ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 6 рджिрд╕ंрдмрд░ 2022

рднाрдЬрдкा рдХा рдкाрдЦंрдб рдоुंрд╣ рдоें рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рджिрд▓ рдоें рдордиुрд╡ाрдж

  

рдкрдЯрдиा.рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдиिрд░्рдоाрддा рдбॉрдХ्рдЯрд░ рднीрдорд░ाрд╡ рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХी рдЖрдЬ 66рд╡ीं рдкुрдг्рдпрддिрдеि рд╣ै. рдЖрдЬ рдкूрд░े рднाрд░рдд рджेрд╢ рдоें рдЙрдирдХी рдкुрдг्рдпрддिрдеि рдкрд░ рд▓ोрдЧ рдлूрд▓ рдФрд░ рдирдорди рдЕрд░्рдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा. рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рднाрд░рдд рдоें 6 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рдбॉ. рдмाрдмाрд╕ाрд╣ेрдм рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХी рдкुрдг्рдпрддिрдеि рдордиाрдИ рдЬाрддी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдорд╣ाрдкрд░िрдиिрд░्рд╡ाрдг рджिрд╡рд╕ рднी рдХрд╣рддे рд╣ैं. рдбॉ. рдмाрдмा рд╕ाрд╣ेрдм рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдиे рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдЧрд░ीрдм, рджрд▓िрдд, рдкिрдЫреЬे рд╡рд░्рдЧ рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдФрд░ рдЬाрддिрд╡ाрдж рдХो рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрд░्рдкिрдд рдХी рдеी рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрдирдХी рдкुрдг्рдпрддिрдеि рдХो рдорд╣ाрдкрд░िрдиिрд░्рд╡ाрдг рджिрд╡рд╕ рдХे рддौрд░ рдкрд░ рднी рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.

       рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЖрдЬ рдпрд╣ां рдкрдЯрдиा рдХे  рдбाрдХрдмंрдЧрд▓ा рдЪौрд░ाрд╣ा рдкрд░  ‘рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рдХा рдЕंрдмेрдбрдХрд░-рдк्рд░ेрдо  рдЭूрда, рдлрд░ेрдм, рдмрд╣ाрдиा  рд╣ै, рдордХрд╕рдж рд╕ंрд╡िрдзाрди, рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдХो рджрдлрдиाрдиा рд╣ै‘- рдЗрд╕ рдмैрдирд░ рддрд▓े рд╕्рдеिрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХा рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा.рдЗрд╕рдХा рдЖрдпोрдЬрди рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЬрди рдкрд╣рд▓ рдХी рдУрд░ рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рдЬिрд╕рдоें рдмреЬी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд▓ोрдЧ рдоौрдЬूрдж рдеे.

        рдоौрдХे рдкрд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рдирдХाрд░िрдпों рдиे рдЕрдкрдиे рд╣ाрдеों рдоें рдиाрд░ों рд▓िрдЦिрдд рддрдЦ्рддिрдпां рд▓िрдпे рд╣ुрдП рдеे.рдЙрд╕рдоें рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХी рдЖреЬ рдоें рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдЦрдд्рдо рдХрд░рдиे рдХी рд╕ाрдЬिрд╢ рдмंрдж рдХрд░ो, рднाрдЬрдкा рдХा рдкाрдЦंрдб рдоुंрд╣ рдоें рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рджिрд▓ рдоें рдордиुрд╡ाрдж, рднाрдЬрдкा рдХे рддीрди рдпाрд░ рдЭूрда, рдлрд░ेрдм, рдеैрд▓िрджाрд░, 2024,рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдЖрдПрдЧा рдЬुрдорд▓ों рдХा рдЬाрд▓ рдмिрдЫाрдпेрдЧा рд▓ोрдн рдоें рдлंрд╕рдиा рдирд╣ीं,рдЖрд░.рдПрд╕.рдПрд╕.рдПрдХ рдЦрддрд░рдиाрдХ рд╕ंрдШ, рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХा рд╕ंрдХрдЯ рд╣рд░рдг рдоंрдд्рд░ 365 рджिрди рдпрд╣ां рдкрд░ рдПрдХ рдеाрд▓ी рдмрдЬाрдПं, рдЬो рдзрд░्рдо рдЬрди्‍рдо рд╕े рдПрдХ рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдХो рдиीрдЪ рдмрдиाрдП рд░рдЦे рд╡рд╣ рдзрд░्рдо рдирд╣ीं рд╣ै рдЖрджि рд╕ाрдо्рдк्рд░рджाрдпिрдХ рдлाрд╕ीрд╡ाрдж рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХे рдХрдердиों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд▓िрдЦा рд╣ुрдЖ рдеा.

     рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै рдХि рднाрдЬрдкा рдФрд░ рдЖрд░.рдПрд╕. рдПрд╕. рдиे рдмाрдмрд░ी рдорд╕्рдЬिрдж рдХांрдб рдХो 6 рджिрд╕ंрдмрд░ 1992 рдХो рдЕंрдЬाрдо рджिрдпा рдеा. 6 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХी рддाрд░ीрдЦ рддрдп рдХрд░рдиे рдХे рдкीрдЫे рдЙрдирдХी рд╕ोрдЪी- рд╕рдордЭी рд╕ाрдЬिрд╢ рдеी рдХि рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рджрдмाрдиा рдФрд░ рдХрд▓ंрдХिрдд рдХрд░рдиा.рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рднाрдЬрдкा (рддрдм рдЬрдирд╕ंрдШ) рдФрд░ рдЖрд░. рдПрд╕. рдПрд╕. рдХे рд╡िрдЪाрд░ों рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे рд╕рдЦ्рдд рд╡िрд░ोрдзी рдеे.

