๐Ÿ”ด India : เคคเค•เคจीเค•ी เคตिเค•ाเคธ, เคธाเคฎाเคœिเค• เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค”เคฐ เคฎाเคจเคตเคคा เค•ी เคธेเคตा เค•े เคฎเคนเคค्เคต เค•ो เคธเคฎเคเคจे เค•ा เค…เคตเคธเคฐ | ๐Ÿ”ด Bihar : เคฌिเคนाเคฐ เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค•ा เคฎुเค–्เคฏ เคธเคšेเคคเค• เคจिเคฏुเค•्เคค เค•เคฐ เคเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคธौंเคชी | ๐Ÿ”ด Bihar: เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคฎंเคค्เคฐी เคจिเคถांเคค เค•ुเคฎाเคฐ เคธ्เคตเคฏं เค…เคธ्เคชเคคाเคฒ เค•े เคช्เคฐाเค‡เคตेเคŸ เคตाเคฐ्เคก เคจंเคฌเคฐ 45 เคฎें เคชเคนुंเคšे | ๐Ÿ”ด Bihar: เคกॉ. เคธंเคœीเคต เคšौเคฐเคธिเคฏा เคฌिเคนाเคฐ เคตिเคงाเคจเคธเคญा เค•े เคฎुเค–्เคฏ เคธเคšेเคคเค• เคจिเคฏुเค•्เคค | ๐Ÿ”ด India : เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธंเคธ्เค•ृเคคि เค”เคฐ เคชเคฐंเคชเคฐाเค“ं เคฎें เคชเคคि-เคชเคค्เคจी เค•े เค…เคŸूเคŸ เคช्เคฐेเคฎ

เคฐเคตिเคตाเคฐ, 22 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคฌैंเค•ों เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคซीเคšเคฐ्เคธ: เคธुเคตिเคงाเคँ เค”เคฐ เคœोเค–िเคฎ


เคฌैंเค•ों เค•े เคกिเคœिเคŸเคฒ เคซीเคšเคฐ्เคธ: เคธुเคตिเคงाเคँ เค”เคฐ เคœोเค–िเคฎ
UPI เคฒिเคฎिเคŸ เค”เคฐ เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค— เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ो เคธเคฎเคเคจा เค•्เคฏों เคœเคฐूเคฐी เคนै?

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌैंเค•िंเค— เคจे เคตिเคค्เคคीเคฏ เคฒेเคจ-เคฆेเคจ เค•ी เคฆुเคจिเคฏा เคฌเคฆเคฒ เคฆी เคนै.
เค†เคœ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคธे เคนी เคชैเคธे เคญेเคœเคจा, เคฌिเคฒ เคญเคฐเคจा, เคจिเคตेเคถ เค•เคฐเคจा เค”เคฐ เคฌैเคฒेंเคธ เคฆेเค–เคจा เคธंเคญเคต เคนै.

เคฒेเค•िเคจ เคœिเคคเคจी เคธुเคตिเคงा เคฌเคข़ी เคนै,
เค‰เคคเคจा เคนी เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ा เคฎเคนเคค्เคต เคญी เคฌเคข़ เค—เคฏा เคนै.

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌैंเค•िंเค— เค•ा เคธเคนी เค‰เคชเคฏोเค— เคคเคญी เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคนै
เคœเคฌ เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เค‰เคธเค•े เคซीเคšเคฐ्เคธ เค”เคฐ เคœोเค–िเคฎ เคฆोเคจों เค•ो เคธเคฎเคे.

UPI: เคคेเคœ เค”เคฐ เค†เคธाเคจ เคญुเค—เคคाเคจ เคช्เคฐเคฃाเคฒी

UPI (Unified Payments Interface) เค†เคœ เคญाเคฐเคค เคฎें
เคธเคฌเคธे เคฒोเค•เคช्เคฐिเคฏ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชेเคฎेंเคŸ เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै.

เค‡เคธเค•ी เคช्เคฐเคฎुเค– เคธुเคตिเคงाเคँ:

  • 24×7 เคคुเคฐंเคค เคŸ्เคฐांเคธเคซเคฐ

  • เคฌैंเค• เค–ाเคคे เคธे เคธीเคงा เคญुเค—เคคाเคจ

  • QR เค•ोเคก เคธ्เค•ैเคจ เคธुเคตिเคงा

  • เค›ोเคŸे เคฆुเค•ाเคจเคฆाเคฐ เคธे เคฌเคก़े เคต्เคฏाเคชाเคฐ เคคเค• เคธ्เคตीเค•ाเคฐ्เคฏเคคा

เคฒेเค•िเคจ เคนเคฐ เคธुเคตिเคงा เค•े เคธाเคฅ
เค•ुเค› เคธीเคฎाเคँ เค”เคฐ เคธाเคตเคงाเคจिเคฏाँ เคญी เคนोเคคी เคนैं.

UPI เคŸ्เคฐांเคœैเค•्เคถเคจ เคฒिเคฎिเคŸ เค•्เคฏा เคนोเคคी เคนै?

เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคฌैंเค• เค”เคฐ NPCI
UPI เคชเคฐ เคฆैเคจिเค• เคฒेเคจ-เคฆेเคจ เค•ी เคธीเคฎा เคคเคฏ เค•เคฐเคคे เคนैं.

เค†เคฎเคคौเคฐ เคชเคฐ:

  • เคช्เคฐเคคि เคฆिเคจ เค…เคงिเค•เคคเคฎ เคธीเคฎा (เคœैเคธे ₹1 เคฒाเค–)

  • เค•ुเค› เคฌैंเค•ों เคฎें เค…เคฒเค—-เค…เคฒเค— เคฒिเคฎिเคŸ

  • เคจเค เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคाเค“ं เค•े เคฒिเค เค•เคฎ เคธीเคฎा


๐Ÿ‘‰ เคฏเคน เคธीเคฎा เค†เคชเค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคนोเคคी เคนै,
เคคाเค•ि เค•िเคธी เคงोเค–ाเคงเคก़ी เค•ी เคธ्เคฅिเคคि
เคฎें เค†เคชเค•ा เคชूเคฐा เคชैเคธा เคเค• เคธाเคฅ เคŸ्เคฐांเคธเคซเคฐ เคจ เคนो เคธเค•े.


เค‡เคธเคฒिเค เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคाเค“ं เค•ो เคšाเคนिเค เค•ि:

  • เค…เคชเคจी เคฆैเคจिเค• UPI เคฒिเคฎिเคŸ เค•ी เคœाเคจเค•ाเคฐी เคฐเค–ें

  • เคœเคฐूเคฐเคค เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคฒिเคฎिเคŸ เคธेเคŸ เคจ เค•เคฐें

  • เคธंเคฆिเค—्เคง เคฐिเค•्เคตेเคธ्เคŸ (Collect Request) เคธ्เคตीเค•ाเคฐ เคจ เค•เคฐें

 เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค—: เคธुเคตिเคงा เค•े เคธाเคฅ เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी
เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค— เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे เค†เคช:

  • เคซंเคก เคŸ्เคฐांเคธเคซเคฐ

  • FD / RD เค–ोเคฒเคจा

  • เคŸैเค•्เคธ เคญुเค—เคคाเคจ

  • เคจिเคตेเคถ เค”เคฐ เคฒोเคจ เค†เคตेเคฆเคจ

  • เคธ्เคŸेเคŸเคฎेंเคŸ เคกाเค‰เคจเคฒोเคก


เคจिเคตेเคถ เค”เคฐ เคฒोเคจ เค†เคตेเคฆเคจ

เคธ्เคŸेเคŸเคฎेंเคŸ เคกाเค‰เคจเคฒोเคก

เคœैเคธी เคธेเคตाเคँ เค˜เคฐ เคฌैเค े เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं.

เคฒेเค•िเคจ เคฏเคฆि เคฒॉเค—िเคจ เคธुเคฐเค•्เคทा เค•เคฎเคœोเคฐ เคนो,
เคคो เค–ाเคคा เคœोเค–िเคฎ เคฎें เคชเคก़ เคธเค•เคคा เคนै.

4️⃣ เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค— เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคœเคฐूเคฐी เคจिเคฏเคฎ

✔️ เคฎเคœเคฌूเคค เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคฐเค–ें (เค…เค•्เคทเคฐ + เคธंเค–्เคฏा + เคตिเคถेเคท เคšिเคจ्เคน)
✔️ OTP เค•เคญी เคธाเคा เคจ เค•เคฐें
✔️ เค•ेเคตเคฒ เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ เคธे เคฒॉเค—िเคจ เค•เคฐें
✔️ เคฌ्เคฐाเค‰เคœ़เคฐ เคฎें URL เคธเคนी เคœांเคšें (https://)
✔️ เคธाเคฐ्เคตเคœเคจिเค• Wi-Fi เคชเคฐ เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค— เคจ เค•เคฐें
✔️ เคธเคฎเคฏ-เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคฌเคฆเคฒें

เค†เคฎ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌैंเค•िंเค— เคœोเค–िเคฎ

  • เคซिเคถिंเค— เคˆเคฎेเคฒ

  • เคซเคฐ्เคœी เค•ॉเคฒ (KYC เค…เคชเคกेเคŸ เค•े เคจाเคฎ เคชเคฐ)

  • เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคถेเคฏเคฐिंเค— เคเคช

  • UPI “Receive” เคฐिเค•्เคตेเคธ्เคŸ เคฎें เคงोเค–ा

  • เคจเค•เคฒी เคฌैंเค• เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ


เคง्เคฏाเคจ เคฐเค–ें:
เคชैเคธे เคชाเคจे เค•े เคฒिเค UPI PIN เคฆเคฐ्เคœ เคจเคนीं เค•िเคฏा เคœाเคคा।
PIN เค•ेเคตเคฒ เคชैเคธे เคญेเคœเคจे เค•े เคฒिเค เค‰เคชเคฏोเค— เคนोเคคा เคนै.

เค…เค—เคฐ เคงोเค–ाเคงเคก़ी เคนो เคœाเค เคคो เค•्เคฏा เค•เคฐें?

