рддीрди рдзрд░्рдоों рдХे рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕्рдерд▓ рд╣ै рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓
рдкрд░िрдЪрдп
рджुрдиिрдпा рдоें рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдРрд╕े рд╕्рдеाрди рд╣ैं рдЬрд╣ां рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдзрд░्рдоों рдХी рдЖрд╕्рдеा рдПрдХ рд╣ी рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рдоिрд▓рддी рд╣ो। рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдРрд╕ा рд╣ी рдПрдХ рджेрд╢ рд╣ै, рдЬрд╣ां рддीрди рдк्рд░рдоुрдЦ рдзрд░्рдо—рдпрд╣ूрджी, рдИрд╕ाрдИ рдФрд░ рдЗрд╕्рд▓ाрдо—рдХे рд╕рдмрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓ рдоौрдЬूрдж рд╣ैं। рдЦाрд╕рдХрд░ рдпрд░ूрд╢рд▓рдо (Jerusalem) рд╢рд╣рд░ рдЗрди рддीрдиों рдзрд░्рдоों рдХे рд▓िрдП рдЖрд╕्рдеा рдХा рдХेंрдж्рд░ рд╣ै। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдзाрд░्рдоिрдХ, рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
рдпрд╣ूрджी рдзрд░्рдо рдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓
рдпрд╣ूрджी рдзрд░्рдо рдХे рд▓िрдП рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ “рд╡ाрджा рдХी рдЧрдИ рднूрдоि” (Promised Land) рдоाрдиी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд░ूрд╢рд▓рдо рдЗрд╕ рдзрд░्рдо рдХा рд╕рдмрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рд╢рд╣рд░ рд╣ै।
рд╡ेрд╕्рдЯрд░्рди рд╡ॉрд▓ (Western Wall)
рд╡ेрд╕्рдЯрд░्рди рд╡ॉрд▓, рдЬिрд╕े “рд╡िрд▓ाрдк рдХी рджीрд╡ाрд░” рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдпрд╣ूрджिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓ рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░ाрдЪीрди рдоंрджिрд░ рдХा рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рд╣ै, рдЬिрд╕े рд░ोрдорди рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдиे рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдЖрдЬ рднी рд╣рдЬाрд░ों рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдпрд╣ां рдЖрдХрд░ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдЗрдЪ्рдЫाрдПं рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं।
рдЯेंрдкрд▓ рдоाрдЙंрдЯ (Temple Mount)
рдпрд╣ рд╕्рдеाрди рдпрд╣ूрджिрдпों рдХे рдк्рд░ाрдЪीрди рдоंрджिрд░ рдХा рд╕्рдерд▓ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдзाрд░्рдоिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдмेрд╣рдж рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ां рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдмрд╣ुрдд рдЧрд╣рд░ा рд╣ै।
рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдзрд░्рдо рдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓
рдЕрд▓-рдЕрдХ्рд╕ा рдорд╕्рдЬिрдж (Al-Aqsa Mosque)
рдпрд╣ рдорд╕्рдЬिрдж рдЗрд╕्рд▓ाрдо рдзрд░्рдо рдХे рдЕрдиुрдпाрдпिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдкैрдЧंрдмрд░ рдоोрд╣рдо्рдордж рдиे рдЕрдкрдиी “рдоेрд░ाрдЬ рдпाрдд्рд░ा” рдпрд╣ीं рд╕े рд╢ुрд░ू рдХी рдеी।
рдбोрдо рдСрдл рдж рд░ॉрдХ (Dome of the Rock)
рдпрд╣ рд╕ुрдирд╣рд░े рдЧुंрдмрдж рд╡ाрд▓ी рдЗрдоाрд░рдд рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ै। рдпрд╣ рдЙрд╕ी рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै рдЬрд╣ां рдЕрд▓-рдЕрдХ्рд╕ा рдорд╕्рдЬिрдж рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै।
рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдо рдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓
рдЪрд░्рдЪ рдСрдл рд╣ोрд▓ी рд╕ेрдкुрд▓्рдЪрд░ (Church of the Holy Sepulchre)
рдпрд╣ рдЪрд░्рдЪ рдЙрд╕ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдмрдиा рд╣ै рдЬрд╣ां рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХो рд╕ूрд▓ी рдкрд░ рдЪрдв़ाрдпा рдЧрдпा рдФрд░ рджрдлрдиाрдпा рдЧрдпा рдеा। рдпрд╣ рдИрд╕ाрдЗрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै।
рдмेрдерд▓ेрд╣рдо (Bethlehem)
рдпрд╣ рд╡рд╣ рд╕्рдеाрди рд╣ै рдЬрд╣ां рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ рдеा। рдпрд╣ां рд╕्рдеिрдд “рдЪрд░्рдЪ рдСрдл рдиैрдЯिрд╡िрдЯी” рдИрд╕ाрдЗрдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрдд्рдпंрдд рдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ै।
рдзाрд░्рдоिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓рддा
рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдХा рдпрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЬिрддрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рдЙрддрдиा рд╣ी рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рднी рд╣ै। рддीрдиों рдзрд░्рдоों рдХे рдЕрдиुрдпाрдпी рдЗрд╕ рднूрдоि рдХो рдкрд╡िрдд्рд░ рдоाрдирддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ां рдХрдИ рдмाрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдФрд░ рддрдиाрд╡ рдХी рд╕्рдеिрддि рднी рдмрди рдЬाрддी рд╣ै।
рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЖрдХрд░्рд╖рдг рдФрд░ рдкрд░्рдпрдЯрди
рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧ рджुрдиिрдпा рднрд░ рд╕े рдпрд╣ां рдЖрддे рд╣ैं। рд╡े рдЗрди рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓ों рдХा рджрд░्рд╢рди рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрдиुрднрд╡ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░्рдпрдЯрди рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХेंрдж्рд░ рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै।
рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдЗрдЬрд░ाрдпрд▓ рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕्рдеाрди рд╣ै рдЬрд╣ां рддीрдиों рдзрд░्рдоों рдХी рдЖрд╕्рдеा рдПрдХ рд╕ाрде рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╡ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рднी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХेंрдж्рд░ рд╣ै। рдпрд╣ां рдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕्рдерд▓ рд╣рдоें рд╢ांрддि, рд╕рд╣िрд╖्рдгुрддा рдФрд░ рдЖрдкрд╕ी рднाрдИрдЪाрд░े рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддे рд╣ैं।
рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░