ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 12 рдоाрд░्рдЪ 2026

EPS-95 рдХे рддрд╣рдд рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рдкрд░ рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рдоें рдорд╣ाрдзрд░рдиा

 

EPS-95 рдХे рддрд╣рдд рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рдкрд░ рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рдоें рдорд╣ाрдзрд░рдиा, рддीрди рджिрди рдмाрдж рднी рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдирд╣ीं

рдкрд░िрдЪрдп

рджेрд╢рднрд░ рдХे рд▓ाрдЦों рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рд╕े рдЬुрдб़ा Employees' Pension Scheme 1995 рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЪрд░्рдЪा рдоें рд╣ै। рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╣рдЬाрд░ों рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे 9, 10 рдФрд░ 11 рдоाрд░्рдЪ рдХो рджिрд▓्рд▓ी рдХे Jantar Mantar рдкрд░ рдорд╣ाрдзрд░рдиा рджिрдпा।

рдпрд╣ рдЖंрджोрд▓рди рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े Employees' Provident Fund Organization рд╕े рдЬुрдб़े рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрдирдХी рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдоांрдЧ рд╣ै рдХि EPS-95 рдХे рддрд╣рдд рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдХो рдмрдв़ाрдпा рдЬाрдП।

рд╣ाрд▓ांрдХि рддीрди рджिрди рддрдХ рдЪрд▓े рдЗрд╕ рдмрдб़े рдЖंрджोрд▓рди рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЕрднी рддрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдХोрдИ рдаोрд╕ рдШोрд╖рдгा рдпा рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рд╕ंрдХेрдд рдирд╣ीं рдоिрд▓рдиे рдХी рдЦрдмрд░ рд╕ाрдордиे рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдоें рдиिрд░ाрд╢ा рдФрд░ рдЕрд╕ंрддोрд╖ рдмрдв़рддा рджिрдЦाрдИ рджे рд░рд╣ा рд╣ै।

рдХ्рдпा рд╣ै EPS-95 рдкेंрд╢рди рдпोрдЬрдиा?

EPS-95 рдпाрдиी Employees' Pension Scheme 1995 рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдПрдХ рдкेंрд╢рди рдпोрдЬрдиा рд╣ै, рдЬो рд╕ंрдЧрдаिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдмрдиाрдИ рдЧрдИ рдеी। рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рдмाрдж рдиिрдпрдоिрдд рдкेंрд╢рди рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдФрд░ рдиिрдпोрдХ्рддा рджोрдиों рдпोрдЧрджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рдмाрдж рдкेंрд╢рди рджी рдЬाрддी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдорд╣ंрдЧाрдИ рдмрдв़рдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдоें рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╡ृрдж्рдзि рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рд╕े рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХी рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдмрдв़рддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै।

рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें EPS-95 рдХे рддрд╣рдд рдХрдИ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХो рдоाрдд्рд░ рд▓рдЧрднрдЧ 1000 рд░ुрдкрдпे рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдоिрд▓рддी рд╣ै, рдЬिрд╕े рд▓ेрдХрд░ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рд╡िрд░ोрдз рдФрд░ рдоांрдЧ рдЙрдарддी рд░рд╣ी рд╣ै।

рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХी рдоुрдЦ्рдп рдоांрдЧ рдХ्рдпा рд╣ै?

EPS-95 рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдХुрдЫ рдк्рд░рдоुрдЦ рдоांрдЧें рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоांрдЧ рд╣ै рдХि рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдХो рдмрдв़ाрдХрд░ рдХрдо рд╕े рдХрдо 7500 рд░ुрдкрдпे рдк्рд░рддि рдоाрд╣ рдФрд░ рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддा (DA) рджिрдпा рдЬाрдП।

рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें 1000 рд░ुрдкрдпे рдХी рдкेंрд╢рди рд╕े рдЬीрд╡рди рдпाрдкрди рдХрд░рдиा рд▓рдЧрднрдЧ рдЕрд╕ंрднрд╡ рд╣ै। рдмрдв़рддी рдорд╣ंрдЧाрдИ, рджрд╡ाрдЗрдпों рдХा рдЦрд░्рдЪ рдФрд░ рд░ोрдЬрдорд░्рд░ा рдХी рдЬрд░ूрд░рддों рдХे рдХाрд░рдг рдЙрди्рд╣ें рдЧंрднीрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХी рдЕрди्рдп рдоांрдЧों рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं:

  • рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдХो рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рд╕्рддрд░ рддрдХ рдмрдв़ाрдиा

  • рдкेंрд╢рди рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддा рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиा

  • рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рдирд╕ाрдеी рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ुрд╡िрдзाрдПं

рдЗрди рдоांрдЧों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдкрдиी рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаा рд░рд╣े рд╣ैं।

рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рдкрд░ рддीрди рджिрди рдХा рдорд╣ाрдзрд░рдиा

рдЗрди рдоांрдЧों рдХो рд▓ेрдХрд░ 9, 10 рдФрд░ 11 рдоाрд░्рдЪ рдХो рджिрд▓्рд▓ी рдХे рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рдкрд░ рджेрд╢рднрд░ рд╕े рдЖрдП рд╣рдЬाрд░ों рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे рдорд╣ाрдзрд░рдиा рджिрдпा। рдЗрд╕ рдЖंрджोрд▓рди рдоें рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕ंрдЧрдардиों рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдП।

рдзрд░рдиे рдХे рджौрд░ाрди рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдЬрд▓्рдж рд╕े рдЬрд▓्рдж рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी। рдХрдИ рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे рдЕрдкрдиी рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпों рдХे рдмाрд░े рдоें рднी рдмрддाрдпा рдФрд░ рдХрд╣ा рдХि рдЗрддрдиी рдХрдо рдкेंрд╢рди рдоें рдЙрдирдХा рдЧुрдЬाрд░ा рдХрд░рдиा рдмेрд╣рдж рдХрдаिрди рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै।

рдзрд░рдиे рдХे рджौрд░ाрди рдк्рд░рджрд░्рд╢рдирдХाрд░िрдпों рдиे рдиाрд░े рд▓рдЧाрдП рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдЕрдкीрд▓ рдХी рдХि рд╡рд╣ рдЙрдирдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рд╕рдордЭे।

рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рдХो рд▓ेрдХрд░ рдиिрд░ाрд╢ा

