ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026

рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдСрдл рдкिрд▓ाрд░ рдЖрдЬ рдЧрд╣рд░े рд╢ोрдХ рдоें рдбूрдмी

                                       Father Filipe Neri Mendes: рдПрдХ рджूрд░рджрд░्рд╢ी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рд╕ंрдЧीрдд рд╕ाрдзрдХ

                                                                                                                     рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी
рдСрдл рдкिрд▓ाрд░ рдЖрдЬ рдЧрд╣рд░े рд╢ोрдХ рдоें рдбूрдмी рд╣ुрдИ рд╣ै। рд░ेрд╡рд░ेрди्рдб рдлाрджрд░ рдлिрд▓िрдкे рдиेрд░ी рдоेंрдбेрд╕ рдХे рдиिрдзрди рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕рдорд░्рдкिрдд рдкाрджрд░ी рдХा, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдРрд╕े рджूрд░рджрд░्рд╢ी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рд╕ंрдЧीрдд рд╕ाрдзрдХ рдХा рднी рдЕрд╡рд╕ाрди рд╣ुрдЖ рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдкुрд░ोрд╣िрдд рдЬीрд╡рди рдХा рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╕рдордп рд╕ेрдоिрдиाрд░िрдпों рдХे рд╣ृрджрдп рдФрд░ рдорд╕्рддिрд╖्рдХ рдХो рдЧрдв़рдиे рдоें рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрдирдХा рдЬाрдиा рдПрдХ рдпुрдЧ рдХा рдЕंрдд рд╣ै, рдХिंрддु рдЙрдирдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдЙрди рдЕрд╕ंрдЦ्рдп рдЬीрд╡рдиों рдоें рдЬीрд╡िрдд рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди, рджृрд╖्рдЯि рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╡ाрд░ा।

рдлाрджрд░ рдиेрд░ी, рдЬैрд╕ा рдХि рдЙрди्рд╣ें рд╕्рдиेрд╣рдкूрд░्рд╡рдХ рдкुрдХाрд░ा рдЬाрддा рдеा, рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдСрдл рдкिрд▓ाрд░ рдХे рдоाрдЗрдирд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдХे рд░ेрдХ्рдЯрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд░рд╣े। рдЗрд╕ рднूрдоिрдХा рдоें рд╡े рдпुрд╡ा рд╕ेрдоिрдиाрд░िрдпों рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдмрди рдЧрдП। рд╡े рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдд्рдпंрдд рдХрдаोрд░ рдеे рдФрд░ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рдоाрдорд▓ों рдоें рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд╕рдордЭौрддा рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рддे рдеे। рдХिंрддु рдЙрдирдХी рдЗрд╕ рдХрдаोрд░рддा рдХे рдкीрдЫे рдПрдХ рдЧрд╣рд░ी рдЖрд╕्рдеा рдиिрд╣िрдд рдеी—рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдпुрд╡рдХ рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рдПрдХ рдЕрдиूрдаी рдк्рд░рддिрднा рд▓ेрдХрд░ рдЖрддा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдкрд╣рдЪाрдирдиा рдФрд░ рдиिрдЦाрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдоें рдк्рд░рддिрднा рдХो рдкрд╣рдЪाрдирдиे рдХी рд╡िрд▓рдХ्рд╖рдг рдХ्рд╖рдорддा рдеी, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рд╕ंрдЧीрдд рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें। рдЬрд╣ां рдЕрди्рдп рд▓ोрдЧ рдХिрд╕ी рдк्рд░рддिрднा рдХो рджेрд░ рд╕े рдкрд╣рдЪाрдирддे, рд╡рд╣ां рд╡े рдЙрд╕рдХी рдЭрд▓рдХ рдк्рд░ाрд░ंрдн рдоें рд╣ी рджेрдЦ рд▓ेрддे рдеे। рд╡े рдзैрд░्рдпрдкूрд░्рд╡рдХ рдЙрд╕ рдк्рд░рддिрднा рдХो рддрд░ाрд╢рддे рдФрд░ рдЙрд╕े рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддे। рдЙрдирдХे рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдоें рд╕ेрдоिрдиाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдордиोрд░ंрдЬрди рдХा рд╕рдордп рднी рд╕ीрдЦрдиे рдФрд░ рдЕрдн्рдпाрд╕ рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдмрди рдЬाрддा рдеा। рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡ाрдпрд▓िрди рдЙрдирдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдз्рдпрдо рдеा। рд╡े рдХेрд╡рд▓ рд╡ाрдж्рдп рдпंрдд्рд░ рдмрдЬाрдиा рдирд╣ीं рд╕िрдЦाрддे рдеे, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдзैрд░्рдп, рдПрдХाрдЧ्рд░рддा рдФрд░ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдЬैрд╕े рдЬीрд╡рди-рдоूрд▓्рдпों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рднी рдХрд░рддे рдеे।

рд╡े рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдХुрд╢рд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдмрд╣ुрдЖрдпाрдоी рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХे рдзрдиी рдеे। рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдХे рдоैрджाрди рдоें, рдЕрдкрдиी рдЫोрдЯी рдХрдж-рдХाрдаी рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж, рд╡े рдПрдХ рдЪрдкрд▓ рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдЦिрд▓ाрдб़ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдиे рдЬाрддे рдеे। рдЙрдирдХी рдлुрд░्рддी рдФрд░ рдХौрд╢рд▓ рдЗрддрдиे рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдеे рдХि рд╡े рд╕рд╣рдЬрддा рд╕े рд╕ेрдоिрдиाрд░िрдпों рдХो рдЫрдХाрддे рд╣ुрдП рдЧेंрдж рдХो рдЧोрд▓рдкोрд╕्рдЯ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪा рджेрддे рдеे। рдЙрдирдХे рд╕рдЯीрдХ рд╢ॉрдЯ्рд╕ рдЕрдХ्рд╕рд░ рд╕рднी рдХो рдЖрд╢्рдЪрд░्рдпрдЪрдХिрдд рдХрд░ рджेрддे рдеे। рдЙрдирдХा рдХрдж рдХрднी рдЙрдирдХी рд╕ीрдоा рдирд╣ीं рдмрдиा, рдмрд▓्рдХि рдХрдИ рдмाрд░ рдпрд╣ рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдЕрдк्рд░рдд्рдпाрд╢िрдд рд▓ाрдн рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ।

рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХा рдЙрдирдХा рддрд░ीрдХा рднी рдЕрдиोрдЦा рдФрд░ рд╕्рдорд░рдгीрдп рдеा। рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдЖрдЬ рднी рдЙрди рдХ्рд╖рдгों рдХो рдпाрдж рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬрдм рдмिрдЬрд▓ी рдХрдЯрдиे рдХे рджौрд░ाрди рдЕंрдзेрд░े рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаाрдХрд░ рдХुрдЫ рд╢рд░ाрд░рддें рдХी рдЬाрддी рдеीं। рдРрд╕े рд╕рдордп рдоें рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдЖрд╣рдЯ рдХे рд╕ेрдоिрдиाрд░िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдкрд╣ुंрдЪ рдЬाрддे рдФрд░ рд╢рд░ाрд░рддी рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рд░ंрдЧे рд╣ाрде рдкрдХрдб़ рд▓ेрддे। рдПрдХ рдШрдЯрдиा рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै—рдЕंрдзेрд░े рдоें рд╢рд░ाрд░рдд рдХрд░ рд░рд╣े рдПрдХ рд╕ेрдоिрдиाрд░ी рдХो рдЕрдЪाрдирдХ рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдХी рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдл्рд░ेंрдЪ рджाрдв़ी рдХा рд╕्рдкрд░्рд╢ рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ुрдЖ। рд╡рд╣ рдШрдмрд░ा рдЧрдпा рдФрд░ рднाрдЧрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░рдиे рд▓рдЧा, рдХिंрддु рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдиे рдЙрд╕рдХा рд╣ाрде рджृрдв़рддा рд╕े рдеाрдоे рд░рдЦा, рдЬрдм рддрдХ рдХि рд░ोрд╢рдиी рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рдЖ рдЧрдИ। рдЙрд╕ рдХ्рд╖рдг рдоें рди рдХेрд╡рд▓ рджोрд╖ी рд╕ाрдордиे рдЖрдпा, рдмрд▓्рдХि рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдХा рд╢ांрдд рдХिंрддु рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдЕрдзिрдХाрд░ рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ो рдЧрдпा।

рдоेрд░े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдЕрдд्рдпंрдд рдЧрд╣рд░ा рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬрдм рдоैं рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╕ेрдоिрдирд░ी рдоें рдЖрдпा, рддो рдоेрд░ी рдк्рд░рдмрд▓ рдЗрдЪ्рдЫा рдЧिрдЯाрд░ рд╕ीрдЦрдиे рдХी рдеी। рдХिंрддु рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдиे рдоुрдЭрдоें рдХुрдЫ рдЕрд▓рдЧ рджेрдЦा рдФрд░ рдоुрдЭे рд╡ाрдпрд▓िрди рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХिрдпा। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рдоुрдЭे рдЕрдкрдиी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдоें рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдЬैрд╕ा рд▓рдЧा। рдмाрдж рдоें рдЬ्рдЮाрдд рд╣ुрдЖ рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоेрд░े рдкिрддा рд╕े рдмाрдд рдХрд░ рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдеा рдХि рдоेрд░े рдкाрд╕ рдЧिрдЯाрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡ाрдпрд▓िрди рдкрд╣ुंрдЪे। рдЬो рдк्рд░ाрд░ंрдн рдоें рдПрдХ рдмाрдз्рдпрддा рдк्рд░рддीрдд рд╣ो рд░рд╣ी рдеी, рд╡рд╣ी рдзीрд░े-рдзीрд░े рдоेрд░े рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рдЕрдирдоोрд▓ рдЙрдкрд╣ाрд░ рдмрди рдЧрдИ।

рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде, рдЬрдм рдоुрдЭे рдл्рд░. рдПрдЧ्рдиेрд▓ рд╕्рдХूрд▓ рдСрдл рдо्рдпूрдЬिрдХ рдПंрдб рдкрд░рдлॉрд░्рдоिंрдЧ рдЖрд░्рдЯ्рд╕ рдХा рдк्рд░рдердо рдиिрджेрд╢рдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдФрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╕ंрдЧीрдд рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд ‘рдбाрд▓рдЧाрдбो рдкुрд░рд╕्рдХाрд░’ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рддрдм рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдиे рд╢ांрдд рд╕्рд╡рд░ рдоें рдХрд╣ा—“рджेрдЦा, рд╡े рд╕ाрд░े рдордиोрд░ंрдЬрди рдХे рдХ्рд╖рдг рдХाрдо рдЖ рдЧрдП।” рдЙрд╕ рдХ्рд╖рдг рдоें, рдЙрдирдХे рдк्рд░рддि рдЖрднाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдоेрд░े рдкाрд╕ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╢рдм्рдж рдеा—“рдзрди्рдпрд╡ाрдж, рдлाрджрд░।”

рдмाрдж рдХे рд╡рд░्рд╖ों рдоें рднी рджूрд░ी рд╣рдоाрд░े рд╕ंрдмंрдз рдХो рдХрдо рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХी। рдЬрдм рднी рдоैं рдЕрдкрдиे рдШрд░ рд▓ौрдЯрддा, рдкिрд▓ाрд░ рдорда рдоें рдЬाрдХрд░ рдЙрдирд╕े рдоिрд▓рдиा рдоेрд░ी рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рд╣ोрддी рдеी। рдпрд╣ рдоेрд░े рдЬीрд╡рди рдкрд░ рдЙрдирдХे рд╕्рдеाрдпी рдк्рд░рднाрд╡ рдХा рдПрдХ рд╢ांрдд рдХिंрддु рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рдоाрдг рдеा।

рдЖрдЬ рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдСрдл рдкिрд▓ाрд░ рдиे рдПрдХ рдЕрдирдоोрд▓ рд░рдд्рди рдЦो рджिрдпा рд╣ै—рдПрдХ рдРрд╕ा рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡, рдЬिрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рд╕ंрдкूрд░्рдг рдЬीрд╡рди рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдФрд░ рдЪрд░्рдЪ рдоें рд╕ंрдЧीрдд рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा। рдпрджि рдЖрдЬ рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдСрдл рдкिрд▓ाрд░ рдоें рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рд╕ंрдЧीрддрдЬ्рдЮ рдкाрджрд░ी рд╣ैं, рддो рдЙрд╕рдоें рдлाрджрд░ рдиेрд░ी рдХी рджूрд░рджрд░्рд╢िрддा, рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рдЕрдердХ рдкрд░िрд╢्рд░рдо рдХा рдЕрдоूрд▓्рдп рдпोрдЧрджाрди рд╣ै।

рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╣ै рдХि рдЙрдирдХी рдЖрдд्рдоा рдХो рд╢ांрддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░े рдФрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдкीрдв़िрдпों рдХा рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдХрд░рддी рд░рд╣े।


рдкूрд░्рд╡ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдХाрд░्рдпрд╢ैрд▓ी рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЕंрддрд░

                             рдХрд░्рдЬ, рдХрд▓्рдпाрдг рдФрд░ рдХрд╕ौрдЯी—рдкूрд░्рд╡ рд╡ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдлрд░्рдХ рдХी рдкрдб़рддाрд▓

                                                                                                                — рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдоौрдЬूрджा рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрддि рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдпрд╣ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕рд╡ाрд▓ рдЦрдб़ा рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै рдХि рдкूрд░्рд╡ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди
рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдХाрд░्рдпрд╢ैрд▓ी рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЕंрддрд░ рдХ्рдпा рд╣ै। рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рд╡िрдд्рддीрдп рджрдмाрд╡ рд╕рддрд╣ рдкрд░ рдЖ рд░рд╣ा рд╣ै, рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдкिрдЫрд▓ी рдиीрддिрдпों рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рдлैрд╕рд▓ों рдХी рджिрд╢ा—рджोрдиों рдоिрд▓рдХрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рджिрд╢ा рддрдп рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдЖрдЬ рд╣ाрд▓ाрдд рдРрд╕े рд╣ैं рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЕрдкрдиे рдиिрдпрдоिрдд рджाрдпिрдд्рд╡ों рдХे рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдХे рд▓िрдП рднी рдЛрдг рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ोрдиा рдкрдб़ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬूрди рддрдХ 12 рд╣рдЬाрд░ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХे рдХрд░्рдЬ рдХी рдоांрдЧ рдФрд░ рдЙрд╕рдоें рд╕े 4 рд╣рдЬाрд░ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХी рддрдд्рдХाрд▓ рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдЗрд╕ рд╡िрдд्рддीрдп рджрдмाрд╡ рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рдмंрдзрди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдордЬрдмूрд░ी рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рднी рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।                

рд╕рдмрд╕े рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдкेंрд╢рди, рдЬो рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै, рдкिрдЫрд▓े рджो рдорд╣ीрдиों рд╕े рд▓ंрдмिрдд рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдм рдордИ рдоें рдПрдХ рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд▓ाрднाрд░्рдеिрдпों—рдмुрдЬुрд░्рдЧों, рджिрд╡्рдпांрдЧों рдФрд░ рд╡िрдзрд╡ाрдУं—рдХो рдПрдХрдоुрд╢्рдд рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рдмрдиा рд░рд╣ी рд╣ै। рдпрд╣ рдХрджрдо рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рд░ाрд╣рдд рдЬрд░ूрд░ рджेрдЧा, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рд╕े рдпрд╣ рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╡िрдд्рддीрдп рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдоें рдЧंрднीрд░ рдмाрдзाрдПं рд╣ैं।

рджрд░рдЕрд╕рд▓, рдЪुрдиाрд╡ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдкेंрд╢рди рд░ाрд╢ि рдХो 400 рд░ुрдкрдпे рд╕े рдмрдв़ाрдХрд░ 1100 рд░ुрдкрдпे рдХрд░рдиा рдПрдХ рдмрдб़ा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдлैрд╕рд▓ा рдеा। рдЗрд╕рд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХे рдХрдордЬोрд░ рд╡рд░्рдЧों рдХो рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ी, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдХрд░ीрдм 1150 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХा рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡िрдд्рддीрдп рдмोрдЭ рднी рдЬुрдб़ рдЧрдпा। рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ рдорд╣िрд▓ा рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдпोрдЬрдиा рдкрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 15 рд╣рдЬाрд░ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХा рд╡्рдпрдп рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдЦрдЬाрдиे рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рджрдмाрд╡ рдбाрд▓рддा рд╣ै। рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рдЙрдарддा рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рдЗрди рдпोрдЬрдиाрдУं рдХी рдШोрд╖рдгा рдХे рд╕рдордп рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХी рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХी рдЧрдИ рдеी, рдпा рдлिрд░ рдпे рдлैрд╕рд▓े рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд▓ाрдн рдХे рд▓िрдП рд▓िрдП рдЧрдП?

рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдХुрд▓ рджेрдирджाрд░ी рдЕрдм 3.70 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХे рдкाрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЪुрдХी рд╣ै рдФрд░ рд╡рд░्рд╖ рдХे рдЕंрдд рддрдХ рдЗрд╕рдХे 4 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╣ै। рд╣рд░ рд╡рд░्рд╖ рд▓рдЧрднрдЧ 40 рд╣рдЬाрд░ рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХेрд╡рд▓ рдм्рдпाрдЬ рднुрдЧрддाрди рдоें рдЦрд░्рдЪ рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं—рдпाрдиी рдк्рд░рддिрджिрди 100 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ। рдРрд╕े рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕ंрд╕ाрдзрди рдЬुрдЯाрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХрдаिрди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдЪुрдиौрддी рд╕े рдиिрдкрдЯрдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдмрдв़ाрдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдХुрдЫ рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рд╣ैं। рд╕ंрдкрдд्рддि рдХрд░ рд╡рд╕ूрд▓ी рдХो рддेрдЬ рдХрд░рдиे рдФрд░ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдХрдИ рд╡िрднाрдЧों рдкрд░ рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рд╡ृрдж्рдзि рдХा рджрдмाрд╡ рдмрдиाрдиा рдпрд╣ рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдХрд░्рдЬ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд░рд╣рдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЕрдкрдиी рдЖрдп рдмрдв़ाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЗрди рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХे рдкрд░िрдгाрдо рд╕ाрдордиे рдЖрдиे рдоें рд╕рдордп рд▓рдЧेрдЧा।

рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЬрдоीрдиी рд╣рдХीрдХрдд рд╡िрдд्рддीрдп рдк्рд░рдмंрдзрди рдХी рдХрдордЬोрд░िрдпों рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рд╣ी рд╡ेрддрди рднुрдЧрддाрди рдоें рджेрд░ी, рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХाрд░्рдб рдпोрдЬрдиा рдХा рдЕрдЯрдХрдиा рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХाрд░्рдпों рдХा рдардк рдкрдб़рдиा рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рдмрдЬрдЯ рдк्рд░рдмंрдзрди рдоें рдЧंрднीрд░ рдЦाрдоिрдпां рдоौрдЬूрдж рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рднी рд╕ंрдХेрдд рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрд▓ुрднाрд╡рди рдпोрдЬрдиाрдУं рдиे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдбाрд▓ा рд╣ै।

рдкूрд░्рд╡ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдпрд╣ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдиा рдЖрд╕ाрди рд╣ै рдХि рдЙрд╕рдиे рдмिрдиा рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд░рдгрдиीрддि рдХे рдЦрд░्рдЪ рдмрдв़ाрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдЖрдЬ рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕ंрдХрдЯ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ рд░рд╣ा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрд╕рд▓ी рдЪुрдиौрддी рдЖрд░ोрдк-рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдк рд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़рдХрд░ рдаोрд╕ рдФрд░ рдЯिрдХाрдК рд╕рдоाрдзाрди рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдХेрд╡рд▓ рдХрд░्рдЬ рд▓ेрдХрд░ рдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рдЪрд▓ाрдиा рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рд╣ो рд╕рдХрддा।

рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХि рдХрд░्рдЬ рд▓ेрдиा рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдЧрд▓рдд рдирд╣ीं рд╣ै—рдпрджि рдЙрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЙрдд्рдкाрджрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрдП। рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдХрд░्рдЬ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдоुрдЦ्рдпрддः рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рд╡्рдпрдп, рдЬैрд╕े рдкेंрд╢рди рдФрд░ рд╕рдм्рд╕िрдбी, рдоें рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдФрд░ рдмрдб़े рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрдХрдЯ рдХो рдЬрди्рдо рджे рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि рдХрд░्рдЬ рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪे, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди рдЬैрд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд▓рдЧाрдпा рдЬाрдП, рдЬिрд╕рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЖрдп рдХ्рд╖рдорддा рдмрдв़े рдФрд░ рдХрд░्рдЬ рдХा рдмोрдЭ рдХрдо рд╣ो।