   рдк्рд░рджрд░्рд╢рдирдХाрд░ी рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рдХे рдХрдердиों рдХी рдЬो рддрдЦ्рддिрдпां рд▓िрдП рд╣ुрдП рдеे рдЙрд╕рдоें рд╕ाрдл рд▓िрдЦा рдеा рдЖрд░. рдПрд╕. рдПрд╕. рдПрдХ рдЦ़рддрд░рдиाрдХ рд╕ंрдШ рд╣ै - рдЕंрдмेрдбрдХрд░ (14 рдордИ 1951 рд╕ंрд╕рдж), рдЖрд░. рдПрд╕. рдПрд╕. рдПрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпाрд╡ाрджी рд╕ंрдЧрдарди рд╣ै - рдЕंрдмेрдбрдХрд░ (рдПрд╕ рд╕ी рдлेрдбрд░ेрд╢рди, 1952 рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдШोрд╖рдгा рдкрдд्рд░), рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХों рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдкूрд░्рдг рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै - рдЕंрдмेрдбрдХрд░ (1 рдордИ 1947, рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕рднा) рдФрд░ рд╣िंрджू рд░ाрдЬ рдХो рд╣рд░ рдХीрдордд рдкрд░ рд░ोрдХा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдпрд╣ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрдиुрдкрдпुрдХ्рдд рд╣ै - рдЕंрдмेрдбрдХрд░ (рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡ांрдЧ्рдордп рдЦंрдб 15) рдФрд░ рдЬो рдзрд░्рдо рдЬрди्‍рдо рд╕े рдПрдХ рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдХो рдиीрдЪ рдмрдиाрдП рд░рдЦे рд╡рд╣ рдзрд░्рдо рдирд╣ीं рд╣ै - рдЕंрдмेрдбрдХрд░. рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХी рдЖреЬ рдоें рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдЦ़рдд्рдо рдХрд░рдиे рдХी рд╕ाреЫिрд╢ рдмंрдж рдХрд░ो,  2024 рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рд╕े рд╕ाрд╡рдзाрди, рднाрдЬрдкा рдХा рдкाрдЦंрдб рдоुंрд╣ рдоें рдЕंрдмेрдбрдХрд░ рджिрд▓ рдоें рдордиुрд╡ाрдж,  2024 рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рдЖрдПрдЧा рдЬुрдорд▓ों рдХा рдЬाрд▓ рдмिрдЫाрдпेрдЧा рд▓ोрдн рдоें рдлंрд╕рдиा рдирд╣ीं, рднाрдЬрдкा рдХे рддीрди рдпाрд░ рдЭूрда рдлрд░ेрдм рдеैрд▓िрджाрд░ рдЖрджि.

   рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ोрдЧों рдоें рдХंрдЪрди рдмाрд▓ा, рд╕ुрдзा рд╡рд░्рдЧीрдЬ, рдоाрд▓ा рджाрд╕ рдПрдбрд╡ोрдХेрдЯ, рд╕ुрдиीрддा рдХुрдоाрд░ी рд╕िрди्рд╣ा, рдЕрдлрдЬрд▓ рд╣ुрд╕ैрди,  рдЕрд╢ोрдХ рдХुрдоाрд░ рдПрдбрд╡ोрдХेрдЯ, рдЙрджрдпрди рд░ाрдп, рдордгिрд▓ाрд▓ рдПрдбрд╡ोрдХेрдЯ, рд╢ौрдХрдд рдЕрд▓ी , рдЛрд╖ि рдЖрдиंрдж, рдЬोрд╕  рдХे,  рдЕрдиूрдк рдХुрдоाрд░ рд╕िрди्рд╣ा, рдЕрд╣рдордж рдЗрдоाрдо, рд▓ाрд▓ рдмाрдмू рд░ाрдо,  рдЬूрдиो, рдЬाрд╣िрдж рдХрд░ीрдо , рдЕрд╢рд░рдлी рд╕рджा, рдЬोрд╕ рдХрд▓ाрдкुрд░ा, рдордирд╣рд░ рдХृрд╖्рдг рдЕрддुрд▓ рдФрд░ рд╕рдд्рдп рдиाрд░ाрдпрдг рдорджрди, рд╕ंрдпोрдЬрдХ рдеे.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдП рдЬाрдиे рдкрд░ реЩुрд╢ी

 

рдкрдЯрдиा.рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХाрдоिрдЯी рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддाрдУं рдиे рдЖрдЬ рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдмैрдардХ рдХрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╕ंрд╕рджीрдп рджрд▓ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рд░ीрдорддी рд╕ोрдиिрдпा рдЧाँрдзी, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рд░ी рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦрд░рдЧे рдФрд░ рд╢्рд░ी рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧाँрдзी рдХो рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рдПрд╡ं рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднा рд╕ांрд╕рдж рдбॉ. рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдХो рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдП рдЬाрдиे рдкрд░ реЩुрд╢ी рдЬाрд╣िрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмрдзाрдИ рджिрдпा рд╣ै.

        рд╡рдХ्рддाрдУं рдиे рдХрд╣ा рдХि рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЖрд▓ा рдХрдоाрди рдХा рдпрд╣ рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдлैрд╕рд▓ा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХि рддреШрджीрд░ рдПрд╡ं рддрд╢्рд╡ीрд░ рджोрдиों рдмрджрд▓ рдЬाрдпेрдЧी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХा 28 рджिрд╕рдо्рдмрд░ 22 рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиेрд╡ाрд▓े рднाрд░рдд рдЬोреЬो рдпाрдд्рд░ा рддрдеा 26 рдЬрдирд╡рд░ी 23 рд╕े ‘рд╣ाрде рд╕े рд╣ाрде рдЬोреЬेंрдЧे’ рдЕрднिрдпाрди рд╕рдлрд▓рддा рдХा рдПрдХ рдирдпा рдЖрдпाрдо рдЬोреЬेрдЧा.

       


рдмрдзाрдИ рджेрдиे рд╡ाрд▓ों рдоें рдк्рд░рдоुрдЦ рд░ूрдк рд╕े рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рд░ाрдЬ рдХुрдоाрд░ рд░ाрдЬрди, рдк्рд░рднाрдд рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдм्рд░рдЬेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдирди, рдЕрд╕िрдд рдиाрде рддिрд╡ाрд░ी, рдЕрднрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣ рд╕ाрд░्рдЬрди, рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╢्рд░ीрд╡ाрд╕्рддрд╡, рдЕрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣ рдЯुрди्рдиू, рдк्рд░ो. рдЙрдоा рдХाрди्рдд рд╕िंрд╣, рдкрдк्рдкू рдд्рд░िрд╡ेрджी, рдЗрд░рд╢ाрдж рд╣ुрд╕ैрди, рд╕ुрдзीрд░ рд╢рд░्рдоा ,рд╕ुрд░ेрд╢ рд╢рд░्рдоा рдиीрд░рдЬ, рд╕ुрди्рджрд░ рд╕рд╣рдиी,рд╕िрд╕िрд▓ рд╕ाрд╣ рдЖрджि рд╣ैं.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдорд░्рдж рдирд╣ीं рдмрдЪे рд╣ैं рдХ्рдпा ?