рд╣ाрд▓ांрдХि рддीрди рджिрди рддрдХ рдЪрд▓े рдЗрд╕ рдорд╣ाрдзрд░рдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЕрднी рддрдХ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдХोрдИ рдмрдб़ा рдиिрд░्рдгрдп рдпा рдШोрд╖рдгा рд╕ाрдордиे рдирд╣ीं рдЖрдИ рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЖंрджोрд▓рди рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХे рдмीрдЪ рдиिрд░ाрд╢ा рдХा рдоाрд╣ौрд▓ рджेрдЦा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдХрдИ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕ंрдЧрдардиों рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрд╣рд▓े рднी рдХрдИ рдмाрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдЕрдкрдиी рдоांрдЧें рд░рдЦी рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЕрднी рддрдХ рдХोрдИ рдаोрд╕ рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓ा рд╣ै।

рдХुрдЫ рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рдпрд╣ рднी рдХрд╣ा рдХि рдЕрдЧрд░ рдЙрдирдХी рдоांрдЧों рдкрд░ рдЬрд▓्рдж рд╡िрдЪाрд░ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рддो рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЖंрджोрд▓рди рдХो рдФрд░ рддेрдЬ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХी рдмрдв़рддी рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпां

EPS-95 рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдоें рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдРрд╕े рд▓ोрдЧों рдХी рд╣ै рдЬो рдиिрдЬी рдХंрдкрдиिрдпों рдоें рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рд░िрдЯाрдпрд░ рд╣ुрдП рд╣ैं। рдЗрди рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдкेंрд╢рди рд╣ी рдЖрдп рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕्рд░ोрдд рд╣ै।

рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдкेंрд╢рди рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै рддो рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рд░ोрдЬрдорд░्рд░ा рдХे рдЦрд░्рдЪ рдкूрд░े рдХрд░рдиे рдоें рдХाрдлी рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдХрдИ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे рдпрд╣ рднी рдмрддाрдпा рдХि рджрд╡ाрдЗрдпों рдФрд░ рдЗрд▓ाрдЬ рдкрд░ рд╣ी рдЙрдирдХी рдЕрдзिрдХांрд╢ рдкेंрд╢рди рдЦрд░्рдЪ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХे рдЗрд╕ рджौрд░ рдоें рдЗрддрдиी рдХрдо рдкेंрд╢рди рдХो рд▓ेрдХрд░ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЙрдирдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рд╕рдордЭрдиा рдЪाрд╣िрдП рдФрд░ рдЙрдЪिрдд рдХрджрдо рдЙрдаाрдиे рдЪाрд╣िрдП।

рдХ्рдпा рдкрд╣рд▓े рднी рдЙрда рдЪुрдХी рд╣ै рдпрд╣ рдоांрдЧ?

EPS-95 рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХी рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рдирдИ рдирд╣ीं рд╣ै। рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рд╡िрднिрди्рди рд╕ंрдЧрдардиों рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХो рдЙрдаाрдпा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдХрдИ рдмाрд░ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдиे рджेрд╢ рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╢рд╣рд░ों рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рдзрд░рдиे рднी рдХिрдП рд╣ैं। рд╕ंрд╕рдж рдоें рднी рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХो рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЕрднी рддрдХ рдХोрдИ рдРрд╕ा рдлैрд╕рд▓ा рдирд╣ीं рд▓िрдпा рдЧрдпा рдЬिрд╕рд╕े рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХी рд╕рднी рдк्рд░рдоुрдЦ рдоांрдЧें рдкूрд░ी рд╣ो рд╕рдХें।

рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдХ्рдпा рдХрд╣рддे рд╣ैं?

рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдкेंрд╢рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдбेрдЯ рдХрд░рдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдпрджि рдкेंрд╢рди рд░ाрд╢ि рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд░рд╣рддी рд╣ै рддो рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рдирдпाрдкрди рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдпрд╣ рднी рдоाрдирддे рд╣ैं рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП рддाрдХि рд░िрдЯाрдпрд░рдоेंрдЯ рдХे рдмाрдж рд▓ोрдЧों рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоिрд▓ рд╕рдХे।

рд╣ाрд▓ांрдХि рдпрд╣ рднी рд╕рдЪ рд╣ै рдХि рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдмोрдЭ рдмрдв़ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЖрдЧे рдХ्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै?

рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕ंрдЧрдардиों рдХी рдирдЬрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрдЧрд▓े рдХрджрдо рдкрд░ рдЯिрдХी рд╣ुрдИ рд╣ै। рдпрджि рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдХोрдИ рд╕рдХाрд░ाрдд्рдордХ рдХрджрдо рдЙрдаाрддी рд╣ै рддो рдЗрд╕рд╕े рд▓ाрдЦों рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдХो рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै।

рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдХोрдИ рдиिрд░्рдгрдп рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЖंрджोрд▓рди рдФрд░ рддेрдЬ рд╣ोрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рднी рдЬрддाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै।

рдХрдИ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рд╕ंрдХेрдд рджिрдпा рд╣ै рдХि рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдб़рдиे рдкрд░ рд╡े рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдмрдб़े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЖंрджोрд▓рди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

EPS-95 рдХे рддрд╣рдд рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдмрдв़ाрдиे рдХी рдоांрдЧ рджेрд╢рднрд░ рдХे рд▓ाрдЦों рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕े рдЬुрдб़ा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоुрдж्рджा рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рдЬंрддрд░-рдоंрддрд░ рдкрд░ 9, 10 рдФрд░ 11 рдоाрд░्рдЪ рдХो рд╣ुрдЖ рдорд╣ाрдзрд░рдиा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै рдХि рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рдЕрдкрдиी рдоांрдЧों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЧंрднीрд░ рд╣ैं рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рд╕рдоाрдзाрди рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рд╣ाрд▓ांрдХि рдЕрднी рддрдХ рдЗрд╕ рдЖंрджोрд▓рди рдХा рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдХोрдИ рдмрдб़ा рдЕрд╕рд░ рджेрдЦрдиे рдХो рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдоुрдж्рджा рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдФрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рдкेंрд╢рдирд░्рд╕ рд╕ंрдЧрдардиों рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрд╡ाрдж рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рд╕рдоाрдзाрди рд╣ी рдЗрд╕ рд╕рдорд╕्рдпा рдХा рд╕्рдеाрдпी рд╣рд▓ рдиिрдХाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрджि рдкेंрд╢рди рд░ाрд╢ि рдоें рдЙрдЪिрдд рд╡ृрдж्рдзि рдХी рдЬाрддी рд╣ै рддो рдЗрд╕рд╕े рд▓ाрдЦों рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоिрд▓ рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рддेрдЬी рд╕े рдХ्рдпों рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै?