  • เคคुเคฐंเคค เคฌैंเค• เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ เคชเคฐ เค•ॉเคฒ เค•เคฐें

  • 1930 เคธाเค‡เคฌเคฐ เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ เคชเคฐ เคถिเค•ाเคฏเคค เคฆเคฐ्เคœ เค•เคฐें

  • cybercrime.gov.in เคชเคฐ เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เค•เคฐें

  • เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เค”เคฐ UPI PIN เคฌเคฆเคฒें

เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค•ाเคฐ्เคฐเคตाเคˆ เคจुเค•เคธाเคจ เค•เคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै।


เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌैंเค•िंเค— เค†เคœ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนै,
เคฒेเค•िเคจ เคธुเคฐเค•्เคทा เค‰เคธเคธे เคญी เคœ्เคฏाเคฆा เคœเคฐूเคฐी เคนै.

UPI เคฒिเคฎिเคŸ เค”เคฐ เคจेเคŸเคฌैंเค•िंเค— เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ो เคธเคฎเคเค•เคฐ
เค†เคช เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธुเคตिเคงा เค•ा เคชूเคฐा เคฒाเคญ เค‰เค ा เคธเค•เคคे เคนैं
เค”เคฐ เคœोเค–िเคฎ เคธे เคฌเคš เคธเค•เคคे เคนैं.

เคฏाเคฆ เคฐเค–ें —
เคธเคคเคฐ्เค• เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เคนी เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เคนै.


เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ
เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคถเคจिเคตाเคฐ, 21 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เค•ौเคถเคฒ: เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เคฎें เค•เคฐिเคฏเคฐ เคตिเค•เคฒ्เคช

 เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เค•ौเคถเคฒ: เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เคฎें เค•เคฐिเคฏเคฐ เคตिเค•เคฒ्เคช

เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค…เคชเคธ्เค•िเคฒिंเค— เค”เคฐ เคจเค เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค…เคตเคธเคฐ

เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เค•े เคฆौเคฐ เคฎें
เค•เคฐिเคฏเคฐ เค•े เคชाเคฐंเคชเคฐिเค• เคฐाเคธ्เคคे เคคेเคœी เคธे เคฌเคฆเคฒ เคฐเคนे เคนैं.

เค…เคฌ เค•ेเคตเคฒ เคกिเค—्เคฐी เคนी เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เค•ौเคถเคฒ (Skills) เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เค…เคธเคฒी เค•ुंเคœी เคฌเคจ เคšुเค•ा เคนै.

เคคเค•เคจीเค• เคจे เคถिเค•्เคทा เค•ो เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคชเคนुंเคšाเคฏा เคนै
เค”เคฐ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เคจเค เค…เคตเคธเคฐ เค–ोเคฒे เคนैं.
เคเคธे เคฎें เคธเคตाเคฒ เคฏเคน เคนै—
เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฏुเค— เคฎें เค•เคฐिเคฏเคฐ เค•ैเคธे เคฌเคจाเคं?

เคกिเค—्เคฐी เคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคœเคฐूเคฐी เคนै เค•ौเคถเคฒ

เค†เคœ เค•ंเคชเคจिเคฏाँ เค•ेเคตเคฒ เคช्เคฐเคฎाเคฃเคชเคค्เคฐ เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เค•ाเคฎ เค•เคฐเคจे เค•ी เค•्เคทเคฎเคคा เคฆेเค–เคคी เคนैं.

เคกिเคฎांเคก เคฎें เคฐเคนเคจे เคตाเคฒे เค•ौเคถเคฒ:

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฎाเคฐ्เค•ेเคŸिंเค—

  • เคกेเคŸा เคเคจाเคฒिเคธिเคธ

  • เค—्เคฐाเคซिเค• เคกिเคœाเค‡เคจ

  • เคตेเคฌ เคกेเคตเคฒเคชเคฎेंเคŸ

  • เค•ंเคŸेंเคŸ เคฐाเค‡เคŸिंเค—

  • เคตीเคกिเคฏो เคเคกिเคŸिंเค—

  • เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธिเค•्เคฏोเคฐिเคŸी

เค…เค—เคฐ เค†เคชเค•े เคชाเคธ เคธเคนी เคธ्เค•िเคฒ เคนै,
เคคो เค†เคช เค˜เคฐ เคฌैเค े เคญी เค•ाเคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं.

เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค…เคชเคธ्เค•िเคฒिंเค— เค•े เค…เคตเคธเคฐ

เค†เคœ เคนเคœाเคฐों เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ
เค•เคฎ เคฒाเค—เคค เคฎें เคธ्เค•िเคฒ เคธिเค–ा เคฐเคนे เคนैं.

เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคธीเค–เคจे เค•े เคซाเคฏเคฆे:

  • เค˜เคฐ เคฌैเค े เคชเคข़ाเคˆ

  • เค…เคชเคจी เค—เคคि เคธे เคธीเค–เคจा

  • เคธเคฐ्เคŸिเคซिเค•ेเคŸ เค•ोเคฐ्เคธ

  • เค•เคฎ เคซीเคธ เคฎें เค—ुเคฃเคตเคค्เคคा เคถिเค•्เคทा

เคฏूเคŸ्เคฏूเคฌ, เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค•ोเคฐ्เคธ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เค”เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธ्เค•िเคฒ เคฎिเคถเคจ
เคฏुเคตाเค“ं เค•े เคฒिเค เคจเค เคฆเคฐเคตाเคœे เค–ोเคฒ เคฐเคนे เคนैं।

เคซ्เคฐीเคฒांเคธ เค”เคฐ เคฐिเคฎोเคŸ เคœॉเคฌ เค•ा เคฌเคข़เคคा เคŸ्เคฐेंเคก

เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เค•े เค•ाเคฐเคฃ
เค…เคฌ เค•ाเคฎ เค•ेเคตเคฒ เค‘เคซिเคธ เคคเค• เคธीเคฎिเคค เคจเคนीं เคนै.

เคจเค เค•เคฐिเคฏเคฐ เคตिเค•เคฒ्เคช:

  • เคซ्เคฐीเคฒांเคธ เค•ंเคŸेंเคŸ เคฐाเค‡เคŸเคฐ

  • เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เคฎैเคจेเคœเคฐ

  • เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคŸ्เคฏूเคŸเคฐ

  • เคเคช เคกेเคตเคฒเคชเคฐ

  • เคตเคฐ्เคšुเค…เคฒ เค…เคธिเคธ्เคŸेंเคŸ

เคฐिเคฎोเคŸ เคœॉเคฌ เคธे
เค›ोเคŸे เคถเคนเคฐों เค•े เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคญी
เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐเคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เค…เคตเคธเคฐ เคฎिเคฒ เคฐเคนे เคนैं.

 เคธเคฐเค•ाเคฐी เคชเคนเคฒ เค”เคฐ เคธ्เค•िเคฒ เคช्เคฐोเค—्เคฐाเคฎ

เคธเคฐเค•ाเคฐ เคญी เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธ्เค•िเคฒ เค•ो เคฌเคข़ाเคตा เคฆे เคฐเคนी เคนै.

  • เคธ्เค•िเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เคฎिเคถเคจ

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธाเค•्เคทเคฐเคคा เค…เคญिเคฏाเคจ

  • เคช्เคฐเคงाเคจเคฎंเคค्เคฐी เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เคฏोเคœเคจा

  • เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคชोเคฐ्เคŸเคฒ

เค‡เคจ เคฏोเคœเคจाเค“ं เคธे
เค•เคฎ เค†เคฏ เคตเคฐ्เค— เค•े เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคญी
เคคเค•เคจीเค•ी เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคฎिเคฒ เคฐเคนा เคนै.

 เคญเคตिเคท्เคฏ เค•े เค•เคฐिเคฏเคฐ เค•्เคทेเคค्เคฐ

เค†เคจे เคตाเคฒे เคตเคฐ्เคทों เคฎें
เค‡เคจ เค•्เคทेเคค्เคฐों เคฎें เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เค…เคตเคธเคฐ เคนोंเค—े:

  • เค†เคฐ्เคŸिเคซिเคถिเคฏเคฒ เค‡ंเคŸेเคฒिเคœेंเคธ (AI)

  • เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा

  • เคˆ-เค•ॉเคฎเคฐ्เคธ

  • เค•्เคฒाเค‰เคก เค•ंเคช्เคฏूเคŸिंเค—

  • เคกिเคœिเคŸเคฒ เค•ंเคŸेंเคŸ เค•्เคฐिเคเคถเคจ

  • เคซिเคจเคŸेเค• เค”เคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฌैंเค•िंเค—

เคœो เคฏुเคตा เค†เคœ เคธे เคคैเคฏाเคฐी เคถुเคฐू เค•เคฐेंเค—े,
เคตे เค•เคฒ เค•ी เคกिเคœिเคŸเคฒ เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎें เค†เค—े เคฐเคนेंเค—े.

 เคถुเคฐुเค†เคค เค•ैเคธे เค•เคฐें?

*เค…เคชเคจी เคฐुเคšि เคชเคนเคšाเคจें
* เคเค• เคธ्เค•िเคฒ เคšुเคจें
* เคฐोเคœ 1–2 เค˜ंเคŸे เค…เคญ्เคฏाเคธ เค•เคฐें
* เค›ोเคŸा เคช्เคฐोเคœेเค•्เคŸ เคฌเคจाเคं
* เคซ्เคฐीเคฒांเคธ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เคชเคฐ เคช्เคฐोเคซाเค‡เคฒ เคฌเคจाเคं

เคฏाเคฆ เคฐเค–ें—
เค›ोเคŸा เค•เคฆเคฎ เคญी เคฌเคก़ा เคฌเคฆเคฒाเคต เคฒा เคธเค•เคคा เคนै.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‡ंเคกिเคฏा เค•ेเคตเคฒ เคเค• เค…เคญिเคฏाเคจ เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เค•เคฐिเคฏเคฐ เค•ा เคจเคฏा เคฏुเค— เคนै.

เคกिเค—्เคฐी เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै,
เคฒेเค•िเคจ เค•ौเคถเคฒ เค…เคงिเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนै.

เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค…เคชเคธ्เค•िเคฒिंเค— เค”เคฐ เคฐिเคฎोเคŸ เคœॉเคฌ เค•े เคœเคฐिเค
เคนเคฐ เคฏुเคตा เค†เคค्เคฎเคจिเคฐ्เคญเคฐ เคฌเคจ เคธเค•เคคा เคนै.