 рдорд░्рдж рдирд╣ीं рдмрдЪे рд╣ैं рдХ्рдпा, рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЯिрдХрдЯ рджिрдП рдЬाрдиे рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрд╣рдорджाрдмाрдж рдХी рдЬाрдоा рдорд╕्рдЬिрдж рдХे рд╢ाрд╣ी рдЗрдоाрдо рд╢рдм्рдмीрд░ рдЕрд╣рдордж рдХे рдРрд╕े рд╡िрд╡ाрджिрдд рдмрдпाрди рдкрд░ рдмрдЦेрдб़ा рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоुрд╕्рд▓िрдоों рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдоें рдЗрд╕े рдиाрдЬाрдпрдЬ рдмрддाрдпा рд╣ै.......

рдкрдЯрдиा.рдРрдкрд╡ा рдиे рдЕрд╣рдорджाрдмाрдж рдХे рд╢ाрд╣ी рдЗрдоाрдо рд╢рдм्рдмीрд░ рдЕрд╣рдордж рд╕िрдж्рдзрдХी рдХे рдЙрд╕ рдмрдпाрди рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХिрдпा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЯिрдХрдЯ рдирд╣ीं рджिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдпрд╣ рдзрд░्рдо рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рд╣ै.

      рдРрдкрд╡ा рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдоीрдиा рддिрд╡ाрд░ी рдФрд░ рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбा.рдлрд░рд╣рдд рдмाрдиो рдиे рдХрд╣ा рдХि рдРрдкрд╡ा рдХी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдоाрди्рдпрддा рд╣ै рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬीрд╡рди рд╣ो рдпा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░, рд╣рд░ рдзрд░्рдо-рд╕рдоुрджाрдп рдХी рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╣िрд╕्рд╕ेрджाрд░ी рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдмреЭрдиी рдЪाрд╣िрдП,рдмрд░ाрдмрд░ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП. рдЖрдЬ рдоुрд╕्рд▓िрдо рдорд╣िрд▓ाрдУं рдиे рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рдХрдИ рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рдирдоाрдЬ рдкреЭрдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рднी рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै рдФрд░ рдХрдИ рджेрд╢ों рдоें рд╡े рдЙрдЪ्рдЪ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрджों рдкрд░ рдХाрдмिрдЬ рд╣ैं.

       рднाрд░рдд  рдоें рддो рд╢िрдХ्рд╖ा, рд░ाрдЬрдиीрддि, рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рд╕рдоाрдЬ рд╕ेрд╡ा рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдЬाрджी рдХे рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рдоुрд╕्рд▓िрдо рдорд╣िрд▓ाрдПं рд╕рдХ्рд░िрдп рд░рд╣ी рд╣ैं, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдоाрдЬ рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХिрдпा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдирдХा рд╕рдо्рдоाрди  рд░рд╣ा рд╣ै.

19рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдЕрдЧрд░ рдлाрддिрдоा рд╢ेрдЦ рдФрд░  рд╣рдЬрд░рдд рдорд╣рд▓ рдЬैрд╕ी рдорд╣िрд▓ाрдПं рд░рд╣ीं рддो 20 рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдЧांрдзी рдЬी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЖрдЬाрджी рдХी рд▓реЬाрдИ рдоें рдХрдИ рдоुрд╕्рд▓िрдо рдорд╣िрд▓ाрдПं рд╢ाрдоिрд▓ рдеीं. рдЖрдЬाрдж рднाрд░рдд рдоें рдЕрд╕рдо рдФрд░ рдЬрдо्рдоू рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें рдорд╣िрд▓ा рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд░рд╣ рдЪुрдХी рд╣ैं рдФрд░ рд╕ांрд╕рдж, рд╡िрдзाрдпрдХ, рдкंрдЪाрдпрдд рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рдоुрд╕्рд▓िрдо рдорд╣िрд▓ाрдПं рд░рд╣ी рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдЬ рднी рд╣ैं. рдЗрд╕े рдХिрд╕ी рдиे рдЖрдЬ рддрдХ рдзрд░्рдо рд╡िрд░ुрдж्рдз рдирд╣ीं рдоाрдиा рд╣ै.

      рд╢ाрд╣ी рдЗрдоाрдо рд╢ाрдпрдж рдпрд╣ рднी рднूрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рд╕ीрдПрдП рд╡िрд░ोрдзी рдЖंрджोрд▓рди рднी рдЗрди рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдмрд▓ рдкрд░ рд╣ी рдЪрд▓ा рдФрд░ рдХрдИ рдпुрд╡ा рдорд╣िрд▓ाрдПं рдЬेрд▓ рдЧрдИं. рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдоुрд╕्рд▓िрдо рдорд╣िрд▓ाрдПं рд╣рд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖрдЧे рдмреЭ рд░рд╣ी рд╣ैं. рдЖрдЬ рд╣िंрджू, рдоुрд╕्рд▓िрдо, рд╕िрдЦ, рдИрд╕ाрдИ рд╕рднी  рдзрд░्рдо рдХी рдорд╣िрд▓ाрдПं рдоिрд▓рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХे рд▓िрдП рдФрд░ рдорд╣ंрдЧाрдИ, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं. рдЗрдоाрдо рд╕ाрд╣рдм рдЪाрд╣рдХрд░ рднी рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рдЪрдХ्рдХे рдХो рдкीрдЫे рдирд╣ीं рд▓े рдЬा рд╕рдХрддे. рдЗрд╕рд▓िрдП рд╢ाрд╣ी рдЗрдоाрдо рдХो рдЕрдкрдиा рдпрд╣ рд╡рдХ्рддрд╡्рдп рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиा рдЪाрд╣िрдП.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдиे рд▓ाрд▓ू рддрдеा рдЙрди्рд╣ें рдХिрдбрдиी рдбोрдиेрдЯ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдирдХी рдмेрдЯी рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдпा рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрддाрдпा

 рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд╕िंрдЧाрдкुрд░.рдЖрдо рд╕े рдЦाрд╕ рд▓ोрдЧों рдХी рдиिрдЧाрд╣े рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдоें рдЯिрдХी рдеी.рд╕ोрдорд╡ाрд░ 5 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рд░ाрдЬрдж рд╕ुрдк्рд░ीрдоो рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХा рдЯ्рд░ांрд╕рдк्рд▓ांрдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा.рдЙрдирдХा рдСрдкрд░ेрд╢рди рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдлрд▓ рд░рд╣ा рдФрд░ рдЕंрддिрдо рд╕рдоाрдЪाрд░ рдоिрд▓рдиे рддрдХ рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдиे рд▓ाрд▓ू рддрдеा рдЙрди्рд╣ें рдХिрдбрдиी рдбोрдиेрдЯ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЙрдирдХी рдмेрдЯी рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдпा рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрддाрдпा рд╣ै. рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рджोрдиों рдХो рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдЧрд╣рди рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдХрдХ्рд╖ рдоें рдбॉрдХ्рдЯрд░ों рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдоें рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ै. рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдХे рдоाрдЙंрдЯ рдПрд▓िрдЬाрдмेрде рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рд▓ाрд▓ू рдХा рдХिрдбрдиी рдЯ्рд░ांрд╕рдк्рд▓ांрдЯ рд╣ुрдЖ. рдЗрд╕ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдмीрдЬेрдкी рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕ांрд╕рдж рдЖрд░рдХे рд╕िрди्рд╣ा, рдЕрдорд░ рд╕िंрд╣ рдФрд░ рдЕрднिрдиेрддा рд░рдЬрдиीрдХांрдд рдХी рдХिрдбрдиी рдмрджрд▓ी рдЧрдИ рдеीं.