 

рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рддेрдЬी рд╕े рдХ्рдпों рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै? рдЬाрдиिрдП рдЗрд╕рдХे рдмрдб़े рдХाрд░рдг

рдкрд░िрдЪрдп

рдкिрдЫрд▓े рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ों рдоें рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ा рд╣ै। рдЖрдЬ рд▓ोрдЧ рдЫोрдЯी рд╕े рдЫोрдЯी рдЦрд░ीрджाрд░ी рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмрдб़े рд▓ेрдирджेрди рддрдХ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдРрдк рдФрд░ рдСрдирд▓ाрдЗрди рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднुрдЧрддाрди рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдкрд╣рд▓े рдЬрд╣ां рд▓ोрдЧ рдЕрдзिрдХрддрд░ рдирдХрдж рдкैрд╕े рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рдеे, рд╡рд╣ीं рдЕрдм рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдзीрд░े-рдзीрд░े рд▓ोрдЧों рдХी рдкрд╣рд▓ी рдкрд╕ंрдж рдмрдирддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рддрдХрдиीрдХ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХी рдмрдв़рддी рдкрд╣ुंрдЪ рдиे рдЗрд╕ рдмрджрд▓ाрд╡ рдХो рдФрд░ рддेрдЬ рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै। рдЖрдЬ рдЧांрд╡ों рд╕े рд▓ेрдХрд░ рд╢рд╣рд░ों рддрдХ рд▓ोрдЧ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдкैрд╕े рднेрдЬ рдФрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдиे рдЖрд░्рдеिрдХ рд▓ेрдирджेрди рдХो рди рдХेрд╡рд▓ рддेрдЬ рдмрдиाрдпा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рднी рдмрдиाрдпा рд╣ै।

рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдоें National Payments Corporation of India рдХी рдмрдб़ी рднूрдоिрдХा рд░рд╣ी рд╣ै, рдЬिрд╕рдиे Unified Payments Interface рдЬैрд╕ी рддрдХрдиीрдХ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХी। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा Digital India рдЕрднिрдпाрди рдиे рднी рд▓ोрдЧों рдХो рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд▓ेрдирджेрди рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣िрдд рдХिрдпा।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै?

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдХि рдирдХрдж рдкैрд╕े рдХे рдмрдЬाрдп рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиा। рдЗрд╕рдоें рдоोрдмाрдЗрд▓ рдРрдк, рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдмैंрдХिंрдЧ, рдбेрдмिрдЯ рдХाрд░्рдб, рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХाрд░्рдб рдФрд░ рдЕрди्рдп рдСрдирд▓ाрдЗрди рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрд╕िрдпрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЗрд╕рдХे рдЬрд░िрдП рдХुрдЫ рд╣ी рд╕ेрдХंрдб рдоें рдПрдХ рдмैंрдХ рдЦाрддे рд╕े рджूрд╕рд░े рдмैंрдХ рдЦाрддे рдоें рдкैрд╕े рднेрдЬे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рд╕рдордп рдХी рдмрдЪрдд рд╣ोрддी рд╣ै рдФрд░ рд▓ेрдирджेрди рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рднी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЖрдЬ рдХрдИ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдРрдк рдЬैрд╕े Google Pay, PhonePe рдФрд░ Paytm рд▓ोрдЧों рдХे рдмीрдЪ рдХाрдлी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं।

рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдмрдв़рдиे рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░рдг

1. рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди рдФрд░ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХी рдмрдв़рддी рдкрд╣ुंрдЪ

рднाрд░рдд рдоें рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕рд╕्рддे рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди рдФрд░ рд╕рд╕्рддे рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдбेрдЯा рдиे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХो рдЖрдо рд▓ोрдЧों рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪा рджिрдпा рд╣ै।

рдЖрдЬ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рднी рд▓ोрдЧ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХрд░рдиा рдЖрд╕ाрди рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдирдХрдж рд▓ेрдирджेрди рд╕े рджूрд░ рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं।

2. UPI рдХी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХे рдмрдв़рдиे рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХाрд░рдг UPI рд╣ै। UPI рдиे рдкैрд╕े рднेрдЬрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдмेрд╣рдж рдЖрд╕ाрди рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै।

UPI рдХी рдорджрдж рд╕े рд▓ोрдЧ рд╕िрд░्рдл рдоोрдмाрдЗрд▓ рдиंрдмрд░ рдпा QR рдХोрдб рд╕्рдХैрди рдХрд░рдХे рддुрд░ंрдд рднुрдЧрддाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдЬाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी।

рдЖрдЬ рдЫोрдЯे рджुрдХाрдирджाрд░ рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдмрдб़े рд╡्рдпाрдкाрд░िрдпों рддрдХ рд╕рднी UPI рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднुрдЧрддाрди рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

3. рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкрд╣рд▓

рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рднी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд▓ेрдирджेрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рд╣ैं। рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдП рдЧрдП рд╣ैं।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЗंрдбिрдпा рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рд▓ोрдЧों рдХो рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╕ेрд╡ाрдУं рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХрдИ рд╕рд░рдХाрд░ी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рдкैрд╕ा рднी рд╕ीрдзे рдмैंрдХ рдЦाрддों рдоें рднेрдЬा рдЬाрдиे рд▓рдЧा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдмрдв़ा рд╣ै।

4. рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рд╕ुрд╡िрдзाрдЬрдирдХ рднुрдЧрддाрди

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рдлाрдпрджा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдХाрдлी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें OTP, PIN рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рдгाрд▓िрдпों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЕрдЧрд░ рдХोрдИ рд▓ेрдирджेрди рд╕ंрджिрдЧ्рдз рд▓рдЧрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рддुрд░ंрдд рд░ोрдХा рднी рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдоें рд╣рд░ рдЯ्рд░ांрдЬैрдХ्рд╢рди рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рд░рд╣рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд░ूрд░рдд рдкрдб़рдиे рдкрд░ рдЙрд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЯ्рд░ैрдХ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

5. рд╕рдордп рдФрд░ рдоेрд╣рдирдд рдХी рдмрдЪрдд

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рд╕े рд▓ोрдЧों рдХा рдХाрдлी рд╕рдордп рдмрдЪрддा рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рдкैрд╕े рднेрдЬрдиे рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдЬाрдиा рдкрдб़рддा рдеा рдпा рдирдХрдж рд▓ेрдирджेрди рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рдеा।

рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлोрди рд╕े рд╣ी рдХुрдЫ рд╕ेрдХंрдб рдоें рднुрдЧрддाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рд░ोрдЬрдорд░्рд░ा рдХे рд▓ेрдирджेрди рджोрдиों рдЖрд╕ाрди рд╣ो рдЧрдП рд╣ैं।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдлाрдпрджे

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХे рдХрдИ рдлाрдпрджे рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рдХाрд░рдг рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рддेрдЬी рд╕े рдЕрдкрдиा рд░рд╣े рд╣ैं।

