ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 8 рдордИ 2026

Bihar:рдХिрд╕ рдоंрдд्рд░ी рдХे рдкाрд╕ рдХौрди рд╕ा рд╡िрднाрдЧ

 рдмिрд╣ाрд░ рдоंрдд्рд░िрдкрд░िрд╖рдж : рдХिрд╕ рдоंрдд्рд░ी рдХे рдкाрд╕ рдХौрди рд╕ा рд╡िрднाрдЧ, рдЬाрдиिрдП рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े

рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдоंрдд्рд░िрдкрд░िрд╖рдж рдХा рдЧрдарди рдХेрд╡рд▓ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдХा рдоाрдорд▓ा рдирд╣ीं рд╣ोрддा, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдвांрдЪे рдХो рджिрд╢ा рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдиिрд░्рдгрдп рднी рд╣ोрддा рд╣ै। рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЧрдаिрдд рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиाрдУं, рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рдХृрд╖ि, рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдЬैрд╕े рдЕрдиेрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХो рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╡рд░्рддрдоाрди рдоंрдд्рд░िрдкрд░िрд╖рдж рдоें рд╡िрднिрди्рди рджрд▓ों рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡рд░्рдЧों рдХे рдиेрддाрдУं рдХो рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рджेрдХрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЧрддि рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддी рд╣ै рдХि рдХौрди рдоंрдд्рд░ी рдХिрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХो рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдмिрд╣ाрд░ рдЬैрд╕े рд╡िрд╢ाрд▓ рдФрд░ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдмрд╣ुрд▓ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣рд░ рд╡िрднाрдЧ рдХी рднूрдоिрдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рдЖрдЗрдП рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рдЬाрдирддे рд╣ैं рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдоंрдд्рд░िрдкрд░िрд╖рдж рдоें рдХिрд╕ рдоंрдд्рд░ी рдХे рдкाрд╕ рдХौрди-рдХौрди рд╕े рд╡िрднाрдЧ рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди рд╡िрднाрдЧों рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдХ्рдпा рд╣ै।

рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी рдХे рдкाрд╕ рд╕рдмрд╕े рдЕрд╣рдо рд╡िрднाрдЧ

рдЙрдкрдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╢्рд░ी рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЪौрдзрд░ी рдХो рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдЧृрд╣, рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рд╕рдЪिрд╡ाрд▓рдп, рдиिрдЧрд░ाрдиी, рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рддрдеा рд╡े рд╕рднी рд╡िрднाрдЧ рд╕ौंрдкे рдЧрдП рд╣ैं рдЬो рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдоंрдд्рд░ी рдХो рдЖрд╡ंрдЯिрдд рдирд╣ीं рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдЧृрд╣ рд╡िрднाрдЧ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдХेंрдж्рд░ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдкुрд▓िрд╕ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди, рдЕрдкрд░ाрдз рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЕрдзीрди рдЖрддी рд╣ै। рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рд╡िрднाрдЧ рдкूрд░े рд╕рд░рдХाрд░ी рдвांрдЪे рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЪौрдзрд░ी рд╕ंрднाрд▓ рд░рд╣े рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди

рд╢्рд░ी рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдЪौрдзрд░ी рдХो рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рдФрд░ рд╕ंрд╕рджीрдп рдХाрд░्рдп рд╡िрднाрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдмिрд╣ाрд░ рдмाрдв़ рдФрд░ рд╕ुрдЦाрдб़ рджोрдиों рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдЬूрдЭрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдХा рдорд╣рдд्рд╡ рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рдирджिрдпों рдХे рддрдЯрдмंрдз, рд╕िंрдЪाрдИ рдпोрдЬрдиाрдПं рдФрд░ рдЬрд▓ рдк्рд░рдмंрдзрди рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЕрдзीрди рдЖрддे рд╣ैं।

рд╡िрдд्рдд рд╡िрднाрдЧ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╡िрдЬेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдкрд░

рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрднाрдЧ рд╡िрдд्рдд рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд╡िрдЬेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдпाрджрд╡ рдХो рдоिрд▓ा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рд╡ाрдгिрдЬ्рдп-рдХрд░ рд╡िрднाрдЧ рднी рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдмрдЬрдЯ, рдХрд░ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣, рд╡िрдд्рддीрдп рдиीрддि рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рдЦрд░्рдЪों рдХा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдЬрдирд╕ंрдкрд░्рдХ рдХी рдХрдоाрди рд╢्рд░рд╡рдг рдХुрдоाрд░ рдХे рдкाрд╕

рд╢्рд░ी рд╢्рд░рд╡рдг рдХुрдоाрд░ рдХो рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рддрдеा рд╕ूрдЪрдиा рдПрд╡ं рдЬрди-рд╕ंрдкрд░्рдХ рд╡िрднाрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдмрдб़ी рдЖрдмाрджी рдЧांрд╡ों рдоें рд░рд╣рддी рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рдЧ्рд░ाрдоीрдг рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХी рднूрдоिрдХा рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै। рд╕рдб़рдХ, рдЖрд╡ाрд╕, рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдФрд░ рдкंрдЪाрдпрдд рд╕्рддрд░ рдХी рдпोрдЬрдиाрдПं рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рд╣ोрддी рд╣ैं।

рдХृрд╖ि рд╡िрднाрдЧ рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िрди्рд╣ा рдХे рдкाрд╕

рдмिрд╣ाрд░ рдХृрд╖ि рдк्рд░рдзाрди рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рдХृрд╖ि рд╡िрднाрдЧ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╢्рд░ी рд╡िрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िрди्рд╣ा рдХो рджी рдЧрдИ рд╣ै। рдХिрд╕ाрдиों рдХी рдЖрдп рдмрдв़ाрдиे, рдЖрдзुрдиिрдХ рдЦेрддी рдХो рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рджेрдиे рддрдеा рдмीрдЬ рдФрд░ рд╕िंрдЪाрдИ рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдоें рдЗрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рднूрдоिрдХा рд░рд╣рддी рд╣ै।

рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдПрд╡ं рднूрдоि рд╡िрднाрдЧ рджिрд▓ीрдк рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓ рдХे рдкाрд╕

рдбाреж рджिрд▓ीрдк рдХुрдоाрд░ рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓ рдХो рд░ाрдЬрд╕्рд╡ рдПрд╡ं рднूрдоि рд╕ुрдзाрд░ рд╡िрднाрдЧ рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै। рднूрдоि рд╡िрд╡ाрдж, рджाрдЦिрд▓-рдЦाрд░िрдЬ, рднू-рдЕрдзिрдЧ्рд░рд╣рдг рддрдеा рд╕рд░рдХाрд░ी рдЬрдоीрдиों рдХे рдк्рд░рдмंрдзрди рдЬैрд╕े рдХाрд░्рдп рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддे рд╣ैं।

рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╡िрднाрдЧ рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рдХे рдЬिрдо्рдоे

рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдвांрдЪे рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╢्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рдХो рджी рдЧрдИ рд╣ै। рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рджрд╡ा рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा, рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдпोрдЬрдиाрдУं рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै।