       

рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдЖрд░рдЬेрдбी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд▓ाрд▓ू рдпाрджрд╡ рдХी рдХिрдбрдиी рдХा рдЯ्рд░ांрд╕рдк्рд▓ांрдЯ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै. рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдХे рдоाрдЙंрдЯ рдПрд▓िрдЬाрдмेрде рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдоें рдмेрдЯी рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдп рдиे рдЙрдирдХो рдЕрдкрдиी рдПрдХ рдХिрдбрдиी рдбोрдиेрдЯ рдХी. рдЕрдм рд▓ाрд▓ू рдпाрджрд╡ рдХा рдПрдХ рд╡ीрдбिрдпो рдЖрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣ाрде рд╣िрд▓ाрдХрд░ рдЖрд▓ рдЗрдЬ рд╡ेрд▓ рдХे рд╕ंрдХेрдд рджिрдпे рд╣ैं.

      рдмрддा рджें рдХि 1 рдЬूрди 1973 рдХो рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдиे рд░ाрдмреЬी рджेрд╡ी рд╕े рдЕрдкрдиे рдоाрддा-рдкिрддा рдж्рд╡ाрд░ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдПрдХ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рд╢ाрджी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдИ рдеी. рд▓ाрд▓ू рдпाрджрд╡ рдиौ рдмрдЪ्рдЪों, рджो рдмेрдЯे рдФрд░ рд╕ाрдд рдмेрдЯिрдпों рдХा рдкिрддा рд╣ैं. рдмреЬे рдмेрдЯे рдмिрд╣ाрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рд╡рди рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдПрд╡ं рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоंрдд्рд░ी


рддेрдЬрдк्рд░рддाрдк рдпाрджрд╡  , рдЫोрдЯे рдмेрдЯे, рдкूрд░्рд╡ рдХ्рд░िрдХेрдЯрд░, рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी, рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рд╕ांрд╕рдж рдоीрд╕ा рднाрд░рддी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдмेрдЯी рдиे рдПрдХ рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░ рд╢ैрд▓ेрд╢ рдХुрдоाрд░ рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░ рд▓ी, рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдп, рджूрд╕рд░ी рдмेрдЯी, рд░ाрд╡ рд╕рдорд░ेрд╢ рд╕िंрд╣, рдПрд╕рдЖрд░рд╕ी рджिрд▓्рд▓ी рд╕े рдПрдХ рдЕрдоेрд░िрдХा рд╕्рдеिрдд рд╡ाрдгिрдЬ्рдп рд╕्рдиाрддрдХ, рдФрд░ंрдЧाрдмाрдж рдЬिрд▓े рдХे рджाрдЙрджрдирдЧрд░ рдиिрд╡ाрд╕ी рд░ाрд╡ рд░рдгрд╡िрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдХे рдмेрдЯे рд╕े рдордИ 2002 рдоें рд╢ाрджी рдХрд░ рд▓ीрдЪंрджा рд╕िंрд╣, рддीрд╕рд░ी рдмेрдЯी, рд╡िрдХ्рд░рдо рд╕िंрд╣ рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░ рд▓ी, рдФрд░ 2006 рдоें рдЗंрдбिрдпрди рдПрдпрд░рд▓ाрдЗंрд╕ рдХे рд╕ाрде рдкाрдпрд▓рдЯрд░ाрдЧिрдиी рдпाрджрд╡, рдЪौрдеी рдмेрдЯी, рд░ाрд╣ुрд▓ рдпाрджрд╡ рд╕े рд╢ाрджी, рдЬिрддेंрдж्рд░ рдпाрджрд╡ рдХे рдмेрдЯे, рдЧाрдЬिрдпाрдмाрдж рд╕े рд╕ांрд╕рдж рд╡िрдзाрдпрдХ, рдЬो рдЕрдм рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╣ैं,рд╣ेрдоा рдпाрджрд╡, рдкांрдЪрд╡ीं рдмेрдЯी, рд╡िрдиीрдд рдпाрджрд╡ рд╕े рд╢ाрджी рдХी, рдПрдХ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдЕрдиुрд╖्рдХा рд░ाрд╡, рдЫрдаे рдмेрдЯी, рдЪिрд░ंрдЬीрд╡ рд░ाрд╡, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╡ рдЕрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡, рд╣рд░िрдпाрдгा рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдХुрдЫ рд╕рдордп рдКрд░्рдЬा рдоंрдд्рд░ी рдХे рдмेрдЯे рд╕े рд╢ाрджी рдХी, рд░ाрдЬрд▓рдХ्рд╖्рдоी рд╕िंрд╣, рд╕рдмрд╕े рдЫोрдЯी рдмेрдЯी, рдоैрдирдкुрд░ी рдФрд░ рдоुрд▓ाрдпрдо рд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡ рдХे рднрд╡्рдп рднрддीрдЬे рд╕े рддेрдЬ рдк्рд░рддाрдк рд╕िंрд╣ рдпाрджрд╡, рд╕ांрд╕рдж рд╕े рд╢ाрджी рдХी рд╣ैं.

рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рд╕ांрд╕рдж рдоीрд╕ा рднाрд░рддी рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЖрдИрд╕ीрдпू рдоें рдкाрдкा рд╕े рдХुрдЫ рджेрд░ рдХे рд▓िрдП рдоिрд▓рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдоिрд▓ी. рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рд╕рднी рдкाрдкा рдФрд░ рд░ोрд╣िрдгी рдХी рдХुрд╢рд▓рддा рдХे рд▓िрдП рдЪिंрддिрдд рдеे, рдЗрд╕рд▓िрдП рдСрдкрд░ेрд╢рди рдХे рдмाрдж рдкाрдкा рд╕े рдоिрд▓рдиा рдмрд╣ुрдд рд╣ी рднाрд╡ुрдХ рдХрд░рдиेрд╡ाрд▓ा рдкрд▓ рдеा.рдкाрдкा рдиे рд░ोрд╣िрдгी рдХे рдХुрд╢рд▓рддा рдХे рдмाрд░े рдоें рдкूрдЫा. рдлिрд░ рдзीрд░े рдзीрд░े рдмोрд▓рддे рд╣ुрдП рдкुрд░ाрдиी рдмाрддें рдпाрдж рдХрд░рдиे рд▓рдЧे.

    рд╡рди рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдПрд╡ं рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоंрдд्рд░ी рддेрдЬрдк्рд░рддाрдк рдпाрджрд╡ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдоेрд░े рдкिрддा рд╢्рд░ी рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдЬी рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХाрдордиा рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЖрдЬ рдкрдЯрдиा рд╕्рдеिрдд рдЕрдкрдиे рдЖрд╡ाрд╕ рдкрд░ рдорд╣ाрдоृрдд्рдпुंрдЬрдп рдПрд╡ं рд░ुрдж्рд░ाрднिрд╖ेрдХ рдкूрдЬा рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा.

    рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдкाрдкा рдХा рдХिрдбрдиी рдЯ्рд░ांрд╕рдк्рд▓ांрдЯ рдСрдкрд░ेрд╢рди рд╕рдлрд▓рддाрдкूрд░्рд╡рдХ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ें рдСрдкрд░ेрд╢рди рдеिрдпेрдЯрд░ рд╕े рдЖрдИрд╕ीрдпू рдоें рд╢िрдл्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा.рдбोрдирд░ рдмреЬी рдмрд╣рди рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдп рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬी рджोрдиों рд╕्рд╡рд╕्рде рд╣ै. рдЖрдкрдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдУं рдФрд░ рджुрдЖрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕ाрдзुрд╡ाрдж.

     

рд░ाрдЬрдж рд╕ुрдк्рд░ीрдоो рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХा рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдоें рдХिрдбрдиी рдЯ्рд░ांрд╕рдк्рд▓ांрдЯ  рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдмेрдЯी рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдп рдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХो рдХिрдбрдиी рджाрди рдХिрдпा рд╣ै. рд░ाрдЬрдж рдХे рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬрдЧрджाрдиंрдж рд╕िंрд╣ рдиे рд▓ाрд▓ू рдпाрджрд╡ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХी рдХाрдордиा рдХी рд╣ै. рдХрд╣ा рдХि рд▓ाрд▓ू рдЬी рдХे рд╕ाрде рдХрд░ोреЬो рд▓ोрдЧ рд╣ैं. рд╡े рд╕рдХुрд╢рд▓ рд▓ौрдЯेंрдЧे.рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓ (рд░ाрдЬрдж) рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдХे рдордиाрдиे рдХे рдмाрдж рдмрддा рджें рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬрдЧрджाрдиंрдж рд╕िंрд╣ рдк्рд░рджेрд╢ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдкрд╣ुंрдЪे.рдПрдХ рдирд╣ीं рдкूрд░े  рдХрд░ीрдм рджो рдорд╣ीрдиे рдХे рдмाрдж рдк्рд░рджेрд╢ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдкрд╣ुंрдЪे. рд░ाрдЬрдж рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рдФрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡ рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕िंрд╣ рдХो рдЕрдкрдиी рдЧाреЬी рд╕े рд▓ेрдХрд░ рджोрдкрд╣рд░ рдХे рдмाрдж рдк्рд░рджेрд╢ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдкрд╣ुंрдЪे. рд╕िंрд╣ рдиे рдк्рд░рджेрд╢ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдкрд╣ुंрдЪрдиे рдХे рдмाрдж рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХा рдкाрда рднी рдкреЭाрдпा.рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рд╣ाрд▓ांрдХि рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХिрд╕ी рднी рдкрдд्рд░рдХाрд░ों рд╕े рдмाрдд рдирд╣ीं рдХी. рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╣ै рдХि рд╕िंрд╣ рд╕िंрдЧाрдкुрд░ рдЬाрдиे рдХे рдкूрд░्рд╡ рд░ाрдЬрдж рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕े рдоिрд▓рдиे рджिрд▓्рд▓ी рдкрд╣ुंрдЪे рдеे. рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдиे рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рджेрд╢ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдкрд░ рдмрдиे рд░рд╣рдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрдЬी рдХрд░ рд▓िрдпा.рдЧौрд░рддрд▓рдм рд╣ै рдХि рд╕िंрд╣ рдкिрдЫрд▓े рджो рдорд╣ीрдиे рд╕े рдкाрд░्рдЯी рд╕े рдиाрд░ाрдЬ рдмрддाрдП рдЧрдП. рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдк्рд░рджेрд╢ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдЖрдиा рднी рдЫोреЬ рджिрдпा рдеा.рдкाрд░्рдЯी рдиे рд╣ाрд▓ांрдХि рдЙрдирдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЦрд░ाрдм рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рдмрддाрдИ рдеी. рдпрд╣ी рдирд╣ीं, рдкाрд░्рдЯी рдХी рдХाрд░्рдпрд╕рдоिрддि рдХी рдмैрдардХ рдоें рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдирд╣ीं рд╣ुрдП рдеे. рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдоीрдбिрдпा рдоें рддрд░рд╣-рддрд░рд╣ рдХे рдХрдпाрд╕ рднी рд▓рдЧाрдП рдЬाрддे рд░рд╣े.рдЗрд╕ рдмीрдЪ, рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕े рдоिрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рд╕िंрд╣ рдХी рд╕рднी рдиाрд░ाрдЬрдЧी рджूрд░ рд╣ो рдЧрдИ.