рдЕंрддрддः, рдкूрд░्рд╡ рдФрд░ рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдмीрдЪ рдХा рдЕंрддрд░ рдЖрд░ोрдкों рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдиीрддिрдпों рдХे рдаोрд╕ рдкрд░िрдгाрдоों рд╕े рддрдп рд╣ोрдЧा। рдЬрдирддा рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдШोрд╖рдгाрдУं рд╕े рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी, рдмрд▓्рдХि рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рд╢ाрд╕рди рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै। рдмрдв़рддा рдХрд░्рдЬ рдПрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЪेрддाрд╡рдиी рд╣ै—рдпрджि рд╕рдордп рд░рд╣рддे рд╕ंрддुрд▓िрдд рдФрд░ рджूрд░рджрд░्рд╢ी рдХрджрдо рдирд╣ीं рдЙрдаाрдП рдЧрдП, рддो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рдоें рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рдЪुрдиौрддी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рднрд░ोрд╕े рдХी рднी рдХрд╕ौрдЯी рд╣ै—рдЬрд╣ां рдЙрд╕े рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдХрд▓्рдпाрдг рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рд╕ाрдзрддे рд╣ुрдП рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕्рдеिрд░рддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी।


рдорд╣ाрди рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХी рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рдЕрджрдо्рдп рд╕ाрд╣рд╕ рдХे рдк्рд░рддीрдХ рдеे

            рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХा рдиाрдо рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХे рдЙрди рдорд╣ाрди рдпोрдж्рдзाрдУं рдоें рд╢ाрдоिрд▓

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рджिрди рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рднрдХ्рддि рдХे рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрдЧрдо рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣рдоाрд░े рд╕ाрдордиे рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рддिрдеि рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ाрдоाрди्рдп рджिрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдк्рд░ेрд░рдгा, рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдд्рдпाрдЧ рдХी рдЕрдорд░ рдЧाрдеाрдУं рдХो рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рд╕рдоेрдЯे рд╣ुрдП рд╣ै। рдПрдХ рдУрд░ рдЬрд╣ां рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдоें рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рджिрд╡рд╕ рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рднाрд░рдд рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдпрд╣ рджिрди рдорд╣ाрди рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ेрдиाрдиी рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХी рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рдЕрджрдо्рдп рд╕ाрд╣рд╕ рдХे рдХाрд░рдг рд╕्рд╡рд░्рдг рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдоें рдЕंрдХिрдд рд╣ै।

рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХा рдиाрдо рднाрд░рддीрдп рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдХे рдЙрди рдорд╣ाрди рдпोрдж्рдзाрдУं рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрдкрд░ीрдд рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рднी рдХрднी рд╣ाрд░ рдирд╣ीं рдоाрдиी। рдЙрдирдХा рдЬрди्рдо рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдЬрдЧрджीрд╢рдкुрд░ рдоें рдПрдХ рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рдЬрдоींрджाрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдпрдж्рдпрдкि рд╡े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд░ूрдк рд╕े рд╕рдоृрдж्рдз рдеे, рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рднीрддрд░ рджेрд╢рднрдХ्рддि рдФрд░ рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди рдХी рднाрд╡рдиा рдХрд╣ीं рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рдмрд▓ рдеी। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рдеा рдХि рдЬрдм 1857 рдоें 1857 рдХा рдк्рд░рдердо рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдк्рд░ाрд░ंрдн рд╣ुрдЖ, рддрдм рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмिрдиा рдХिрд╕ी рд╕ंрдХोрдЪ рдХे рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╢ाрд╕рди рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХा рдмिрдЧुрд▓ рдлूंрдХ рджिрдпा।

рдпрд╣ рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै рдХि рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЙрдирдХी рдЖрдпु рд▓рдЧрднрдЧ 80 рд╡рд░्рд╖ рдеी। рд╕ाрдоाрди्рдпрддः рдЗрд╕ рдЙрдо्рд░ рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рд╡िрд╢्рд░ाрдо рдХा рдЬीрд╡рди рдмिрддाрддा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдиे рдЕрдкрдиे рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдиेрддृрдд्рд╡ рдХ्рд╖рдорддा рд╕े рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рдХрд░ рджिрдпा рдХि рд╕рдЪ्рдЪे рдпोрдж्рдзा рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдЙрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХे рд╕ंрдХрд▓्рдк рд╕े рд╣ोрддी рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рди рдХेрд╡рд▓ рд╕्рд╡рдпं рдпुрдж्рдз рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि рдЕрдиेрдХ рд▓ोрдЧों рдХो рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рднी рдХिрдпा।

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 1858 рдХा рджिрди рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧौрд░рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ै। рдЗрд╕ी рджिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬрдЧрджीрд╢рдкुрд░ рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬों рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рд╡िрдЬрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдХिрд▓े рдкрд░ рдкुрдиः рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा। рдпрд╣ рд╡िрдЬрдп рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ैрди्рдп рд╕рдлрд▓рддा рдирд╣ीं рдеी, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднाрд░рддीрдпों рдХे рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди, рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдЕрдЯूрдЯ рднाрд╡рдиा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдмрди рдЧрдИ। рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиा рдиे рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдХि рд╡िрджेрд╢ी рд╕рдд्рддा рдХे рд╕ाрдордиे рднाрд░рддीрдп рдХрднी рдЭुрдХрдиे рд╡ाрд▓े рдирд╣ीं рд╣ैं।

рдЙрдирдХी рд╡ीрд░рддा рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рдШрдЯрдиा рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╣ै рдЬрдм рд╡े рдЧंрдЧा рдирджी рдкाрд░ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рдпुрдж्рдз рдХे рджौрд░ाрди рдЙрдирдХे рд╣ाрде рдоें рдЧोрд▓ी рд▓рдЧ рдЧрдИ рдеी рдФрд░ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдлैрд▓рдиे рдХा рдЦрддрд░ा рдмрдв़ рдЧрдпा рдеा। рдРрд╕ी рдХрдаिрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоें рднी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдзैрд░्рдп рдирд╣ीं рдЦोрдпा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдШाрдпрд▓ рд╣ाрде рдХो рд╕्рд╡рдпं рдХाрдЯрдХрд░ рдЧंрдЧा рдирджी рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा। рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рди рдХेрд╡рд▓ рдЙрдирдХे рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рд╕ाрд╣рд╕ рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рд╕े рдЕрдзिрдХ рджेрд╢ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджेрддे рдеे। рдЙрдирдХा рдпрд╣ рдд्рдпाрдЧ рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рджैрд╡ рдпाрдж рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рджूрд╕рд░ी рдУрд░, 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХो рд╣ी рдордиाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рджिрд╡рд╕ рднी рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рдХी рдХрдеा, рдЬिрд╕рдоें рд╡े рдПрдХ рднрдпंрдХрд░ рдб्рд░ैрдЧрди рдХा рд╡рдз рдХрд░рддे рд╣ैं, рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЖрдЦ्рдпाрди рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдмुрд░ाрдИ рдкрд░ рдЕрдЪ्рдЫाрдИ рдХी рд╡िрдЬрдп рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдЕрди्рдпाрдп рдФрд░ рдЕрдд्рдпाрдЪाрд░ рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдЦрдб़े рд╣ोрдиा рд╣ी рд╕рдЪ्рдЪी рдЖрд╕्рдеा рдХा рдкрд░िрдЪाрдпрдХ рд╣ै।

рдпрджि рд╣рдо рдЗрди рджोрдиों рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों—рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдФрд░ рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ—рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдЧрд╣рди рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░ें, рддो рд╣рдоें рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╕ंрджेрд╢ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рджोрдиों рдиे рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рд╕рдордп рдоें рд╕ाрд╣рд╕, рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рд╕рдд्рдп рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХिрдпा। рдПрдХ рдиे рджेрд╢ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдк्рд░ाрдгों рдХी рдмाрдЬी рд▓рдЧाрдИ, рддो рджूрд╕рд░े рдиे рдзрд░्рдо рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЕрдж्рднुрдд рд╕ाрд╣рд╕ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा।

рдЖрдЬ рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें, рдЬрдм рд╣рдо рдЕрдиेрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЪुрдиौрддिрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдРрд╕े рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рдХी рд╕्рдоृрддि рд╣рдоें рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै। рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХा рдЬीрд╡рди рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдХрдаिрди рд╕े рдХрдаिрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рднी рдзैрд░्рдп рдФрд░ рд╕ाрд╣рд╕ рдирд╣ीं рдЦोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╡рд╣ीं рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рдХी рдХрдеा рд╣рдоें рдпрд╣ рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддी рд╣ै рдХि рд╣рдоें рд╣рдоेрд╢ा рд╕рдд्рдп рдФрд░ рди्рдпाрдп рдХे рдкрдХ्рд╖ рдоें рдЦрдб़ा рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдЖрдд्рдордоंрдерди рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рднी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рд╕ोрдЪрдиे рдкрд░ рд╡िрд╡рд╢ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрдЬ, рдЕрдкрдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдпोрдЧрджाрди рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдХ्рдпा рд╣рдо рднी рдЙрди рдоूрд▓्рдпों рдХो рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рд▓िрдП рдЗрди рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рдиे рдЕрдкрдиा рд╕рд░्рд╡рд╕्рд╡ рди्рдпोрдЫाрд╡рд░ рдХрд░ рджिрдпा? рдпрджि рд╣рдо рдРрд╕ा рдХрд░ рдкाрддे рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдЙрдирдХे рдк्рд░рддि рд╣рдоाрд░ी рд╕рдЪ्рдЪी рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рд╣ोрдЧी।