1. рдирдХрдж рдкैрд╕े рд░рдЦрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдХрдо рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
2. рднुрдЧрддाрди рдХुрдЫ рд╣ी рд╕ेрдХंрдб рдоें рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।
3. рд╣рд░ рд▓ेрдирджेрди рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣рддा рд╣ै।
4. рдзोрдЦाрдзрдб़ी рдХे рдоाрдорд▓ों рдХो рдЯ्рд░ैрдХ рдХрд░рдиा рдЖрд╕ाрди рд╣ोрддा рд╣ै।
5. рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЦрд░ीрджाрд░ी рдФрд░ рдмिрд▓ рднुрдЧрддाрди рдЖрд╕ाрди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рд╕े рджेрд╢ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рднी рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕рд╕े рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдмрдв़рддी рд╣ै।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХे рд╕ाрдордиे рдЪुрдиौрддिрдпां

рд╣ाрд▓ांрдХि рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХे рдХрдИ рдлाрдпрджे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рд╕ाрдордиे рдХुрдЫ рдЪुрдиौрддिрдпां рднी рд╣ैं।

рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдЕрднी рднी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рддрдХрдиीрдХ рд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдкрд░िрдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ैं। рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХрдиेрдХ्рдЯिрд╡िрдЯी рднी рдХрднी-рдХрднी рд╕рдорд╕्рдпा рдмрди рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдз рдХा рдЦрддрд░ा рднी рдмрдиा рд░рд╣рддा рд╣ै।

рдЗрд╕рд▓िрдП рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдмрд░рддрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рднрд░ोрд╕ेрдоंрдж рдРрдк рдХा рд╣ी рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ

рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рднाрд░рдд рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдФрд░ рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ेрдЧा। рдирдИ рддрдХрдиीрдХों, рдмेрд╣рддрд░ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рд╕ुрд╡िрдзा рдФрд░ рдмрдв़рддी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХे рдХाрд░рдг рд▓ोрдЧ рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдСрдирд▓ाрдЗрди рднुрдЧрддाрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ेंрдЧे।

рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рдмैंрдХिंрдЧ рд╕ंрд╕्рдеाрдПं рднी рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХो рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рдЖрд╕ाрди рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓рдЧाрддाрд░ рдХाрдо рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдиे рднाрд░рдд рдоें рдЖрд░्рдеिрдХ рд▓ेрдирджेрди рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै। рдЖрдЬ рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ुрд╡िрдзा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд▓ोрдЧों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди, рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдФрд░ UPI рдЬैрд╕ी рддрдХрдиीрдХों рдиे рдЗрд╕े рдЖрдо рд▓ोрдЧों рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪा рджिрдпा рд╣ै।

рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рднुрдЧрддाрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рднी рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़рдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рд▓ोрдЧ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ें, рддो рдпрд╣ рджेрд╢ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╡िрдХाрд╕ рджोрдиों рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╣ैрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдпा рдирд╣ीं?

 


рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╣ैрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै рдпा рдирд╣ीं? рдЗрди 5 рд╕ंрдХेрддों рд╕े рддुрд░ंрдд рдкрддा рдХрд░ें

рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рд▓рдЧрднрдЧ рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै। рд╕्рдоाрд░्рдЯрдлोрди рд╣рдоाрд░े рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рд╣рдо рдЕрдкрдиे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдоें рдмैंрдХिंрдЧ рдРрдк, рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा, рдлोрдЯो, рд╡ीрдбिрдпो рдФрд░ рдХрдИ рдЬрд░ूрд░ी рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рдбिрдЬिрдЯрд▓ рджुрдиिрдпा рдХे рдмрдв़рдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдз рднी рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं। рдХрдИ рдмाрд░ рд▓ोрдЧों рдХो рдпрд╣ рддрдХ рдкрддा рдирд╣ीं рдЪрд▓рддा рдХि рдЙрдирдХा рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлोрди рд╣ैрдХ рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै।

рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╣ैрдХिंрдЧ рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдХि рдХोрдИ рдЕрдирдЬाрди рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдкрдХे рдлोрди рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдмрдиा рд▓ेрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕рдХा рдЧрд▓рдд рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХी рдиिрдЬी рдЬाрдирдХाрд░ी, рдмैंрдХिंрдЧ рдбिрдЯेрд▓ рдФрд░ рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдЕрдХाрдЙंрдЯ рддрдХ рдЦрддрд░े рдоें рдкрдб़ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рдЬाрдирдиा рдмेрд╣рдж рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХि рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╣ैрдХ рд╣ोрдиे рдХे рд╕ंрдХेрдд рдХ्рдпा рд╣ोрддे рд╣ैं।

1. рдлोрди рдЕрдЪाрдирдХ рдзीрдоा рд╣ो рдЬाрдиा

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХा рдоोрдмाрдЗрд▓ рдкрд╣рд▓े рд╕ाрдоाрди्рдп рд░ूрдк рд╕े рдХाрдо рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा рд▓ेрдХिрди рдЕрдЪाрдирдХ рдмрд╣ुрдд рдзीрдоा рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ंрдХेрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдлोрди рдоें рдХोрдИ рд╕ंрджिрдЧ्рдз рдЧрддिрд╡िрдзि рдЪрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рд╣ैрдХिंрдЧ рдХे рджौрд░ाрди рдлोрди рдоें рдРрд╕े рдРрдк рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं рдЬो рдмैрдХрдЧ्рд░ाрдЙंрдб рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ рдЪрд▓рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдлोрди рдХी рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдХ्рд╖рдорддा рдХрдо рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдоोрдмाрдЗрд▓ рд╣ैंрдЧ рдХрд░рдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै।

2. рдмैрдЯрд░ी рдЬрд▓्рджी рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиा

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдлोрди рдХी рдмैрдЯрд░ी рдЕрдЪाрдирдХ рдмрд╣ुрдд рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рд▓рдЧी рд╣ै, рддो рдЗрд╕े рдирдЬрд░рдЕंрджाрдЬ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП। рдХрдИ рдмाрд░ рд╕्рдкाрдЗрд╡ेрдпрд░ рдпा рд╡ाрдпрд░рд╕ рдлोрди рдоें рдЫिрдкрдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдпे рдРрдк рд▓рдЧाрддाрд░ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдлोрди рдХी рдмैрдЯрд░ी рдХो рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं।

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рд▓рдЧрддा рд╣ै рдХि рдлोрди рдХी рдмैрдЯрд░ी рдкрд╣рд▓े рд╕े рдЬ्рдпाрджा рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै, рддो рдЕрдкрдиे рдлोрди рдоें рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рдРрдк्рд╕ рдХो рдЬांрдЪрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।

