ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╕ोрдорд╡ाрд░, 30 рдоाрд░्рдЪ 2026

рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХो “рд╣ोрд╕ाрди्рдиा” рдХрд╣рдХрд░ рдкुрдХाрд░рддे рд╣ैं

рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХो “рд╣ोрд╕ाрди्рдиा” рдХрд╣рдХрд░ рдкुрдХाрд░рддे рд╣ैं

рд░िрдкोрд░्рдЯः рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдИрд╕ा рдорд╕ीрд╣ рдХे рдЬीрд╡рди рдХी рдпрд╣ рдкाрд╡рди рдЧाрдеा рдоाрдирд╡ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рдШрдЯрдиाрдУं рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै। рдЙрдирдХे рдЬрди्рдо рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдорд░िрдпрдо рдФрд░ рдЬोрд╕ेрдл рдоिрд╕्рд░ рд╕े рд▓ौрдЯрдХрд░ рдиाрдЬрд░ेрде рдоें рдмрд╕ рдЧрдП। рдпрд╣ी рд╡рд╣ рд╕्рдеाрди рдеा рдЬрд╣ाँ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдиे рдЕрдкрдиा рдмрдЪрдкрди рдФрд░ рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा (рд▓рдЧрднрдЧ 12 рд╕े 30 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рддрдХ) рд╡्рдпрддीрдд рдХी।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 30 рд╕े 33 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдХे рдмीрдЪ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░ेрдо, рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рдХ्рд╖рдоा рдХा рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा। рд▓рдЧрднрдЧ рджो рд╣рдЬाрд░ рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рдХी рдпрд╣ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиा рдЖрдЬ рднी рдЙрддрдиी рд╣ी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ै।

рдЬрдм рд╣рдо рд╕рд░्рд╡рд╢рдХ्рддिрдоाрди рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХो рдирдорди рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рдЙрдирдХे рдкुрдд्рд░ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХो “рд╣ोрд╕ाрди्рдиा” рдХрд╣рдХрд░ рдкुрдХाрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдкुрдХाрд░ рдоाрдирд╡ рд╣ृрджрдп рдоें рдЖрд╢ा рдФрд░ рдЙрдж्рдзाрд░ рдХी рдЖрдХांрдХ्рд╖ा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

ЁЯМ┐ “рд╣ोрд╕ाрди्рдиा” рдХा рдЬрдпрдШोрд╖ рдФрд░ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдХ्рд╖рдг

рдкрд╡िрдд्рд░ рдмाрдЗрдмрд▓ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЬрдм рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдпेрд░ुрд╕рд▓ेрдо рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рд░рд╣े рдеे, рддрдм рд▓ोрдЧ рдЙрдирдХे рдЖрдЧे-рдкीрдЫे рдЪрд▓рддे рд╣ुрдП рдкुрдХाрд░ рд░рд╣े рдеे—

“рджाрдКрдж рдХे рдкुрдд्рд░ рдХो рд╣ोрд╕рди्рдиा! рдзрди्рдп рд╣ै рд╡рд╣ рдЬो рдк्рд░рднु рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЖрддा рд╣ै।”

рд▓ोрдЧों рдиे рдЦрдЬूрд░ рдХी рдбाрд▓िрдпाँ рд▓рд╣рд░ाрдХрд░ рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╡рд╕्рдд्рд░ рдоाрд░्рдЧ рдоें рдмिрдЫाрдХрд░ рдЙрдирдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХिрдпा। рдпрд╣ी рдШрдЯрдиा рдЖрдЬ “рдкाрдо рд╕ंрдбे” (рдЦрдЬूрд░ рд░рд╡िрд╡ाрд░) рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдИ рдЬाрддी рд╣ै।

рдпрд╣ рджिрди рдХेрд╡рд▓ рдЙрдд्рд╕рд╡ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рднी рд╣ै—рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕рдордп рдЬрдм рд╣рдо рдЕрдкрдиे рд╣ृрджрдп рдХो рдк्рд░рднु рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рдХрд░рддे рд╣ैं।

ЁЯЩП рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд

рдкाрдо рд╕ंрдбे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕рдк्рддाрд╣ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬो рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рджुःрдЦрднोрдЧ, рдХ्рд░ूрд╕ рдкрд░ рдмрд▓िрджाрди рдФрд░ рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рд╕рдк्рддाрд╣ рд╣рдоें рд╕िрдЦाрддा рд╣ै—

рдд्рдпाрдЧ

рд╕ेрд╡ा

рдк्рд░ेрдо

рдмрд▓िрджाрди

рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд░ोрдЧों рдХो рдЪंрдЧा рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि рдЖрдд्рдоाрдУं рдХो рднी рд╢ांрддि рдФрд░ рдоुрдХ्рддि рдХा рдоाрд░्рдЧ рджिрдЦाрдпा।

ЁЯХК️ рдкрдЯрдиा рдФрд░ рдЖрд╕рдкाрд╕ рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рдХा рдоाрд╣ौрд▓

рдкрдЯрдиा рдХे рдХुрд░्рдЬी рдкрд▓्рд▓ी рд╕्рдеिрдд рд╕ंрдд рдоाрдЗрдХрд▓ рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी рд╕्рдХूрд▓ рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдПрдХрдд्рд░ рд╣ुрдП।

рдлाрджрд░ рдЬोрд╢ी рдордеिрдпрд╕ рдиे рдЦрдЬूрд░ рдХी рдбाрд▓िрдпों рдХो рдЖрд╢ीрд╖िрдд рдХिрдпा, рд╡рд╣ीं рдлाрджрд░ рд╕ेрд▓्рд╡िрди рдЬेрд╡िрдпрд░ рдФрд░ рдлाрджрд░ рд▓ॉрд░ेंрд╕ рдкाрд╕्рдХाрд▓ рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े।

рдЪुрд╣рдб़ी рдкрд▓्рд▓ी рдоें рдоाँ рдорд░िрдпрдо рдХे рдЧ्рд░ोрдЯो рд╕े рд╢ोрднाрдпाрдд्рд░ा рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИ। “рд╣ोрд╕ाрди्рдиा” рдХे рдЧीрддों рд╕े рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рднрдХ्рддिрдордп рд╣ो рдЙрдаा।

рдоोрддिрд╣ाрд░ी рдХे рд╕ंрдд рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдЕрд╕ीрд╕ी рдЪрд░्рдЪ рдоें рднी рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднा рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ुрдИ, рдЬрд╣ाँ рдлाрджрд░ рд▓рд▓िрдд рдиे рдк्рд░ेрдо, рд╡िрдирдо्рд░рддा рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा।