เคธीเค–เคจा เคฌंเคฆ เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคธीเค–เคคे เคฐเคนเคจा เคนी เคธเคซเคฒเคคा เค•ी เค•ुंเคœी เคนै.

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคถुเค•्เคฐเคตाเคฐ, 20 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคตाเค“ं เค•े เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค— เคธे เค•ैเคธे เคฌเคšें?


เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคตाเค“ं เค•े เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค— เคธे เค•ैเคธे เคฌเคšें?

เคซिเคถिंเค—, เคซेเค• เคเคช เค”เคฐ SMS เคธ्เค•ैเคฎ เคธे เคธाเคตเคงाเคจ

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคตाเค“ं เคจे เคนเคฎाเคฐे เคœीเคตเคจ เค•ो เค†เคธाเคจ เคฌเคจा เคฆिเคฏा เคนै.
เคฌैंเค•िंเค—, เคฌिเคฒ เคญुเค—เคคाเคจ, เคถॉเคชिंเค— เค”เคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธेเคตाเคँ—เคธเคฌ เค•ुเค› เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคชเคฐ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคนै.

เคฒेเค•िเคจ เคธुเคตिเคงा เค•े เคธाเคฅ เค–เคคเคฐे เคญी เคฌเคข़े เคนैं.
เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคงी เค…เคฌ เคคเค•เคจीเค•ी เค•เคฎเคœोเคฐी เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคฎाเคจเคตीเคฏ เคฒाเคชเคฐเคตाเคนी เค•ा เคซाเคฏเคฆा เค‰เค ाเคคे เคนैं.

เค‡เคธเคฒिเค เคฏเคน เคธเคฎเคเคจा เคœเคฐूเคฐी เคนै เค•ि
เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคตाเค“ं เค•ा เคฆुเคฐुเคชเคฏोเค— เค•ैเคธे เคนोเคคा เคนै เค”เคฐ เค‰เคธเคธे เค•ैเคธे เคฌเคšा เคœाเค.

เคซिเคถिंเค— (Phishing) เค•्เคฏा เคนै?

เคซिเคถिंเค— เคเค• เคเคธा เคคเคฐीเค•ा เคนै เคœिเคธเคฎें
เคจเค•เคฒी เคˆ-เคฎेเคฒ, SMS เคฏा เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ เค•े เคœเคฐिเค
เค†เคชเค•ी เคจिเคœी เคœाเคจเค•ाเคฐी เคšुเคฐाเคˆ เคœाเคคी เคนै.

เค•ैเคธे เคชเคนเคšाเคจें?

*เคธंเคฆिเค—्เคง เคฒिंเค• (เคœैเคธे เคฌैंเค• เค…เคชเคกेเคŸ เค•ा เคฌเคนाเคจा)

*เค—เคฒเคค เคธ्เคชेเคฒिंเค— เคตाเคฒी เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ

*“เคคुเคฐंเคค เค•ाเคฐ्เคฐเคตाเคˆ เค•เคฐें” เคœैเคธी เคญाเคทा

*เค‡เคจाเคฎ เคฏा เค•ैเคถเคฌैเค• เค•ा เคฒाเคฒเคš

เคฏाเคฆ เคฐเค–ें:
เค•ोเคˆ เคญी เคฌैंเค• เคฏा เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธंเคธ्เคฅा
เคˆ-เคฎेเคฒ เคฏा SMS เคธे เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคจเคนीं เคฎांเค—เคคी.

เคซेเค• เคเคช्เคธ เค•ा เค–เคคเคฐा

เค•เคˆ เคฌाเคฐ เคจเค•เคฒी เคฌैंเค• เคฏा UPI เคเคช
Google Play Store เคœैเคธे เคฆिเค–เคจे เคตाเคฒे เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เคชเคฐ เคฎिเคฒ เคœाเคคे เคนैं.

เคฌเคšाเคต เค•े เคคเคฐीเค•े:

*เค•ेเคตเคฒ เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคเคช เคกाเค‰เคจเคฒोเคก เค•เคฐें

*เคกाเค‰เคจเคฒोเคก เคธे เคชเคนเคฒे เคฐिเคต्เคฏू เค”เคฐ เคฐेเคŸिंเค— เคฆेเค–ें

*เคกेเคตเคฒเคชเคฐ เค•ा เคจाเคฎ เคœांเคšें

*เคเคช เค•ो เค…เคจाเคตเคถ्เคฏเค• เค…เคจुเคฎเคคि เคจ เคฆें

เคซेเค• เคเคช्เคธ เค…เค•्เคธเคฐ
เค†เคชเค•ी เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคกिंเค— เคฏा OTP เคคเค• เคชเคนुँเคšเคจे เค•ी เค•ोเคถिเคถ เค•เคฐเคคे เคนैं

SMS เคธ्เค•ैเคฎ เค”เคฐ เคซเคฐ्เคœी เค•ॉเคฒ

เค†เคœเค•เคฒ เค เค—ी เค•ा เคธเคฌเคธे เค†เคฎ เคคเคฐीเค•ा เคนै—
SMS เคฏा เค•ॉเคฒ เค•े เคœเคฐिเค เคกเคฐ เคฏा เคฒाเคฒเคš เคชैเคฆा เค•เคฐเคจा.

เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ:

*“เค†เคชเค•ा เคฌैंเค• เค–ाเคคा เคฌंเคฆ เคนो เคœाเคเค—ा”

*“KYC เค…เคชเคกेเคŸ เคจเคนीं เค•िเคฏा เคคो เคธेเคตा เคฌंเคฆ”

*“เค†เคชเคจे เคฒॉเคŸเคฐी เคœीเคคी เคนै”

 เคเคธे เคธंเคฆेเคถों เคฎें เคฆिเค เค—เค เคฒिंเค• เคชเคฐ เค•्เคฒिเค• เคจ เค•เคฐें।
เคชเคนเคฒे เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ เคฏा เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ เคธे เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เค•เคฐें.

เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคถेเคฏเคฐिंเค— เคœाเคฒ

เค•ुเค› เค เค— “เคธเคนाเคฏเคคा” เค•े เคจाเคฎ เคชเคฐ
AnyDesk เคฏा TeamViewer เคœैเคธे เคเคช เค‡ंเคธ्เคŸॉเคฒ เค•เคฐเคตाเคคे เคนैं.

เคเค• เคฌाเคฐ เค‡ंเคธ्เคŸॉเคฒ เคนोเคจे เคชเคฐ
เคตे เค†เคชเค•े เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค•ी เคชूเคฐी เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคฆेเค– เคธเค•เคคे เคนैं.

 เค•เคญी เคญी เค…เคœเคจเคฌी เค•े เค•เคนเคจे เคชเคฐ เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคถेเคฏเคฐ เคจ เค•เคฐें.

เค–ुเคฆ เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเค–เคจे เค•े 7 เคจिเคฏเคฎ

  1. OTP เค•िเคธी เค•ो เคจ เคฌเคคाเคं

  2. เคฎเคœเคฌूเคค เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคฐเค–ें

  3. 2-Factor Authentication เคšाเคฒू เคฐเค–ें

  4. เคธंเคฆिเค—्เคง เคฒिंเค• เคธे เคฌเคšें

  5. เคธाเคฐ्เคตเคœเคจिเค• Wi-Fi เคชเคฐ เคฌैंเค•िंเค— เคจ เค•เคฐें

  6. เคฌैंเค• เคธ्เคŸेเคŸเคฎेंเคŸ เคจिเคฏเคฎिเคค เคœांเคšें

  7. เคธाเค‡เคฌเคฐ เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ 1930 เคฏाเคฆ เคฐเค–ें

เค…เค—เคฐ เค เค—ी เคนो เคœाเค เคคो เค•्เคฏा เค•เคฐें?

*เคคुเคฐंเคค เคฌैंเค• เค•ो เคธूเคšिเคค เค•เคฐें

*เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคฌเคฆเคฒें

*1930 เคชเคฐ เค•ॉเคฒ เค•เคฐें

*cybercrime.gov.in เคชเคฐ เคถिเค•ाเคฏเคค เคฆเคฐ्เคœ เค•เคฐें

เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค•ाเคฐ्เคฐเคตाเคˆ
เค†เคชเค•ा เคจुเค•เคธाเคจ เค•เคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคी เคนै.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธेเคตाเคँ เค†เคœ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคค เคนैं,
เคฒेเค•िเคจ เคธुเคฐเค•्เคทा เคญी เค‰เคคเคจी เคนी เคœเคฐूเคฐी เคนै.

เคซिเคถिंเค—, เคซेเค• เคเคช เค”เคฐ SMS เคธ्เค•ैเคฎ
เคธिเคฐ्เคซ เคเค• เค•्เคฒिเค• เค•ी เคฆूเคฐी เคชเคฐ เคนोเคคे เคนैं.

เคœाเค—เคฐूเค•เคคा, เคธเคคเคฐ्เค•เคคा เค”เคฐ เคธเคนी เค†เคฆเคคें เค…เคชเคจाเค•เคฐ
เค†เคช เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเคน เคธเค•เคคे เคนैं.

เคธुเคฐเค•्เคทा เค†เคชเค•ी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคญी เคนै เค”เคฐ เค…เคงिเค•ाเคฐ เคญी.


เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เค—ुเคฐुเคตाเคฐ, 19 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคธाเค‡เคฌเคฐ เคœाเค—เคฐूเค•เคคा 101


 เคธाเค‡เคฌเคฐ เคœाเค—เคฐूเค•เคคा 101: OTP, เคชाเคธเค•ोเคก เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฒॉเค—िเคจ เค•ी เคชूเคฐी เคธเคฎเค

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคคเค•เคจीเค• เคจे เคนเคฎाเคฐे เคœीเคตเคจ เค•ो เคฌेเคนเคฆ เค†เคธाเคจ เคฌเคจा เคฆिเคฏा เคนै.
เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคฌैंเค•िंเค—, UPI เคญुเค—เคคाเคจ, เคธोเคถเคฒ เคฎीเคกिเคฏा เค”เคฐ เคˆ-เคฎेเคฒ—เคธเคฌ เค•ुเค› เค…เคฌ เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค•ी เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคชเคฐ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคนै.

เคฒेเค•िเคจ เคœिเคคเคจी เคคेเคœी เคธे เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธुเคตिเคงा เคฌเคข़ी เคนै,
เค‰เคคเคจी เคนी เคคेเคœी เคธे เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคง เคญी เคฌเคข़े เคนैं.