рднрд╡рди рдиिрд░्рдоाрдг рд╡िрднाрдЧ рд▓ेрд╢ी рд╕िंрд╣ рдХे рдкाрд╕

рд╢्рд░ीрдорддी рд▓ेрд╢ी рд╕िंрд╣ рдХो рднрд╡рди рдиिрд░्рдоाрдг рд╡िрднाрдЧ рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ी рднрд╡рдиों, рдХाрд░्рдпाрд▓рдпों, рдкुрд▓ों рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рддрдеा рд░рдЦрд░рдЦाрд╡ рдХा рдХाрд░्рдп рдпрд╣ी рд╡िрднाрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै।

рд╕рд╣рдХाрд░िрддा рд╡िрднाрдЧ рд░ाрдо рдХृрдкाрд▓ рдпाрджрд╡ рдХो

рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдХृрдкाрд▓ рдпाрджрд╡ рдХो рд╕рд╣рдХाрд░िрддा рд╡िрднाрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдХिрд╕ाрди рд╕рдоिрддिрдпों, рд╕рд╣рдХाрд░ी рдмैंрдХों рдФрд░ рдбेрдпрд░ी рд╕рдоिрддिрдпों рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдоें рдЗрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХी рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рд╣ोрддी рд╣ै।

рдирдЧрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдЖрдИрдЯी рд╡िрднाрдЧ рдиीрддीрд╢ рдоिрд╢्рд░ा рдХे рдкाрд╕

рд╢्рд░ी рдиीрддीрд╢ рдоिрд╢्рд░ा рдирдЧрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдПрд╡ं рдЖрд╡ाрд╕ рддрдеा рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░ाрд╡ैрдзिрдХी рд╡िрднाрдЧ рд╕ंрднाрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं। рд╕्рдоाрд░्рдЯ рд╕िрдЯी, рд╢рд╣рд░ी рд╡िрдХाрд╕, рдирдЧрд░ рдиिрдХाрдп рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХे рд╡िрд╕्рддाрд░ рдоें рдпрд╣ рд╡िрднाрдЧ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै।

рдкрд░िрд╡рд╣рди рд╡िрднाрдЧ рджाрдоोрджрд░ рд░ाрд╡рдд рдХे рдкाрд╕

рд╕рдб़рдХ рдкрд░िрд╡рд╣рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╡ाрд╣рди рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдФрд░ рдпाрддाрдпाрдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╢्рд░ी рджाрдоोрджрд░ рд░ाрд╡рдд рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।

рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╡िрдзि рд╡िрднाрдЧ рд╕ंрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдЯाрдЗрдЧрд░ рдХो

рд╢्рд░ी рд╕ंрдЬрдп рд╕िंрд╣ рдЯाрдЗрдЧрд░ рдХो рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╡िрдзि рд╡िрднाрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों, рдХॉрд▓ेрдЬों рддрдеा рдХाрдиूрдиी рдоाрдорд▓ों рдХा рд╕ंрдЪाрд▓рди рдЗрд╕ी рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЕрдзीрди рд╣ोрддा рд╣ै।

рдЦाрдж्рдп рдПрд╡ं рдЙрдкрднोрдХ्рддा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рд╡िрднाрдЧ рдЕрд╢ोрдХ рдЪौрдзрд░ी рдХे рдкाрд╕

рд░ाрд╢рди рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡िрддрд░рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рдФрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рд╣िрддों рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХा рдЬिрдо्рдоा рд╢्рд░ी рдЕрд╢ोрдХ рдЪौрдзрд░ी рдХो рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै।

рдпोрдЬрдиा рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рднрдЧрд╡ाрди рд╕िंрд╣ рдХुрд╢рд╡ाрд╣ा рдХो

рд░ाрдЬ्рдп рдХी рджीрд░्рдШрдХाрд▓ीрди рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиाрдУं рдХो рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдХाрд░्рдп рдпोрдЬрдиा рдПрд╡ं рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХрд░рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╢्рд░ी рднрдЧрд╡ाрди рд╕िंрд╣ рдХुрд╢рд╡ाрд╣ा рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।

рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдФрд░ рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдЕрд░ुрдг рд╢ंрдХрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдХे рдкाрд╕

рд╢्рд░рдо рд╕ंрд╕ाрдзрди, рдк्рд░рд╡ाрд╕ी рд╢्рд░рдоिрдХ рдХрд▓्рдпाрдг, рдпुрд╡ा, рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдПрд╡ं рдХौрд╢рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рдЕрд░ुрдг рд╢ंрдХрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдХो рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдХрдо рдХрд░рдиे рдФрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджेрдиे рдоें рдЗрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХी рдмрдб़ी рднूрдоिрдХा рд╣ै।

рдордж्рдп рдиिрд╖ेрдз рд╡िрднाрдЧ рдорджрди рд╕рд╣рдиी рдХो

рдмिрд╣ाрд░ рдоें рд▓ाрдЧू рд╢рд░ाрдмрдмंрджी рдХाрдиूрди рдХे рдХाрд░рдг рдордж्рдп рдиिрд╖ेрдз рдЙрдд्рдкाрдж рдПрд╡ं рдиिрдмंрдзрди рд╡िрднाрдЧ рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рдорджрди рд╕рд╣рдиी рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।

рдЕрди्рдп рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╡िрднाрдЧ

рдбाреж рд╕ंрддोрд╖ рдХुрдоाрд░ рд╕ुрдорди рдХो рд▓рдШु рдЬрд▓ рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ, рд╢्рд░ीрдорддी рд░рдоा рдиिрд╖ाрдж рдХो рдкिрдЫрдб़ा рд╡рд░्рдЧ рдПрд╡ं рдЕрддि рдкिрдЫрдб़ा рд╡рд░्рдЧ рдХрд▓्рдпाрдг рд╡िрднाрдЧ рддрдеा рд╢्рд░ी рд░рдд्рдиेрд╢ рд╕ाрджा рдХो рдЖрдкрджा рдк्рд░рдмंрдзрди рд╡िрднाрдЧ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рд╢्рд░ी рдХुрдоाрд░ рд╢ैрд▓ेрди्рдж्рд░ рдкрде рдиिрд░्рдоाрдг рд╡िрднाрдЧ рд╕ंрднाрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рд╢्рд░ीрдорддी рд╢ीрд▓ा рдХुрдоाрд░ी рд╡िрдЬ्рдЮाрди, рдк्рд░ाрд╡ैрдзिрдХी рдПрд╡ं рддрдХрдиीрдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдиिрднा рд░рд╣ी рд╣ैं।

рдкрд░्рдпрдЯрди рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рдХेрджाрд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рдЧुрдк्рддा рдХे рдкाрд╕ рд╣ै рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдПрд╡ं рдЬрдирдЬाрддि рдХрд▓्рдпाрдг рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд▓рдЦेрди्рдж्рд░ рдХुрдоाрд░ рд░ौрд╢рди рдХो рдоिрд▓ा рд╣ै।

рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХाрд░्рдп рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд╕ुрдиीрд▓ рдХुрдоाрд░, рдЙрдж्рдпोрдЧ рдПрд╡ं рдЦेрд▓ рд╡िрднाрдЧ рд╕ुрд╢्рд░ी рд╢्рд░ेрдпрд╢ी рд╕िंрд╣ рддрдеा рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдХрд▓्рдпाрдг рд╡िрднाрдЧ рдоोреж рдЬрдоा рдЦाрди рдХो рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।

рдбेрдпрд░ी, рдордд्рд╕्рдп рдПрд╡ं рдкрд╢ु рд╕ंрд╕ाрдзрди рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рдирди्рджрдХिрд╢ोрд░ рд░ाрдо рдХे рдкाрд╕ рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдКрд░्рдЬा рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд╢ैрд▓ेрд╢ рдХुрдоाрд░ рдЙрд░्рдл рдмुрд▓ो рдоंрдбрд▓ рд╕ंрднाрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं।

рдбाреж рдк्рд░рдоोрдж рдХुрдоाрд░ рдХो рдЦाрди рдПрд╡ं рднूрддрдд्рд╡ рддрдеा рдХрд▓ा рдПрд╡ं рд╕ंрд╕्рдХृрддि рд╡िрднाрдЧ рдоिрд▓ा рд╣ै। рд╕рдоाрдЬ рдХрд▓्рдпाрдг рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ीрдорддी рд╢्рд╡ेрддो рдЧुрдк्рддा рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।

рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рдоिрдЦिрд▓ेрд╢ рддिрд╡ाрд░ी рдХो рд╕ौंрдкा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг, рд╡рди рдПрд╡ं рдЬрд▓рд╡ाрдпु рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╡िрднाрдЧ рдбाреж рд░ाрдордЪрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕ंрднाрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं।

рд▓ोрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЕрднिрдпंрдд्рд░рдг рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдЧрди्рдиा рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рддрдеा рдкंрдЪाрдпрддी рд░ाрдЬ рд╡िрднाрдЧ рд╢्рд░ी рджीрдкрдХ рдк्рд░рдХाрд╢ рдХे рдкाрд╕ рд╣ै।

рд╕ंрддुрд▓рди рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдк्рд░рдпाрд╕

рдмिрд╣ाрд░ рдоंрдд्рд░िрдкрд░िрд╖рдж рдоें рд╡िрднाрдЧों рдХा рдмंрдЯрд╡ाрд░ा рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╕ंрддुрд▓рди рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрдХрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╕ाрдордиे рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рдЙрдж्рдпोрдЧ рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪे рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдЬैрд╕ी рдмрдб़ी рдЪुрдиौрддिрдпां рд╣ैं। рдЕрдм рдпрд╣ рджेрдЦрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ोрдЧा рдХि рд╡िрднिрди्рди рдоंрдд्рд░ी рдЕрдкрдиे рд╡िрднाрдЧों рдоें рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдЬрдирддा рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдкрд░ рдХिрддрдиा рдЦрд░ा рдЙрддрд░рддे рд╣ैं।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

Bihar: рдЧंрдЧा рдирдЧрд░ рдХॉрд▓ोрдиी рдоें рдЕрддिрдХ्рд░рдордг, рдЧंрджрдЧी рдФрд░ рдЬрдирд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдХрдЯ

 рдЧंрдЧा рдирдЧрд░ рдХॉрд▓ोрдиी рдоें рдЕрддिрдХ्рд░рдордг, рдЧंрджрдЧी рдФрд░ рдЬрдирд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдХрдЯ : рдЖрдЦिрд░ рдХрдм рдЬाрдЧेрдЧा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди?

рдЧंрдЧा рдирдЧрд░ рдХॉрд▓ोрдиी рдХे рд╡ाрд░्рдб 22рдмी рд╕्рдеिрдд рдХुрд░рдЬी рдмाрд▓ूрдкрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдиिрд╡ाрд╕ी рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдРрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдЕрд╕ुрд╡िрдзा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдЬрдирдЬीрд╡рди, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЧंрднीрд░ рдЦрддрд░ा рдмрди рдЪुрдХी рд╣ैं। рд╕рдб़рдХ рдЕрддिрдХ्рд░рдордг, рдЕрд╡ैрдз рдкाрд░्рдХिंрдЧ, рдХूрдб़ा-рдХрдЪрд░े рдХा рдЕंрдмाрд░, рдордЪ्рдЫрд░ों рдХा рдк्рд░рдХोрдк рдФрд░ рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдмाрдзिрдд рдкрд╣ुंрдЪ—рдпे рд╕рдм рдоिрд▓рдХрд░ рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдХा рдЬीрд╡ंрдд рдЙрджाрд╣рд░рдг рдмрдиा рд░рд╣े рд╣ैं। рджुрдЦрдж рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рд╕्рдеाрдиीрдп рд▓ोрдЧों рдж्рд╡ाрд░ा рдХрдИ рдмाрд░ рдоौрдЦिрдХ рдФрд░ рд▓िрдЦिрдд рд╢िрдХाрдпрддें рдХрд░рдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЕрдм рддрдХ рдХोрдИ рдаोрд╕ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै।

рдЧंрдЧा рдирдЧрд░ рдХॉрд▓ोрдиी рдХा рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоाрд░्рдЧ рдордХाрди рд╕ंрдЦ्рдпा 1 рд╕े рд╕ीрдзे рдХुрд░рдЬी рдмाрд▓ूрдкрд░ рдоुрдЦ्рдп рд╕рдб़рдХ рд╕े рдЬुрдб़рддा рд╣ै। рдпрд╣ी рдоाрд░्рдЧ рдЖрдЧे рджाрдиाрдкुрд░–рдЧांрдзी рдоैрджाрди рдоुрдЦ्рдп рд╕рдб़рдХ, рдЕрдЯрд▓ рдкрде рдФрд░ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рддрдХ рд╕ंрдкрд░्рдХ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд▓рдЧрднрдЧ 50 рдШрд░ों рдХे рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ी рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ैं। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЧрд▓ी рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдкूрд░े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдЬीрд╡рдирд░ेрдЦा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЖрдЬ рдпрд╣ी рд╕рдб़рдХ рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдФрд░ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдХाрд░рдг рдзीрд░े-рдзीрд░े рджрдо рддोрдб़рддी рдирдЬрд░ рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै।