рдбुрдорд░ांрд╡ рдоें рдмिрд╢рдк рдЬेрдо्рд╕ рд╢ेрдЦрд░ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рдЬुрд▓ूрд╕ рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рдк्рд░рднु рдХो рд╢ांрддि рдХे рд░ाрдЬा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा।

✨ рд╕ंрджेрд╢: рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░ें рдк्рд░рднु рдХे рдЖрджрд░्рд╢

рдЕंрддрддः, рдкाрдо рд╕ंрдбे рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХेрд╡рд▓ рд╢рдм्рджों рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрдирдХे рдЖрджрд░्рд╢ों рдХो рдЕрдкрдиाрдХрд░ рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП।

ЁЯСЙ рдк्рд░ेрдо

ЁЯСЙ рджрдпा

ЁЯСЙ рдХ्рд╖рдоा

ЁЯСЙ рд╕ेрд╡ा

рдЬрдм рд╣рдо рд╕рдЪ्рдЪे рдорди рд╕े рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं—

“рд╣े рдкिрддा, рд╣рдоाрд░ी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░”

рддрдм рд╣рдоाрд░ा рдЬीрд╡рди рднी рдк्рд░рднु рдХी рдХृрдкा рд╕े рдЖрд▓ोрдХिрдд рд╣ो рдЙрдарддा рд╣ै।


рд░рд╡िрд╡ाрд░, 29 рдоाрд░्рдЪ 2026

рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХा рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдоोрдб़ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ा

 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХा рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдоोрдб़ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ा 

рд░िрдкोрд░्рдЯः рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХा рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдоोрдб़ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрднрд░ा рд╣ै। 16 рдоाрд░्рдЪ рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдШोрд╖िрдд рд╣ुрдП рдкрд░िрдгाрдоों рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рд╕рдд्рддा рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рд╕ंрдХेрдд рджे рджिрдпा рдХि рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддांрдд्рд░िрдХ рдЧрдардмंрдзрди (рдПрдирдбीрдП) рдХी рдкрдХрдб़ рдмेрд╣рдж рдордЬрдмूрдд рд╣ै।

рдкांрдЪ рд╕ीрдЯों рдкрд░ рд╣ुрдП рдЗрд╕ рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдПрдирдбीрдП рдиे рдХ्рд▓ीрди рд╕्рд╡ीрдк рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕рднी рд╕ीрдЯों рдкрд░ рдХрдм्рдЬा рдЬрдоा рд▓िрдпा। рдпрд╣ рдЬीрдд рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рдЦेрд▓ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ंрдЧрдарди, рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ рд╕рдорди्рд╡рдп рдХी рд╕рдлрд▓рддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

рдПрдирдбीрдП рдХा рджрдмрджрдмा: рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓рди рдХी рдЬीрдд

рдЗрд╕ рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЬेрдбीрдпू, рдмीрдЬेрдкी рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧी рджрд▓ों рдХे рдмीрдЪ рдмेрд╣рддрд░ рддाрд▓рдоेрд▓ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ा।

рдЬेрдбीрдпू рдХी рдУрд░ рд╕े рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдФрд░ рд░ाрдордиाрде рдаाрдХुрд░ рд╡िрдЬрдпी рд░рд╣े, рдЬрдмрдХि рдмीрдЬेрдкी рдХे рдиिрддिрди рдирдмीрди рдФрд░ рд╢िрд╡ेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХी।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЙрдкेंрдж्рд░ рдХुрд╢рд╡ाрд╣ा рдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд▓ोрдХ рдоोрд░्рдЪा рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рдПрдирдбीрдП рдХी рд╕्рдеिрддि рдХो рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдХिрдпा।                                                            

рдпрд╣ рдкрд░िрдгाрдо рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рдПрдирдбीрдП рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиे рд╡िрдзाрдпрдХों рдХो рдПрдХрдЬुрдЯ рд░рдЦा, рдмрд▓्рдХि рдЧрдардмंрдзрди рдХे рднीрддрд░ рд╕ीрдЯ рдмंрдЯрд╡ाрд░े рдФрд░ рд╡ोрдЯ рдоैрдиेрдЬрдоेंрдЯ рдоें рднी рдХोрдИ рдЪूрдХ рдирд╣ीं рдХी।

рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХी рд╣ाрд░: рд░рдгрдиीрддिрдХ рдХрдордЬोрд░ी рдЙрдЬाрдЧрд░

рджूрд╕рд░ी рдУрд░, рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдЪुрдиाрд╡ рдиिрд░ाрд╢ाрдЬрдирдХ рд░рд╣ा। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓ (рдЖрд░рдЬेрдбी) рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЕрдорд░ेंрдж्рд░ рдзाрд░ी рд╕िंрд╣ рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХे।

рдпрд╣ рд╣ाрд░ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд╕ीрдЯ рдХी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХी рдХрдордЬोрд░ рд░рдгрдиीрддि, рдмिрдЦрд░े рдЧрдардмंрдзрди рдФрд░ рд╕ीрдоिрдд рдк्рд░рднाрд╡ рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै।

рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдк्рд░рднाрд╡ी рд░рд╣ी рдЖрд░рдЬेрдбी рдХे рд▓िрдП рдпрд╣ рдкрд░िрдгाрдо рдПрдХ “рд╡ेрдХ-рдЕрдк рдХॉрд▓” рдоाрдиा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░: рдлिрд░ рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдИ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрдХрдб़

рдЗрд╕ рдкूрд░े рдЪुрдиाрд╡ рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрд╣рдо рдмाрдд рдпрд╣ рд░рд╣ी рдХि рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХुрд╢рд▓рддा рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा।

рдмрджрд▓рддे рдЧрдардмंрдзрди рдФрд░ рдЬрдЯिрд▓ рд╕рдоीрдХрд░рдгों рдХे рдмीрдЪ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рди рдХेрд╡рд▓ рдЕрдкрдиी рд╕्рдеिрддि рдордЬрдмूрдд рд░рдЦी, рдмрд▓्рдХि рдкाрд░्рдЯी рдХो рднी рдЬीрдд рджिрд▓ाрдИ।

рдЙрдирдХा рдпрд╣ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рд╡े рдЖрдЬ рднी рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे “рдХिंрдЧрдоेрдХрд░ рдФрд░ рдХंрдЯ्рд░ोрд▓рд░” рдмрдиे рд╣ुрдП рд╣ैं।


рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдкेрдЪ: 14 рджिрди рдХा рдиिрдпрдо рдмрдиा рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп

рдЗрд╕ рдЬीрдд рдХे рд╕ाрде рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рд╡ाрд▓ рднी рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै।

рдиिрдпрдо рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдпрджि рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рджो рд╕рджрдиों рдХा рд╕рджрд╕्рдп рдмрдирддा рд╣ै, рддो рдЙрд╕े 14 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рдПрдХ рд╕рджрди рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджेрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЗрд╕ी рд╕ंрджрд░्рдн рдоें:

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ – рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдХे рд╕рджрд╕्рдп

рдиिрддिрди рдирдмीрди – рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдп

рджोрдиों рдХो 30 рдоाрд░्рдЪ 2026 рддрдХ рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиा рд╣ोрдЧा।

рдЕрди्рдпрдеा рдЙрдирдХी рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╕्рд╡рддः рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдпрд╣ рдиिрдпрдо рднाрд░рддीрдп рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдЬрд╡ाрдмрджेрд╣ी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд▓ाрдЧू рд╣ै।

рдЖрдЧे рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि: рдлैрд╕рд▓ों рдкрд░ рдЯिрдХी рджिрд╢ा

рдЕрдм рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╡िрдЬрдпी рдиेрддा рдХिрд╕ рд╕рджрди рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेंрдЧे।

рдпрджि рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдоें рдЬाрддे рд╣ैं, рддो рдЙрди्рд╣ें рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдЫोрдб़рдиा рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै—рдЬो рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдмрдб़ा рдмрджрд▓ाрд╡ рд▓ा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╡рд╣ीं рдиिрддिрди рдирдмीрди рдХा рдиिрд░्рдгрдп рднी рдмीрдЬेрдкी рдХी рд░ाрдЬ्рдпрд╕्рддрд░ीрдп рд░рдгрдиीрддि рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ेрдЧा।

рд╣ाрд▓ांрдХि, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдХों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рд╕ंрднрд╡рддः рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдХ्рд░िрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдмрдиे рд░рд╣рдиा рд╣ी рдкрд╕ंрдж рдХрд░ेंрдЧे।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: рдордЬрдмूрдд рдПрдирдбीрдП, рдЪुрдиौрддीрдкूрд░्рдг рднрд╡िрд╖्рдп

рдпрд╣ рдЪुрдиाрд╡ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै рдХि:

рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдПрдирдбीрдП рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдмेрд╣рдж рдордЬрдмूрдд рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ै

рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХो рдЕрдкрдиी рд░рдгрдиीрддि рдФрд░ рд╕ंрдЧрдарди рдкрд░ рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдкुрдирд░्рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा

рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдЕрд╣рдо—рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдиिрдпрдоों рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ाрдХांрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдиा рдиेрддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддी рдмрдиा рд░рд╣ेрдЧा

рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдоें рдиेрддाрдУं рдХे рдлैрд╕рд▓े рди рдХेрд╡рд▓ рдЙрдирдХी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджिрд╢ा рддрдп рдХрд░ेंрдЧे, рдмрд▓्рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕рдд्рддा рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХो рднी рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ेंрдЧे।


рдЕрдкрдиे рд╡िрдЪाрд░ рд╕ाрдЭा рдХрд░ें

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдХिрд╕ी рддрд░рд╣ рдХा рд╡िрдЪाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं, рддो рдмेрдзрдб़рдХ рд╣рдоें рдоेрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЖрдкрдХे рд╡िрдЪाрд░ों рдХो рдкूрд░्рдг рд╕рдо्рдоाрди рдХे рд╕ाрде рдЪिंрдЧाрд░ी рдк्рд░ाрдЗрдо рди्рдпूрдЬ рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдЖрдЗрдП, рдоिрд▓рдХрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕंрддिрдо рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЖрдЧे рдмрдв़ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЫोрдЯी-рдмрдб़ी рд╣рд░ рдмाрдд рдХрд░ें। рд╣рдо рдЖрдкрдХो рд╕ाрджрд░ рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।


ЁЯУй рдоेрд▓ рдХрд░ें:
chingarigvk12@gmail.com

▶️ рди्рдпू рд╕ंрдЬीрд╡рди (Subscribe)

ЁЯУ║ рд╣рдоाрд░े YouTube рдЪैрдирд▓ “рди्рдпू рд╕ंрдЬीрд╡рди” рдХो рд╕рдм्рд╕рдХ्рд░ाрдЗрдм рдХрд░ें рдФрд░ рдЬुрдб़े рд░рд╣ें।

— рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рди्рдпू рд╕ंрдЬीрд╡рди
рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рдЦрдмрд░ें | рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг
© 2026 рди्рдпू рд╕ंрдЬीрд╡рди | All Rights Reserved

рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 5–6 рдмाрд░ рдмрдб़े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓े

 рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 5–6 рдмाрд░ рдмрдб़े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓े 

рд░िрдкोрд░्рдЯः рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдРрд╕ा рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЪेрд╣рд░ा рд╣ैं, рдЬिрдирдХे рдмिрдиा рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕рдд्рддा рдХी рдХрд╣ाрдиी рдЕрдзूрд░ी рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдкिрдЫрд▓े рдвाрдИ рджрд╢рдХों рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЬिрддрдиी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ी рдФрд░ рдЬिрддрдиी рдмाрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓े, рд╡рд╣ рдЙрди्рд╣ें рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे рд╕рдмрд╕े рдЕрдиोрдЦे рдФрд░ рдЪрд░्рдЪिрдд рдиेрддाрдУं рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рддा рд╣ै। “рдкрд▓рдЯीрдоाрд░” рдФрд░ “рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдмाрдмू” рдЬैрд╕े рдкрд░рд╕्рдкрд░ рд╡िрд░ोрдзी рд╡िрд╢ेрд╖рдгों рдХे рдмीрдЪ рдЙрдирдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрд╣рд╕ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрдиा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдлрд░ 1970 рдХे рджрд╢рдХ рдХे рдЬेрдкी рдЖंрджोрд▓рди рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ, рдЬिрд╕рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рд╕े рдЬोрдб़ा। рд╢ुрд░ुрдЖрддी рджौрд░ рдоें рд╡े рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХे рд╕ाрде рдЬрдирддा рджрд▓ рдоें рд╕рдХ्рд░िрдп рд░рд╣े। рд▓ेрдХिрди 1994 рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд▓ाрд▓ू рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдХрд░ рдЬॉрд░्рдЬ рдлрд░्рдиांрдбिрд╕ рдХे рд╕ाрде рд╕рдорддा рдкाрд░्рдЯी рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा। рдпрд╣ рдЙрдирдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдХी рдкрд╣рд▓ी рдмрдб़ी “рдкрд▓рдЯी” рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рдиे рдЙрдирдХे рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी।