3. рдЕрдЬीрдм рдоैрд╕ेрдЬ рдпा рдХॉрд▓

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдлोрди рд╕े рдмिрдиा рдЖрдкрдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдХिрд╕ी рдХो рдоैрд╕ेрдЬ рднेрдЬे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं рдпा рдХॉрд▓ рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдПрдХ рдмрдб़ा рд╕ंрдХेрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЖрдкрдХा рдлोрди рд╣ैрдХ рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдХрдИ рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдзी рдРрд╕े рдоैрд▓рд╡ेрдпрд░ рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬो рдлोрди рдХो рд░िрдоोрдЯ рд╕े рдХंрдЯ्рд░ोрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдоें рддुрд░ंрдд рдЕрдкрдиे рдлोрди рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░ें рдФрд░ рд╕ंрджिрдЧ्рдз рдРрдк рдХो рд╣рдЯाрдПं।

4. рдЕрдирдЬाрди рдРрдк рджिрдЦाрдИ рджेрдиा

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдоें рдРрд╕े рдРрдк рджिрдЦाрдИ рджेрддे рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ें рдЖрдкрдиे рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдЦрддрд░े рдХी рдШंрдЯी рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рд╣ैрдХрд░ рдлोрди рдоें рдЫुрдкे рд╣ुрдП рдРрдк рдЗंрд╕्рдЯॉрд▓ рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं рдЬो рдЖрдкрдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЪुрд░ा рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдРрд╕े рдоें рдлोрди рдХी рдРрдк рд▓िрд╕्рдЯ рдХो рдз्рдпाрди рд╕े рджेрдЦें рдФрд░ рдЕрдирдЬाрди рдРрдк рдХो рддुрд░ंрдд рдбिрд▓ीрдЯ рдХрд░ें।

5. рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдбेрдЯा рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиा

рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдлोрди рдХा рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдбेрдЯा рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕े рдЬ्рдпाрджा рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рднी рдПрдХ рд╕ंрдХेрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рд╣ैрдХिंрдЧ рдХे рджौрд░ाрди рдРрдк рдмैрдХрдЧ्рд░ाрдЙंрдб рдоें рдЖрдкрдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХे рдЬрд░िрдП рдХिрд╕ी рджूрд╕рд░े рд╕рд░्рд╡рд░ рдкрд░ рднेрдЬрддे рд░рд╣рддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХा рдбेрдЯा рддेрдЬी рд╕े рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै рдФрд░ рдлोрди рдХी рдкрд░рдлॉрд░्рдоेंрд╕ рднी рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рдоोрдмाрдЗрд▓ рдХो рд╣ैрдХिंрдЧ рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХैрд╕े рд░рдЦें

рдоोрдмाрдЗрд▓ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдХुрдЫ рдЬрд░ूрд░ी рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпां рдЕрдкрдиाрдиी рдЪाрд╣िрдП।

  • рдХेрд╡рд▓ рднрд░ोрд╕ेрдоंрдж рдРрдк рд╣ी рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ें।

  • рдлोрди рдХो рд╣рдоेрд╢ा рдЕрдкрдбेрдЯ рд░рдЦें।

  • рдХिрд╕ी рдЕрдирдЬाрди рд▓िंрдХ рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪें।

  • рдкрдм्рд▓िрдХ рд╡ाрдИ-рдлाрдИ рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╕ाрд╡рдзाрдиी рд░рдЦें।

  • рдлोрди рдоें рдордЬрдмूрдд рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдФрд░ рд╕्рдХ्рд░ीрди рд▓ॉрдХ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ें।

рдЗрди рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдХрд░ рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдХो рд╣ैрдХिंрдЧ рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдЖрдЬ рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдпुрдЧ рдоें рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлोрди рд╣рдоाрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдмेрд╣рдж рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХो рдКрдкрд░ рдмрддाрдП рдЧрдП рд╕ंрдХेрдд рджिрдЦाрдИ рджें, рддो рддुрд░ंрдд рд╕рддрд░्рдХ рд╣ो рдЬाрдПं рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдлोрди рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░ें। рдеोрдб़ी рд╕ी рд╕ाрд╡рдзाрдиी рдЖрдкрдХो рдмрдб़ी рдкрд░ेрд╢ाрдиी рд╕े рдмрдЪा рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмुрдзрд╡ाрд░, 11 рдоाрд░्рдЪ 2026

рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рд╡िрд▓ुрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░

 

рдкрд░ंрдкрд░ाрдЧрдд ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рд╡िрд▓ुрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░, рдлिрд░ рднी рдмेрддिрдпा рдХे рд▓ोрдЧ рдмрдЪाрдиे рдоें рдЬुрдЯे

рдкрд░िрдЪрдп

рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд╕рдоाрдЬ рдоें рдХрдИ рдкрд░ंрдкрд░ाрдПं рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рддें рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं। рдЖрдзुрдиिрдХрддा рдФрд░ рдирдП рд╕ंрдЧीрдд рдХे рджौрд░ рдоें рдХрдИ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднрдЬрди рдФрд░ рд▓ोрдХрдзुрдиें рдЕрдм рд╕ुрдиाрдИ рдХрдо рджेрдиे рд▓рдЧी рд╣ैं। рдРрд╕ी рд╣ी рдПрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’, рдЬो рдХрднी рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ुрдЖ рдХрд░рддी рдеी।

рдЖрдЬ рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рд╡िрд▓ुрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЪुрдХी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдЬिрд▓े, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдмेрддिрдпा рдХे рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рдХॉрд▓ोрдиी рдХे рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдмрдЪाрдиे рдФрд░ рдирдИ рдкीрдв़ी рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдХ्рдпा рд╣ै ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा

‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдХो рдХрдИ рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рд╡िрдкрдд्рддि рднрдЬрди рдпा рдЪेрддाрд╡рдиी рднрдЬрди рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоाрдЬ рдХी рдПрдХ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЧाрдпрди рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै, рдЬिрд╕े рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрд╡рд╕рд░ों рдкрд░ рдЧाрдпा рдЬाрддा рдеा।

рдЗрди рднрдЬрдиों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ंрджेрд╢, рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЪेрддाрд╡рдиी рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдкुрд░ाрдиे рд╕рдордп рдоें рдпрд╣ рднрдЬрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓ेंрдЯ рдЕрд╡рдзि рдХे рджौрд░ाрди рдЧाрдП рдЬाрддे рдеे। рдЗрд╕ рдЕрд╡рдзि рдоें рд▓ोрдЧ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ाрдзрдиा, рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЖрдзुрдиिрдХ рдЧीрддों рдХे рдХाрд░рдг рдХрдо рд╣ो рд░рд╣ी рдкрд░ंрдкрд░ा

рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдЧीрдд рдФрд░ рднрдЬрди рд╢ैрд▓ी рдоें рдХाрдлी рдмрджрд▓ाрд╡ рдЖрдпा рд╣ै। рдЖрдЬрдХрд▓ рдЪрд░्рдЪ рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдоें рдЖрдзुрдиिрдХ рднрдЬрди рдФрд░ рдирдП рдЧाрдиों рдХा рдЪрд▓рди рдмрдв़ рдЧрдпा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдХрдо рд╣ोрддे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдирдИ рдкीрдв़ी рдХे рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдЗрди рднрдЬрдиों рд╕े рдкрд░िрдЪिрдд рднी рдирд╣ीं рд╣ैं। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рдЕрдм рд╡िрд▓ुрдк्рдд рд╣ोрдиे рдХे рдХрдЧाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЪुрдХी рд╣ै।

рдмेрддिрдпा рдХे рд▓ोрдЧ рдХрд░ рд░рд╣े рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдк्рд░рдпाрд╕

рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдЬिрд▓े рдХे рдмेрддिрдпा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдХुрдЫ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рд▓рдЧाрддाрд░ рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЦाрд╕рдХрд░ рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рдХॉрд▓ोрдиी рдХे рдиिрд╡ाрд╕ी рдФрд░ рдкुрд░ाрдиे рдЧाрдпрдХ рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдирдИ рдкीрдв़ी рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।

рд╡े рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдоें рдЗрди рднрдЬрдиों рдХा рдЧाрдпрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХो рднी рдЗрд╕े рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЖрд▓्рдл्рд░ेрдб рдкाрд╕्рдХाрд▓ рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди

рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦрдиे рдоें рдмांрд╕рдХोрдаी рдХ्рд░िрд╢्рдЪिрдпрди рдХॉрд▓ोрдиी рдХे рдЖрд▓्рдл्рд░ेрдб рдкाрд╕्рдХाрд▓ рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рд░рд╣ा рд╣ै।

рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЙрдирдХे рдЬीрд╡рдирдХाрд▓ рдоें рдЪाрд▓ीрд╕ рдЕрд╡рдзि рдХे рджौрд░ाрди рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рд▓ेрдХрд░ рд▓ोрдЧों рдоें рдХाрдлी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рд░рд╣рддा рдеा рдФрд░ рдХрдИ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдЕрдкрдиे рдШрд░ों рдоें рднी рдЗрд╕ рднрдЬрди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХрд░рд╡ाрддे рдеे।

рдПрд╕.рдХे. рд▓ॉрд░ेंрд╕ рдиे рд╕ंрднाрд▓ी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी

рдЖрд▓्рдл्рд░ेрдб рдкाрд╕्рдХाрд▓ рдХे рдиिрдзрди рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдиे рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдПрд╕.рдХे. рд▓ॉрд░ेंрд╕ рдиे рдЕрдкрдиे рдХंрдзों рдкрд░ рдЙрдаाрдИ рд╣ै।

рдкिрдЫрд▓े рд▓рдЧрднрдЧ рдбेрдв़ рджрд╢рдХ рд╕े рд╡े рд▓рдЧाрддाрд░ рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ा рд░рд╣े рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднрдЬрди рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдкीрдв़िрдпों рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рд╕рдХे рдФрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдоाрдк्рдд рди рд╣ो।

рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЬाрдирдХाрд░ी

рдЖрдЬ рдХे рдбिрдЬिрдЯрд▓ рджौрд░ рдоें рдПрд╕.рдХे. рд▓ॉрд░ेंрд╕ рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХा рд╕рд╣ाрд░ा рд▓िрдпा рд╣ै।

рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд▓ेंрдЯ рдЕрд╡рдзि рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╡े рдлेрд╕рдмुрдХ рдФрд░ рд╡्рд╣ाрдЯ्рд╕рдПрдк рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдЬाрдирдХाрд░ी рджेрддे рд╣ैं। рдЬिрди рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдоें ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдХрд░рд╡ाрдиा рд╣ोрддा рд╣ै, рд╡े рдЕрдкрдиा рдиाрдо рднेрдЬрддे рд╣ैं।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдПрдХ рд╕ूрдЪी рддैрдпाрд░ рдХी рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕ी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдШрд░ों рдоें рдЬाрдХрд░ рднрдЬрди рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдирдИ рдкीрдв़ी рдХो рдЬोрдб़рдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢

рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै рдХि рдирдИ рдкीрдв़ी рднी рдЗрд╕рд╕े рдЬुрдб़े। рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕्рдеाрдиीрдп рдЧाрдпрдХ рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдЗрд╕ рднрдЬрди рд╢ैрд▓ी рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЗрд╕े рд╕ीрдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рдЙрдирдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдЕрдЧрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХी рднाрдЧीрджाрд░ी рдмрдв़ेрдЧी рддो рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣ рд╕рдХेрдЧी।

рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдХो рдмрдЪाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд

‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рднी рд╣ै। рдРрд╕ी рдкрд░ंрдкрд░ाрдПं рд╕рдоाрдЬ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдЬीрд╡िрдд рд░рдЦрддी рд╣ैं।

рдЕрдЧрд░ рдЗрди рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдХो рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рддो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдпрд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ैं।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдЖрдЬ рдХे рдЖрдзुрдиिрдХ рджौрд░ рдоें рдЬрд╣ां рдирдИ-рдирдИ рд╕ंрдЧीрдд рд╢ैрд▓िрдпां рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं, рд╡рд╣ीं рдХрдИ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднрдЬрди рдФрд░ рд▓ोрдХ рдкрд░ंрдкрд░ाрдПं рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЦрдд्рдо рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ैं।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд▓ेрдХिрди рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪंрдкाрд░рдг рдЬिрд▓े рдХे рдмेрддिрдпा рдХे рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдмрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬो рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рд╡рд╣ рд╕рд░ाрд╣рдиीрдп рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕрдзिрдХ рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рджिрд╢ा рдоें рдЖрдЧे рдЖрдПं рддो ‘рдоुрд╕ीрдмрдд рднрдЬрди’ рдЬैрд╕ी рдкрд░ंрдкрд░ाрдПं рдЖрдиे рд╡ाрд▓ी рдкीрдв़िрдпों рддрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рд╣ рд╕рдХрддी рд╣ैं।


https://chingariprimenews.blogspot.com/2026/04/blog-post_59.html

ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдо рдмрджрд▓ рдЧрдП?