рд╡рд░्рд╖ 2016-17 рдоें рдЬрдм рдЗрд╕ рд╕рдб़рдХ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ рдеा рддрдм рдЗрд╕рдХी рдЪौрдб़ाрдИ рдордХाрди рд╕ंрдЦ्рдпा 1 рд╕े 14 рддрдХ рд▓рдЧрднрдЧ 14 рд╕े 16 рдлीрдЯ рддрдеा рдЖрдЧे 10 рд╕े 12 рдлीрдЯ рдеी। рдЙрд╕ рд╕рдордп рдпрд╣ рдоाрд░्рдЧ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЖрд╡ाрдЧрдорди рдХे рд▓िрдП рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा। рдХिंрддु рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдЕрдиेрдХ рднрд╡рди рдиिрд░्рдоाрдг рдирдЧрд░ рдиिрдЧрдо рдХे рдоाрд╕्рдЯрд░ рдк्рд▓ाрди рдФрд░ рдоाрдирдХों рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░ рдХिрдП рдЧрдП। рдХрдИ рдордХाрди рдоाрд▓िрдХों рдиे рд╕рдб़рдХ рдХी рдУрд░ рд╕ीрдв़िрдпां рдмрдв़ा рджीं, рдХрд╣ीं рдЫрдЬ्рдЬे рдиिрдХाрд▓ рджिрдП рдЧрдП рддो рдХрд╣ीं рдмाрдЙंрдб्рд░ी рджीрд╡ाрд░ рдЖрдЧे рдмрдв़ा рджी рдЧрдИ। рдкрд░िрдгाрдо рдпрд╣ рд╣ुрдЖ рдХि рд╕рдб़рдХ рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЪौрдб़ाрдИ рд▓рдЧाрддाрд░ рдХрдо рд╣ोрддी рдЪрд▓ी рдЧрдИ।

рд╕рдорд╕्рдпा рдпрд╣ीं рд╕рдоाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддी। рд╕ंрдХрд░ी рд╣ो рдЪुрдХी рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рд▓ोрдЧ рдоोрдЯрд░рд╕ाрдЗрдХिрд▓, рдЯोрдЯो, рдЯेрдо्рдкो, рдаेрд▓ा рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╡ाрд╣рди рд╕्рдеाрдпी рд░ूрдк рд╕े рдЦрдб़ा рдХрд░ рджेрддे рд╣ैं। рдХрдИ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рд╕्рдеिрддि рдРрд╕ी рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рдХि рджो рд▓ोрдЧ рднी рд╕ाрде рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓ рд╕рдХрддे। рдпрджि рдХोрдИ рд╡ाрд╣рди рд╕ाрдордиे рд╕े рдЖ рдЬाрдП рддो рдШंрдЯों рдЬाрдо рдЬैрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдмрди рдЬाрддी рд╣ै। рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдиे рдкрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдФрд░ рдЭрдЧрдб़े рдХी рдиौрдмрдд рдЖ рдЬाрддी рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 2024 рдоें рдордХाрди рд╕ंрдЦ्рдпा 34 рдХे рдиिрд╡ाрд╕ी рдж्рд╡ाрд░ा рд╡ाрд░्рдб рдкाрд░्рд╖рдж рдХो рд▓िрдЦिрдд рд╢िрдХाрдпрдд рднी рджी рдЧрдИ рдеी рдХि рдкрдб़ोрд╕ी рд╕рдб़рдХ рдЕрд╡рд░ुрдж्рдз рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд╡िрд░ोрдз рдХрд░рдиे рдкрд░ рдзрдордХी рд╡ рдЭрдЧрдб़ा рдХрд░рддे рд╣ैं, рдХिंрддु рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХा рдкрд░िрдгाрдо рд╢ूрди्рдп рд░рд╣ा।

рд╕рдмрд╕े рджुрдЦрдж рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдкрд╣рд▓ू рд╡рд╣ рдШрдЯрдиा рд╣ै рдЬिрд╕рдиे рдкूрд░े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХो рдЭрдХрдЭोрд░ рджिрдпा। рдордХाрди рд╕ंрдЦ्рдпा 39 рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╕ंрд╡िрджा рдкрд░ рдХाрд░्рдпрд░рдд рдПрдХ рдпुрд╡ा рдЕрднिрдпंрддा рдХी рддрдмीрдпрдд рдЧंрднीрд░ рд╣ुрдИ। рдПрдо्рдмुрд▓ेंрд╕ рдХो рдШрд░ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪрдиे рдоें рдХрдаिрдиाрдИ рд╣ुрдИ рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрд╕्рддा рд╕ंрдХрд░ा рдФрд░ рдЕрд╡рд░ुрдж्рдз рдеा। рдмрддाрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ी рджेрд░ी рдХे рдХाрд░рдг рдЙрди्рд╣ें рд╕рдордп рдкрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕ुрд╡िрдзा рдирд╣ीं рдоिрд▓ рд╕рдХी рдФрд░ рдХुрд░्рдЬी рд╕्рдеिрдд рд╣ोрд▓ी рдлैрдоिрд▓ी рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рдж्рд╡ाрд░ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЙрдирдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЧрдИ। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдоृрдд्рдпु рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдФрд░ рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╢рд╣рд░ीрдХрд░рдг рдХी рднрдпाрд╡рд╣ рдХीрдордд рд╣ै। рдпрджि рд╕рдб़рдХें рдРрд╕ी рд╣ी рдЕрд╡рд░ुрдж्рдз рд░рд╣ीं рддो рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдФрд░ рдХिрддрдиी рдЬाрдиें рдЬोрдЦिрдо рдоें рдкрдб़ेंрдЧी, рдЗрд╕рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧाрдиा рдХрдаिрди рдирд╣ीं рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдордХाрди рд╕ंрдЦ्рдпा 15-16 рдХे рдкाрд╕ рд╕्рдеिрдд рдЦाрд▓ी рднूрдЦंрдб рдПрдХ рдмрдб़े рдХूрдб़ाрдШрд░ рдоें рдмрджрд▓ рдЪुрдХा рд╣ै। рдпрд╣ां рднाрд░ी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдХूрдб़ा-рдХрдЪрд░ा рдЬрдоा рд╣ै। рдмрджрдмू рд╕े рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рджूрд╖िрдд рд░рд╣рддा рд╣ै। рдордЪ्рдЫрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдбेंрдЧू, рдорд▓ेрд░िрдпा рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ंрдХ्рд░ाрдордХ рдмीрдоाрд░िрдпों рдХा рдЦрддрд░ा рдоंрдбрд░ा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬंрдЧрд▓ी рдЭाрдб़िрдпों рдоें рд╕ांрдк-рдмिрдЪ्рдЫू рдиिрдХрд▓рдиे рдХी рдШрдЯрдиाрдПं рднी рд╕ाрдордиे рдЖрддी рд░рд╣рддी рд╣ैं। рд╕рдмрд╕े рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рд╕्рдеिрддि рддрдм рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрдм рдкेрдб़ों рдФрд░ рд▓рддाрдУं рдХी рд╢ाрдЦाрдПं рдмिрдЬрд▓ी рдХे рддाрд░ों рдоें рдЙрд▓рдЭ рдЬाрддी рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдХрднी рднी рд╢ॉрд░्рдЯ рд╕рд░्рдХिрдЯ рдпा рдмрдб़ा рд╣ाрджрд╕ा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рдХेрд╡рд▓ рд╕рдлाрдИ рдпा рд╕рдб़рдХ рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕े рдЬुрдб़ा рдЧंрднीрд░ рд╡िрд╖рдп рд╣ै। рдирдЧрд░ рдиिрдЧрдо рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрднाрдЧों рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдХेрд╡рд▓ рдЯैрдХ्рд╕ рд╡рд╕ूрд▓рдиा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा рднी рд╣ै। рдпрджि рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рдПрдо्рдмुрд▓ेंрд╕ рдирд╣ीं рдкрд╣ुंрдЪ рд╕рдХे, рдпрджि рд▓ोрдЧ рдЧंрджрдЧी рдФрд░ рдордЪ्рдЫрд░ों рдХे рдмीрдЪ рд░рд╣рдиे рдХो рдордЬрдмूрд░ рд╣ों, рдпрджि рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдХे рдХाрд░рдг рд░ोрдЬ рд╡िрд╡ाрдж рд╣ो рд░рд╣े рд╣ों, рддो рдпрд╣ рд╕ीрдзे-рд╕ीрдзे рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╡िрдлрд▓рддा рдоाрдиी рдЬाрдПрдЧी।