1996 рдХे рдмाрдж рдЙрдирдХा рдЭुрдХाрд╡ рднाрдЬрдкा рдХी рдУрд░ рд╣ुрдЖ рдФрд░ рд╡े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддांрдд्рд░िрдХ рдЧрдардмंрдзрди (рдПрдирдбीрдП) рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрди рдЧрдП। рдоाрд░्рдЪ 2000 рдоें рд╣ंрдЧ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдмाрдж рднाрдЬрдкा рдХे рд╕рдорд░्рдерди рд╕े рд╡े рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे, рд╣ाрд▓ांрдХि рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдоाрдд्рд░ рд╕ाрдд рджिрдиों рдоें рдЧिрд░ рдЧрдИ। рдмाрд╡рдЬूрдж рдЗрд╕рдХे, рдЗрд╕ рдЕрд▓्рдкрдХाрд▓िрдХ рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдиे рдЙрдирдХे рд▓िрдП рд╕рдд्рддा рдХे рдж्рд╡ाрд░ рдЦोрд▓ рджिрдП।

рд╕ाрд▓ 2005 рдЙрдирдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдХрд░िрдпрд░ рдХा рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдоोрдб़ рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдЖ। рдЬрдирддा рджрд▓ (рдпूрдиाрдЗрдЯेрдб) рдФрд░ рднाрдЬрдкा рдХे рдЧрдардмंрдзрди рдиे рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддा рдФрд░ рд╡े рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे। рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рди рдХेрд╡рд▓ рдкूрд░ा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдкूрд░ा рдХिрдпा, рдмрд▓्рдХि “рд╕ुрд╢ाрд╕рди” рдХी рдЫрд╡ि рднी рдЧрдв़ी। 2010 рдоें рднाрд░ी рдмрд╣ुрдордд рдХे рд╕ाрде рддीрд╕рд░ी рдмाрд░ рд╕рдд्рддा рдоें рд╡ाрдкрд╕ी рдиे рдЗрд╕ рдЫрд╡ि рдХो рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдХिрдпा। рд╕рдб़рдХ, рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдЙрдирдХे рд╢ाрд╕рди рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиे।

рд╣ाрд▓ांрдХि, 2013 рдоें рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рдХो рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдмрдиाрдП рдЬाрдиे рдХा рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрдирдбीрдП рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा—рдпрд╣ рдЙрдирдХी рджूрд╕рд░ी рдмрдб़ी “рдкрд▓рдЯी” рдеी। 2014 рдХे рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдЦрд░ाрдм рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕्рддीрдлा рджे рджिрдпा, рдЬो рдЙрдирдХे рдХрд░िрдпрд░ рдХा рдХрдаिрди рджौрд░ рдеा।

2015 рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд▓ाрд▓ू рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓ рдФрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╕ाрде рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдмрдиाрдХрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ा рдФрд░ рдмрдб़ी рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी। рд▓ेрдХिрди 2017 рдоें рддेрдЬрд╕्рд╡ी рдпाрджрд╡ рдкрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдЪाрдирдХ рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдЫोрдб़рдХрд░ рдлिрд░ рднाрдЬрдкा рдХे рд╕ाрде рд╕рд░рдХाрд░ рдмрдиा рд▓ी—рдпрд╣ рдЙрдирдХी рддीрд╕рд░ी рдмрдб़ी “рдкрд▓рдЯी” рдеी।

2020 рдоें рд╡े рдПрдирдбीрдП рдХे рд╕ाрде рдлिрд░ рд╕рдд्рддा рдоें рдЖрдП рдФрд░ рд╕ाрддрд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे। рд▓ेрдХिрди 2022 рдоें рднाрдЬрдкा рд╕े рдорддрднेрдж рдХे рдЪрд▓рддे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЧрдардмंрдзрди рддोрдб़ рджिрдпा рдФрд░ рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЧрдП। рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЬрдирддा рджрд▓, рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдФрд░ рд╡ाрдо рджрд▓ों рдХे рд╕ाрде рдоिрд▓рдХрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдмрдиाрдИ рдФрд░ рдЖрдард╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे।

рдЬрдирд╡рд░ी 2024 рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдлिрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдмрджрд▓ा рдФрд░ рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдЫोрдб़рдХрд░ рдПрдирдбीрдП рдоें рд╡ाрдкрд╕ी рдХрд░ рд▓ी। рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╡े рдиौрд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे। 2025 рдХे рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдПрдирдбीрдП рдХी рдЬीрдд рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджрд╕рд╡ीं рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкрдж рдХी рд╢рдкрде рд▓ेрдХрд░ рдПрдХ рдирдпा рд░िрдХॉрд░्рдб рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा।

рдЕрдЧрд░ “рдкрд▓рдЯी” рдХी рдмाрдд рдХрд░ें, рддो рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 5–6 рдмाрд░ рдмрдб़े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓े рд╣ैं। рд╣рд░ рдмाрд░ рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХाрд░рдг рд░рд╣े—рдХрднी рд╡ैрдЪाрд░िрдХ рдорддрднेрдж, рдХрднी рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдЖрд░ोрдк, рддो рдХрднी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдмрдЪाрдиे рдХी рд░рдгрдиीрддि। рдЖрд▓ोрдЪрдХ рдЗрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░рд╡ाрдж рдХрд╣рддे рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рд╕рдорд░्рдердХ рдЗрд╕े рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рд░ाрдЬрдиीрддि рдФрд░ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдоाрдирддे рд╣ैं।


рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЬाрддीрдп рд╕рдоीрдХрд░рдг рд╣рдоेрд╢ा рдЕрд╣рдо рд░рд╣े рд╣ैं। рдХुрд░्рдоी-рдХोрдЗрд░ी, рдЕрддि рдкिрдЫрдб़ा рд╡рд░्рдЧ (EBC) рдФрд░ рдорд╣ाрджрд▓िрдд рд╕рдоुрджाрдпों рдХो рд╕ाрдзрдиे рдоें рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рдлрд▓рддा рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी। рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╢рд░ाрдмрдмंрджी, рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдпोрдЬрдиा рдФрд░ “рдЬीрд╡िрдХा” рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдиे рдЙрдирдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкрдХрдб़ рдХो рдордЬрдмूрдд рдХिрдпा।

рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЙрдирдХे рд╢ाрд╕рди рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рднी рдЙрдарддे рд░рд╣े рд╣ैं। рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдХрдоी рдФрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХा рдкрд▓ाрдпрди рдЖрдЬ рднी рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддिрдпां рд╣ैं। рдмाрд░-рдмाрд░ рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓рдиे рд╕े рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЕрд╕्рдеिрд░рддा рдХे рдЖрд░ोрдк рднी рд▓рдЧрддे рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдпрд╣ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рдХि 2005 рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХा рдмिрд╣ाрд░ рдФрд░ рдЖрдЬ рдХा рдмिрд╣ाрд░ рдХрдИ рдоाрдпрдиों рдоें рдЕрд▓рдЧ рджिрдЦрддा рд╣ै। рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╕рдб़рдХ рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЫрд╡ि рдмрджрд▓ी рд╣ै।

рдХुрд▓ рдоिрд▓ाрдХрд░, рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рд░рдгрдиीрддि, рдЕрд╡рд╕рд░ рдФрд░ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХा рдПрдХ рдЕрдиोрдЦा рдоिрд╢्рд░рдг рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдИ рдмाрд░ “рдкрд▓рдЯी” рдоाрд░ी, рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рдмाрд░ рд╕рдд्рддा рдоें рд╡ाрдкрд╕ी рдХी। 10 рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдирдиा рдорд╣рдЬ рд╕ंрдпोрдЧ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрдирдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдордЭ, рд▓рдЪीрд▓ाрдкрди рдФрд░ рдЕрдиुрдХूрд▓рди рдХ्рд╖рдорддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै। рднрд╡िрд╖्рдп рдЪाрд╣े рдЬो рднी рд╣ो, рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЙрдирдХा рдиाрдо рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпाрдп рдХे рд░ूрдк рдоें рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рджрд░्рдЬ рд░рд╣ेрдЧा।

рдЕрдЧрд░ рдЪाрд╣ें рддो рдоैं рдЗрд╕े рдм्рд▓ॉрдЧ HTML рдлॉрд░्рдоेрдЯ, рдпूрдЯ्рдпूрдм рдбिрд╕्рдХ्рд░िрдк्рд╢рди, рдпा рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкोрд╕्рдЯ рдоें рднी рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ूँ।

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░: рд╡िрдзाрдирд╕рднा рд╕े рджूрд░ी, рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдУрд░—рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдирдпा рдЕрдз्рдпाрдп

 рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░: рд╡िрдзाрдирд╕рднा рд╕े рджूрд░ी, рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдУрд░—рд░ाрдЬрдиीрддि рдХा рдирдпा рдЕрдз्рдпाрдп

рд░िрдкोрд░्рдЯः рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

Nitish Kumar рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХे рд╕рдмрд╕े рдЕрдиुрднрд╡ी рдФрд░ рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдиेрддाрдУं рдоें рд╢ुрдоाрд░ рд╣ैं। рдЙрдирдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕рдлрд░ рдХрдИ рдоाрдпрдиों рдоें рдЕрдиोрдЦा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд▓ोрдХрд╕рднा рдФрд░ рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा—рджोрдиों рдХे рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़े, рд▓ेрдХिрди рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдирдиे рдХे рдмाрдж рдХрднी рд╕ीрдзे рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдирд╣ीं рд▓рдб़ा। рд╡े рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ Bihar Legislative Council (рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж) рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдд्рддा рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХрд░рддे рд░рд╣े।

рдЕрдм рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрдиे рдХे рдмाрдж 30 рдоाрд░्рдЪ 2026 рдХो рдЙрдирдХा рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рдЙрдирдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдПрдХ рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХा рд╕ंрдХेрдд рд╣ै।

рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рдХा рд╕ीрдоिрдд, рд▓ेрдХिрди рдЕрд╣рдо рдЕрдиुрднрд╡

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рд╢ुрд░ुрдЖрддी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдЪाрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़े—1977, 1980, 1985 рдФрд░ 1995। 1977 рдФрд░ 1980 рдоें рд╣рд░рдиौрдд рд╕ीрдЯ рд╕े рдЙрди्рд╣ें рд╣ाрд░ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкрдб़ा।1985 рдоें Lok Dal рдХे рдЯिрдХрдЯ рдкрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрд╣рд▓ी рдФрд░ рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХी। 1995 рдоें Samata Party рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡े рдлिрд░ рд╣ाрд░ рдЧрдП।рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рдмाрдд рдпрд╣ рд░рд╣ी рдХि рдЙрд╕ рд╕рдордп рд╡े рд▓ोрдХрд╕рднा рдХे рд╕рджрд╕्рдп рднी рдеे, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ंрд╕рдж рдХी рд╕рджрд╕्рдпрддा рдмрд░рдХрд░ाрд░ рд░рдЦी।2005 рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдирдиे рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ों рд╕े рджूрд░ी рдмрдиा рд▓ी—рдпрд╣ рдЙрдирдХी рдПрдХ рд╕ोрдЪी-рд╕рдордЭी рд░рдгрдиीрддि рдеी।

рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдордЬрдмूрдд рдЙрдкрд╕्рдеिрддि

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рд╕ंрд╕рджीрдп рдХрд░िрдпрд░ рдмेрд╣рдж рдк्рд░рднाрд╡рд╢ाрд▓ी рд░рд╣ा। 1989 рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдмाрдв़ рд╕े рдЬीрддрдХрд░ рд╕ंрд╕рдж рдкрд╣ुंрдЪे ।

1991, 1996, 1998 рдФрд░ 1999 рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХी।2004 рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмाрдв़ рдФрд░ рдиाрд▓ंрджा—рджो рд╕ीрдЯों рд╕े рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ा। рдмाрдв़ рд╕े рд╣ाрд░рдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдиाрд▓ंрджा рд╕े рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी।1989 рд╕े 2004 рддрдХ рд╕ंрд╕рдж рдоें рдЙрдирдХी рд╕рдХ्рд░िрдп рднूрдоिрдХा рд░рд╣ी, рдЬрд╣ां рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕рдоिрддिрдпों рджोрдиों рдоें рдк्рд░рднाрд╡ рдЫोрдб़ा।

рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдиे рдХेंрдж्рд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рднी рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрдж рд╕ंрднाрд▓े। V. P. Singh рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдоें рдХृрд╖ि рд░ाрдЬ्рдп рдоंрдд्рд░ी।