 

ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдо рдмрджрд▓ рдЧрдП? рдЬाрдиिрдП рдирдпा рдЕрдкрдбेрдЯ

рдкрд░िрдЪрдп

рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдмैंрдХिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХाрдлी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╣ो рдЪुрдХा рд╣ै। рдЕрдм рд▓ोрдЧ рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рд╕े рдЬुрдб़े рдХрдИ рдХाрдо рдШрд░ рдмैрдаे рдоोрдмाрдЗрд▓ рдпा рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдлिрд░ рднी рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдЕрднी рднी ATM рдорд╢ीрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे рдирдХрдж рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рддे рд╣ैं। рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдоों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдХुрдЫ рдЦрдмрд░ें рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рд▓ोрдЧों рдХे рдорди рдоें рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрда рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдХ्рдпा ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдо рдмрджрд▓ рдЧрдП рд╣ैं।

ATM рдХ्рдпा рд╣ोрддा рд╣ै

ATM рдпाрдиी Automated Teller Machine рдПрдХ рдРрд╕ी рдорд╢ीрди рд╣ै рдЬिрд╕рдХी рдорджрдж рд╕े рдмैंрдХ рдЧ्рд░ाрд╣рдХ рдЕрдкрдиे рдЦाрддे рд╕े рдирдХрдж рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा ATM рд╕े рдХрдИ рдЕрди्рдп рдХाрдо рднी рдХिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬैрд╕े:

  • рдмैрд▓ेंрд╕ рдЪेрдХ рдХрд░рдиा

  • рдоिрдиी рд╕्рдЯेрдЯрдоेंрдЯ рдиिрдХाрд▓рдиा

  • PIN рдмрджрд▓рдиा

  • рдкैрд╕े рдЬрдоा рдХрд░рдиा (рдХुрдЫ рдорд╢ीрдиों рдоें)

ATM рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХ्рдпों рдмрдв़ा

ATM рдорд╢ीрдиों рдХी рдорджрдж рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдмैंрдХ рдЬाрдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдирд╣ीं рдкрдб़рддी। рд╡े рдХिрд╕ी рднी рд╕рдордп рдФрд░ рдХिрд╕ी рднी рд╕्рдеाрди рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि ATM рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ा рд╣ै।

рдиिрдпрдо рдмрджрд▓рдиे рдХी рдЦрдмрд░ рдХ्рдпों рдЖрдИ

рд╣ाрд▓ рдХे рджिрдиों рдоें рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдФрд░ рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдкрд░ рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХी рдЦрдмрд░ें рдлैрд▓ рд░рд╣ी рд╣ैं рдХि ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдо рдмрджрд▓ рдЧрдП рд╣ैं। рдХुрдЫ рдЦрдмрд░ों рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЕрдм рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рд▓िрдоिрдЯ рдмрджрд▓ рдЧрдИ рд╣ै рдпा рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЪाрд░्рдЬ рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдРрд╕ी рдЦрдмрд░ों рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд▓ोрдЧ рдн्рд░рдоिрдд рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं।

ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рд▓िрдоिрдЯ

рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдмैंрдХों рдоें ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХी рджैрдиिрдХ рд▓िрдоिрдЯ рдЕрд▓рдЧ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рдПрдХ рджिрди рдоें 20,000 рд╕े 50,000 рд░ुрдкрдпे рддрдХ рдиिрдХाрд▓े рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдпрд╣ рд▓िрдоिрдЯ рдЖрдкрдХे рдмैंрдХ рдФрд░ рдЖрдкрдХे ATM рдХाрд░्рдб рдХे рдк्рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै।

рдл्рд░ी рдЯ्рд░ांрдЬैрдХ्рд╢рди рдХी рд╕ीрдоा

рдЕрдзिрдХांрд╢ рдмैंрдХों рдоें рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдХुрдЫ ATM рдЯ्рд░ांрдЬैрдХ्рд╢рди рдл्рд░ी рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЕрдЧрд░ рдЧ्рд░ाрд╣рдХ рдЬ्рдпाрджा рдмाрд░ ATM рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं рддो рдЙрди рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЪाрд░्рдЬ рд▓рдЧ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдпрд╣ рдиिрдпрдо рдкрд╣рд▓े рд╕े рд╣ी рд▓ाрдЧू рд╣ै рдФрд░ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЗрд╕рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдирдП рдЙрдкाрдп

ATM рдЙрдкрдпोрдЧ рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдХрдИ рдирдП рдЙрдкाрдп рднी рд▓ाрдЧू рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬैрд╕े:

  • OTP рдЖрдзाрд░िрдд рдЯ्рд░ांрдЬैрдХ्рд╢рди

  • ATM рдорд╢ीрди рдкрд░ CCTV рдХैрдорд░ा

  • рдХाрд░्рдб рдм्рд▓ॉрдХ рдХрд░рдиे рдХी рд╕ुрд╡िрдзा

рдЗрди рдЙрдкाрдпों рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЧ्рд░ाрд╣рдХों рдХे рдкैрд╕े рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиा рд╣ै।

ATM рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рддे рд╕рдордп рд╕ाрд╡рдзाрдиी

ATM рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╕рдордп рдХुрдЫ рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпां рднी рдЬрд░ूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ैं:

  • PIN рдХिрд╕ी рдХो рди рдмрддाрдПं

  • рдЕрдЬрдирдмी рдХी рдорджрдж рди рд▓ें

  • рдорд╢ीрди рдкрд░ рдХोрдИ рд╕ंрджिрдЧ्рдз рдбिрд╡ाрдЗрд╕ рджिрдЦे рддो рдЙрдкрдпोрдЧ рди рдХрд░ें

рдЗрди рд╕ाрд╡рдзाрдиिрдпों рд╕े рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рдЦाрддे рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХा рдмрдв़рддा рдЙрдкрдпोрдЧ

рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдирдХрдж рдкैрд╕े рдХी рдЬрдЧрд╣ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкेрдоेंрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд▓рдЧे рд╣ैं। UPI, рдоोрдмाрдЗрд▓ рдмैंрдХिंрдЧ рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╡ॉрд▓ेрдЯ рдХी рдорджрдж рд╕े рд▓ोрдЧ рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рднुрдЧрддाрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рдлिрд░ рднी ATM рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рдЕрднी рднी рдмрдиी рд╣ुрдИ рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдХрдИ рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рдирдХрдж рднुрдЧрддाрди рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрддी рд╣ै।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

ATM рдорд╢ीрдиें рдмैंрдХिंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ैं। рдЗрдирдХी рдорджрдж рд╕े рд▓ोрдЧ рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдирдХрдж рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं। ATM рд╕े рдкैрд╕े рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдиिрдпрдо рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЧ्рд░ाрд╣рдХों рдХो рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рд╕े рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдЬाрдирдХाрд░ी рдкрд░ рдз्рдпाрди рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдирдП рдиिрдпрдо рдХी рдШोрд╖рдгा рд╣ोрддी рд╣ै рддो рдмैंрдХ рдпा рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╕ूрдЪрдиा рдЬाрд░ी рдХी рдЬाрддी рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा 2026 рддрдХ рдмрдв़ी?