рд╕्рдеाрдиीрдп рдиाрдЧрд░िрдХों рдХी рдоांрдЧ рдмिрд▓्рдХुрд▓ рдЬाрдпрдЬ рдФрд░ рдЬрдирд╣िрдд рдоें рд╣ै। рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕рдб़рдХ рдХी рд╡िрдзिрд╡рдд рдоाрдкी рдХрд░ рдЕрд╡ैрдз рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рд╣рдЯाрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╕рдб़рдХ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╣ै, рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдиिрдЬी рдЬाрдЧीрд░ рдирд╣ीं। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕рдб़рдХ рдкрд░ рдЕрд╡ैрдз рд░ूрдк рд╕े рд╡ाрд╣рди рдЦрдб़ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╡िрд╢ेрд╖ рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдпा рдЬाрдП। рдкुрд▓िрд╕ рдФрд░ рдирдЧрд░ рдиिрдЧрдо рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХрд░ рдоाрд░्рдЧ рдХो рдмाрдзाрдоुрдХ्рдд рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдХूрдб़ा-рдХрдЪрд░ा рд╣рдЯाрдиे рдХे рд╕ाрде рдиिрдпрдоिрдд рд╕рдлाрдИ, рдзुрдЖं рдЫिрдб़рдХाрд╡ рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫрддा рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдиा рдЕрдд्рдпंрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै। рдЦाрд▓ी рднूрдЦंрдбों рдХो рдХूрдб़ाрдШрд░ рдмрдирдиे рд╕े рд░ोрдХрдиे рдХे рд▓िрдП рдиिрдЧрд░ाрдиी рдмрдв़ाрдИ рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП। рдЬंрдЧрд▓ी рдЭाрдб़िрдпों рдФрд░ рдмिрдЬрд▓ी рддाрд░ों рд╕े рд▓िрдкрдЯी рд▓рддाрдУं рдХी рдХрдЯाрдИ рднी рддрдд्рдХाрд▓ рдХрд░ाрдИ рдЬाрдиी рдЪाрд╣िрдП рддाрдХि рдХिрд╕ी рджुрд░्рдШрдЯрдиा рдХी рдЖрд╢ंрдХा рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рд╕рдХे।

рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рд╕рдб़рдХों рдХो рдоाрд╕्рдЯрд░ рдк्рд▓ाрди рдФрд░ рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдЬрд░ूрд░рддों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рдХिрдпा рдЬाрдП। рд╢рд╣рд░ी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рд╕рдб़рдХ рдХेрд╡рд▓ рдЪрд▓рдиे рдХा рд░ाрд╕्рддा рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡рди рд░рдХ्рд╖ा рдХा рдоाрдз्рдпрдо рднी рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрджि рдлाрдпрд░ рдм्рд░िрдЧेрдб, рдПрдо्рдмुрд▓ेंрд╕ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЖрдкाрддрдХाрд▓ीрди рд╡ाрд╣рди рд╕рдордп рдкрд░ рди рдкрд╣ुंрдЪ рд╕рдХें рддो рдХिрд╕ी рднी рдЖрдзुрдиिрдХ рд╢рд╣рд░ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдЕрд░्рдерд╣ीрди рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рдЧंрдЧा рдирдЧрд░ рдХॉрд▓ोрдиी рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рдпрд╣ рдЖрд╡ाрдЬ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдоोрд╣рд▓्рд▓े рдХी рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рддेрдЬी рд╕े рдлैрд▓рддे рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеिрдд рд╢рд╣рд░ीрдХрд░рдг рдХी рдЪेрддाрд╡рдиी рд╣ै। рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो рдЪाрд╣िрдП рдХि рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдХो рдк्рд░ाрдердоिрдХрддा рджेрддे рд╣ुрдП рдиिрдпрдоिрдд рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдФрд░ рд╕्рдеाрдпी рд╕рдоाрдзाрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░े। рдЬрдирддा рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдЪाрд╣рддी рд╣ै। рдпрджि рд╕рдордп рд░рд╣рддे рдХрджрдо рдирд╣ीं рдЙрдаाрдП рдЧрдП рддो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдоें рдпрд╣ рд╕ंрдХрдЯ рдФрд░ рдЧंрднीрд░ рд░ूрдк рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ै।


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

World:рд╡िрд╢्рд╡ рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХा рдорд╣рдд्рд╡

  8 рдордИ : рдЗрддिрд╣ाрд╕, рд╕ंрдШрд░्рд╖, рд╡िрдЬрдп рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рджिрди


рд╡िрд╢्рд╡ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें 8 рдордИ рдХा рджिрди рдЕрдиेрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдШрдЯрдиाрдУं, рд╕ंрдШрд░्рд╖ों, рдЙрдкрд▓рдм्рдзिрдпों рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЕрднिрдпाрдиों рдХे рдХाрд░рдг рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд░рдЦрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рдХेрд╡рд▓ рдХैрд▓ेंрдбрд░ рдХी рдПрдХ рддाрд░ीрдЦ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╡рддा, рд╢ांрддि, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рдЕрдиेрдХ рдЕрдз्рдпाрдпों рдХो рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рднी рд╣ै। рднाрд░рдд рд╕рд╣िрдд рдкूрд░े рд╡िрд╢्рд╡ рдоें 8 рдордИ рдХो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд░ूрдкों рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХрд╣ीं рдпрд╣ рдпुрдж्рдз рдоें рд╡िрдЬрдп рдХी рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै, рддो рдХрд╣ीं рдоाрдирд╡ рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै।

рд╡िрд╢्рд╡ рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХा рдорд╣рдд्рд╡