เคธเคฌเคธे เคšिंเคคाเคœเคจเค• เคฌाเคค เคฏเคน เคนै เค•ि
เค‡เคจเคฎें เคธे เค…เคงिเค•เคคเคฐ เค เค—ी เคคเค•เคจीเค•ी เค•เคฎเคœोเคฐी เคธे เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•ी เค•เคฎी เคธे เคนोเคคी เคนै.

เค‡เคธीเคฒिเค เคนเคฐ เคกिเคœिเคŸเคฒ เค‰เคชเคฏोเค—เค•เคฐ्เคคा เค•े เคฒिเค
เคธाเค‡เคฌเคฐ เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค•ी เคฌुเคจिเคฏाเคฆी เคธเคฎเค เคฌेเคนเคฆ เคœเคฐूเคฐी เคนै.

OTP เค•्เคฏा เคนै เค”เคฐ เค‡เคธे เคธाเคा เค•เคฐเคจा เค•्เคฏों เค–เคคเคฐเคจाเค• เคนै?

OTP เคฏाเคจी เคตเคจ-เคŸाเค‡เคฎ เคชाเคธเคตเคฐ्เคก
เคเค• เค…เคธ्เคฅाเคฏी เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ोเคก เคนोเคคा เคนै,
เคœो เค•िเคธी เคŸ्เคฐांเคœैเค•्เคถเคจ เคฏा เคฒॉเค—िเคจ เค•ी เคชुเคท्เคŸि เค•े เคฒिเค เคญेเคœा เคœाเคคा เคนै.

เคฏाเคฆ เคฐเค–ें:

*OTP เค•ेเคตเคฒ เค†เคชเค•े เคฒिเค เคนोเคคा เคนै

*เคฌैंเค• เคฏा เค•ंเคชเคจी เค•เคญी เคซोเคจ เคชเคฐ OTP เคจเคนीं เคฎांเค—เคคी

*OTP เคธाเคा เค•เคฐเคจा เคธीเคงे เค–ाเคคे

*เคคเค• เคชเคนुँเคš เคฆेเคจा เคนै

เค…เคงिเค•ांเคถ เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคซ्เคฐॉเคก
OTP เคถेเคฏเคฐ เค•เคฐเคจे เคธे เคนी เคนोเคคे เคนैं।

เคฎเคœเคฌूเคค เคชाเคธเค•ोเคก เค•्เคฏों เคœเคฐूเคฐी เคนै?

เค•เคฎเคœोเคฐ เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคงिเคฏों เค•े เคฒिเค
เคธเคฌเคธे เค†เคธाเคจ เคฐाเคธ्เคคा เคนोเคคा เคนै

เค—เคฒเคค เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ:

*123456

*mobile number

*เคœเคจ्เคฎเคคिเคฅि

เคธเคนी เคคเคฐीเค•ा:

*เค…เค•्เคทเคฐ + เคธंเค–्เคฏा + เคตिเคถेเคท เคšिเคจ्เคน เค•ा เคฎिเคถ्เคฐเคฃ

*เค•เคฎ เคธे เค•เคฎ 8–12 เค•ैเคฐेเค•्เคŸเคฐ

*เคนเคฐ เคเคช เค•े เคฒिเค เค…เคฒเค— เคชाเคธเคตเคฐ्เคก

เคฎเคœเคฌूเคค เคชाเคธเค•ोเคก
เค†เคชเค•ी เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชเคนเคšाเคจ เค•ी เคชเคนเคฒी เคธुเคฐเค•्เคทा เคฆीเคตाเคฐ เคนै.

เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฒॉเค—िเคจ เค•े เคœเคฐूเคฐी เคจिเคฏเคฎ

เคกिเคœिเคŸเคฒ เค–ाเคคों เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเค–เคจे เค•े เคฒिเค

เค‡เคจ เคธเคฐเคฒ เคจिเคฏเคฎों เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐें:

*เค•ेเคตเคฒ เค‘เคซिเคถिเคฏเคฒ เคเคช เคฏा เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ เคธे เคฒॉเค—िเคจ เค•เคฐे

*เคธाเคฐ्เคตเคœเคจिเค• Wi-Fi เคชเคฐ เคฌैंเค•िंเค— เคจ เค•เคฐें

*เคฒॉเค—िเคจ เค•े เคฌाเคฆ เคนเคฎेเคถा เคฒॉเค—-เค†เค‰เคŸ เค•เคฐें

*เคŸू-เคซैเค•्เคŸเคฐ เค‘เคฅेंเคŸिเค•ेเคถเคจ (2FA) เคšाเคฒू เคฐเค–ें

*เคธंเคฆिเค—्เคง เคˆ-เคฎेเคฒ เคฒिंเค• เคธे เคฆूเคฐ เคฐเคนें

เคฏे เค›ोเคŸे เค•เคฆเคฎ
เคฌเคก़े เคจुเค•เคธाเคจ เคธे เคฌเคšा เคธเค•เคคे เคนैं.

เค†เคฎ เคธाเค‡เคฌเคฐ เค เค—ी เค•े เคคเคฐीเค•

เคธाเค‡เคฌเคฐ เค…เคชเคฐाเคงी เค•เคˆ เคจเค เคคเคฐीเค•े เค…เคชเคจाเคคे เคนैं:

เคซिเคถिंเค— เคฎैเคธेเคœ
เคจเค•เคฒी เคฒिंเค• เคญेเคœเค•เคฐ เคœाเคจเค•ाเคฐी เคšुเคฐाเคจा.

เคซเคฐ्เคœी เค•ॉเคฒ
KYC เคฏा เคฌैंเค• เค…เคงिเค•ाเคฐी เคฌเคจเค•เคฐ OTP เคฎांเค—เคจा.

เคธ्เค•्เคฐीเคจ เคถेเคฏเคฐिंเค— เคเคช
เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เค•ा เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคฒेเค•เคฐ เคชैเคธे เคจिเค•ाเคฒเคจा.

เค‡เคจाเคฎ เคฏा เค•ैเคถเคฌैเค• เคœाเคฒ
เคฒाเคฒเคš เคฆेเค•เคฐ เคฒिंเค• เคชเคฐ เค•्เคฒिเค• เค•เคฐเคตाเคจा.

เค‡เคจ เคธเคญी เค•ा เคเค• เคนी เคฒเค•्เคท्เคฏ เคนोเคคा เคนै—
เค†เคชเค•ी เคจिเคœी เคœाเคจเค•ाเคฐी เคนाเคธिเคฒ เค•เคฐเคจा.

เค…เค—เคฐ เค—เคฒเคคी เคธे เคœाเคจเค•ाเคฐी เคธाเคा เคนो เคœाเค เคคो เค•्เคฏा เค•เคฐें?

เค˜เคฌเคฐाเคँ เคจเคนीं, เคคुเคฐंเคค เค•ाเคฐ्เคฐเคตाเคˆ เค•เคฐें:

*เคฌैंเค• เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ เคชเคฐ เค•ॉเคฒ เค•เคฐें

*เคชाเคธเคตเคฐ्เคก เคฌเคฆเคฒें

*เคธंเคฆिเค—्เคง เคŸ्เคฐांเคœैเค•्เคถเคจ เคฌ्เคฒॉเค• เค•เคฐเคตाเคँ

*เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธाเค‡เคฌเคฐ เคนेเคฒ्เคชเคฒाเค‡เคจ 1930 เคชเคฐ เคถिเค•ाเคฏเคค เค•เคฐें

*cybercrime.gov.in เคชเคฐ เคฐिเคชोเคฐ्เคŸ เคฆเคฐ्เคœ เค•เคฐें

เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค‰เค ाเคฏा เค—เคฏा เค•เคฆเคฎ
เคจुเค•เคธाเคจ เค•เคฎ เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै.

เคชเคฐिเคตाเคฐ เค”เคฐ เคธเคฎाเคœ เค•ी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी

เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ेเคตเคฒ เคต्เคฏเค•्เคคिเค—เคค เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคธाเคฎाเคœिเค• เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคญी เคนै.

*เคฌเคš्เคšों เค•ो เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เค‡ंเคŸเคฐเคจेเคŸ เค‰เคชเคฏोเค— เคธिเค–ाเคँ

*เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•ो OTP เค”เคฐ เคซ्เคฐॉเคก เค•ॉเคฒ เคธे เคธाเคตเคงाเคจ เค•เคฐें

*เคธंเคฆिเค—्เคง เคฎैเคธेเคœ เคฆूเคธเคฐों เค•ो เคญी เคšेเคคाเคตเคจी เคฆें

เคœिเคคเคจी เค…เคงिเค• เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เคฌเคข़ेเค—ी,
เค‰เคคเคจे เค•เคฎ เคฒोเค— เค เค—ी เค•ा เคถिเค•ाเคฐ เคนोंเค—े.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฐเคนเคจा
เค•िเคธी เค•เค िเคจ เคคเค•เคจीเค• เค•ा เคตिเคทเคฏ เคจเคนीं เคนै,
เคฌเคฒ्เค•ि เคธเคนी เคœाเคจเค•ाเคฐी เค”เคฐ เคธเคคเคฐ्เค•เคคा เค•ा เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคนै.

OTP เค•ी เค—ोเคชเคจीเคฏเคคा, เคฎเคœเคฌूเคค เคชाเคธเค•ोเคก
เค”เคฐ เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคฒॉเค—िเคจ เค†เคฆเคคें เค…เคชเคจाเค•เคฐ
เคนเคฐ เคต्เคฏเค•्เคคि เค…เคชเคจी เคกिเคœिเคŸเคฒ เคธुเคฐเค•्เคทा เคฎเคœเคฌूเคค เค•เคฐ เคธเค•เคคा เคนै.

เคฏाเคฆ เคฐเค–ें—
เคธाเค‡เคฌเคฐ เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ोเคˆ เคตिเค•เคฒ्เคช เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เค†เคœ เค•ी เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคœเคฐूเคฐเคค เคนै.

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคฌुเคงเคตाเคฐ, 18 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐिเคฏाँ เคฌเคข़ीं, เคฐाเคนเคค เค•्เคฏों เค•เคฎ?

 เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ा เคธंเค˜เคฐ्เคท 2026: เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐिเคฏाँ เคฌเคข़ीं, เคฐाเคนเคค เค•्เคฏों เค•เคฎ?