     

рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдЪाрд░्рдпा рдЖрдк рдкрд░ рдкुрдд्рд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рд╣ी рдЧрд░्рд╡ рдХрд░рдиे рдХी рдмाрдд рдирд╣ीं рд╣ै ,рдЖрдкрдиे рдкिрддृрд╕рдд्рддाрдд्рдордХ рд╕ोрдЪ рдХो рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдЪुрдиौрддी рджी рд╣ै.рдЬрд╣ां рдЖрдЬ рднी рдмेрдЯे рд╣ोрдиे рдкрд░ рдХिрди्рдирд░ рдиृрдд्рдп рддрдеा рдЕрди्рдп рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдЬाрдиे рдЕрдирдЬाрдиे рдоें рд╣ोрддा рд╣ै .рдмेрдЯी рд╣ोрдиे рдкрд░ рдХिрди्рдирд░ рдпा рдкрд╡рд░िрдпा рдЖрдкрдХे рджрд░рд╡ाрдЬे рдкрд░ рдирд╣ीं рдЖрддे рд╣ै.рдЕрднी рдЕрднी рдХुрдЫ рджिрди рдкрд╣рд▓े рдоेрд░ी рдмрд╣рди рдХो рдмेрдЯा рд╣ुрдЖ рдЙрд╕рдХे рдкूрд░्рд╡ рджो рдмेрдЯिрдпां рд╣ो рдЪुрдХी рдеी .рдХिрди्рдирд░ों рдХा рдЖрдиा рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдоैंрдиे рдпрд╣ рд╕рд╡ाрд▓ рдкूрдЫा рдпрд╣ рдЬो рджो рдмेрдЯिрдпां рд╣ुрдИ рдеी рдЙрд╕ рджौрд░ाрди рддो рдЖрдк рд▓ोрдЧ рдирд╣ीं рдЖрдП рдХ्рдпों?рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдХोрдИ рдЦाрд╕ рддрд░्рдХрд╕ंрдЧрдд рдЬрд╡ाрдм рдирд╣ीं рдеा рд╢िрд╡ाрдп рдкुрдд्рд░ рдХे рдорд╣िрдоाрдоंрдбрди рдХे.

        21рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рднी рдкрд░िрдЬрди рдЕрдкрдиे рдк्рд░िрдпрдЬрди рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЕंрдЧрджाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдоिрд▓ рдЬाрдПंрдЧे.рд╣рдоाрд░े рдиिрдЬी рд╡िрдЪाрд░ рд╕े рд░ोрд╣िрдгी рдЖрдкрдХा рдЕंрдЧ рджाрди рджेрдиा рджेрд╢ рджुрдиिрдпा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░рдгा рдХा рд╕्рд░ोрдд рджो рдХाрд░рдгों рд╕े рд╣ै.рдПрдХ рддो  рд╕рдоृрдж्рдз рд╡िрд░ाрд╕рдд рд╕े рдЖрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЖрдкрдХा рдкिрддा рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдж्рд╡िрддीрдп рдк्рд░ेрдо.

 рд╡рд╣ीं рджूрд╕рд░ी рддрд░рдл рдЖрдк рд╣рд░ рдЙрд╕ рдкुрд░ुрд╖рд╡ाрджी рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХो рдЪुрдиौрддी рджी рд╣ै рдЬो рдмेрдЯा рдФрд░ рдмेрдЯी рдоें рднेрджрднाрд╡ рдХрд░рддे рд╣ै,рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдХा рдпрд╣ рдпोрдЧрджाрди рдк्рд░ेрд░рдгा рдХा рд╕्рд░ोрдд рдмрдиेрдЧा.рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдЖрдкрдХे рдЗрд╕ рдЕрддुрд▓рдиीрдп рдпोрдЧрджाрди рдХो рдЛрд╖ि рджрдзीрдЪि рдХी рддрд░рд╣ рдпाрдж рдХिрдпा.рдкुрдиः рджोрдиों рдХे рдХुрд╢рд▓ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХाрдордиाрдУं рдХे рд╕ाрде рдордиोрд╣рд░ рдоाрдирд╡.

рдирд╡-рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж 10 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рдкрдЯрдиा рдоें рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣ рдХे рдЪुрдиे рдЬाрдиे рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмैрдардХ

  

рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी.рдЬрджрдпू рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬीрд╡ рд░ंрдЬрди рд╕िंрд╣ рдЙрд░्рдл рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣ рдХो рдкाрд░्рдЯी рдХे рдирдП рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рддीрди рд╕ाрд▓ рдХे рдирдП рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рд╡िрд░ोрдз рдЪुрди рд▓िрдпा рдЧрдпा. рдЬрджрдпू рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдЖрдлाрдХ рдЕрд╣рдордж рдЦाрди рдиे рдХрд╣ा рдХि рд▓ोрдХрд╕рднा рд╕рджрд╕्рдп рдФрд░ рдкाрд░्рдЯी рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдиेрддा рд╕िंрд╣ рдоुрдХाрдмрд▓े рдоें рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдеे рдФрд░ рд╕ोрдорд╡ाрд░ рдХो рдиाрдоांрдХрди рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдЕंрддिрдо рддिрдеि рдХे рдмाрдж рдиिрд░्рд╡िрд░ोрдз рдЪुрдиे рдЧрдП.

  рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕рдкाрдд्рд░ рдоाрдиे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд░ाрдЬीрд╡ рд░ंрдЬрди рд╕िंрд╣ рдЙрд░्рдл рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣ рдиे рдЬुрд▓ाрдИ, 2021 рдоें рдкाрд░्рдЯी рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрджрднाрд░ рд╕ंрднाрд▓ा рдеा, рдЬрдм рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЖрд░ рд╕ी рдкी рд╕िंрд╣ рдиे рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा рдеा. рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЬрджрдпू) рдХा рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी (рднाрдЬрдкा) рдХे рд╕ाрде рдЧрдардмंрдзрди рдеा. рдмाрдж рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХे рд╕ाрде рдЖрд░ рд╕ी рдкी рд╕िंрд╣ рдХे рд░िрд╢्рддे рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЧрдП рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рднाрдЬрдкा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХे рдХрд░ीрдм рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा.

       рдмाрдж рдоें рдХुрдоाрд░ рдХे рд╕ाрде рдЖрд░ рд╕ी рдкी рд╕िंрд╣ рдХे рд░िрд╢्рддे рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЧрдП рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рднाрдЬрдкा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХे рдХрд░ीрдм рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा. рдЬрдж (рдпू) рдиे рдмाрдж рдоें рднाрдЬрдкा рд╕े рдиाрддा рддोреЬ рд▓िрдпा рдФрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓-рдХांрдЧ्рд░ेрд╕-рд╡ाрдо рдЧрдардмंрдзрди рд╕े рд╣ाрде рдоिрд▓ा рд▓िрдпा. рдЬрдж (рдпू) рдиेрддाрдУं рдиे рдХрд╣ा рдХि рдкाрд░्рдЯी рдХी рдирд╡-рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкрд░िрд╖рдж 10 рджिрд╕ंрдмрд░ рдХो рдкрдЯрдиा рдоें рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣ рдХे рдЪुрдиे рдЬाрдиे рдХी рдкुрд╖्рдЯि рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмैрдардХ рдХрд░ेрдЧी, рдФрд░ рдлिрд░ рдкाрд░्рдЯी рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдзाрдиी рдоें рдЕрдЧрд▓े рджिрди рдЕрдкрдиा рдкूрд░्рдг рд╕рдд्рд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░ेрдЧी.