8 рдордИ рдХो рдк्рд░рддिрд╡рд░्рд╖ “рд╡िрд╢्рд╡ рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рджिрд╡рд╕” рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рдЖंрджोрд▓рди рдХे рд╕ंрд╕्рдеाрдкрдХ рд╣ेрдирд░ी рдб्рдпूрдиेंрдЯ рдХे рдЬрди्рдорджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╣ेрдирд░ी рдб्рдпूрдиेंрдЯ рдиे рдпुрдж्рдз рдФрд░ рдЖрдкрджा рдХे рд╕рдордп рдШाрдпрд▓ рдФрд░ рдкीрдб़िрдд рд▓ोрдЧों рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХे рд▓िрдП рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рд╕ंрд╕्рдеा рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी рдеी। рдЙрдирдХा рдоाрдирдиा рдеा рдХि рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХिрд╕ी рдзрд░्рдо, рдЬाрддि рдФрд░ рд╕ीрдоा рд╕े рдКрдкрд░ рд╣ै।

рдЖрдЬ рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рджुрдиिрдпा рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рд╣рд░ рджेрд╢ рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै। рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджाрдУं, рдпुрдж्рдз, рдорд╣ाрдоाрд░ी рдФрд░ рд╕ंрдХрдЯ рдХे рд╕рдордп рдпрд╣ рд╕ंрд╕्рдеा рд░ाрд╣рдд рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддी рд╣ै। рдХोрд╡िрдб рдорд╣ाрдоाрд░ी рдХे рджौрд░ाрди рднी рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рдиे рд▓ोрдЧों рддрдХ рджрд╡ाрдЗрдпाँ, рднोрдЬрди рдФрд░ рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рд╕рд╣ाрдпрддा рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрдИ рдеी।

рд╡िрд╢्рд╡ рд░ेрдб рдХ्рд░ॉрд╕ рджिрд╡рд╕ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै рдХि рдоाрдирд╡ рд╕ेрд╡ा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдзрд░्рдо рд╣ै। рд╕рдоाрдЬ рдоें рдмрдв़рддी рд╕्рд╡ाрд░्рдердкрд░рддा рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╣ीрдирддा рдХे рдмीрдЪ рдпрд╣ рджिрд╡рд╕ рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рд╡िрдЬрдп рджिрд╡рд╕

8 рдордИ рдХो рдпूрд░ोрдк рдоें “рд╡िрдХ्рдЯ्рд░ी рдЗрди рдпूрд░ोрдк рдбे” рдпाрдиी рд╡िрдЬрдп рджिрд╡рд╕ рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдпाрдж рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 1945 рдоें рдЗрд╕ी рджिрди рдиाрдЬी рдЬрд░्рдордиी рдиे рдЖрдд्рдорд╕рдорд░्рдкрдг рдХिрдпा рдеा рдФрд░ рдпूрд░ोрдк рдоें рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рдеा। рдЗрд╕ рдпुрдж्рдз рдиे рдкूрд░ी рджुрдиिрдпा рдХो рд╡िрдиाрд╢, рдоौрдд рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ंрдХрдЯ рдХी рднрдпाрд╡рд╣ рддрд╕्рд╡ीрд░ рджिрдЦाрдИ рдеी।

рдж्рд╡िрддीрдп рд╡िрд╢्рд╡ рдпुрдж्рдз рдоें рдХрд░ोрдб़ों рд▓ोрдЧों рдХी рдЬाрди рдЧрдИ рдеी। рдпुрдж्рдз рдХे рдмाрдж рд╡िрд╢्рд╡ рд╢ांрддि рдФрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕рд╣рдпोрдЧ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ुрдИ, рдЬिрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рд╕ंрдЧрдарди рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ुрдИ। 8 рдордИ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдпुрдж्рдз рдХрднी рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рд╢ांрддि, рд╕ंрд╡ाрдж рдФрд░ рдХूрдЯрдиीрддि рд╣ी рдоाрдирд╡ рд╕рдн्рдпрддा рдХो рдмрдЪा рд╕рдХрддी рд╣ै।

рдЖрдЬ рдЬрдм рджुрдиिрдпा рдХे рдХрдИ рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдФрд░ рдпुрдж्рдз рдЬैрд╕ी рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдмрди рд░рд╣ी рд╣ैं, рддрдм 8 рдордИ рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рдеैрд▓ेрд╕ीрдоिрдпा рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рд╕े рдЬुрдб़ा рд╕ंрджेрд╢

рдордИ рдорд╣ीрдиे рдоें рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рд╕े рдЬुрдб़े рдХрдИ рдЕрднिрдпाрди рдЪрд▓ाрдП рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ 8 рдордИ рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдеैрд▓ेрд╕ीрдоिрдпा рдЬैрд╕ी рдЧंрднीрд░ рдмीрдоाрд░ी рдкрд░ рднी рдЪрд░्рдЪा рддेрдЬ рд╣ोрддी рд╣ै। рдеैрд▓ेрд╕ीрдоिрдпा рдПрдХ рдЖрдиुрд╡ंрд╢िрдХ рд░рдХ्рдд рд░ोрдЧ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдорд░ीрдЬ рдХो рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рд░рдХ्рдд рдЪрдв़ाрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдкрдб़рддी рд╣ै।

рднाрд░рдд рдоें рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ैं। рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХी рдХрдоी рдФрд░ рд╕рдордп рдкрд░ рдЬाँрдЪ рди рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдиेрдХ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рд╕ंрдХрдЯ рдЭेрд▓рддे рд╣ैं। рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рд╡िрд╡ाрд╣ рдкूрд░्рд╡ рд░рдХ्рдд рдЬाँрдЪ рдФрд░ рд╕рдордп рдкрд░ рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рд╕े рдЗрд╕ рдмीрдоाрд░ी рдХो рдХाрдлी рд╣рдж рддрдХ рд░ोрдХा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

8 рдордИ рд╣рдоें рдпрд╣ рднी рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд╕рдоाрдЬ рд╣ी рдордЬрдмूрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП 8 рдордИ рдХा рдорд╣рдд्рд╡

рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рднी рдордИ рдХा рдорд╣ीрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдордп рдХрдИ рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдкрд░िрдгाрдо, рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпाँ, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЖंрджोрд▓рди рдФрд░ рдЬрдирд╣िрдд рдХे рдоुрдж्рджे рдЪрд░्рдЪा рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं। рджेрд╢ рдоें рдмрдв़рддी рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी, рдорд╣ँрдЧाрдИ, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХी рдХрдоी рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕ंрдХрдЯ рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдкрд░ рдЬрдирддा рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд▓рдЧाрддाрд░ рдЙрдарддी рд░рд╣рддी рд╣ै।

8 рдордИ рдХा рджिрди рдпрд╣ рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХेрд╡рд▓ рдЪुрдиाрд╡ рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै। рдЬрдирддा рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХो рд╕ुрдирдиा, рдЧрд░ीрдмों рдФрд░ рдХрдордЬोрд░ рд╡рд░्рдЧों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиा рддрдеा рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рд╢ाрд╕рди рджेрдиा рднी рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै।

рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдк्рд░ेрд░рдгा

рдЖрдзुрдиिрдХ рдпुрдЧ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рддрдХрдиीрдХ рдХा рдпुрдЧ рд╣ै। 8 рдордИ рд╣рдоें рдЙрди рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рдФрд░ рд╢ोрдзрдХрд░्рддाрдУं рдХो рднी рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдоाрдирд╡ рдЬीрд╡рди рдХो рдмेрд╣рддрд░ рдмрдиाрдиे рдоें рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा। рдЪिрдХिрдд्рд╕ा, рд╕ंрдЪाрд░, рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рддрдХрдиीрдХ рдиे рджुрдиिрдпा рдХो рддेрдЬी рд╕े рдмрджрд▓ рджिрдпा рд╣ै।