เคญाเคฐเคค เค•ा เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคธे เคฆेเคถ เค•ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค•ी เคฎเคœเคฌूเคค เคจींเคต เคฎाเคจा เคœाเคคा เคฐเคนा เคนै। เคฏเคนी เคตเคฐ्เค— เคŸैเค•्เคธ เคฆेเคคा เคนै, เคฌเคš्เคšों เค•ी เคถिเค•्เคทा เคธंเคญाเคฒเคคा เคนै, เคชเคฐिเคตाเคฐ เค•ी เคœเคฐूเคฐเคคों เค•ो เคชूเคฐा เค•เคฐเคคा เคนै เค”เคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เค•े เคฒिเค เคฌเคšเคค เค•เคฐเคจे เค•ी เค•ोเคถिเคถ เค•เคฐเคคा เคนै।
เคฒेเค•िเคจ 2026 เค•े เคฌเคฆเคฒเคคे เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฎाเคนौเคฒ เคฎें เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคตाเคฒ เคฏเคนी เค‰เคญเคฐ เคฐเคนा เคนै—
เค•्เคฏा เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ी เค†เคฏ เค”เคฐ เคฐाเคนเคค, เค‰เคธเค•ी เคฌเคข़เคคी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐिเคฏों เค•े เคธाเคฅ เคคाเคฒเคฎेเคฒ เคฌिเค ा เคชा เคฐเคนी เคนै?

เคฌเคข़เคคी เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐिเคฏों เค•ा เคฆเคฌाเคต

เค†เคœ เค•ा เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•เคˆ เคฎोเคฐ्เคšों เคชเคฐ เคเค• เคธाเคฅ เคธंเค˜เคฐ्เคท เค•เคฐ เคฐเคนा เคนै:

*เค˜เคฐ เค•ा เค–เคฐ्เคš เค”เคฐ เคฎเคนंเค—ाเคˆ

*เคฌเคš्เคšों เค•ी เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เค•ोเคšिंเค—

*เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคฌीเคฎा เค”เคฐ เค‡เคฒाเคœ

*EMI เค”เคฐ เคฒोเคจ เค•ा เคฌोเค

*เคฌुเคœुเคฐ्เค—ों เค•ी เคฆेเค–เคญाเคฒ

เค‡เคจ เคธเคฌเค•े เคฌीเคš เคฌเคšเคค เค•เคฐเคจा เคฒเค—ाเคคाเคฐ เค•เค िเคจ เคนोเคคा เคœा เคฐเคนा เคนै.
เค†เคฐ्เคฅिเค• เค…เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ी เคฏเคน เคญाเคตเคจा เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•े เคฎाเคจเคธिเค• เคคเคจाเคต เค•ो เคญी เคฌเคข़ा เคฐเคนी เคนै.

เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคฌเคจाเคฎ เคธीเคฎिเคค เค†เคฏ

เคชिเค›เคฒे เค•ुเค› เคตเคฐ्เคทों เคฎें เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เค•ी เคœเคฐूเคฐเคคों เค•ी เค•ीเคฎเคคों เคฎें เคคेเคœ़ เคตृเคฆ्เคงि เคนुเคˆ เคนै.
เคฒेเค•िเคจ เค‰เคธी เค…เคจुเคชाเคค เคฎें:

*เคตेเคคเคจ เคจเคนीं เคฌเคข़ा

*เคธ्เคฅाเคฏी เคจौเค•เคฐिเคฏाँ เค•เคฎ เคนुเคˆं

*เค…เคธ्เคฅाเคฏी เค•ाเคฎ เคฌเคข़े

เค‡เคธเค•ा เคธीเคงा เค…เคธเคฐ เคฏเคน เคนुเค† เค•ि
เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค–เคฐ्เคš เคšเคฒाเคจे เคฎें เคต्เคฏเคธ्เคค เคนै, เคญเคตिเคท्เคฏ เคฌเคจाเคจे เคฎें เคจเคนीं.

เคŸैเค•्เคธ เค•ा เคฌोเค เค”เคฐ เคฐाเคนเคค เค•ी เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ

เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เคตเคน เคธเคฎूเคน เคนै เคœो:

*เคจिเคฏเคฎिเคค เค†เคฏเค•เคฐ เคฆेเคคा เคนै

*เคจिเคฏเคฎों เค•ा เคชाเคฒเคจ เค•เคฐเคคा เคนै

*เคธเคฌ्เคธिเคกी เค•ा เคธीเคฎिเคค เคฒाเคญ เคชाเคคा เคนै

เคซिเคฐ เคญी เคŸैเค•्เคธ เคฐाเคนเคค เคฏा เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคนाเคฏเคคा
เค…เค•्เคธเคฐ เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคจเคนीं เคฒเค—เคคी.

เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เคฌเคœเคŸ เค˜ोเคทเคฃाเค“ं เคฎें
เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เค‰เคฎ्เคฎीเคฆें เค‡เคธी เคตเคฐ्เค— เค•ी เคนोเคคी เคนैं.

EMI เค•ी เคœเค•เคก़เคจ เคฎें เคœीเคตเคจ

เค˜เคฐ, เค—ाเคก़ी, เคถिเค•्เคทा—
เคนเคฐ เคœเคฐूเคฐเคค เค…เคฌ EMI เค†เคงाเคฐिเคค เคนो เคšुเค•ी เคนै.เคธเคฎเคธ्เคฏा เคคเคฌ เคฌเคข़เคคी เคนै เคœเคฌ:

*เคฌ्เคฏाเคœ เคฆเคฐ เคฌเคข़เคคी เคนै

*เค†เคฏ เคธ्เคฅिเคฐ เคฐเคนเคคी เคนै

*เค…เคšाเคจเค• เค–เคฐ्เคš เคธाเคฎเคจे เค† เคœाเคคा เคนै

เคเคธी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค—
เค•เคฐ्เคœ़ เค”เคฐ เคฌเคšเคค เค•े เคฌीเคš เคซँเคธ เคœाเคคा เคนै.

เคฐाเคนเคค เค•े เคธंเค•ेเคค เคญी เคฎौเคœूเคฆ

เคคเคธ्เคตीเคฐ เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคจเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคจเคนीं เคนै.
เค•ुเค› เคธเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคฌเคฆเคฒाเคต เคญी เคฆिเค–ाเคˆ เคฆे เคฐเคนे เคนैं:

*เคกिเคœिเคŸเคฒ เค†เคฏ เค•े เคจเค เค…เคตเคธเคฐ

*เค›ोเคŸे เคจिเคตेเคถ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เค•ी เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงเคคा

*เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा

*เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸเค…เคช เค”เคฐ เคซ्เคฐीเคฒांเคธ เค•ाเคฎ เค•े เคฎौเค•े

เคฏे เคธंเค•ेเคค เคฌเคคाเคคे เคนैं เค•ि
เคธंเค˜เคฐ्เคท เค•े เคธाเคฅ เคธंเคญाเคตเคจाเคँ เคญी เคฎौเคœूเคฆ เคนैं.

เคธเคฎाเคงाเคจ เค•ी เคฆिเคถा เค•्เคฏा เคนो เคธเค•เคคी เคนै?

เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ो เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคฐाเคนเคค เคฆेเคจे เค•े เคฒिเค
เค•ुเค› เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เค•เคฆเคฎ เคœเคฐूเคฐी เคฎाเคจे เคœाเคคे เคนैं:

*เค†เคฏเค•เคฐ เคขांเคšे เคฎें เคธंเคคुเคฒिเคค เคธुเคงाเคฐ

*เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค–เคฐ्เคš เคฎें เค•เคฎी

*เคธ्เคฅाเคฏी เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค…เคตเคธเคฐों เค•ा เคตिเคธ्เคคाเคฐ

*เคฌเคšเคค เค”เคฐ เคจिเคตेเคถ เค•ो เคช्เคฐोเคค्เคธाเคนเคจ

เคฏे เค•เคฆเคฎ เค•ेเคตเคฒ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคธाเคฎाเคœिเค• เคธ्เคฅिเคฐเคคा เคธे เคญी เคœुเคก़े เคนैं.

เคฎाเคจเคธिเค• เคธंเคคुเคฒเคจ เคญी เค‰เคคเคจा เคนी เคœเคฐूเคฐी

เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เค•े เคฌीเคš
เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ो เคฏเคน เคธเคฎเคเคจा เคญी เคœเคฐूเคฐी เคนै เค•ि:

*เคตिเคค्เคคीเคฏ เคฏोเคœเคจा เคฌเคจाเคจा เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนै

*เค…เคจाเคตเคถ्เคฏเค• เค–เคฐ्เคš เค•เคฎ เค•เคฐเคจा เคนोเค—ा

*เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เค†เคฏ เค•े เคธ्เคฐोเคค เค–ोเคœเคจे เคนोंเค—े*

เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค”เคฐ เคฎाเคจเคธिเค• เคถांเคคि เค•ो เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค•เคคा เคฆेเคจी เคนोเค—ी

เค•्เคฏोंเค•ि เคธंเคคुเคฒिเคค เคœीเคตเคจ เคนी เคธ्เคฅाเคฏी เคธुเคฐเค•्เคทा เคฆेเคคा เคนै.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

026 เค•ा เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค—

เคธंเค˜เคฐ्เคท เค”เคฐ เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ—เคฆोเคจों เค•े เคฌीเคš เค–เคก़ा เคนै.

เคœिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐिเคฏाँ เคฌเคข़ เคฐเคนी เคนैं,
เคฒेเค•िเคจ เคฐाเคนเคค เค•ी เค—เคคि เคงीเคฎी เคนै.

เคซिเคฐ เคญी เคœाเค—เคฐूเค•เคคा, เคฏोเคœเคจा เค”เคฐ เคธเคนी เคจीเคคिเคฏों เค•े เคธเคนाเคฐे
เคฏเคนी เคตเคฐ्เค— เคฆेเคถ เค•ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เคคाเค•เคค เคฌเคจा เคฐเคน เคธเค•เคคा เคนै.

เคœเคฐूเคฐเคค เค•ेเคตเคฒ เค‡เคคเคจी เคนै เค•ि
เค‰เคธเค•ी เคฎेเคนเคจเคค เค•ो เคธเคฎเคा เคœाเค เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เคธंเค˜เคฐ्เคท เค•ो เคธुเคจा เคœाเค.