рдЕрддः 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдмрд╣ुрдЖрдпाрдоी рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рди рдХेрд╡рд▓ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рд╕्рдоृрддिрдпों рдХो рд╕ंрдЬोрдП рд╣ुрдП рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╣рдоें рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╕рд╣ी рджिрд╢ा рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рднी рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ाрд╣рд╕, рдЖрд╕्рдеा, рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рджेрд╢рднрдХ्рддि рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╣ै, рдЬो рд╣рдоें рдПрдХ рдмेрд╣рддрд░ рдЗंрд╕ाрди рдФрд░ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рдиाрдЧрд░िрдХ рдмрдирдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

рдЕंрддрддः, рдпрд╣ рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рджो рдорд╣ाрди рдк्рд░ेрд░рдгाрдУं рдХा рд╕ंрдЧрдо рд╣ै—рдПрдХ рдУрд░ рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рдХी рдЕрдЯूрдЯ рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рд╕ाрд╣рд╕, рддो рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд╡ीрд░ рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рдХी рдЕрджрдо्рдп рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рджेрд╢рднрдХ्рддि। рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै рдХि рдЬीрд╡рди рдоें рдЪाрд╣े рдХैрд╕ी рднी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдХ्рдпों рди рдЖрдПँ, рдпрджि рд╣рдоाрд░े рднीрддрд░ рд╕ाрд╣рд╕, рд╕рдд्рдп рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХी рднाрд╡рдиा рд╣ै, рддो рд╣рдо рдХिрд╕ी рднी рдЪुрдиौрддी рдХो рдкाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд▓рдХ्рд╖्рдп рдХो рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоोрдХाрдоा рдкрд▓्рд▓ी рдХा рдоोрджрди рдЧाрдЫी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЗрди рджिрдиों рдЧрд╣рд░े рд╢ोрдХ рдоें

                                                рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд░ाрдЬрди рдХ्рд▓ेрдоेंрдЯ рд╕ाрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдаाрдИ рдЧрдИ рдоांрдЧें 

рдкрдЯрдиा рдорд╣ाрдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдоोрдХाрдоा рдкрд▓्рд▓ी рдХा рдоोрджрди рдЧाрдЫी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЗрди рджिрдиों рдЧрд╣рд░े рд╢ोрдХ рдФрд░ рдЖрдХ्рд░ोрд╢ рдХे рджौрд░ рд╕े рдЧुрдЬрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рд╡ाрд░्рдб рд╕ंрдЦ्рдпा 5 рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े 16 рд╡рд░्рд╖ीрдп рдЕंрд╢ु рдХुрдоाрд░ рдХी рдиिрд░्рдордо рд╣рдд्рдпा рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕рдоुрджाрдп рдХो рдЭрдХрдЭोрд░ рджिрдпा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी рдкрд░ рднी рдЧंрднीрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЦрдб़े рдХрд░ рджिрдП рд╣ैं। рдПрдХ рдоाрд╕ूрдо рдЫाрдд्рд░ рдХी рдЗрд╕ рджрд░्рджрдиाрдХ рдоौрдд рдиे рдкूрд░े рд╕рдоाрдЬ рдХो рд╕ोрдЪрдиे рдкрд░ рдордЬрдмूрд░ рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै рдХि рдЖрдЦिрд░ рд╣рдо рдХिрд╕ рджिрд╢ा рдоें рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं।

20 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХो рдЕंрд╢ु рдХुрдоाрд░ рдЕрдЪाрдирдХ рд▓ाрдкрддा рд╣ो рдЧрдП। рдПрдХ рд╕ाрдзाрд░рдг рджिрди рдХी рддрд░рд╣ рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдпрд╣ рджिрди рдЙрдирдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдХрднी рди рднूрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рджुःрд╕्рд╡рдк्рди рдмрди рдЧрдпा। рдЕंрд╢ु рдПрдХ рдЗंрдЯрд░рдоीрдбिрдПрдЯ рдХे рдЫाрдд्рд░ рдеे, рдЬिрдирдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд▓ेрдХрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдиे рдХрдИ рд╕рдкрдиे рд╕ंрдЬो рд░рдЦे рдеे। рд▓ेрдХिрди рдЙрдирдХे рдЕрдЪाрдирдХ рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЬाрдиे рд╕े рдкрд░िрд╡ाрд░ рдкрд░ рдоाрдиो рджुрдЦों рдХा рдкрд╣ाрдб़ рдЯूрдЯ рдкрдб़ा। рдЕрдЧрд▓े рд╣ी рджिрди рдЙрдирдХा рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлोрди рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдиा рдЗрд╕ рдЖрд╢ंрдХा рдХो рдФрд░ рдЧрд╣рд░ा рдХрд░ рдЧрдпा рдХि рдХुрдЫ рдЧंрднीрд░ рдЕрдирд╣ोрдиी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै।

23 рдоाрд░्рдЪ рдХो рдкрд░िрдЬрдиों рдиे рдоोрдХाрдоा рдеाрдиे рдоें рдЧुрдорд╢ुрджрдЧी рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдИ। рдпрд╣ рд╡рд╣ рдХ्рд╖рдг рдеा рдЬрдм рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рдЙрдо्рдоीрджें рдФрд░ рднрдп рджोрдиों рдЕрдкрдиे рдЪрд░рдо рдкрд░ рдеे। рд╣рд░ рдмीрддрддे рджिрди рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХी рдЪिंрддा рдмрдв़рддी рдЧрдИ, рд▓ेрдХिрди рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдардиे рд▓рдЧे। рдпрджि рд╢ुрд░ुрдЖрддी рджिрдиों рдоें рдЕрдзिрдХ рддрдд्рдкрд░рддा рджिрдЦाрдИ рдЬाрддी, рддो рд╢ाрдпрдж рд╣ाрд▓ाрдд рдХुрдЫ рдФрд░ рд╣ो рд╕рдХрддे рдеे।

рдоाрдорд▓े рдиे рдПрдХ рдирдпा рдоोрдб़ рддрдм рд▓िрдпा рдЬрдм 21 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рдХो рд╣рд░рдиौрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдПрдХ рдЕрдЬ्рдЮाрдд рдХिрд╢ोрд░ рдХा рд╢рд╡ рдоिрд▓рдиे рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕ाрдордиे рдЖрдИ। рджुрд░्рднाрдЧ्рдпрд╡рд╢, рдкрд╣рдЪाрди рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЙрд╕ рд╢рд╡ рдХा рдЕंрддिрдо рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдмाрдж рдоें рдЬрдм рддрд╕्рд╡ीрд░ों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдкुрд╖्рдЯि рд╣ुрдИ рдХि рд╡рд╣ рд╢рд╡ рдЕंрд╢ु рдХुрдоाрд░ рдХा рд╣ी рдеा, рддрдм рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рдФрд░ рднी рдЧंрднीрд░ рд╣ो рдЧрдИ। рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рдмिрдиा рдкрд╣рдЪाрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдП рдХिрд╕ी рд╢рд╡ рдХा рдЕंрддिрдо рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा। рдпрд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рдмाрдзा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдкीрдб़िрдд рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд▓िрдП рднी рдПрдХ рдЧрд╣рд░ा рдЖрдШाрдд рд╣ै।

рдкुрд▓िрд╕ рдЬांрдЪ рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрдП рддрде्рдп рдФрд░ рднी рднрдпाрд╡рд╣ рд╣ैं। рдХрдеिрдд рддौрд░ рдкрд░ рдк्рд░ेрдо рд╕ंрдмंрдз рдФрд░ рдЙрд╕рд╕े рдЙрдкрдЬे рд╡िрд╡ाрдж рдХो рдЗрд╕ рдЬрдШрди्рдп рдЕрдкрд░ाрдз рдХा рдХाрд░рдг рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЧिрд░рдл्рддाрд░ рдЖрд░ोрдкी—рд╕рд╡ेрд░ा рдХुрдоाрд░ рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдкिрддा рд╕ुрдмोрдз рдХुрдоाрд░ рдЙрд░्рдл рдХрд░ुрдгा рдкाрд╕рд╡ाрди—рдиे рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕंрд╢ु рдХो рд╕ुрдирд╕ाрди рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдмुрд▓ाрдХрд░ рдЙрд╕рдХी рд╣рдд्рдпा рдХी। рдЧрд▓ा рдШोंрдЯрдиा, рд╕िрд░ рдкрд░ рдлाрд╡рдб़े рд╕े рд╡ाрд░ рдХрд░рдиा рдФрд░ рдлिрд░ рдЧрд▓ा рдХाрдЯ рджेрдиा—рдпे рд╕рднी рд╡िрд╡рд░рдг рдЗрд╕ рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдХ्рд░ूрд░рддा рдФрд░ рдЕрдоाрдирд╡ीрдпрддा рдХो рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╢рд╡ рдХो рдмोрд░ी рдоें рднрд░рдХрд░ рдЦेрдд рдоें рдлेंрдХ рджेрдиा, рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рдЕрдкрд░ाрдзिрдпों рдоें рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиा рд╢ेрд╖ рдирд╣ीं рд░рд╣ी рдеी।

рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рдХрдИ рд╕्рддрд░ों рдкрд░ рдЧंрднीрд░ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдаाрддी рд╣ै। рдкрд╣рд▓ा, рдХ्рдпा рдкुрд▓िрд╕ рдиे рдЧुрдорд╢ुрджрдЧी рдХे рдоाрдорд▓े рдХो рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рд▓िрдпा? рджूрд╕рд░ा, рдХ्рдпा рдЕрдЬ्рдЮाрдд рд╢рд╡ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдХे рд▓िрдП рд╕рднी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХा рдкाрд▓рди рдХिрдпा рдЧрдпा? рддीрд╕рд░ा, рдХ्рдпा рд╕рдоाрдЬ рдоें рдмрдв़рддी рд╣िंрд╕ाрдд्рдордХ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддिрдпों рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं?

рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдШрдЯрдиा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╕рдоाрдЬ рдоें рдмрдв़рддी рдЕрд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдФрд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕ंрдмंрдзों рдоें рд╣िंрд╕ा рдХी рдЦрддрд░рдиाрдХ рдк्рд░рд╡ृрдд्рддि рдХा рдк्рд░рддीрдХ рднी рд╣ै। рдк्рд░ेрдо рд╕ंрдмंрдзों рдоें рд╡िрд╡ाрдж рд╣ोрдиा рдЕрд╕ाрдоाрди्рдп рдирд╣ीं рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдХा рд╕рдоाрдзाрди рд╣िंрд╕ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдХाрд▓рдиा рдЕрдд्рдпंрдд рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рд╣ै। рдпрд╣ рдоाрдирд╕िрдХрддा рд╕рдоाрдЬ рдХे рдиैрддिрдХ рдкрддрди рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддी рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╕ंрд╡ाрдж рдФрд░ рд╕рдордЭрджाрд░ी рдХी рдЬрдЧрд╣ рдк्рд░рддिрд╢ोрдз рдФрд░ рдХ्рд░ूрд░рддा рдиे рд▓े рд▓ी рд╣ै।

рдЕंрд╢ु рдХुрдоाрд░ рдХा рдкрд░िрд╡ाрд░, рдЬो рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै, рдЗрд╕ рд╕рдордп рдЧрд╣рд░े рд╢ोрдХ рдФрд░ рдЕрд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХी рднाрд╡рдиा рд╕े рдЧुрдЬрд░ рд░рд╣ा рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдФрд░ рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рджोрд╖िрдпों рдХो рд╕рдЦ्рдд рд╕рдЬा рджिрд▓ाрдП, рдмрд▓्рдХि рдкीрдб़िрдд рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕рд╣ाрд░ा рднी рдк्рд░рджाрди рдХрд░े। рди्рдпाрдп рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрд░ाрдзिрдпों рдХो рд╕рдЬा рджेрдиे рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдмрд▓्рдХि рдкीрдб़िрддों рдХो рд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рджेрдиे рдоें рднी рдиिрд╣िрдд рд╣ै।

рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд░ाрдЬрди рдХ्рд▓ेрдоेंрдЯ рд╕ाрд╣ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдаाрдИ рдЧрдИ рдоांрдЧें рдЗрд╕ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рдд्рд╡рд░िрдд рдЬांрдЪ, рджोрд╖िрдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдХрдаोрд░ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдФрд░ рдкीрдб़िрдд рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рд╣ै। рдпे рдоांрдЧें рдХिрд╕ी рднी рди्рдпाрдпрдкूрд░्рдг рд╕рдоाрдЬ рдХे рдоूрд▓ рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ैं। рдпрджि рдЗрди рдкрд░ рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдЕрдорд▓ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा, рддो рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ाрде рдЕрди्рдпाрдп рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा, рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХो рдХрдордЬोрд░ рдХрд░ेрдЧा।


рдпрд╣ рдоाрдорд▓ा рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдХрд╕ौрдЯी рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдХि рди्рдпाрдп рдоें рджेрд░ी рди рд╣ो, рдХ्рдпोंрдХि “рди्рдпाрдп рдоें рджेрд░ी, рди्рдпाрдп рд╕े рд╡ंрдЪिрдд рдХрд░рдиा” рдХे рд╕рдоाрди рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी, рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдРрд╕ी рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рдЕंрддрддः, рдЕंрд╢ु рдХुрдоाрд░ рдХी рдоृрдд्рдпु рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдд्рд░ाрд╕рджी рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдкूрд░े рд╕рдоाрдЬ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЪेрддाрд╡рдиी рд╣ै। рд╣рдоें рдпрд╣ рдЖрдд्рдордоंрдерди рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдХिрд╕ рджिрд╢ा рдоें рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं—рдХ्рдпा рд╣рдо рдПрдХ рдРрд╕े рд╕рдоाрдЬ рдХी рдУрд░ рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं рдЬрд╣ाँ рд╣िंрд╕ा рдФрд░ рдирдлрд░рдд рдХा рдмोрд▓рдмाрд▓ा рд╣ो, рдпा рдлिрд░ рд╣рдо рд╕ंрд╡ाрдж, рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेंрдЧे?

рдПрдХ рдоाрд╕ूрдо рдХी рдЬाрди рдЪрд▓ी рдЧрдИ। рдЕрдм рд╕рдордп рд╣ै рдХि рди्рдпाрдп рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡ाрджा рди рд░рд╣ рдЬाрдП, рдмрд▓्рдХि рд╣рдХीрдХрдд рдмрдиे। #JusticeForAnshu

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рджिрди рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдоें рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡

                          рдпрд╣ рддिрдеि рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдзрд░्рдо, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрдЧрдо рдХा рдк्рд░рддीрдХ

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рджिрди рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдоें рдПрдХ рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд░рдЦрддा рд╣ै। рдпрд╣ рддिрдеि рдЗрддिрд╣ाрд╕, рдзрд░्рдо, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрдЧрдо рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬो рд╕ाрд╣рд╕, рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рди्рдпाрдп рдХी рдЬीрдд рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рдХी рд╡ीрд░рддा рдФрд░ рдЙрдирдХी рдЕрдЯूрдЯ рдиिрд╖्рдаा рдЖрдЬ рднी рд▓ोрдЧों рдХो рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рддीрд╕рд░ी рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдПрдХ рд░ोрдорди рд╕ैрдиिрдХ рдеे, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдо рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рдмрд▓िрджाрди рдХрд░ рджिрдпा। рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 303 рдИрд╕्рд╡ी рдХो рдЙрдирдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ुрдИ рдеी। рдИрд╕ाрдИ рдкрд░ंрдкрд░ा рдоें рдЙрди्рд╣ें рдПрдХ рдорд╣ाрди рд╢рд╣ीрдж рдФрд░ рд╡ीрд░ рд╕ंрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрдирдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдХрдеा рдб्рд░ैрдЧрди рд╡рдз рдХी рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрдХ рднрдпंрдХрд░ рдЕрдЬрдЧрд░ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ рдЙрд╕े рдоाрд░ рдЧिрд░ाрдпा рдФрд░ рдПрдХ рд░ाрдЬ्рдп рдХो рд╡िрдиाрд╢ рд╕े рдмрдЪाрдпा। рдпрд╣ рдХрдеा рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдкौрд░ाрдгिрдХ рдХрд╣ाрдиी рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдЕрдЪ्рдЫाрдИ рдХी рдмुрд░ाрдИ рдкрд░ рд╡िрдЬрдп рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рднрдп рдФрд░ рдЕрди्рдпाрдп рдХे рд╕ाрдордиे рдЭुрдХрдиा рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП। рдХрдаिрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें рднी рд╕ाрд╣рд╕ рдФрд░ рд╕рдд्рдп рдХा рдоाрд░्рдЧ рдЕрдкрдиाрдиा рд╣ी рд╕рдЪ्рдЪी рд╡िрдЬрдп рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдпрд╣ рджिрди рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдиैрддिрдХ рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгाрдд्рдордХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднी рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рднाрд░рдд рдоें, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдХेрд░рд▓ рдоें рдпрд╣ рдкрд░्рд╡ рдмрдб़े рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХे рд╕ाрде рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХेрд░рд▓ рдоें рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдХाрдлी рдЕрдзिрдХ рд╣ै, рдФрд░ рд╡рд╣ां рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рдХे рдк्рд░рддि рдЧрд╣рд░ी рдЖрд╕्рдеा рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддी рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рдЪрд░्рдЪों рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднाрдПं рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ैं, рднрд╡्рдп рдЬुрд▓ूрд╕ рдиिрдХाрд▓े рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕рдоृрдж्рдзि рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं। рдХрдИ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдоेрд▓े рднी рд▓рдЧрддे рд╣ैं, рдЬрд╣ां рдзाрд░्рдоिрдХ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рднी рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рджिрди рд▓ोрдЧों рдХो рдПрдХрдЬुрдЯ рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╕ाрдоुрджाрдпिрдХ рднाрд╡рдиा рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХा рднी рдЕрд╡рд╕рд░ рдмрдирддा рд╣ै।

рджूрд╕рд░ी рдУрд░, рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдоें рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рдХो рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдд (Patron Saint) рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рд╡рд╣ां рдпрд╣ рджिрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЧौрд░рд╡ рдФрд░ рдкрд╣рдЪाрди рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиे рдШрд░ों рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдерд▓ों рдкрд░ рд╕ेंрдЯ рдЬॉрд░्рдЬ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд▓ाрд▓ рдХ्рд░ॉрд╕ рдз्рд╡рдЬ рдлрд╣рд░ाрддे рд╣ैं। рд╡िрднिрди्рди рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдФрд░ рдкрд░ेрдб рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЗрд╕ рджिрди рдХो рдмрдб़े рдзूрдордзाрдо рд╕े рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рдЗंрдЧ्рд▓ैंрдб рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдкрд╣рдЪाрди рдХो рднी рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै।

23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рднी рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдорд╣ाрди рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдиाрдЯрдХрдХाрд░ рд╡िрд▓िрдпрдо рд╢ेрдХ्рд╕рдкिрдпрд░ рдХी рдЬрдпंрддी рдФрд░ рдкुрдг्рдпрддिрдеि рджोрдиों рдЗрд╕ी рджिрди рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ैं। рд╢ेрдХ्рд╕рдкिрдпрд░ рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣ाрди рдиाрдЯрдХрдХाрд░ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЙрдирдХी рд░рдЪрдиाрдПं рдЬैрд╕े “рд░ोрдоिрдпो рдФрд░ рдЬूрд▓िрдпрдЯ”, “рд╣ैрдорд▓ेрдЯ” рдФрд░ “рдоैрдХрдмेрде” рдЖрдЬ рднी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЬрдЧрдд рдоें рдЕрдоूрд▓्рдп рдзрд░ोрд╣рд░ рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ैं। рдЙрдирдХे рд▓ेрдЦрди рдоें рдоाрдирд╡ рднाрд╡рдиाрдУं, рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं рдХा рдЕрдж्рднुрдд рдЪिрдд्рд░рдг рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рдЗрд╕ी рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдХे рдХाрд░рдг рдпूрдиेрд╕्рдХो рдиे 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рдкुрд╕्рддрдХ рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд▓ोрдЧों рдоें рдкрдв़рдиे рдХी рдЖрджрдд рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиा, рд▓ेрдЦрдХों рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рдиा рдФрд░ рдЬ्рдЮाрди рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭाрдиा рд╣ै। рджुрдиिрдпा рднрд░ рдоें рдЗрд╕ рджिрди рдкुрд╕्рддрдХ рдоेрд▓ों, рд╡ाрдЪрди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдФрд░ рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдЪрд░्рдЪाрдУं рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдпрд╣ рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдкुрд╕्рддрдХें рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрди рдХा рд╕्рд░ोрдд рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдоाрдЬ рдХो рджिрд╢ा рджेрдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо рднी рд╣ैं।

рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рднी 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рджिрди рд░рд╣ा рд╣ै। 1616 рдоें рдЗрд╕ी рджिрди рд╢ेрдХ्рд╕рдкिрдпрд░ рдХा рдиिрдзрди рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╕्рдкेрдиिрд╢ рд▓ेрдЦрдХ рдоिрдЧेрд▓ рджे рд╕рд░्рд╡ांрддेрд╕ рдХी рдоृрдд्рдпु рднी рдЗрд╕ी рд╕рдордп рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рджिрди рд╡िрд╢्рд╡ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рджो рдорд╣ाрди рд╣рд╕्рддिрдпों рдХी рд╕्рдоृрддि рд╕े рднी рдЬुрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै।

рдЖрдЬ рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рдоें, рдЬрдм рджुрдиिрдпा рд╡िрднिрди्рди рдЪुрдиौрддिрдпों рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣ी рд╣ै—рдЪाрд╣े рд╡рд╣ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЕрд╕рдоाрдирддा рд╣ो, рдиैрддिрдХ рд╕ंрдХрдЯ рд╣ो рдпा рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрдШрдЯрди—рдРрд╕े рдоें 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдЬैрд╕े рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдирдИ рджिрд╢ा рдФрд░ рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддे рд╣ैं। рд╕ंрдд рдЬॉрд░्рдЬ рдХा рдЬीрд╡рди рд╣рдоें рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдФрд░ рди्рдпाрдп рдХे рд▓िрдП рд╣рдоेрд╢ा рдЦрдб़ा рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЪाрд╣े рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпां рдХिрддрдиी рднी рдХрдаिрди рдХ्рдпों рди рд╣ों।

рд╕ाрде рд╣ी, рд╡िрд╢्рд╡ рдкुрд╕्рддрдХ рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕рдордЭाрддा рд╣ै рдХि рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╣ी рд╡рд╣ рд╢рдХ्рддि рд╣ै, рдЬो рд╕рдоाрдЬ рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдкрдв़рдиे рдХी рдЖрджрдд рди рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдХрд░рддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕े рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдиाрдЧрд░िрдХ рднी рдмрдиाрддी рд╣ै।

рдЕंрддрддः, 23 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рддिрдеि рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдПрдХ рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै—рд╕ाрд╣рд╕, рдЖрд╕्рдеा, рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рд╕ंрдЧрдо। рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдЕрдкрдиे рдЕрддीрдд рд╕े рд╕ीрдЦ рд▓ेрдиे, рдорд╣ाрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рд╕े рдк्рд░ेрд░рдгा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП, рдЗрд╕ рджिрди рдХी рдорд╣рдд्рддा рдХो рд╕рдордЭрдиा рдФрд░ рдЗрд╕े рд╕рдо्рдоाрдирдкूрд░्рд╡рдХ рдордиाрдиा рд╣рдо рд╕рднी рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмुрдзрд╡ाрд░, 22 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026

рдЕрдз्рдпाрдп: рд╕ेрд╡ा, рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдЬीрд╡рди — рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди

                                    рд╕ेрд╡ा, рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдЬीрд╡рди — рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди

рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдмेрддिрдпा рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЪुрд╣рдб़ी рдкрд▓्рд▓ी рдиे рдЕрдиेрдХ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рдХो рдЬрди्рдо рджिрдпा, рдкрд░ंрддु рдЙрдирдоें рд╕े рдХुрдЫ рд╣ी рдРрд╕े рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬिрдирдХी рдЬीрд╡рди-рдпाрдд्рд░ा рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд╕्рдоृрддिрдпों рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдк्рд░ेрд░рдгा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣рддी рд╣ै। рд╕ेрд░ाрдлीрди рдбेрд╡िрдб рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди, рдЬिрди्рд╣ें рд▓ोрдЧ рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдирддे рдеे, рдРрд╕े рд╣ी рдПрдХ рд╡िрд▓рдХ्рд╖рдг рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдеे। рдЙрдирдХा рдЬीрд╡рди рдХेрд╡рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдХी рдХрд╣ाрдиी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕рдоाрдЬ рд╕ेрд╡ा, рдзाрд░्рдоिрдХ рдЖрд╕्рдеा рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рд╕ंрд╡ेрджрдиाрдУं рд╕े рдмुрдиी рд╣ुрдИ рдПрдХ рдЧрд╣рди рдЬीрд╡рди-рдЧाрдеा рд╣ै।

9 рдЬूрди 1936 рдХो рдЬрди्рдоे рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди, рд╕्рд╡рд░्рдЧीрдп рдбेрд╡िрдб рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдХे рдкुрдд्рд░ рдеे। рдЙрдирдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рддीрди рднाрдИ рдеे—рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди, рдХे.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдФрд░ рдЬी.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди। рдЗрди рддीрдиों рдиे рдЕрдкрдиी рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे. рдЖрд░. рдЙрдЪ्рдЪ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЬीрд╡рди рдоें рд╣ी рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдХा рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдЖрдХाрд░ рд▓ेрдиे рд▓рдЧा рдеा। рд╡े рдХेрд╡рд▓ рдЕрдз्рдпрдпрдирд╢ीрд▓ рд╣ी рдирд╣ीं рдеे, рдмрд▓्рдХि рдЦेрд▓рдХूрдж рдоें рднी рд╕рдХ्рд░िрдп рд░рд╣рддे рдеे, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдХे рдк्рд░рддि рдЙрдирдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ुрдЭाрди рдеा।

рд╢िрдХ्рд╖ा рдкूрд░्рдг рдХрд░рдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдмेрд╣рддрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рддрд▓ाрд╢ рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрдЯрдиा рдХा рд░ुрдЦ рдХिрдпा। рдпрд╣ीं рд╕े рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рдирдпा рдЕрдз्рдпाрдп рдЖрд░ंрдн рд╣ुрдЖ। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкोрд╕्рдЯ рдПंрдб рдЯेрд▓ीрдЧ्рд░ाрдл рд╡िрднाрдЧ рдоें рдиौрдХрд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╢्рд░рдо, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рддрдеा рдИрдоाрдирджाрд░ी рдХे рдмрд▓ рдкрд░ рд╡рд░िрд╖्рда рд╕ेрдХ्рд╢рди рд╕ुрдкрд░рд╡ाрдЗрдЬрд░ рдХे рдкрдж рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪे। рдпрд╣ рдЙрдкрд▓рдм्рдзि рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдкрджोрди्рдирддि рдирд╣ीं рдеी, рдмрд▓्рдХि рдЙрдирдХे рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рдХाрд░्рдпрдиिрд╖्рдаा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдеी। рдиौрдХрд░ी рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡े рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕рд░ोрдХाрд░ों рд╕े рднी рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЬुрдб़े рд░рд╣े।

рдЙрдирдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рдмेрдиेрджिрдХ्рддा рди्рдпाрдЯ्рд░िрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдЖ। рдпрд╣ рджांрдкрдд्рдп рдЬीрд╡рди рдк्рд░ेрдо, рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдФрд░ рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдоूрд▓्рдпों рд╕े рдкрд░िрдкूрд░्рдг рдеा। рдЗрд╕ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдЪाрд░ рдкुрдд्рд░िрдпाँ рдФрд░ рддीрди рдкुрдд्рд░ों рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ, рдФрд░ рдЬीрд╡рди рдПрдХ рд╕ुрдЦрдж рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдоें рдЖрдЧे рдмрдв़рддा рд░рд╣ा। рдкрд░ंрддु рдЬीрд╡рди рд╕рджैрд╡ рд╕рд░рд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддा—рдЙрд╕рдоें рджुрдЦ рдФрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं।

рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рд╕рдмрд╕े рдЧрд╣рд░ा рдЖрдШाрдд рдЙрдирдХी рдкुрдд्рд░ी рдХिрд░рдг рдкीрдЯрд░ рдХी рдЕрд╕рдордп рдоृрдд्рдпु рдеी। рдХिрд░рдг, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдХुрд░्рдЬी рд╣ोрд▓ी рдлैрдоिрд▓ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рд╕े рдЬрдирд░рд▓ рдирд░्рд╕िंрдЧ рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдеी, рд╕्рд╡рдпं рдЙрд╕ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдк्рд░рд╕рд╡ рдХे рджौрд░ाрди рдЬрдЯिрд▓рддाрдУं рдХा рд╢िрдХाрд░ рд╣ो рдЧрдИं। рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд░рдХ्рддрд╕्рд░ाрд╡ рдХे рдХाрд░рдг рдЙрдирдХा рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा। рдпрд╣ рдШрдЯрдиा рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рдЬीрд╡рди-рддंрдд्рд░ рдХा рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдЯूрдЯрди рдеा। рдирд╡рдЬाрдд рд╢िрд╢ु рдХрд░рдг рдиे рдЕрдкрдиी рдоाँ рдХा рд╕्рдиेрд╣ рдХрднी рдорд╣рд╕ूрд╕ рдирд╣ीं рдХिрдпा, рдФрд░ рдЖрдЧे рдЪрд▓рдХрд░ рдкिрддा рдкीрдЯрд░ рдЬेрдо्рд╕ рдХा рднी рдиिрдзрди рд╣ो рдЧрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдпрд╣ рдд्рд░ाрд╕рджी рдФрд░ рдЧрд╣рд░ी рд╣ो рдЧрдИ।

рдЗрди рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдкीрдб़ाрдУं рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рдЯूрдЯрдиे рдирд╣ीं рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рджुрдЦों рдХो рд╕ेрд╡ा рдоें рдмрджрд▓ рджिрдпा। рд╡े рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рд╡ेрд▓рдлेрдпрд░ рдПрд╕ोрд╕िрдПрд╢рди рдХे рд╕рдХ्рд░िрдп рдХाрд░्рдпрдХाрд░िрдгी рд╕рджрд╕्рдп рд░рд╣े рдФрд░ рд╕ंрдд рд╡िрди्рд╕ेंрдЯ рдбी рдкौрд▓ рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी, рдкрдЯрдиा рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдХाрдЙंрд╕िрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЧрд░ीрдмों, рдмीрдоाрд░ों рдФрд░ рдЬрд░ूрд░рддрдоंрджों рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдоें рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा। рд╡े рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдирд╣ीं рдеे, рдмрд▓्рдХि рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЕрд░्рдеों рдоें рд╕ेрд╡ा рдХे рд╕िрдкाрд╣ी рдеे। рд╡े рд╕्рд╡рдпं рд▓ोрдЧों рдХे рдШрд░ों рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрддे, рдЙрдирдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рд╕ुрдирддे рдФрд░ рдпрдеाрд╕ंрднрд╡ рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддे।