рд▓ेрдХिрди рддрдХрдиीрдХ рдХे рд╕ाрде рдЪुрдиौрддिрдпाँ рднी рдмрдв़ी рд╣ैं। рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рдлрд░्рдЬी рдЦрдмрд░ें, рд╕ाрдЗрдмрд░ рдЕрдкрд░ाрдз рдФрд░ рдоाрдирд╕िрдХ рддрдиाрд╡ рдЬैрд╕ी рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рд╕рдоाрдЬ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं। рдЗрд╕рд▓िрдП рддрдХрдиीрдХ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдФрд░ рдиैрддिрдХрддा рдХे рд╕ाрде рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЪेрддрдиा рдХा рджिрди

рдЖрдЬ рд╕рдоाрдЬ рдоें рдЖрд░्рдеिрдХ рдЕрд╕рдоाрдирддा, рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕ंрдХрдЯ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрднाрдЬрди рддेрдЬी рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣े рд╣ैं। рдРрд╕े рд╕рдордп рдоें 8 рдордИ рд╣рдоें рдоाрдирд╡рддा, рд╕рд╣рдпोрдЧ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдХी рджिрд╢ा рдоें рд╕ोрдЪрдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै। рдЬрд░ूрд░рдд рдЗрд╕ рдмाрдд рдХी рд╣ै рдХि рд╕рдоाрдЬ рдХेрд╡рд▓ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдЖंрдХрдб़ों рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рди рд░рд╣े, рдмрд▓्рдХि рдЕंрддिрдо рд╡्рдпрдХ्рддि рддрдХ рди्рдпाрдп рдФрд░ рд╕ुрд╡िрдзाрдПँ рдкрд╣ुँрдЪाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░े।

рдЧрд░ीрдм, рдордЬрджूрд░, рдХिрд╕ाрди, рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдФрд░ рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ рдпुрд╡ाрдУं рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдПँ рдЖрдЬ рднी рдЧंрднीрд░ рд╣ैं। рдпрджि рд╕рдоाрдЬ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдирд╣ीं рдмрдиेрдЧा рддो рд╡िрдХाрд╕ рдЕрдзूрд░ा рд░рд╣ рдЬाрдПрдЧा।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

8 рдордИ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рддाрд░ीрдЦ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╡рддा, рд╢ांрддि, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдпुрдж्рдз рдХी рднрдпाрд╡рд╣рддा рд╕े рдмрдЪрдиे, рдЬрд░ूрд░рддрдоंрджों рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рдиे, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рдк्рд░рддि рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд░рд╣рдиे рдФрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै।

рдЖрдЬ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдХेрд╡рд▓ рджिрд╡рд╕ рдордиाрдиे рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рди рд░рд╣ें, рдмрд▓्рдХि рдЙрдирдХे рд╕ंрджेрд╢ों рдХो рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░ें। рдоाрдирд╡ рд╕ेрд╡ा, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдФрд░ рд╢ांрддि рдХी рднाрд╡рдиा рд╣ी рдХिрд╕ी рднी рд╕рдн्рдп рд╕рдоाрдЬ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдкрд╣рдЪाрди рд╣ोрддी рд╣ै। 8 рдордИ рдХा рдпрд╣ी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рд╕ंрджेрд╢ рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 7 рдордИ 2026

India: рдирдпा рд╡िрдзेрдпрдХ рдФрд░ рдмрдв़рддी рдЖрд╢ंрдХाрдПँ

рдПрдлрд╕ीрдЖрд░рдП рд╕ंрд╢ोрдзрди рдкрд░ рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдХी рдЪिंрддा: рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा, рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдкрд░ рдЙрдарддे рд╕рд╡ाрд▓


рднाрд░рдд рдоें рд╡िрджेрд╢ी рдлंрдбिंрдЧ рд╕े рдЬुрдб़े рдХाрдиूрди Foreign Contribution Regulation Act (FCRA) рдоें рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд╕ंрд╢ोрдзрдиों рдХो рд▓ेрдХрд░ рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдХैрдеोрд▓िрдХ рд╕ंрдЧрдарди Catholic Bishops’ Conference of India рдиे рдЧंрднीрд░ рдЪिंрддा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी рд╣ै। рд╕ंрдЧрдарди рдиे рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो “рдЦрддрд░рдиाрдХ” рдФрд░ “рдЪिंрддाрдЬрдирдХ” рдмрддाрдпा рд╣ै। рдЙрдирдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╕ंрд╡िрдзाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рджрдд्рдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддाрдУं рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╡िрдзेрдпрдХ рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдФрд░ рд╕ंрд╕рдж рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрддि

рдпрд╣ рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╡िрдзेрдпрдХ 26 рдоाрд░्рдЪ рдХो Lok Sabha рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा। рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рддрд░्рдХ рд╣ै рдХि рдЗрди рд╕ंрд╢ोрдзрдиों рд╕े рд╡िрджेрд╢ी рдЪंрджे рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдФрд░ рдЬрд╡ाрдмрджेрд╣ी рдмрдв़ेрдЧी। рд╣ाрд▓ांрдХि, рдХрдИ рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ों рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрдЧрдардиों рдиे рдЗрд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЖрдкрдд्рддि рдЬрддाрдИ рд╣ै।

рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рдмिрдиा рдкрд░्рдпाрдк्рдд рдЪрд░्рдЪा рдФрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдХे рдкेрд╢ рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬो рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдоाрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।

рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рдЖрдкрдд्рддिрдпाँ

рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдиे рдЕрдкрдиे рдмрдпाрди рдоें рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмिंрджुрдУं рдкрд░ рдЪिंрддा рдЬрддाрдИ рд╣ै:

1. рдХाрд░्рдпрдкाрд▓िрдХा рдХे рдЕрддिрд░ेрдХ рдХा рдЦрддрд░ा

рд╕ंрдЧрдарди рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд╕ंрд╢ोрдзрди “executive overreach” рдпाрдиी рдХाрд░्рдпрдкाрд▓िрдХा рдХे рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдХो рдмрдв़ाрд╡ा рджे рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рдХे рдирд╡ीрдиीрдХрд░рдг рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдХाрдордХाрдЬ рдоें рджрдЦрд▓ рджेрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै।

2. рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рд░рдж्рдж рдХрд░рдиे рдФрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХा рдЕрдзिрдХाрд░

