЖрдЬ рдХंрдкрдиिрдпाँ рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рджेрдЦрддी рд╣ैं.

рдбिрдоांрдб рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдХौрд╢рд▓:

  • рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдоाрд░्рдХेрдЯिंрдЧ

  • рдбेрдЯा рдПрдиाрд▓िрд╕िрд╕

  • рдЧ्рд░ाрдлिрдХ рдбिрдЬाрдЗрди

  • рд╡ेрдм рдбेрд╡рд▓рдкрдоेंрдЯ

  • рдХंрдЯेंрдЯ рд░ाрдЗрдЯिंрдЧ

  • рд╡ीрдбिрдпो рдПрдбिрдЯिंрдЧ

  • рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╕िрдХ्рдпोрд░िрдЯी

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рд╕рд╣ी рд╕्рдХिрд▓ рд╣ै,
рддो рдЖрдк рдШрд░ рдмैрдаे рднी рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЕрдкрд╕्рдХिрд▓िंрдЧ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░

рдЖрдЬ рд╣рдЬाрд░ों рдСрдирд▓ाрдЗрди рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо
рдХрдо рд▓ाрдЧрдд рдоें рд╕्рдХिрд▓ рд╕िрдЦा рд░рд╣े рд╣ैं.

рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕ीрдЦрдиे рдХे рдлाрдпрджे:

  • рдШрд░ рдмैрдаे рдкрдв़ाрдИ

  • рдЕрдкрдиी рдЧрддि рд╕े рд╕ीрдЦрдиा

  • рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдХोрд░्рд╕

  • рдХрдо рдлीрд╕ рдоें рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рд╢िрдХ्рд╖ा

рдпूрдЯ्рдпूрдм, рдСрдирд▓ाрдЗрди рдХोрд░्рд╕ рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕्рдХिрд▓ рдоिрд╢рди
рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдирдП рджрд░рд╡ाрдЬे рдЦोрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдл्рд░ीрд▓ांрд╕ рдФрд░ рд░िрдоोрдЯ рдЬॉрдм рдХा рдмрдв़рддा рдЯ्рд░ेंрдб

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдХे рдХाрд░рдг
рдЕрдм рдХाрдо рдХेрд╡рд▓ рдСрдлिрд╕ рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै.

рдирдП рдХрд░िрдпрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк:

  • рдл्рд░ीрд▓ांрд╕ рдХंрдЯेंрдЯ рд░ाрдЗрдЯрд░

  • рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдоैрдиेрдЬрд░

  • рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЯ्рдпूрдЯрд░

  • рдРрдк рдбेрд╡рд▓рдкрд░

  • рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ

рд░िрдоोрдЯ рдЬॉрдм рд╕े
рдЫोрдЯे рд╢рд╣рд░ों рдХे рдпुрд╡ाрдУं рдХो рднी
рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдФрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं.

 рд╕рд░рдХाрд░ी рдкрд╣рд▓ рдФрд░ рд╕्рдХिрд▓ рдк्рд░ोрдЧ्рд░ाрдо

рд╕рд░рдХाрд░ рднी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕्рдХिрд▓ рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджे рд░рд╣ी рд╣ै.

  • рд╕्рдХिрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдоिрд╢рди

  • рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рдЕрднिрдпाрди

  • рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиा

  • рдСрдирд▓ाрдЗрди рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдкोрд░्рдЯрд▓

рдЗрди рдпोрдЬрдиाрдУं рд╕े
рдХрдо рдЖрдп рд╡рд░्рдЧ рдХे рдпुрд╡ाрдУं рдХो рднी
рддрдХрдиीрдХी рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдоिрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै.

 рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рдХрд░िрдпрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░

рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдоें
рдЗрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЕрд╡рд╕рд░ рд╣ोंрдЧे:

  • рдЖрд░्рдЯिрдлिрд╢िрдпрд▓ рдЗंрдЯेрд▓िрдЬेंрд╕ (AI)

  • рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा

  • рдИ-рдХॉрдорд░्рд╕

  • рдХ्рд▓ाрдЙрдб рдХंрдк्рдпूрдЯिंрдЧ

  • рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдХंрдЯेंрдЯ рдХ्рд░िрдПрд╢рди

  • рдлिрдирдЯेрдХ рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ

рдЬो рдпुрд╡ा рдЖрдЬ рд╕े рддैрдпाрд░ी рд╢ुрд░ू рдХрд░ेंрдЧे,
рд╡े рдХрд▓ рдХी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдЖрдЧे рд░рд╣ेंрдЧे.

 рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХैрд╕े рдХрд░ें?

*рдЕрдкрдиी рд░ुрдЪि рдкрд╣рдЪाрдиें
* рдПрдХ рд╕्рдХिрд▓ рдЪुрдиें
* рд░ोрдЬ 1–2 рдШंрдЯे рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХрд░ें
* рдЫोрдЯा рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдмрдиाрдПं
* рдл्рд░ीрд▓ांрд╕ рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдкрд░ рдк्рд░ोрдлाрдЗрд▓ рдмрдиाрдПं

рдпाрдж рд░рдЦें—
рдЫोрдЯा рдХрджрдо рднी рдмрдб़ा рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै.

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЕрднिрдпाрди рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рдХрд░िрдпрд░ рдХा рдирдпा рдпुрдЧ рд╣ै.

рдбिрдЧ्рд░ी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै,
рд▓ेрдХिрди рдХौрд╢рд▓ рдЕрдзिрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै.

рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЕрдкрд╕्рдХिрд▓िंрдЧ рдФрд░ рд░िрдоोрдЯ рдЬॉрдм рдХे рдЬрд░िрдП
рд╣рд░ рдпुрд╡ा рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░ рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै.

рд╕ीрдЦрдиा рдмंрдж рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рд▓рдЧाрддाрд░ рд╕ीрдЦрддे рд░рд╣рдиा рд╣ी рд╕рдлрд▓рддा рдХी рдХुंрдЬी рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 20 рдл़рд░рд╡рд░ी 2026

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рджुрд░ुрдкрдпोрдЧ рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪें?


рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рджुрд░ुрдкрдпोрдЧ рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪें?

рдлिрд╢िंрдЧ, рдлेрдХ рдРрдк рдФрд░ SMS рд╕्рдХैрдо рд╕े рд╕ाрд╡рдзाрди

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдиे рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХो рдЖрд╕ाрди рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै.
рдмैंрдХिंрдЧ, рдмिрд▓ рднुрдЧрддाрди, рд╢ॉрдкिंрдЧ рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡ाрдПँ—рд╕рдм рдХुрдЫ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै.

рд▓ेрдХिрди рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд╕ाрде рдЦрддрд░े рднी рдмрдв़े рд╣ैं.
рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдзी рдЕрдм рддрдХрдиीрдХी рдХрдордЬोрд░ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╡ीрдп рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдХा рдлाрдпрджा рдЙрдаाрддे рд╣ैं.

рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХि
рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХा рджुрд░ुрдкрдпोрдЧ рдХैрд╕े рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдХैрд╕े рдмрдЪा рдЬाрдП.

рдлिрд╢िंрдЧ (Phishing) рдХ्рдпा рд╣ै?

рдлिрд╢िंрдЧ рдПрдХ рдРрд╕ा рддрд░ीрдХा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें
рдирдХрд▓ी рдИ-рдоेрд▓, SMS рдпा рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдХे рдЬрд░िрдП
рдЖрдкрдХी рдиिрдЬी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЪुрд░ाрдИ рдЬाрддी рд╣ै.

рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиें?

*рд╕ंрджिрдЧ्рдз рд▓िंрдХ (рдЬैрд╕े рдмैंрдХ рдЕрдкрдбेрдЯ рдХा рдмрд╣ाрдиा)

*рдЧрд▓рдд рд╕्рдкेрд▓िंрдЧ рд╡ाрд▓ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ

*“рддुрд░ंрдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ें” рдЬैрд╕ी рднाрд╖ा

*рдЗрдиाрдо рдпा рдХैрд╢рдмैрдХ рдХा рд▓ाрд▓рдЪ

рдпाрдж рд░рдЦें:
рдХोрдИ рднी рдмैंрдХ рдпा рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ंрд╕्рдеा
рдИ-рдоेрд▓ рдпा SMS рд╕े рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдирд╣ीं рдоांрдЧрддी.

рдлेрдХ рдРрдк्рд╕ рдХा рдЦрддрд░ा

рдХрдИ рдмाрд░ рдирдХрд▓ी рдмैंрдХ рдпा UPI рдРрдк
Google Play Store рдЬैрд╕े рджिрдЦрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдкрд░ рдоिрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं.