      рдХौрди рдмрдиेрдЧा рдЬрджрдпू рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖? рдиीрддीрд╢ рдХे рдкाрд╕ рд▓рд▓рди рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХोрдИ рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं! рдРрд╕ा рд╕рдордЭा рдЬा рд░рд╣ा рдеा рдХि рдХ्рдпा рд╕ीрдПрдо рдиीрддीрд╢ рдХे рд▓िрдП ‘рдордЬрдмूрд░ी рдФрд░ рдЬрд░ूрд░ी‘ рдмрди рдЧрдП рд╣ैं рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣? рдпрд╣ рд╕рд╡ाрд▓ рдЗрд╕рд▓िрдП рдХ्рдпोंрдХि рдЬेрдбीрдпू рдХा рдирдпा рдмॉрд╕ рдХौрди рд╣ोрдЧा, рдЗрд╕рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд▓ेрдиे рдоें рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд░рд╣ा рдеा.рд╣ाрд▓ांрдХि рд░ाрдЬ्рдп рдкрд░िрд╖рдж рдХी рдмैрдардХ рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╕ंрдХेрдд рджे рджिрдП рдеे рдХि рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдЯीрдо рдоें рдХोрдИ рдмрджрд▓ाрд╡ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.

рдЬрдирддा рджрд▓ (рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб) рдХे рд╕ंрдЧрдарди рдХो рдирдИ рдзाрд░ рдФрд░ рдКрд░्рдЬा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╣рдо рд╕рдмрдХे рдЖрджрд░рдгीрдп рд╢्рд░ी рд░ाрдЬीрд╡ рд░ंрдЬрди рд╕िंрд╣ рдЙрд░्рдл рд▓рд▓рди рд╕िंрд╣ рдЬी рдХो рдиिрд░्рд╡िрд░ोрдз рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рдПрдм्рд░ोрд╕ рдкैрдЯ्рдХि,рдЕрднिрд╖ेрдХ рдкैрдЯ्рд░िрдХ,рдкूрдЬा рдЖрди рд╢рд░्рдоा рдЖрджि рдиे рдвेрд░ों рдмрдзाрдИ рджी рд╣ै.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╕ोрдорд╡ाрд░, 5 рджिрд╕ंрдмрд░ 2022

рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиेрддा рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдирдП рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖

 

рдкрдЯрдиा.рдЖрдЬ 05 рджिрд╕ंрдмрд░ рд╣ै.рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдиे рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиेрддा рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдХो рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рдирдП рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдП рд╣ैं.рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЖрд▓ाрдХрдоाрди рдиे рд╢्рд░ी рд╕िंрд╣ рдХो рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдХрд░ рдЕрдЧ्рд░िрдо рдмрд░्рде рдбे рдЧिрдл्рдЯ рджिрдпा рд╣ै.рдЙрдирдХा 05 рдЬрдирд╡рд░ी рдХो рдмрд░्рдердбे рд╣ै.рдЙрдирдХा рдЬрди्рдо 5 рдЬрдирд╡рд░ी 1962 (рдЖрдпु 60) рдХो рдЬрд╣ाрдиाрдмाрдж, рдмिрд╣ाрд░ рдоें рд╣ुрдЖ рд╣ै.

     рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рд╕рднा рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕рджрд╕्рдп рдПрд╡ं рдмिрд╣ाрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рд╣ै. рд╢्рд░ी рд╕िंрд╣ 2004 рдоें рднाрд░рдд рдХे рдЪौрджрд╣рд╡ीं рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдеे рдПрд╡ं рднाрд░рдд рдХे рдХृрд╖ि, рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоाрдорд▓े, рдЦाрдж्рдп рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдХे рдоंрдд्рд░ी рднी рдеे.рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдПрдХ рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиेрддा рд╣ैं рдЬो рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж рдоें рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдп рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рд╕рджрд╕्рдп рднी рд╣ैं. 15 рдоाрд░्рдЪ 2018 рдХो, рд╡рд╣ рдмिрд╣ाрд░ рд░ाрдЬ्рдп рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рд╡िрд░ोрдз рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рд╣ुрдП рдеे.рдЬीрд╡рди рд╕ंрдЧी рд╡ीрдиा рд╕िंрд╣ рд╣ै.рджोрдиों рдХे рдмрдЪ्рдЪे 1 рдкुрдд्рд░ рдФрд░ 1 рдкुрдд्рд░ी рд╣ैं. рдиिрд╡ाрд╕ рд╕्рдеाрди рдЕрд░рд╡рд▓, рдмिрд╣ाрд░ рд╣ै. 

        рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рд╕рджрд╕्рдп  рдбा.рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдирдП рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдП рдЧрдП рд╣ैं.рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдХेрд╕ी рд╡ेрдгुрдЧोрдкाрд▓ рдиे рдЗрд╕ рд╕ंрдмंрдз рдоें рдЖрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рджिрдП рд╣ैं.рдбा. рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдбा. рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдХो рдпрд╣ рдЬिрдо्рдоा рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै.

            рдбा. рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा рдХो рддрдХрд░ीрдмрди рдЪाрд░ рд╡рд░्рд╖ рдкрд╣рд▓े 18 рд╕िрддंрдмрд░ 2018 рдХो рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рдХрдоाрди рд╕ौंрдкी рдЧрдИ рдеी. рдбा. рдЭा рдХो рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рдЬрдм рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХी рдХрдоाрди рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХौрдХрдм рдХाрджрд░ी рдХे рдкाрд╕ рдеी.        рдбा. рдЭा рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдоें 2019 рдХा рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡, 2020 рдХा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдФрд░ рдЖрдзा рджрд░्рдЬрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЙрдк рдЪुрдиाрд╡ рд╣ुрдП, рд▓ेрдХिрди рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдХोрдИ рдЦाрд╕ рдк्рд░рднाрд╡ рдирд╣ीं рдЫोреЬ рд╕рдХी. 2020 рдХे рдЪुрдиाрд╡ рдоें 70 рд╕ीрдЯों рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬрдХрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдорд╣рдЬ 19 рд╕ीрдЯों рдкрд░ рд╣ी рд╡िрдЬрдп рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХी рдеी.