рдЙрдирдХी рдЖрд╕्рдеा рдЕрдд्рдпंрдд рдЧрд╣рд░ी рдФрд░ рдЕрдЯूрдЯ рдеी। рд╡े рдк्рд░рддिрджिрди рдЪрд░्рдЪ рдоें рдоिрд╕्рд╕ा рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдоें рднाрдЧ рд▓ेрддे рдеे। рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдХрдаिрдиाрдЗрдпों рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЙрдирдХी рдпрд╣ рджिрдирдЪрд░्рдпा рдХрднी рдирд╣ीं рдЯूрдЯी। рдк्рд░ेрд░िрддों рдХी рд░ाрдиी рдИрд╢ рдоंрджिрд░ рддрдХ рд╡े рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдкрд╣ुँрдЪрддे рдеे, рдЬрд╣ाँ рдЙрдирдХा рдорди рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рдЖрд░ाрдзрдиा рдоें рд╕्рдеिрд░ рд░рд╣рддा рдеा। рдпрд╣ рдЙрдирдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рджृрдв़рддा рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХा рдЬीрд╡ंрдд рдк्рд░рдоाрдг рдеा।

рд╡рд░्рд╖ 2004 рдоें рдЙрдирдХे рд╣ृрджрдп рдоें рдкेрд╕рдоेрдХрд░ рд▓рдЧाрдпा рдЧрдпा, рдФрд░ 2016 рдоें рдкुрдиः рдПрдХ рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕े рдЙрди्рд╣ें рдЧुрдЬрд░рдиा рдкрдб़ा। рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЙрдирдХा рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЧिрд░рдиे рд▓рдЧा। рдЕंрддрддः 30 рдЬुрд▓ाрдИ 2016 рдХो рдЙрди्рд╣ोंрдиे 80 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рдЕंрддिрдо рд╕ांрд╕ рд▓ी। рдЙрдирдХा рдиिрдзрди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЕंрдд рдирд╣ीं рдеा, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдпुрдЧ рдХा рд╢ांрдд рдЕрд╡рд╕ाрди рдеा।

рдЙрдирдХे рдиिрдзрди рдХे рдмाрдж рдкूрд░े рдкрдЯрдиा рдФрд░ рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╢ोрдХ рдХी рд▓рд╣рд░ рдлैрд▓ рдЧрдИ। рдЕंрддिрдо рд╕рдордп рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рд╕ुрдиीрд▓ рдХुрдоाрд░ рдХे рдЖрд╡ाрд╕ рдкрд░ рдмिрддाрдпा। рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдо рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЙрдирдХा рдЕंрддिрдо рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рдЕрдд्рдпंрдд рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рд╕рдо्рдоाрди рдХे рд╕ाрде рдХिрдпा рдЧрдпा। рдХुрд░्рдЬी рдкрд▓्рд▓ी рдХे рдЪрд░्рдЪ рдоें рдЕंрддिрдо рдоिрд╕्рд╕ा рдкूрдЬा рд╕ंрдкрди्рди рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдлाрджрд░ рдЬॉрдирд╕рди рдиे рдХिрдпा।

рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдлाрджрд░ рдЖрд▓्рдл्рд░ेрдб рдЬॉрд░्рдЬ рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди, рдЬो рдЙрдирдХे рднрддीрдЬे рднी рдеे, рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ुрдП। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдк्рд░рд╡рдЪрди рдоें рдХрд╣ा рдХि рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдиे рдЬीрд╡рди рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рд▓рдб़ाрдИ рд▓рдб़ी рдФрд░ рдЕंрддрддः рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдХे рдЖрдЧे рд╕рдорд░्рдкрдг рдХрд░ рджिрдпा। рдЙрдирдХे рд╢рдм्рджों рдиे рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╕рднी рд▓ोрдЧों рдХे рд╣ृрджрдп рдХो рдЧрд╣рд░ाрдИ рд╕े рдЫू рд▓िрдпा।

рдЕंрддрддः рдЙрди्рд╣ें рдХुрд░्рдЬी рдХрдм्рд░िрд╕्рддाрди рдоें рдкूрд░े рд╕рдо्рдоाрди рдХे рд╕ाрде рджрдлрдиाрдпा рдЧрдпा। рдЙрд╕ рдХ्рд╖рдг рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдЖँрдЦें рдирдо рдеीं, рдФрд░ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдоें рдПрдХ рдЧрд╣рди рдоौрди рдЫा рдЧрдпा рдеा—рдПрдХ рдРрд╕ा рдоौрди рдЬिрд╕рдоें рд╕्рдоृрддिрдпाँ рдмोрд▓ рд░рд╣ी рдеीं।

рдПрд╕.рдбी. рд╕ेрд▓ेрд╕्рдЯीрди рдХा рдЬीрд╡рди рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै рдХि рдоाрдирд╡ рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдкрд╣рдЪाрди рдЙрд╕рдХे рдкрдж рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕рдХी рд╕ेрд╡ा, рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдиेрдХ рджुрдЦ рдЭेрд▓े, рдкрд░ंрддु рдХрднी рдЕрдкрдиे рдоूрд▓्рдпों рдХो рдирд╣ीं рдЫोрдб़ा। рд╡े рдЙрди рд╡िрд░рд▓ рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ों рдоें рд╕े рдеे, рдЬिрдирдХा рдЬीрд╡рди рд╕्рд╡рдпं рдПрдХ рдк्рд░ेрд░рдгा рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।

рдЖрдЬ рднी рдЙрдирдХा рд╕्рдорд░рдг рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдпाрдж рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕ рд╡िрдЪाрд░ рдХी рд╕्рдоृрддि рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╕ेрд╡ा рд╣ी рдзрд░्рдо рд╣ै, рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рд╣ी рдЬीрд╡рди рдХा рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдЕрд░्рде।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдкрд░ рдХрдм्рдЬा: 22 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдмрдиा рдЕрднिрд╖ेрдХ рдХा рджिрди

                    рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рд╕рдмрд╕े рдЪрдордХрддे рд╕िрддाрд░े рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ рд░рд╣े рд╣ैं

22 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рдХा рджिрди рдЗंрдбिрдпрди рдк्рд░ीрдоिрдпрд░ рд▓ीрдЧ (IPL 2026) рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдПрдХ рдЦाрд╕ рдоोрдб़ рдХी рддрд░рд╣ рджрд░्рдЬ рд╣ोрддा рджिрдЦ рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рдпुрд╡ा рднाрд░рддीрдп рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдХे рдиाрдо рд░рд╣ा, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рд╕े рди рд╕िрд░्рдл рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдордЬрдмूрдд рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рдЯूрд░्рдиाрдоेंрдЯ рдХी рд░рди-рд░ेрд╕ рдХो рднी рдирдпा рд░ोрдоांрдЪ рджे рджिрдпा। рдЬिрд╕ рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕, рдЖрдХ्рд░ाрдордХрддा рдФрд░ рдоैрдЪ рдХी рд╕рдордЭ рдХे рд╕ाрде рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкाрд░ी рдЦेрд▓ी, рдЙрд╕рдиे рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдХि рд╡рд╣ рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ंрднाрд╡рдиाрд╢ीрд▓ рдпुрд╡ा рдЦिрд▓ाрдб़ी рдирд╣ीं рд╣ैं, рдмрд▓्рдХि рдмрдб़े рдоंрдЪ рдкрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕्рдеाрдкिрдд рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ों рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं।

рд╡िрд╢्рд╡ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоें рдЕрдХ्рд╕рд░ рдпुрд╡ा рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдиिрд░ंрддрд░рддा рд╣ोрддी рд╣ै। рдХрдИ рдЦिрд▓ाрдб़ी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рдЪрдордХрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рджрдмाрд╡ рдмрдв़рдиे рдХे рд╕ाрде рдЙрдирдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдЧिрд░рдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै। рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдХे рдоाрдорд▓े рдоें рддрд╕्рд╡ीрд░ рдЗрд╕рдХे рд╡िрдкрд░ीрдд рдирдЬрд░ рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै। рдкिрдЫрд▓े рд╕ीрдЬ़рди рдоें рдЬिрди рд╕рд╡ाрд▓ों рдХे рдЬрд╡ाрдм рдвूंрдвे рдЬा рд░рд╣े рдеे, рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдмрд▓्рд▓े рд╕े рдЙрдирдХा рдаोрд╕ рдЬрд╡ाрдм рджिрдпा рд╣ै। рдЦाрд╕рдХрд░ рдЙрд╕ “рдЕрдзूрд░ी рдХрд╕рдХ” рдХा рдЬिрдХ्рд░ рдмाрд░-рдмाрд░ рдХिрдпा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рд╡िрд╢्рд╡ рдоंрдЪ рдкрд░ рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рди рдХрд░ рдкाрдиे рд╕े рдЬुрдб़ी рдеी। рдЖрдИрдкीрдПрд▓ 2026 рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрд╕ी рдХрд╕рдХ рдХो рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рд░рди-рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рдоें рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै।

22 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рддрдХ рдХे рдЖंрдХрдб़े рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рдЧрд╡ाрд╣ी рджेрддे рд╣ैं рдХि рд╕рдирд░ाрдЗрдЬрд░्рд╕ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдХी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рдЗрд╕ рд╕ीрдЬ़рди рдоें рдмेрд╣рдж рдордЬрдмूрдд рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ै। рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा 323 рд░рди рдмрдиाрдХрд░ рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдХी рджौрдб़ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЖрдЧे рд╣ैं। рдЙрдирдХे рдаीрдХ рдкीрдЫे рдЙрдирдХे рд╣ी рдЯीрдордоेрдЯ Heinrich Klaasen рд╣ैं, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे 320 рд░рди рдмрдиाрдП рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЯीрдо рдХी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рддाрдХрдд рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рд╢ीрд░्рд╖ рдХ्рд░рдо рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдордз्рдп рдХ्рд░рдо рддрдХ рд▓рдЧाрддाрд░ рд░рди рдмрди рд░рд╣े рд╣ैं।