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคธोเคฎเคตाเคฐ, 16 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•ो เค•्เคฏा-เค•्เคฏा เคฒाเคญ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคा เคนै?


เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเคँ 2026: เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•ो เค•्เคฏा-เค•्เคฏा เคฒाเคญ เคฎिเคฒ เคธเค•เคคा เคนै?

เคญाเคฐเคค เคฎें เคนเคฐ เคตเคฐ्เคท เค•เคˆ เคจเคˆ เคฏोเคœเคจाเคँ เคถुเคฐू เคนोเคคी เคนैं เค”เคฐ เคชुเคฐाเคจी เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต เค•िเค เคœाเคคे เคนैं. เคตเคฐ्เคท 2026 เคญी เค‡เคธเคธे เค…เคฒเค— เคจเคนीं เคนै.เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคฒเค•्เคท्เคฏ เคนै เค•ि เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฐूเคช เคธे เค•เคฎเคœोเคฐ, เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค—, เค•िเคธाเคจ, เค›ाเคค्เคฐ เค”เคฐ เค›ोเคŸे เค‰เคฆ्เคฏเคฎी—เคธเคญी เค•ो เค•िเคธी เคจ เค•िเคธी เคฐूเคช เคฎें เคธเคนाเคฏเคคा เคฎिเคฒ เคธเค•े.
เคฒेเค•िเคจ เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคตाเคฒ เคฏเคนी เคฐเคนเคคा เคนै: เค•ौเคจ-เคธी เคฏोเคœเคจा เค•िเคธเค•े เคฒिเค เคนै เค”เคฐ เค‰เคธเค•ा เคฒाเคญ เค•ैเคธे เคฒिเคฏा เคœाเค?

เคฏเคน เคฒेเค– เค‡เคธी เคธเคตाเคฒ เค•ा เคธเคฐเคฒ เค”เคฐ เค‰เคชเคฏोเค—ी เคœเคตाเคฌ เคฆेเคจे เค•ी เค•ोเคถिเคถ เคนै.

เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคฌเคฆเคฒเคคा เคธ्เคตเคฐ

เคชिเค›เคฒे เค•ुเค› เคตเคฐ्เคทों เคฎें เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคขांเคšा เคคेเคœ़ी เคธे เคกिเคœिเคŸเคฒ เคนुเค† เคนै.
เค…เคฌ เค…เคงिเค•ांเคถ เคฏोเคœเคจाเค“ं เคฎें:

*เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เค†เคตेเคฆเคจ

*เคธीเคงा เคฌैंเค• เค–ाเคคे เคฎें เคชैเคธा (DBT)

*เค†เคงाเคฐ เค†เคงाเคฐिเคค เคธเคค्เคฏाเคชเคจ

*KYC เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏเคคा

เคœैเคธी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅाเคँ เคฒाเค—ू เคนो เคšुเค•ी เคนैं.
เค‡เคธเค•ा เคซाเคฏเคฆा เคฏเคน เคนुเค† เค•ि เคญ्เคฐเคท्เคŸाเคšाเคฐ เค•เคฎ เคนुเค† เค”เคฐ เคฒाเคญ เคธीเคงे เคชाเคค्เคฐ เคต्เคฏเค•्เคคि เคคเค• เคชเคนुँเคšเคจे เคฒเค—ा.

เคธเคฌ्เคธिเคกी เคธे เคœुเคก़ी เคช्เคฐเคฎुเค– เคฐाเคนเคคें

2026 เคฎें เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•े เคฒिเค เคธเคฌเคธे เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคธเคนाเคฏเคคा เคธเคฌ्เคธिเคกी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•े เคฐूเคช เคฎें เคฎिเคฒเคคी เคนै.

1. เคฐเคธोเคˆ เค—ैเคธ เค”เคฐ เคŠเคฐ्เคœा เคธเคนाเคฏเคคा

เค•เคฎ เค†เคฏ เคตाเคฒे เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ो เค—ैเคธ เคธिเคฒेंเคกเคฐ เคชเคฐ เคฐाเคนเคค เคฆेเคจे เค•ी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคœाเคฐी เคนै.
เค‡เคธเค•े เคธाเคฅ-เคธाเคฅ:

*เคธौเคฐ เคŠเคฐ्เคœा เค‰เคชเค•เคฐเคฃों เคชเคฐ เคธเคฌ्เคธिเคกी

*เคฌिเคœเคฒी เคฌिเคฒ เคฎें เคฐाเคนเคค เคฏोเคœเคจाเคँ

เคญी เค•เคˆ เคฐाเคœ्เคฏों เคฎें เคฒाเค—ू เคนैं.
เคฏเคน เค•เคฆเคฎ เค˜เคฐेเคฒू เค–เคฐ्เคš เค•เคฎ เค•เคฐเคจे เคฎें เคฎเคฆเคฆ เค•เคฐเคคा เคนै.

2. เค–ाเคฆ्เคฏाเคจ्เคจ เค”เคฐ เคชोเคทเคฃ เคธुเคฐเค•्เคทा

เค—เคฐीเคฌ เค”เคฐ เคจिเคฎ्เคจ เค†เคฏ เคตเคฐ्เค— เค•े เคฒिเค เคธเคธ्เคคी เคฆเคฐ เคชเคฐ เคฐाเคถเคจ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เค•เคฐाเคจे เค•ी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เค…เคญी เคญी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคธाเคฎाเคœिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เคนै.
เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฐाเคถเคจ เค•ाเคฐ्เคก เค”เคฐ เค†เคงाเคฐ เคฒिंเค•िंเค— เคธे:

*เคซเคฐ्เคœी เคฒाเคญाเคฐ्เคฅिเคฏों เคชเคฐ เคฐोเค• เคฒเค—ी

*เคธเคนी เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ो เคจिเคฏเคฎिเคค เคฒाเคญ เคฎिเคฒा

เคฏเคน เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค•े เคธเคฎเคฏ เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคนाเคฐा เคธाเคฌिเคค เคนोเคคी เคนै.

เคฒोเคจ เคฏोเคœเคจाเคँ: เค›ोเคŸे เคธเคชเคจों เค•ो เคธเคนाเคฐा

เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคฌเคก़ा เคซोเค•เคธ เค…เคฌ เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค”เคฐ เคธ्เคตเคฐोเคœเค—ाเคฐ เคชเคฐ เคนै.
เค‡เคธเคฒिเค 2026 เคฎें เค•เคˆ เคฒोเคจ เคฏोเคœเคจाเคँ เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•े เคฒिเค เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนैं.

1. เคฌिเคจा เค—ाเคฐंเคŸी เคตाเคฒे เค›ोเคŸे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เค‹เคฃ

เค›ोเคŸे เคฆुเค•ाเคจเคฆाเคฐ, เคธ्เคŸाเคฐ्เคŸเค…เคช เคถुเคฐू เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคฏुเคตा เค”เคฐ เคธ्เคตเคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•เคฐเคจे เคตाเคฒे เคฒोเค—
เค•เคฎ เคฌ्เคฏाเคœ เคฆเคฐ เคชเคฐ เค‹เคฃ เคช्เคฐाเคช्เคค เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं.

เค‡เคธเคธे:

*เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคถुเคฐू เค•เคฐเคจा เค†เคธाเคจ เคนोเคคा เคนै

*เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค•े เค…เคตเคธเคฐ เคฌเคข़เคคे เคนैं

*เคธ्เคฅाเคจीเคฏ เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎเคœเคฌूเคค เคนोเคคी เคนै

2. เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ เค‹เคฃ

เค›ाเคค्เคฐों เค•े เคฒिเค:

*เค•เคฎ เคฌ्เคฏाเคœ เคชเคฐ เคถिเค•्เคทा เค‹เคฃ

*เค•ौเคถเคฒ เคช्เคฐเคถिเค•्เคทเคฃ เคธเคนाเคฏเคคा

*เคกिเคœिเคŸเคฒ เค•ोเคฐ्เคธ เคธเคชोเคฐ्เคŸ

เคœैเคธी เคธुเคตिเคงाเคँ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคง เคนैं.
เคฏเคน เคฏुเคตाเค“ं เค•ो เคฌेเคนเคคเคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฆिเคถा เคฆेเคคा เคนै.

KYC เค…เคชเคกेเคŸ: เค•्เคฏों เคนै เคœเคฐूเคฐी?

เค†เคœ เคฒเค—เคญเค— เคนเคฐ เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจा เคฎें KYC (Know Your Customer) เค…เคจिเคตाเคฐ्เคฏ เคนो เคšुเค•ा เคนै.
KYC เคชूเคฐा เคจ เคนोเคจे เคชเคฐ:

*เคธเคฌ्เคธिเคกी เคฐुเค• เคธเค•เคคी เคนै

*เคฌैंเค• เคญुเค—เคคाเคจ เค…เคŸเค• เคธเค•เคคा เคนै

*เคฏोเคœเคจा เค•ा เคฒाเคญ เคฌंเคฆ เคนो เคธเค•เคคा เคนै

เค‡เคธเคฒिเค เคœเคฐूเคฐी เคนै เค•ि เคจाเค—เคฐिเค•:

*เค†เคงाเคฐ เคฒिंเค• เคฐเค–ें

*เคฌैंเค• เคตिเคตเคฐเคฃ เค…เคชเคกेเคŸ เค•เคฐें

*เคฎोเคฌाเค‡เคฒ เคจंเคฌเคฐ เคธเค•्เคฐिเคฏ เคฐเค–ें

เค›ोเคŸी-เคธी เคฒाเคชเคฐเคตाเคนी เคฌเคก़े เคจुเค•เคธाเคจ เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคธเค•เคคी เคนै.

เคกिเคœिเคŸเคฒ เคช्เคฒेเคŸเคซॉเคฐ्เคฎ เคธे เค†เคธाเคจ เคนुเค† เคฒाเคญ

2026 เค•ी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เค–ाเคธिเคฏเคค เคนै—เคกिเคœिเคŸเคฒ เคชाเคฐเคฆเคฐ्เคถिเคคा।

เค…เคฌ เคจाเค—เคฐिเค•:

*เค˜เคฐ เคฌैเค े เค†เคตेเคฆเคจ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं

*เค†เคตेเคฆเคจ เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฆेเค– เคธเค•เคคे เคนैं

*เคถिเค•ाเคฏเคค เคฆเคฐ्เคœ เค•เคฐ เคธเค•เคคे เคนैं

เค‡เคธเคธे เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฆเคซ्เคคเคฐों เค•े เคšเค•्เค•เคฐ เค•เคฎ เคนुเค เคนैं
เค”เคฐ เคธเคฎเคฏ เค•ी เคฌเคšเคค เคนुเคˆ เคนै.