Atal Bihari Vajpayee рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рд░ेрд▓, рдХृрд╖ि рдФрд░ рднूрддрд▓ рдкрд░िрд╡рд╣рди рдоंрдд्рд░ी рд░ेрд▓ рдоंрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдЙрдирдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХो рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рд░ाрд╣рдиा рдоिрд▓ी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░ेрд▓рд╡े рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕ंрд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рд╕ुрдзाрд░ों рдкрд░ рдЬोрд░ рджिрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХी рдЫрд╡ि рдПрдХ рд╕рдХ्рд╖рдо рдк्рд░рд╢ाрд╕рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордЬрдмूрдд рд╣ुрдИ।

рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдХे рдЬрд░िрдП рд╕рдд्рддा рд╕ंрдЪाрд▓рди

рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдирдиे рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдХो рдЕрдкрдиी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░рдгрдиीрддि рдХा рдЖрдзाрд░ рдмрдиाрдпा। Bihar Legislative Council рдХे рд╕рджрд╕्рдп рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡े рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмрдиे рд░рд╣ рд╕рдХे। рдЗрд╕ рд░рдгрдиीрддि рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдХी рдЕрдиिрд╢्рдЪिрддрддाрдУं рд╕े рджूрд░ рд░рдЦा рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд▓рдЧрднрдЧ рджो рджрд╢рдХों рддрдХ рдЗрд╕ी рдоॉрдбрд▓ рдкрд░ рд╢ाрд╕рди рдХिрдпा।

рдЙрдирдХे рд╢ाрд╕рди рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпां рд░рд╣ीं—

рд╕рдб़рдХ рдФрд░ рдЖрдзाрд░рднूрдд рдвांрдЪे рдХा рд╡िрдХाрд╕

рдмिрдЬрд▓ी рдЖрдкूрд░्рддि рдоें рд╕ुрдзाрд░

рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдпोрдЬрдиा рд╡ рдЫाрдд्рд░рд╡ृрдд्рддि

рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг

рдЬाрддीрдп рдЬрдирдЧрдгрдиा

рд╣ाрд▓ांрдХि, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдФрд░ рдкрд▓ाрдпрди рдЬैрд╕ी рдЪुрдиौрддिрдпां рдЕрдм рднी рдмрдиी рд╣ुрдИ рд╣ैं।

рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХी рдУрд░ рдмрдв़рддा рдХрджрдо

рдЕрдм рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ Rajya Sabha рдХे рдЬрд░िрдП рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдирдИ рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। Representation of the People Act 1951 рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдПрдХ рд╕ाрде рджो рд╕рджрдиों рдХा рд╕рджрд╕्рдп рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддा, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрдирдХा рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдеा।

рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╣ै рдХि 10 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рд╕े рдЙрдирдХा рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा। рдпрд╣ рдЙрдирдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдХा рдПрдХ рдирдпा рдЕрдз्рдпाрдп рд╣ोрдЧा, рдЬрд╣ां рд╡े рдмिрд╣ाрд░ рдХे рдоुрдж्рджों рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЕрдзिрдХ рдордЬрдмूрддी рд╕े рдЙрдаा рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╢ैрд▓ी

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдкрд░ Ram Manohar Lohia рдФрд░ Jayaprakash Narayan рдХा рдЧрд╣рд░ा рдк्рд░рднाрд╡ рд░рд╣ा рд╣ै।

рд╡े рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдХे рд╕рдорд░्рдердХ рд░рд╣े рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे—

рдкिрдЫрдб़े рд╡рд░्рдЧों

рдорд╣िрд▓ाрдУं

рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХों рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдЬोрд░ рджिрдпा।рдЙрдирдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХी рдПрдХ рдЦाрд╕ рдкрд╣рдЪाрди рд░рд╣ी рд╣ै—рдЧрдардмंрдзрди рдмрджрд▓рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ National Democratic Alliance рдФрд░ рдорд╣ाрдЧрдардмंрдзрди рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рд╕ाрдзा। рдЗрд╕рд╕े рдЙрдирдХी рдЫрд╡ि рдПрдХ рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдиेрддा рдХी рдмрдиी, рд╣ाрд▓ांрдХि рдЖрд▓ोрдЪрдиाрдПं рднी рдЭेрд▓рдиी рдкрдб़ीं।

рднрд╡िрд╖्рдп рдФрд░ рдмрджрд▓рддी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпां

рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлे рдХे рдмाрдж рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдирдИ рдЪрд░्рдЪाрдПं рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдИ рд╣ैं।

Nishant Kumar рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрдЯрдХрд▓ें

рднाрдЬрдкा рдХी рдмрдв़рддी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा

рд╡िрдкрдХ्рд╖, рдЦाрд╕рдХрд░ Rashtriya Janata Dal рдХी рдЖрд▓ोрдЪрдиा

рд╕рдорд░्рдердХों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЙрдирдХी рднूрдоिрдХा рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд▓िрдП рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдиीрддीрд╢ рдХुрдоाрд░ рдХा рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рдХрджрдо рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрдирдХी рд▓ंрдмी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдпाрдд्рд░ा рдХा рдПрдХ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдоोрдб़ рд╣ै।

рджो рджрд╢рдХों рддрдХ рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕рдд्рддा рд╕ंрднाрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рдЕрдм рд╡े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдирдИ рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдиे рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдЙрдирдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд “рд╕ुрд╢ाрд╕рди”, рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рд░ाрдЬрдиीрддि рд╕े рдЬुрдб़ी рд░рд╣ी рд╣ै।

рдЖрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕рдордп рдпрд╣ рддрдп рдХрд░ेрдЧा рдХि рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा рдоें рдЙрдирдХी рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдмिрд╣ाрд░ рдХो рдХिрд╕ рджिрд╢ा рдоें рд▓े рдЬाрддी рд╣ै рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЙрднрд░рддा рдирдпा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХिрд╕ рддрд░рд╣ рдЪुрдиौрддिрдпों рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЖрдИрдкीрдПрд▓ рдХा рд╣рд░ рд╕ीрдЬрди рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдирдпा рд░ोрдоांрдЪ рдФрд░ рдирдИ рд╕ीрдоाрдПं рд▓ेрдХрд░ рдЖрддा

 рдЖрдИрдкीрдПрд▓ рдХा рд╣рд░ рд╕ीрдЬрди рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдирдпा рд░ोрдоांрдЪ рдФрд░ рдирдИ рд╕ीрдоाрдПं рд▓ेрдХрд░ рдЖрддा