рдЕрднिрд╖ेрдХ рдФрд░ рдХ्рд▓ाрд╕ेрди рдХी рдЬोрдб़ी рдЗрд╕ рд╕ीрдЬ़рди рдХी рд╕рдмрд╕े рдЦрддрд░рдиाрдХ рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рд╕ाрдЭेрджाрд░िрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рдоाрдиी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЬрд╣ां рдЕрднिрд╖ेрдХ рдкाрд╡рд░рдк्рд▓े рдоें рдЧेंрджрдмाрдЬ़ों рдкрд░ рджрдмाрд╡ рдмрдиाрдХрд░ рдоैрдЪ рдХी рджिрд╢ा рддрдп рдХрд░рддे рд╣ैं, рд╡рд╣ीं рдХ्рд▓ाрд╕ेрди рдордз्рдп рдФрд░ рдбेрде рдУрд╡рд░ों рдоें рддेрдЬ рд░рди рдмрдиाрдХрд░ рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рдЯीрдо рдХी рд░рдгрдиीрддि рдХो рддोрдб़ рджेрддे рд╣ैं। рджोрдиों рдХा рдпрд╣ рд╕ंрдпोрдЬрди рд╕рдирд░ाрдЗрдЬрд░्рд╕ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдХो рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рдЗрдХाрдИ рдоें рдмрджрд▓ рджेрддा рд╣ै।

рддीрд╕рд░े рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЧुрдЬрд░ाрдд рдЯाрдЗрдЯрди्рд╕ рдХे Shubman Gill 265 рд░рди рдХे рд╕ाрде рдоौрдЬूрдж рд╣ैं। рдЧिрд▓ рдХी рдЦाрд╕िрдпрдд рдЙрдирдХी рддрдХрдиीрдХ рдФрд░ рд╕ंрдпрдо рд╣ै। рд╡े рдЙрди рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ों рдоें рд╕े рд╣ैं рдЬो рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдоें рдЬोрдЦिрдо рдХрдо рд▓ेрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдПрдХ рдмाрд░ рдЬрдордиे рдХे рдмाрдж рд▓ंрдмी рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рдкाрд░ी рдЦेрд▓рддे рд╣ैं। рдЙрдирдХी рдиिрд░ंрддрд░рддा рдЯीрдо рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рдж рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै, рдЦाрд╕рдХрд░ рдРрд╕े рдоुрдХाрдмрд▓ों рдоें рдЬрд╣ां рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдкाрд░ी рдХो рд╕ंрднाрд▓рдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ोрддी рд╣ै।

рдЪौрдеे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд╡िрд░ाрдЯ рдХोрд╣рд▓ी 247 рд░рди рдХे рд╕ाрде рдмрдиे рд╣ुрдП рд╣ैं। рдХोрд╣рд▓ी рдХा рдиाрдо рдЗрд╕ рд╕ूрдЪी рдоें рд╣ोрдиा рдХोрдИ рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рдирд╣ीं рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдкिрдЫрд▓े рдПрдХ рджрд╢рдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕рдордп рд╕े рд╡े рдЖрдИрдкीрдПрд▓ рдХे рд╕рдмрд╕े рднрд░ोрд╕ेрдоंрдж рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдЕрдиुрднрд╡, рдлिрдЯрдиेрд╕ рдФрд░ рджрдмाрд╡ рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдЙрди्рд╣ें рдЖрдЬ рднी рдЦाрд╕ рдмрдиाрддी рд╣ै। рднрд▓े рд╣ी рдпुрд╡ा рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХी рдЖрдХ्рд░ाрдордХрддा рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рдХोрд╣рд▓ी рдХी рд╕्рдеिрд░рддा рдЕрднी рднी рдЯीрдо рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдордЬрдмूрдд рдЖрдзाрд░ рдмрдиी рд╣ुрдИ рд╣ै।

рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд░ॉрдпрд▓्рд╕ рдХे рдпुрд╡ा рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рд╡ैрднрд╡ рд╕ूрд░्рдпрд╡ंрд╢ी рднी 246 рд░рди рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕ рд░ेрд╕ рдХो рдФрд░ рд░ोрдоांрдЪрдХ рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं। рдЙрдирдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рддाрдХрдд рдиिрдбрд░рддा рдФрд░ рддेрдЬी рд╕े рд░рди рдмрдиाрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд╣ै। рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдоें рдЗрд╕ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рд░рди рдмрдиाрдиा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै рдХि рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХो рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдПрдХ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।

рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдХी рд░ेрд╕ рд╕िрд░्рдл рдЖंрдХрдб़ों рдХा рдЦेрд▓ рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдоाрдирд╕िрдХ рдордЬрдмूрддी, рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдврд▓рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдФрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХा рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рднी рд╣ोрддी рд╣ै। рд╣рд░ рдоैрдЪ рдХे рдмाрдж рдпрд╣ рдХैрдк рдХिрд╕ी рдирдП рдЦिрд▓ाрдб़ी рдХे рдкाрд╕ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै, рдФрд░ рдпрд╣ी рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдЗрд╕ рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддा рдХो рдФрд░ рд░ोрдоांрдЪрдХ рдмрдиाрддी рд╣ै।

рдЗрд╕ рд╕ीрдЬ़рди рдХी рдПрдХ рдЦाрд╕ рдмाрдд рдпрд╣ рднी рд╣ै рдХि рднाрд░рддीрдп рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХे рдмीрдЪ рд╕ीрдзी рдФрд░ рдХрдб़ी рдЯрдХ्рдХрд░ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै। рдПрдХ рдУрд░ рдЬрд╣ां рднाрд░рддीрдп рдпुрд╡ा рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рдЬैрд╕े рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдФрд░ рд╡ैрднрд╡ рд╕ूрд░्рдпрд╡ंрд╢ी рддेрдЬी рд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╡рд╣ीं рд╡िрджेрд╢ी рдФрд░ рдЕрдиुрднрд╡ी рдЦिрд▓ाрдб़ी рднी рдЕрдкрдиी рдкрдХрдб़ рдмрдиाрдП рд╣ुрдП рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕ंрддुрд▓рди IPL рдХो рдФрд░ рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзी рдмрдиाрддा рд╣ै।

рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдХी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ी рд╢ैрд▓ी рдЙрди्рд╣ें рдмाрдХी рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рд╕े рдЕрд▓рдЧ рдХрд░рддी рд╣ै। рд╡े рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╕े рд╣ी рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдЕрдкрдиाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдкाрд╡рд░рдк्рд▓े рдХा рдкूрд░ा рдлाрдпрджा рдЙрдаाрддे рд╣ैं। рдЙрдирдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рддाрдХрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡े рдХेрд╡рд▓ рд╣िрдЯिंрдЧ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдирд╣ीं рд░рд╣рддे, рдмрд▓्рдХि рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдб़рдиे рдкрд░ рд╕्рдЯ्рд░ाрдЗрдХ рд░ोрдЯेрд╢рди рдФрд░ рд╕рдордЭрджाрд░ी рд╕े рдЦेрд▓рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕ंрддुрд▓рди рдЙрди्рд╣ें рдПрдХ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рдмрдиाрддा рд╣ै।

рдЯीрдо рд░рдгрдиीрддि рдХे рд▓िрд╣ाрдЬ рд╕े рджेрдЦें рддो рд╕рдирд░ाрдЗрдЬрд░्рд╕ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж рдХा рдпрд╣ рдлॉрд░्рдоूрд▓ा рдХाрдлी рдк्рд░рднाрд╡ी рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै—рдПрдХ рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рдУрдкрдирд░ рдФрд░ рдПрдХ рд╕्рдеिрд░ рдордз्рдп рдХ्рд░рдо। рдпрд╣ рд╕ंрдпोрдЬрди рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рдЯीрдоों рдкрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рджрдмाрд╡ рдмрдиाрдП рд░рдЦрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЧेंрджрдмाрдЬ़ी рдпोрдЬрдиाрдПं рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं।

рдЖрдИрдкीрдПрд▓ рдХा рдпрд╣ рдЪрд░рдг рдЕрднी рдордз्рдп рдоें рднी рдирд╣ीं рдкрд╣ुंрдЪा рд╣ै, рдФрд░ рдЖрдЧे рдХा рд╕рдлрд░ рд▓ंрдмा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдХी рд░ेрд╕ рдоें рдЕрднी рдХрдИ рдЙрддाрд░-рдЪрдв़ाрд╡ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ेंрдЧे। рдПрдХ рдмрдб़ी рдкाрд░ी рдпा рдПрдХ рдЦрд░ाрдм рдоैрдЪ рдкूрд░ी рд╕ूрдЪी рдХो рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрд╣ी рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддा рдЗрд╕ рдЯूрд░्рдиाрдоेंрдЯ рдХो рджुрдиिрдпा рдХी рд╕рдмрд╕े рд░ोрдоांрдЪрдХ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд▓ीрдЧ рдмрдиाрддी рд╣ै।

рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдХे рд╕ाрдордиे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдЕрдкрдиी рдЗрд╕ рд▓рдп рдХो рдкूрд░े рд╕ीрдЬ़рди рдоें рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рд╣ोрдЧा। рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоें рдЕрдХ्рд╕рд░ рджेрдЦा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рд╢ुрд░ुрдЖрддी рдмрдв़рдд рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рд╡िрд░ोрдзी рдЯीрдоें рдЕрдм рдЙрдирдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╡िрд╢ेрд╖ рд░рдгрдиीрддि рдмрдиाрдПंрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдХрдаिрди рд╣ो рдЬाрдПрдЧी।

рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░, 22 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рддाрд░ीрдЦ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдРрд╕े рдоोрдб़ рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै рдЬрд╣ां рдПрдХ рдпुрд╡ा рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ़ рдиे рдЦुрдж рдХो рд╕ाрдмिрдд рдХрд░рдиे рдХी рджिрд╢ा рдоें рдордЬрдмूрдд рдХрджрдо рдмрдв़ाрдпा рд╣ै। рдСрд░ेंрдЬ рдХैрдк рдХी рдпрд╣ рджौрдб़ рдЕрднी рдЦрдд्рдо рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоें рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рд╕рдмрд╕े рдЪрдордХрддे рд╕िрддाрд░े рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...