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдбा. рдЭा рдиे рдкाрд░्рдЯी рдЖрд▓ाрдХрдоाрди рдХो рдЕрдкрдиा рдЗрд╕्рддीрдлा рд╕ौंрдк рджिрдпा рдеा.рдкाрд░्рдЯी рдиे рдЙрдирдХा рдЗрд╕्рддीрдлा рд▓ेрдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдкрдж рдкрд░ рд░рд╣рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдеा. рдЕрдм рдЙрди्рд╣ें рдХाрд░्рдп рдоुрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдкाрд░्рдЯी рдиे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддा рд╡ рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рд╕рджрд╕्рдп рдбॉ. рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣ рдХो рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХी рдХрдоाрди рд╕ौंрдкी рд╣ै.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЦेрд▓ рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рднूрдоि рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рдХे рд▓िрдП рд╕рдоीрдХ्рд╖ा

 рдмेрддिрдпा. рдЦेрд▓ो рдЗंрдбिрдпा рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдЬिрд▓े рдоें рд╕िрди्рдеेрдЯिрдХ рдПрдерд▓ेрдЯिрдХ्рд╕ рдЯ्рд░ैрдХ рд╣ोेрдЧा, рд╕िрди्рдеेрдЯिрдХ рд╣ॉрдХी рдоैрджाрди, рд╕िрди्рдеेрдЯिрдХ рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдоैрджाрди, рддрд░рдгрддाрд▓ рддрдеा рдорд▓्рдЯीрдкрд░рдкрд╕ рд╣ॉрд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ोрдЧा.рдЦेрд▓ рддрдеा рдЦिрд▓ाреЬिрдпों рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдмрд▓ рдоिрд▓ेрдЧा.рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдПрд╡ं рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддाрдУं рдоें рдкрд░рдЪрдо рдЬिрд▓े рдХे рдЦिрд▓ाреЬी рд▓рд╣рд░ा рд╕рдХेंрдЧे.

            рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЦेрд▓ рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП рднूрдоि рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рдХे рд▓िрдП рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХी рдЧрдИ.рдЕंрдЪрд▓ाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдЕрд╡िрд▓ंрдм рднूрдоि рдЪिрди्рд╣िрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдк्рд░рддिрд╡ेрджрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢.рдпुрд╡ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдПрд╡ं рдЦेрд▓ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп, рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЦेрд▓ो рдЗंрдбिрдпा рдХे рддрд╣рдд рдЬिрд▓े рдоें рдЦेрд▓ рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рддрдеा рдЙрди्рдирдпрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рдПрдерд▓ेрдЯिрдХ्рд╕ рдЯ्рд░ैрдХ, рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рд╣ॉрдХी рдоैрджाрди, рд╕िрди्рдеेрдЯिрдХ рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдоैрджाрди, рддрд░рдгрддाрд▓ рддрдеा рдорд▓्рдЯीрдкрд░рдкрдЬ рд╣ॉрд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ाрдпा рдЬाрдиा рд╣ै.

рдЗрд╕ी рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп рдоें рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдЬिрд▓े рдХे рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी, рд╢्рд░ी рдХुंрджрди рдХुрдоाрд░ рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рд╕рдоीрдХ्рд╖ाрдд्рдордХ рдмैрдардХ рд╕рдо्рдкрди्рди рд╣ुрдпी.рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЦेрд▓ो рдЗंрдбिрдпा рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ी рдпोрдЬрдиा рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рд╡िрднिрди्рди рдЦेрд▓ рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рддрдеा рдЙрди्рдирдпрди рдХाрд░्рдп рдХा рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╕े рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рддाрдХि рдЬिрд▓े рдХे рдЦिрд▓ाреЬिрдпों рдХो рдЗрд╕рдХा рд▓ाрдн рдоिрд▓ рд╕рдХे рддрдеा рд╡े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдПрд╡ं рдЕंрддрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдк्рд░рддिрдпोрдЧिрддाрдУं рдоें рдЕрдкрдиा рдкрд░рдЪрдо рд▓рд╣рд░ा рд╕рдХे.

            рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдЬिрд▓ा рдЦेрд▓ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдмрддाрдпा рдЧрдпा рдХि рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рдПрдерд▓ेрдЯिрдХ्рд╕ рдЯ्рд░ैрдХ рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рд▓िрдП 250 рдоी0×175 рдоी0 рднूрдоि, рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рд╣ॉрдХी рдоैрджाрди рдХे рд▓िрдП 150 рдоी0×100 рдоी0 рднूрдоि, рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдоैрджाрди рдХे рд▓िрдП 160 рдоी0×140 рдоी0, рддрд░рдгрддाрд▓ рдХे рд▓िрдП 80 рдоी0×50 рдоी0 рддрдеा рдорд▓्рдЯीрдкрд░рдкрдЬ рд╣ॉрд▓ рдХे рд▓िрдП 80 рдоी0×60 рдоी0 рднूрдоि рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै.

       рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рднी рдЕंрдЪрд▓ाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рдХि рдЬिрд▓े рдоें рдЦेрд▓ рддрдеा рдЦिрд▓ाреЬिрдпों рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдордж्рджेрдирдЬрд░ рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдоाрдирдХ рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рднूрдоि рдХो рдЪिрди्рд╣िрдд рдХिрдпा рдЬाрдп рддрдеा рдк्рд░рддिрд╡ेрджрди рдЕрд╡िрд▓ंрдм рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рд╡िрднाрдЧ рдХो рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрдп.

            рдЬिрд▓ा рдЦेрд▓ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдХो рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рдХि рдЕंрдЪрд▓ाрдзिрдХाрд░िрдпों рд╕े рд╕рдорди्рд╡рдп рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЦेрд▓ рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рднूрдоि рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХी рдЬाрдп.рд╕ाрде рд╣ी рднूрдоि рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрддे рд╣ी рдЕрдЧ्рд░рддрд░ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдЬाрдП рддाрдХि рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рдПрдерд▓ेрдЯिрдХ्рд╕ рдЯ्рд░ैрдХ, рд╕िंрдеेрдЯिрдХ рд╣ॉрдХी рдоैрджाрди, рд╕िрди्рдеेрдЯिрдХ рдлुрдЯрдмॉрд▓ рдоैрджाрди, рддрд░рдгрддाрд▓ рддрдеा рдорд▓्рдЯीрдкрд░рдкрдЬ рд╣ॉрд▓ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ाрдпा рдЬा рд╕рдХे.рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЙрдк рд╡िрдХाрд╕ рдЖрдпुрдХ्рдд, рд╢्рд░ी рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░ рд╕рд╣िрдд рдЕрди्рдп рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЕрдзिрдХाрд░ी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...