 

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा 2026 рддрдХ рдмрдв़ी? рдЬाрдиिрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдирдпा рдЕрдкрдбेрдЯ

рдкрд░िрдЪрдп

рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдЬрд░ूрд░рддрдоंрдж рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХी рдорджрдж рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдпोрдЬрдиाрдПं рдЪрд▓ाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं। рдЗрди्рд╣ीं рдоें рд╕े рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЬрдиा рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рд╣ै। рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рджेрд╢ рдХे рдХрд░ोрдб़ों рд▓ोрдЧों рдХो рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдоुрдл्рдд рд░ाрд╢рди рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो рд▓ेрдХрд░ рдПрдХ рдирдпा рдЕрдкрдбेрдЯ рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा 2026 рддрдХ рдмрдв़ाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдЦрдмрд░ рдХे рдмाрдж рд▓ोрдЧों рдХे рдорди рдоें рдХрдИ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрда рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдЖрдЦिрд░ рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдХ्рдпा рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдХिрд╕े рдЗрд╕рдХा рдлाрдпрджा рдоिрд▓ेрдЧा।

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХ्рдпा рд╣ै

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХрдордЬोрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб рдзाрд░рдХों рдХो рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдЧेрд╣ूं, рдЪाрд╡рд▓ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЦाрдж्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдоुрдл्рдд рдпा рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдХीрдордд рдкрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ै।
рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЦाрд╕рддौрд░ рдкрд░ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╣ै рдЬिрдирдХी рдЖрдп рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ै рдФрд░ рдЬो рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╕े рдХрд░ рдкाрддे рд╣ैं।

рдпोрдЬрдиा рдХрдм рд╢ुрд░ू рд╣ुрдИ

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХो рджेрд╢ рдоें рдмрдб़े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЧрдпा рдЬрдм рдХोрд░ोрдиा рдорд╣ाрдоाрд░ी рдХे рджौрд░ाрди рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧों рдХी рдЖрдп рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рдЧрдИ рдеी। рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХि рдХोрдИ рднी рднूрдЦा рди рд░рд╣े, рдоुрдл्рдд рд░ाрд╢рди рджेрдиे рдХी рдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ू рдХी рдеी।
рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕े рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рд▓рдЧाрддाрд░ рдЬाрд░ी рд╣ै рдФрд░ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЗрд╕рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рднी рдХिрдП рдЬाрддे рд░рд╣े рд╣ैं।

2026 рддрдХ рдпोрдЬрдиा рдмрдв़рдиे рдХी рдЪрд░्рдЪा

рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдоीрдбिрдпा рд░िрдкोрд░्рдЯ्рд╕ рдоें рдпрд╣ рдЪрд░्рдЪा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो 2026 рддрдХ рдмрдв़ाрдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдРрд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдХрд░ोрдб़ों рдЧрд░ीрдм рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рдоुрдл्рдд рд░ाрд╢рди рдоिрд▓рддा рд░рд╣ेрдЧा।
рд╣ाрд▓ांрдХि рдЗрд╕ рдмाрд░े рдоें рдЕंрддिрдо рдлैрд╕рд▓ा рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдШोрд╖рдгा рдХे рдмाрдж рд╣ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрдЧा।

рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓ाрдн рдХिрди рд▓ोрдЧों рдХो рдоिрд▓рддा рд╣ै

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓ाрдн рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХो рдоिрд▓рддा рд╣ै рдЬिрдирдХे рдкाрд╕ рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрдирдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं:

  • рдЧрд░ीрдмी рд░ेрдЦा рд╕े рдиीрдЪे рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдкрд░िрд╡ाрд░

  • рдЕंрдд्рдпोрджрдп рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб рдзाрд░рдХ

  • рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХрдордЬोрд░ рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓ोрдЧ

рдЗрди рд▓ोрдЧों рдХो рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рддрдп рдоाрдд्рд░ा рдоें рд░ाрд╢рди рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдХिрддрдиी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдоिрд▓рддा рд╣ै рд░ाрд╢рди

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рд▓рдЧрднрдЧ 5 рдХिрд▓ो рдЕрдиाрдЬ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдЪाрд╡рд▓ рдФрд░ рдЧेрд╣ूं рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдХुрдЫ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕्рдеाрдиीрдп рдЬрд░ूрд░рддों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЦाрдж्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рднी рджी рдЬाрддी рд╣ै।

рдпोрдЬрдиा рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп

рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै рдХि рджेрд╢ рдоें рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рднूрдЦा рди рд░рд╣े। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рд╕े рдЧрд░ीрдм рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ाрд╣рдд рднी рдоिрд▓рддी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдЦाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЬ्рдпाрджा рдкैрд╕े рдЦрд░्рдЪ рдирд╣ीं рдХрд░рдиे рдкрдб़рддे।

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕िрд╕्рдЯрдо рд╕े рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा

рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рд╣ै। рдЕрдм рдХрдИ рдЬрдЧрд╣ों рдкрд░ рд░ाрд╢рди рд╡िрддрд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЖрдзाрд░ рдХाрд░्рдб рдФрд░ рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░ॉрдиिрдХ рдорд╢ीрдиों рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕рд╕े рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд░ाрд╢рди рд╕рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪे рдФрд░ рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдХी рдЧрдб़рдмрдб़ी рди рд╣ो।

рд▓ोрдЧों рдХो рдХ्рдпा рдлाрдпрджा

рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा 2026 рддрдХ рдЬाрд░ी рд░рд╣рддी рд╣ै рддो рдЗрд╕рдХे рдХрдИ рдлाрдпрджे рд╣ोंрдЧे:

  • рдЧрд░ीрдм рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХो рд▓рдЧाрддाрд░ рдЦाрдж्рдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоिрд▓ेрдЧी

  • рдЖрд░्рдеिрдХ рдмोрдЭ рдХрдо рд╣ोрдЧा

  • рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рднूрдЦ рдФрд░ рдХुрдкोрд╖рдг рдХрдо рд╣ोрдЧा

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдл्рд░ी рд░ाрд╢рди рдпोрдЬрдиा рджेрд╢ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдпोрдЬрдиाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдХрд░ोрдб़ों рд▓ोрдЧों рдХो рд╕ीрдзा рдлाрдпрджा рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕े 2026 рддрдХ рдмрдв़ाрддी рд╣ै рддो рдпрд╣ рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдЬрд░ूрд░рддрдоंрдж рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓िрдП рдмрдб़ी рд░ाрд╣рдд рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।
рд╣ाрд▓ांрдХि рдпोрдЬрдиा рд╕े рдЬुрдб़ा рдЕंрддिрдо рдиिрд░्рдгрдп рдФрд░ рдкूрд░ी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдШोрд╖рдгा рдХे рдмाрдж рд╣ी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрдЧी। рдЗрд╕рд▓िрдП рд▓ोрдЧों рдХो рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдкрдбेрдЯ рдкрд░ рдз्рдпाрди рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...