рд░िрдкोрд░्рдЯः рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЖрдИрдкीрдПрд▓ рдХा рд╣рд░ рд╕ीрдЬрди рдЕрдкрдиे рд╕ाрде рдирдпा рд░ोрдоांрдЪ рдФрд░ рдирдИ рд╕ीрдоाрдПं рд▓ेрдХрд░ рдЖрддा рд╣ै। рдХрднी 150 рдХा рд╕्рдХोрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा, рдлिрд░ 180 рд╕ाрдоाрди्рдп рд╣ुрдЖ, 200 рдЪुрдиौрддी рдмрдиा рдФрд░ рдЕрдм 250 рднी рдЯी20 рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдоें “рдиॉрд░्рдорд▓” рд╣ोрддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдРрд╕े рдоें 300 рд░рди рдХा рдЖंрдХрдб़ा рдЕрдм рдХрд▓्рдкрдиा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд▓рдХ्рд╖्рдп рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै। рдпрд╣ी рд╡рдЬрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдИрдкीрдПрд▓ 2026 рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ी рд╣ै—рдЖрдЦिрд░ рд╡рд╣ рдХौрди-рд╕ी рдЯीрдо рд╣ोрдЧी рдЬो рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ 300 рдХा рдЬाрджुрдИ рдЖंрдХрдб़ा рдкाрд░ рдХрд░ेрдЧी?

рдЖрдИрдкीрдПрд▓ 2025 рдоें рд╕рдирд░ाрдЗрдЬрд░्рд╕ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж (SRH) рдиे рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рдХी рд╡िрд╕्рдлोрдЯрдХ рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХी, рдЙрд╕рдиे рдЗрд╕ рдмрд╣рд╕ рдХो рдирдИ рдзाрд░ рджी। 286/6 рдФрд░ 278/3 рдЬैрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕्рдХोрд░ рдмрдиाрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ाрдл рд╕ंрдХेрдд рджिрдпा рдХि 300 рдЕрдм рджूрд░ рдирд╣ीं рд╣ै। рдЯ्рд░ैрд╡िрд╕ рд╣ेрдб, рд╣ेрдирд░िрдХ рдХ्рд▓ाрд╕ेрди, рдЕрднिрд╖ेрдХ рд╢рд░्рдоा рдФрд░ рдИрд╢ाрди рдХिрд╢рди рдЬैрд╕े рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдиे рдЧेंрджрдмाрдЬों рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмेрдмрд╕ рдХрд░ рджिрдпा। рдЦाрд╕рдХрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЦिрд▓ाрдл 286 рд░рди рдХा рд╕्рдХोрд░ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдеा рдХि рд╕рд╣ी рджिрди рдФрд░ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдоें 300 рд╕ंрднрд╡ рд╣ै।

рд╣ाрд▓ांрдХि, рдпрд╣ рднी рдЙрддрдиा рд╣ी рд╕рдЪ рд╣ै рдХि рдЗрддрдиी рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж SRH рдк्рд▓ेрдСрдл рддрдХ рдирд╣ीं рдкрд╣ुंрдЪ рд╕рдХी। рдЗрд╕рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╡рдЬрд╣ рд░рд╣ी—рдХрдордЬोрд░ рдЧेंрджрдмाрдЬी рдФрд░ рдЕрд╕ंрддुрд▓िрдд рдЯीрдо рд╕ंрдпोрдЬрди। рдпрд╣ी рддрде्рдп рдЗрд╕ рдмрд╣рд╕ рдХो рдФрд░ рд░ोрдЪрдХ рдмрдиाрддा рд╣ै: рдХ्рдпा рд╕िрд░्рдл рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХे рджрдо рдкрд░ 300 рдкाрд░ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рдпा рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕ंрддुрд▓िрдд рдЯीрдо рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै?

рдЕрдЧрд░ 2026 рдХी рдмाрдд рдХрд░ें, рддो рд╕рдмрд╕े рдордЬрдмूрдд рджाрд╡ेрджाрд░ рдлिрд░ рд╕े SRH рд╣ी рдирдЬрд░ рдЖрддी рд╣ै। рдЙрдирдХी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХा рдЯेрдо्рдкрд▓ेрдЯ рд╣ी “200 is par” рдХी рд╕ोрдЪ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЬрдм рдХोрдИ рдЯीрдо 200 рдХो рд╕ाрдоाрди्рдп рдоाрдирдХрд░ рдЦेрд▓рддी рд╣ै, рддो 300 рдХी рдУрд░ рдмрдв़рдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै। рдпрджि рдкैрдЯ рдХрдоिंрд╕ рдХी рдХрдк्рддाрдиी рдоें рдЧेंрджрдмाрдЬी рдеोрдб़ी рд╕ुрджृрдв़ рд╣ो рдЬाрдП, рддो рдпрд╣ рдЯीрдо рди рд╕िрд░्рдл 300 рдкाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЦिрддाрдм рдХी рднी рдк्рд░рдмрд▓ рджाрд╡ेрджाрд░ рдмрди рд╕рдХрддी рд╣ै।

рджूрд╕рд░ी рдмрдб़ी рджाрд╡ेрджाрд░ рд░ॉрдпрд▓ рдЪैрд▓ेंрдЬрд░्рд╕ рдмेंрдЧрд▓ुрд░ु (RCB) рд╣ै। рдмेंрдЧрд▓ुрд░ु рдХा рдПрдо. рдЪिрди्рдиाрд╕्рд╡ाрдоी рд╕्рдЯेрдбिрдпрдо рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдХे рд▓िрдП рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЫोрдЯी рдмाрдЙंрдб्рд░ी рдФрд░ рдл्рд▓ैрдЯ рдкिрдЪ рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдХो рдЦुрд▓рдХрд░ рдЦेрд▓рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддी рд╣ै। рд╡िрд░ाрдЯ рдХोрд╣рд▓ी рдХी рд╕्рдеिрд░рддा рдХे рд╕ाрде рдЕрдЧрд░ рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рдУрдкрдирд░ рдФрд░ рдЧ्рд▓ेрди рдоैрдХ्рд╕рд╡ेрд▓ рдЬैрд╕े рдкाрд╡рд░ рд╣िрдЯрд░ рд▓рдп рдоें рдЖ рдЬाрдПं, рддो 300 рдХा рдЖंрдХрдб़ा рдпрд╣ां рдЯूрдЯ рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, RCB рдХो рдиिрд░ंрддрд░рддा рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рдЧेंрджрдмाрдЬी рдХी рд╕рдЦ्рдд рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ोрдЧी।