рдмрдЪाрд╡ рдХे рддрд░ीрдХे:

*рдХेрд╡рд▓ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдРрдк рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ें

*рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рд╕े рдкрд╣рд▓े рд░िрд╡्рдпू рдФрд░ рд░ेрдЯिंрдЧ рджेрдЦें

*рдбेрд╡рд▓рдкрд░ рдХा рдиाрдо рдЬांрдЪें

*рдРрдк рдХो рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рдЕрдиुрдорддि рди рджें

рдлेрдХ рдРрдк्рд╕ рдЕрдХ्рд╕рд░
рдЖрдкрдХी рд╕्рдХ्рд░ीрди рд░िрдХॉрд░्рдбिंрдЧ рдпा OTP рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं

SMS рд╕्рдХैрдо рдФрд░ рдлрд░्рдЬी рдХॉрд▓

рдЖрдЬрдХрд▓ рдардЧी рдХा рд╕рдмрд╕े рдЖрдо рддрд░ीрдХा рд╣ै—
SMS рдпा рдХॉрд▓ рдХे рдЬрд░िрдП рдбрд░ рдпा рд▓ाрд▓рдЪ рдкैрджा рдХрд░рдиा.

рдЙрджाрд╣рд░рдг:

*“рдЖрдкрдХा рдмैंрдХ рдЦाрддा рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдПрдЧा”

*“KYC рдЕрдкрдбेрдЯ рдирд╣ीं рдХिрдпा рддो рд╕ेрд╡ा рдмंрдж”

*“рдЖрдкрдиे рд▓ॉрдЯрд░ी рдЬीрддी рд╣ै”

 рдРрд╕े рд╕ंрджेрд╢ों рдоें рджिрдП рдЧрдП рд▓िंрдХ рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рди рдХрд░ें।
рдкрд╣рд▓े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдпा рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди рд╕े рд╕рдд्рдпाрдкрди рдХрд░ें.

рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╢ेрдпрд░िंрдЧ рдЬाрд▓

рдХुрдЫ рдардЧ “рд╕рд╣ाрдпрддा” рдХे рдиाрдо рдкрд░
AnyDesk рдпा TeamViewer рдЬैрд╕े рдРрдк рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рдХрд░рд╡ाрддे рд╣ैं.

рдПрдХ рдмाрд░ рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рд╣ोрдиे рдкрд░
рд╡े рдЖрдкрдХे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдХी рдкूрд░ी рд╕्рдХ्рд░ीрди рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

 рдХрднी рднी рдЕрдЬрдирдмी рдХे рдХрд╣рдиे рдкрд░ рд╕्рдХ्рд░ीрди рд╢ेрдпрд░ рди рдХрд░ें.

рдЦुрдж рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे 7 рдиिрдпрдо

  1. OTP рдХिрд╕ी рдХो рди рдмрддाрдПं

  2. рдордЬрдмूрдд рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд░рдЦें

  3. 2-Factor Authentication рдЪाрд▓ू рд░рдЦें

  4. рд╕ंрджिрдЧ्рдз рд▓िंрдХ рд╕े рдмрдЪें

  5. рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ Wi-Fi рдкрд░ рдмैंрдХिंрдЧ рди рдХрд░ें

  6. рдмैंрдХ рд╕्рдЯेрдЯрдоेंрдЯ рдиिрдпрдоिрдд рдЬांрдЪें

  7. рд╕ाрдЗрдмрд░ рд╣ेрд▓्рдкрд▓ाрдЗрди 1930 рдпाрдж рд░рдЦें

рдЕрдЧрд░ рдардЧी рд╣ो рдЬाрдП рддो рдХ्рдпा рдХрд░ें?

*рддुрд░ंрдд рдмैंрдХ рдХो рд╕ूрдЪिрдд рдХрд░ें

*рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдмрджрд▓ें

*1930 рдкрд░ рдХॉрд▓ рдХрд░ें

*cybercrime.gov.in рдкрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ें

рд╕рдордп рдкрд░ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ
рдЖрдкрдХा рдиुрдХрд╕ाрди рдХрдо рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै.

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдПँ рдЖрдЬ рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ैं,
рд▓ेрдХिрди рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рднी рдЙрддрдиी рд╣ी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै.

рдлिрд╢िंрдЧ, рдлेрдХ рдРрдк рдФрд░ SMS рд╕्рдХैрдо
рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рдХ्рд▓िрдХ рдХी рджूрд░ी рдкрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं.

рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा, рд╕рддрд░्рдХрддा рдФрд░ рд╕рд╣ी рдЖрджрддें рдЕрдкрдиाрдХрд░
рдЖрдк рдбिрдЬिрдЯрд▓ рджुрдиिрдпा рдоें рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं.

рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЖрдкрдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рднी рд╣ै рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рднी.


india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...