เค•िเคจ เคฒोเค—ों เค•ो เคธเคฌเคธे เค…เคงिเค• เคฒाเคญ

เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคธเคฌเคธे เค…เคงिเค• เคซाเคฏเคฆा เคฎिเคฒเคคा เคนै:

*เคจिเคฎ्เคจ เค†เคฏ เคตเคฐ्เค—

*เค•िเคธाเคจ เคชเคฐिเคตाเคฐ

*เค›ाเคค्เคฐ เค”เคฐ เคฏुเคตा

*เค›ोเคŸे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏी

*เคถเคนเคฐी เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ा เค•เคฎเคœोเคฐ เคนिเคธ्เคธा

เคฒेเค•िเคจ เคธเคนी เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•े เค…เคญाเคต เคฎें
เค•เคˆ เคชाเคค्เคฐ เคฒोเค— เคฒाเคญ เคธे เคตंเคšिเคค เคฐเคน เคœाเคคे เคนैं.

เค•्เคฏा เค•เคฐें เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค•?

เคฏเคฆि เค†เคช 2026 เค•ी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคฒाเคญ เคฒेเคจा เคšाเคนเคคे เคนैं, เคคो เคฏे เค•เคฆเคฎ เคœ़เคฐूเคฐ เค…เคชเคจाเคँ:

  1. เค…เคชเคจी เค†เคฏ เค”เคฐ เคชाเคค्เคฐเคคा เคธเคฎเคें

  2. เคธเคฐเค•ाเคฐी เคชोเคฐ्เคŸเคฒ เคชเคฐ เคจिเคฏเคฎिเคค เคœाเคจเค•ाเคฐी เคฆेเค–ें

  3. เคธเคญी เคฆเคธ्เคคाเคตेเคœ़ เค…เคชเคกेเคŸ เคฐเค–ें

  4. เค•िเคธी เคเคœेंเคŸ เค•े เคฌเคœाเคฏ เค†เคงिเค•ाเคฐिเค• เคตेเคฌเคธाเค‡เคŸ เค•ा เค‰เคชเคฏोเค— เค•เคฐें

เคธเคนी เคœाเคจเค•ाเคฐी เคนी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคคाเค•เคค เคนै।

เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฆिเคถ

เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•ा เคฒเค•्เคท्เคฏ เค…เคฌ เค•ेเคตเคฒ เคธเคนाเคฏเคคा เคฆेเคจा เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคจाเค—เคฐिเค•ों เค•ो เค†เคค्เคฎเคจिเคฐ्เคญเคฐ เคฌเคจाเคจा เคนै.

เค‡เคธเคฒिเค เค†เคจे เคตाเคฒे เคธเคฎเคฏ เคฎें:

*เค•ौเคถเคฒ เคตिเค•ाเคธ

*เคกिเคœिเคŸเคฒ เคฐोเคœเค—ाเคฐ

*เค›ोเคŸे เค‰เคฆ्เคฏोเค— เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ

เคœैเคธे เค•्เคทेเคค्เคฐों เคชเคฐ เค…เคงिเค• เคง्เคฏाเคจ เคฐเคนเคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคนै.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเคँ 2026 เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•े เคฒिเค
เคธिเคฐ्เคซ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฎเคฆเคฆ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค…เคตเคธเคฐ เคฆोเคจों เคช्เคฐเคฆाเคจ เค•เคฐเคคी เคนैं.

เคœเคฐूเคฐเคค เคนै:

*เคธเคนी เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•ी

*เคธเคฎเคฏ เคชเคฐ เค†เคตेเคฆเคจ เค•ी

*เค”เคฐ เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เค•ी

เคฏเคฆि เคจाเค—เคฐिเค• เคธเคœเค— เคฐเคนें,
เคคो เคฏे เคฏोเคœเคจाเคँ เคœीเคตเคจ เค•ी เคฆिเคถा เคฌเคฆเคฒ เคธเค•เคคी เคนैं.

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:

เคฐเคตिเคตाเคฐ, 15 เคซ़เคฐเคตเคฐी 2026

เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค”เคฐ เค†เคฏ: เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เคธे เค‰เคฌเคฐเคจे เค•ी เคฐाเคน

  เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค”เคฐ เค†เคฏ: เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เคธे เค‰เคฌเคฐเคจे เค•ी เคฐाเคน


เคญाเคฐเคค เค•ी เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคจिเคฐंเคคเคฐ เคฌเคฆเคฒाเคต เค•े เคฆौเคฐ เคธे เค—ुเคœเคฐ เคฐเคนी เคนै। เคเค• เค“เคฐ เคตिเค•ाเคธ, เคกिเคœिเคŸเคฒ เคช्เคฐเค—เคคि เค”เคฐ เคจเค เค…เคตเคธเคฐों เค•ी เคšเคฐ्เคšा เคนै, เคคो เคฆूเคธเคฐी เค“เคฐ เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•े เคœीเคตเคจ เคฎें เคฌเคข़เคคी เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค”เคฐ เคธीเคฎिเคค เค†เคฏ เคเค• เค—ंเคญीเคฐ เคšिंเคคा เคฌเคจ เคšुเค•ी เคนै.เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคนै เค•ि เค†เคœ เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคตाเคฒ เคฏเคน เคนै-เค•्เคฏा เค†เคฎ เคชเคฐिเคตाเคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เคธे เค‰เคฌเคฐเคจे เค•ा เคฐाเคธ्เคคा เค–ोเคœ เคชा เคฐเคนा เคนै?

เคฏเคน เคตिเคทเคฏ เค•ेเคตเคฒ เค†ंเค•เคก़ों เคคเค• เคธीเคฎिเคค เคจเคนीं เคนै, เคฌเคฒ्เค•ि เคธीเคงे เคนเคฐ เค˜เคฐ เค•े เคฌเคœเคŸ, เคฌเคšเคค เค”เคฐ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคธुเคฐเค•्เคทा เคธे เคœुเคก़ा เคนुเค† เคนै.

เคฌเคข़เคคी เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค•ा เค˜เคฐेเคฒू เคœीเคตเคจ เคชเคฐ เค…เคธเคฐ

เคชिเค›เคฒे เค•ुเค› เคตเคฐ्เคทों เคฎें เคฐोเคœเคฎเคฐ्เคฐा เค•ी เคœเคฐूเคฐเคคों เค•ी เค•ीเคฎเคคों เคฎें เคฒเค—ाเคคाเคฐ เคตृเคฆ्เคงि เคนुเคˆ เคนै.
เคฐเคธोเคˆ เค—ैเคธ, เค–ाเคฆ्เคฏ เคธाเคฎเค—्เคฐी, เคฌिเคœเคฒी เคฌिเคฒ, เคถिเค•्เคทा เคถुเคฒ्เค•, เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธेเคตाเคं เค”เคฐ เคชเคฐिเคตเคนเคจ—เคนเคฐ เค•्เคทेเคค्เคฐ เคฎें เค–เคฐ्เคš เคฌเคข़ा เคนै.

เค‡เคธเค•ा เคธीเคงा เค…เคธเคฐ เคฆिเค–เคคा เคนै:

*เคฎाเคธिเค• เคฌเคœเคŸ เคฌเคจाเคจा เค•เค िเคจ เคนो เค—เคฏा เคนै

*เคฌเคšเคค เค•ी เค•्เคทเคฎเคคा เค˜เคŸ เคฐเคนी เคนै

*เค†เค•เคธ्เคฎिเค• เค–เคฐ्เคš เคชเคฐिเคตाเคฐ เค•ो เค•เคฐ्เคœ़ เค•ी เค“เคฐ เคงเค•ेเคฒ เคฐเคนे เคนैं

เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค•ेเคตเคฒ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคถเคฌ्เคฆ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคœीเคตเคจ-เคธ्เคคเคฐ เค•ो เคช्เคฐเคญाเคตिเคค เค•เคฐเคจे เคตाเคฒी เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคšुเคจौเคคी เคนै.

เค†เคฏ เคตृเคฆ्เคงि เค•्เคฏों เคจเคนीं เคชเค•เคก़ เคชा เคฐเคนी เคฐเคซ्เคคाเคฐ?

เคœเคนां เค–เคฐ्เคš เคคेเคœी เคธे เคฌเคข़ เคฐเคนे เคนैं, เคตเคนीं เค†เคฏ เค‰เคธी เค—เคคि เคธे เคจเคนीं เคฌเคข़ เคฐเคนी.
เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे เคจिเคœी เค•्เคทेเคค्เคฐ เค”เคฐ เค…เคธंเค—เค िเคค เคฐोเคœเค—ाเคฐ เคฎें เคฏเคน เค…ंเคคเคฐ เค…เคงिเค• เคฆिเค–ाเคˆ เคฆेเคคा เคนै.

เค•เคˆ เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ी เคธ्เคฅिเคคि เคฏเคน เคนो เค—เคˆ เคนै เค•ि:

*เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เค†เคฏ เค•े เคธ्เคฐोเคค เคคเคฒाเคถเคจे เคชเคก़ เคฐเคนे เคนैं

*เคฌเคšเคค เค•ी เคœเค—เคน EMI เค”เคฐ เค‹เคฃ เคฌเคข़ เคฐเคนे เคนैं

*เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เค…เคจिเคถ्เคšिเคค เคฒเค—เคคी เคนै

เคฏเคน เค…เคธंเคคुเคฒเคจ เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคฎें เคธाเคฎाเคœिเค• เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เค•ो เคฌเคข़ा เคธเค•เคคा เคนै.

เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคฆเคฌाเคต เคฎें เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค—

เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฌเคฆเคฒाเคตों เค•ा เคธเคฌเคธे เค—เคนเคฐा เค…เคธเคฐ เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เคชเคฐ เคชเคก़เคคा เคนै।
เค•्เคฏोंเค•ि-

*เค‰เคธे เคธीเคฎिเคค เคธเคฐเค•ाเคฐी เคธเคนाเคฏเคคा เคฎिเคฒเคคी เคนै

*เคจिเคฏเคฎिเคค เคŸैเค•्เคธ เคฆेเคจा เคชเคก़เคคा เคนै

*เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ा เคชूเคฐा เค–เคฐ्เคš เคธ्เคตเคฏं เค‰เค ाเคจा เคนोเคคा เคนै

เคฏाเคจी เคตเคนी เคตเคฐ्เค— เคตिเค•ाเคธ เค•ी เคงुเคฐी เคญी เคนै เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เค•ा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคตเคนเคจเค•เคฐ्เคคा เคญी.

เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เคธे เค‰เคฌเคฐเคจे เค•े เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค• เคคเคฐीเค•ेเคธ्เคฅिเคคि เคšुเคจौเคคीเคชूเคฐ्เคฃ เคœเคฐूเคฐ เคนै, เคฒेเค•िเคจ เคธเคฎाเคงाเคจ เค…เคธंเคญเคต เคจเคนीं.

เค•ुเค› เคต्เคฏाเคตเคนाเคฐिเค• เค•เคฆเคฎ เคชเคฐिเคตाเคฐों เค•ो เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฐूเคช เคธे เคฎเคœเคฌूเคค เคฌเคจा เคธเค•เคคे เคนैं:

1. เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคฌเคœเคŸिंเค— เค…เคชเคจाเคจा

*เค†เคฏ เค”เคฐ เค–เคฐ्เคš เค•ा เคธ्เคชเคท्เคŸ เคฐिเค•ॉเคฐ्เคก เคฐเค–ें

*เค—ैเคฐ-เคœเคฐूเคฐी เค–เคฐ्เคšों เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เค•เคฐें

*“เคœเคฐूเคฐเคค เคฌเคจाเคฎ เค‡เคš्เค›ा” เค•ा เค…ंเคคเคฐ เคธเคฎเคें

2. เค†เคชाเคคเค•ाเคฒीเคจ เคซंเคก เคฌเคจाเคจा

เค•เคฎ เคธे เค•เคฎ 3–6 เคฎเคนीเคจे เค•े เค–เคฐ्เคš เคœिเคคเคจी เคฌเคšเคค เค…เคฒเค— เคฐเค–เคจा
เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เค•ी เคชเคนเคฒी เคถเคฐ्เคค เคนै.

3. เคฌเคšเคค เคธे เค†เค—े เคฌเคข़เค•เคฐ เคจिเคตेเคถ

*เค›ोเคŸी SIP เคธे เคถुเคฐुเค†เคค

*เคฌीเคฎा เค”เคฐ เคชेंเคถเคจ เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคšเคฏเคจ

*เคฒंเคฌी เค…เคตเคงि เค•ी เคตिเคค्เคคीเคฏ เคฏोเคœเคจा

4. เค…เคคिเคฐिเค•्เคค เค†เคฏ เค•े เค…เคตเคธเคฐ

*เคกिเคœिเคŸเคฒ เค•ौเคถเคฒ

*เคซ्เคฐीเคฒांเคธ เค•ाเคฐ्เคฏ

*เค›ोเคŸा เค‘เคจเคฒाเค‡เคจ เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ

เค†เคœ เค•ी เค…เคฐ्เคฅเคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฎें เคเค• เคนी เค†เคฏ เคธ्เคฐोเคค เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคจเคนीं เคฐเคน เค—เคฏा เคนै.

เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเคं: เคฐाเคนเคค เค•ी เคธंเคญाเคตเคจाเคं

เคธเคฐเค•ाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เค•เคˆ เคฏोเคœเคจाเคं เคšเคฒाเคˆ เคœा เคฐเคนी เคนैं เคœिเคจเค•ा เค‰เคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ
เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เคธाเคฎाเคœिเค• เคธเคนाเคฏเคคा เคฆेเคจा เคนै.

เค‡เคจ เคฏोเคœเคจाเค“ं เคธे—

*เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เคธुเคฐเค•्เคทा

*เคฌीเคฎा เค•เคตเคฐ

*เคฌเคšเคค เค”เคฐ เคชेंเคถเคจ เคตिเค•เคฒ्เคช

*เค›ोเคŸे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏों เค•ो เคธเคฎเคฐ्เคฅเคจ

เคœैเคธी เคธुเคตिเคงाเคं เคฎिเคฒ เคธเค•เคคी เคนैं.

เคธเคฎเคธ्เคฏा เค…เค•्เคธเคฐ เคœाเคจเค•ाเคฐी เค•ी เค•เคฎी เคนोเคคी เคนै,
เค‡เคธเคฒिเค เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เคฌेเคนเคฆ เคœเคฐूเคฐी เคนै.

เค†เคฐ्เคฅिเค• เคœाเค—เคฐूเค•เคคा เคนी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคธเคฎाเคงाเคจ

เค†เคœ เค•े เคธเคฎเคฏ เคฎें เค•ेเคตเคฒ เค•เคฎाเคจा เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคจเคนीं,
เคฌเคฒ्เค•ि เคชैเคธे เค•ा เคธเคนी เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เค…เคงिเค• เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคนो เค—เคฏा เคนै.

เคนเคฐ เคชเคฐिเคตाเคฐ เค•ो เคธเคฎเคเคจा เคนोเค—ा:

*เคฌเคœเคŸ เคฏोเคœเคจा

*เคธुเคฐเค•्เคทिเคค เคจिเคตेเคถ

*เคฌीเคฎा เคธुเคฐเค•्เคทा

*เคกिเคœिเคŸเคฒ เคตिเคค्เคคीเคฏ เคธाเคตเคงाเคจी

เคฏเคนी เคšाเคฐ เคธ्เคคंเคญ เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธ्เคฅिเคฐเคคा เคคเคฏ เค•เคฐेंเค—े.

เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคฐाเคน: เคธंเคคुเคฒเคจ, เคธुเคฐเค•्เคทा เค”เคฐ เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ

เคญाเคฐเคค เค•ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เค•्เคทเคฎเคคा เคฎเคœเคฌूเคค เคนै—
เคฏुเคตा เค†เคฌाเคฆी, เคคเค•เคจीเค•ी เคตिเค•ाเคธ เค”เคฐ เคจเค เค…เคตเคธเคฐ
เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ो เคธเค•ाเคฐाเคค्เคฎเค• เคฆिเคถा เคฆेเคคे เคนैं.

เคฒेเค•िเคจ เคตाเคธ्เคคเคตिเค• เคตिเค•ाเคธ เคตเคนी เคฎाเคจा เคœाเคเค—ा
เคœिเคธเคฎें เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•ा เคœीเคตเคจ เค†เคธाเคจ เคนो,
เคฌเคšเคค เคฌเคข़े เค”เคฐ เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธुเคฐเค•्เคทा เคธुเคจिเคถ्เคšिเคค เคนो.

เค‡เคธเคฒिเค เคœเคฐूเคฐी เคนै:

*เคฎเคนंเค—ाเคˆ เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เค•ी เคช्เคฐเคญाเคตी เคจीเคคि

*เค†เคฏ เคฌเคข़ाเคจे เคตाเคฒे เคฐोเคœเค—ाเคฐ เค…เคตเคธเคฐ

*เคฎเคง्เคฏเคฎ เคตเคฐ्เค— เค•ो เคฐाเคนเคค เคฆेเคจे เคตाเคฒे เค•เคฆเคฎ

*เคถिเค•्เคทा เค”เคฐ เคธ्เคตाเคธ्เคฅ्เคฏ เค•ी เคธुเคฒเคญ เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा

เคฏเคนी เคธंเคคुเคฒเคจ เคธ्เคฅाเคฏी เคตिเค•ाเคธ เค•ी เคชเคนเคšाเคจ เคฌเคจेเค—ा.

เคจिเคท्เค•เคฐ्เคท

เคฎเคนंเค—ाเคˆ เค”เคฐ เคธीเคฎिเคค เค†เคฏ เค•े เคฌीเคš เคธंเค˜เคฐ्เคท
เค†เคœ เค•े เค†เคฎ เคจाเค—เคฐिเค• เค•ी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เค†เคฐ्เคฅिเค• เคธเคš्เคšाเคˆ เคนै.

เคšुเคจौเคคिเคฏां เคธ्เคชเคท्เคŸ เคนैं,
เคฒेเค•िเคจ เคธเคฎाเคงाเคจ เคญी เคฎौเคœूเคฆ เคนैं—
เคธ्เคฎाเคฐ्เคŸ เคฌเคœเคŸिंเค—, เคœाเค—เคฐूเค• เคจिเคตेเคถ, เคธเคฐเค•ाเคฐी เคฏोเคœเคจाเค“ं เค•ा เคฒाเคญ
เค”เคฐ เคตिเคค्เคคीเคฏ เค…เคจुเคถाเคธเคจ เค•े เคฎाเคง्เคฏเคฎ เคธे.

เคฏเคฆि เคธเคนी เคฆिเคถा เคฎें เคธाเคฎूเคนिเค• เคช्เคฐเคฏाเคธ เค•िเค เคœाเคं,
เคคो เค†เคฐ्เคฅिเค• เคฆเคฌाเคต เค•ा เคฏเคนी เคฆौเคฐ
เคญเคตिเคท्เคฏ เค•ी เคธ्เคฅिเคฐเคคा เค”เคฐ เค…เคตเคธเคฐ เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคธเค•เคคा เคนै.

เค†เคฒोเค• เค•ुเคฎाเคฐ

เคชเคฐ เค•ोเคˆ เคŸिเคช्เคชเคฃी เคจเคนीं:
เคธเคฆเคธ्เคฏเคคा เคฒें เคธंเคฆेเคถ (Atom)

india: 18 เคฎเคˆ เค”เคฐ เคตिเคถ्เคต เคเคก्เคธ เคตैเค•्เคธीเคจ เคฆिเคตเคธ

  เคตिเคถेเคท เคฐूเคช เคธे เคตिเคถ्เคต เคเคก्เคธ เคตैเค•्เคธीเคจ เคฆिเคตเคธ (World AIDS Vaccine Day) เค”เคฐ เค…ंเคคเคฐ्เคฐाเคท्เคŸ्เคฐीเคฏ เคธंเค—्เคฐเคนाเคฒเคฏ เคฆिเคตเคธ (International Museum Day) เคœैเคธे เค…เคตเคธเคฐ เค‡เคธ เคฆिเคจ...