рдХोрд▓рдХाрддा рдиाрдЗрдЯ рд░ाрдЗрдбрд░्рд╕ (KKR) рднी рдЗрд╕ рджौрдб़ рдоें рдкीрдЫे рдирд╣ीं рд╣ै। рд╕ुрдиीрд▓ рдиाрд░ाрдпрдг, рд░िंрдХू рд╕िंрд╣ рдФрд░ рд░ोрд╡рдоैрди рдкॉрд╡ेрд▓ рдЬैрд╕े рдЦिрд▓ाрдб़ी рдХिрд╕ी рднी рдЧेंрджрдмाрдЬी рдЖрдХ्рд░рдордг рдХो рдз्рд╡рд╕्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рд░рдЦрддे рд╣ैं। рдИрдбрди рдЧाрд░्рдбрди्рд╕ рдХी рдкिрдЪ рднी рд╣ाрдИ-рд╕्рдХोрд░िंрдЧ рд░рд╣ी рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЯॉрдк рдСрд░्рдбрд░ рддेрдЬ рд╢ुрд░ुрдЖрдд рджे рдФрд░ рдлिрдиिрд╢рд░ рдЕंрдд рдоें рд╡िрд╕्рдлोрдЯ рдХрд░ें, рддो KKR рднी 300 рдкाрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдоुंрдмрдИ рдЗंрдбिрдпंрд╕ (MI) рдХो рднी рдирдЬрд░рдЕंрджाрдЬ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा। рд╕ूрд░्рдпрдХुрдоाрд░ рдпाрджрд╡ рдХी 360-рдбिрдЧ्рд░ी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी, рд╣ाрд░्рджिрдХ рдкंрдб्рдпा рдХी рдкाрд╡рд░ рд╣िрдЯिंрдЧ рдФрд░ рд╡ाрдирдЦेрдб़े рдХी рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी-рдЕрдиुрдХूрд▓ рдкिрдЪ MI рдХो рдЦрддрд░рдиाрдХ рдмрдиाрддी рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЙрдирдХी рдЧेंрджрдмाрдЬी рдХрдИ рдмाрд░ рдорд╣ंрдЧी рд╕ाрдмिрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдоैрдЪ рдХा рд╕ंрддुрд▓рди рдмिрдЧрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдкंрдЬाрдм рдХिंрдЧ्рд╕ (PBKS) рдФрд░ рджिрд▓्рд▓ी рдХैрдкिрдЯрд▓्рд╕ (DC) рдоें рднी рд╕ंрднाрд╡рдиाрдПं рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЗрди рдЯीрдоों рдоें рд╕्рдеिрд░рддा рдХी рдХрдоी рд░рд╣ी рд╣ै। рд╡рд╣ीं рдЧुрдЬрд░ाрдд рдЯाрдЗрдЯंрд╕ (GT) рдФрд░ рд▓рдЦрдирдК рд╕ुрдкрд░ рдЬाрдпंрдЯ्рд╕ (LSG) рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдХृрдд рд╕ंрддुрд▓िрдд, рд▓ेрдХिрди рдХрдо рдЖрдХ्рд░ाрдордХ рдЯीрдоें рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдЙрдирдХे рд▓िрдП 300 рдкाрд░ рдХрд░рдиा рдеोрдб़ा рдХрдаिрди рдирдЬрд░ рдЖрддा рд╣ै।

рдЕрдЧрд░ рд╡ेрди्рдпू рдХी рдмाрдд рдХрд░ें, рддो 2026 рдоें 300 рдкाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдлैрдХ्рдЯрд░ рдкिрдЪ рдФрд░ рдоैрджाрди рд╣ी рд╣ोрдЧा। рдмेंрдЧрд▓ुрд░ु, рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж, рдоुंрдмрдИ рдФрд░ рдХोрд▓рдХाрддा рдЬैрд╕े рдоैрджाрди рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдХो рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдмрдв़рдд рджेрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा “рдЗрдо्рдкैрдХ्рдЯ рдк्рд▓ेрдпрд░” рдиिрдпрдо рдиे рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХो рдФрд░ рдордЬрдмूрддी рджी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЯीрдо рдПрдХ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ рдЙрддाрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдРрд╕े рдоें 15–18 рд░рди рдк्рд░рддि рдУрд╡рд░ рдХी рд░рди рдЧрддि рдЕрдм рдЕрд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд▓рдЧрддी।

рдпрд╣ рдмрджрд▓ाрд╡ рдЯी20 рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдХрд╣ाрдиी рднी рдХрд╣рддा рд╣ै। 2010 рдоें 200 рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рдеा, 2020 рдоें 250 рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрдиा, рдФрд░ рдЕрдм 300 рдЕрдЧрд▓ा рдкрдб़ाрд╡ рд╣ै। рдпрд╣ рд╕िрд░्рдл рддрдХрдиीрдХ рдпा рдкाрд╡рд░ рд╣िрдЯिंрдЧ рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╕िрдХрддा рдХा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ै—рдЕрдм рдЯीрдоें рдЬोрдЦिрдо рд▓ेрдиे рд╕े рд╣िрдЪрдХрддी рдирд╣ीं рд╣ैं।

рдЕंрддрддः, “рдХौрди 300 рдкाрд░ рдХрд░ेрдЧा?” рдЗрд╕рдХा рдЙрдд्рддрд░ рднрд▓े рдЕрднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рди рд╣ो, рд▓ेрдХिрди рд╕ंрдХेрдд рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕ाрдл рд╣ैं—SRH рд╕рдмрд╕े рдЖрдЧे рд╣ै, RCB рдФрд░ KKR рдЙрд╕рдХे рдХрд░ीрдм рд╣ैं, рдЬрдмрдХि MI рднी рдХिрд╕ी рджिрди рдпрд╣ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд░рдЪ рд╕рдХрддी рд╣ै।

рд╕ंрднрд╡ рд╣ै рдХि 2026 рдХी рдХिрд╕ी рдЧрд░्рдо рд╢ाрдо рдоें, рдХिрд╕ी рд╕рдкाрдЯ рдкिрдЪ рдкрд░, рдЧेंрджрдмाрдЬों рдХी рдзрдЬ्рдЬिрдпां рдЙрдб़ाрддे рд╣ुрдП рдХोрдИ рдЯीрдо 300 рдХा рдЖंрдХрдб़ा рдкाрд░ рдХрд░ рдЬाрдП। рдФрд░ рдЬрдм рдпрд╣ рд╣ोрдЧा, рддो рд╡рд╣ рд╕िрд░्рдл рдПрдХ рд░िрдХॉрд░्рдб рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЯी20 рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдирдП рдпुрдЧ рдХी рдЙрдж्рдШोрд╖рдгा рд╣ोрдЧी।

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...