рдирдП рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдХे рддрд╣рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдПрдХ рдирдИ рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕िंрдЧ рдЕрдеॉрд░िрдЯी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдЧैрд░-рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ंрдЧрдардиों (NGOs) рдФрд░ рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рд▓ाрдЗрд╕ेंрд╕ рдХो рдирд╡ीрдиीрдХृрдд рдХрд░рдиे рдпा рд░рдж्рдж рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा। рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдпрд╣ рдЕрдеॉрд░िрдЯी рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХे рдлंрдб, рд╕ंрдкрдд्рддि рдФрд░ рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдкрд░ рднी рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै।

3. рд╕ंрдкрдд्рддिрдпों рдХा рдЕрдзिрдЧ्рд░рд╣рдг рдФрд░ рдк्рд░рдмंрдзрди

рд╡िрдзेрдпрдХ рдоें рдпрд╣ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рднी рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрд╕्рдеाрдпी рдпा рд╕्рдеाрдпी рд░ूрдк рд╕े рдХिрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеा рдХी рд╕ंрдкрдд्рддि рдХो рдЕрдкрдиे рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдоें рд▓े рд╕рдХрддी рд╣ै। рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा, рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдФрд░ рдЬрд╡ाрдмрджेрд╣ी рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЦрдб़े рдХрд░рддा рд╣ै।

рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдкрд░ рд╕ंрднाрд╡िрдд рдк्рд░рднाрд╡

рд╕ीрдмीрд╕ीрдЖрдИ рдиे рдпрд╣ рднी рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ рд╡िрдзेрдпрдХ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рджрдд्рдд рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕ंрдЧрдарди рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै। рднाрд░рдд рдЬैрд╕े рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рджेрд╢ рдоें, рдЬрд╣ां рд╡िрд╡िрдзрддा рдФрд░ рдмрд╣ुрд▓рддा рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдРрд╕े рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рд╡िрд╕्рддृрдд рдкрд░ाрдорд░्рд╢ рдХी рдоांрдЧ

рд╕ंрдЧрдарди рдиे рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдЕрдкीрд▓ рдХी рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕рднी рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрдХ्рд╖ों—рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी, рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ंрдЧрдардиों, рдФрд░ рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ों—рдХे рд╕ाрде рд╡्рдпाрдкрдХ рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЬाрдП। рдЗрд╕рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдмрдв़ेрдЧी рдмрд▓्рдХि рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдоूрд▓्рдпों рдХी рднी рд░рдХ्рд╖ा рд╣ोрдЧी।


рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рдзрд░्рдоांрддрд░рдг рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдлंрдбिंрдЧ рдХा рдоुрдж्рджा: рдЬांрдЪ рдФрд░ рд╡िрд╡ाрдж

рдИрдбी рдХी рдЬांрдЪ рдФрд░ рдЦुрд▓ाрд╕े

рдЗрд╕ी рдмीрдЪ Enforcement Directorate (рдИрдбी) рдиे рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рдоें Chhattisgarh рдХे рдирдХ्рд╕рд▓ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ Bastar рдФрд░ Dhamtari рдоें рд╡िрджेрд╢ी рдлंрдбिंрдЧ рдХे рдЬрд░िрдП рдХрдеिрдд рдЕрд╡ैрдз рдзрд░्рдоांрддрд░рдг рдХे рдПрдХ рдмрдб़े рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдХा рдЦुрд▓ाрд╕ा рдХिрдпा рд╣ै।

рдЕрдоेрд░िрдХी рд╕ंрд╕्рдеा рд╕े рдлंрдбिंрдЧ рдХा рдЖрд░ोрдк

рдЬांрдЪ рдоें рдпрд╣ рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рдХि The Timothy Initiative (TTI) рдиाрдордХ рдПрдХ рдЕрдоेрд░िрдХी рд╕ंрд╕्рдеा рдиे рднाрд░рдд рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 95 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХा рд▓ेрди-рджेрди рдХिрдпा। рдЗрд╕рдоें рд╕े рдХрд░ीрдм 6.5 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рдзрд░्рдоांрддрд░рдг рдФрд░ рдЪрд░्рдЪ рд╡िрд╕्рддाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдП рдЧрдП।

рдбेрдмिрдЯ рдХाрд░्рдб рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд▓ेрди-рджेрди

рдИрдбी рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╡िрджेрд╢ी рдбेрдмिрдЯ рдХाрд░्рдб рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдирдХрджी рдиिрдХाрд▓ी рдЬाрддी рдеी рдФрд░ рдЙрд╕े рд╕्рдеाрдиीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдк्рд░рдЪाрд░-рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоें рдЦрд░्рдЪ рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा। рдпрд╣ рддрд░ीрдХा рд╡िрдд्рддीрдп рдиिрдпрдоों рдХे рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рдХा рд╕ंрдХेрдд рджेрддा рд╣ै।

рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा

рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХो рдЧрд░्рдоा рджिрдпा рд╣ै। рдЬрд╣ां рдПрдХ рдУрд░ рд╕рдд्рддाрд░ूрдв़ рджрд▓ рдиे рд╕рдЦ्рдд рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рд╣ै, рд╡рд╣ीं рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдиे рдЬांрдЪ рдХी рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрдП рд╣ैं।

рд╕्рдеाрдиीрдп рдЖрджिрд╡ाрд╕ी рд╕рдоुрджाрдпों рдоें рднी рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХो рд▓ेрдХрд░ рдиाрд░ाрдЬрдЧी рджेрдЦी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдХрдИ рд▓ोрдЧों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдмाрд╣рд░ी рдлंрдбिंрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЙрдирдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдвांрдЪे рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।


рджोрдиों рдоुрдж्рджों рдХा рд╕ंрдмंрдз рдФрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рдкрд░िрдк्рд░ेрдХ्рд╖्рдп

рдПрдлрд╕ीрдЖрд░рдП рд╕ंрд╢ोрдзрди рдФрд░ рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рд╡िрджेрд╢ी рдлंрдбिंрдЧ рдХे рдоाрдорд▓े рдХो рдПрдХ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдПрдХ рдУрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╡िрджेрд╢ी рдЪंрджे рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрдиूрди рд╕рдЦ्рдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддी рд╣ै, рд╡рд╣ीं рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдЗрд╕े рдЕрдкрдиे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдоाрди рд░рд╣े рд╣ैं।

рдпрд╣ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдиा рдмेрд╣рдж рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि рдЬрд╣ां рдПрдХ рдУрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рд╣ो, рд╡рд╣ीं рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рднी рдмрдиी рд░рд╣े।


рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖: 

рдПрдлрд╕ीрдЖрд░рдП рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╡िрдзेрдпрдХ рдФрд░ рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрдП рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддे рд╣ैं рдХि рд╡िрджेрд╢ी рдлंрдбिंрдЧ рдХा рдоुрдж्рджा рдХिрддрдиा рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдФрд░ рдЬрдЯिрд▓ рд╣ै। Catholic Bishops’ Conference of India рдХी рдЪिंрддाрдПँ рдФрд░ Enforcement Directorate рдХी рдЬांрдЪ рджोрдиों рдЕрдкрдиे-рдЕрдкрдиे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ैं।

рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै рдХि рд╕рд░рдХाрд░, рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдоाрдЬ рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ंрдЧрдарди рдоिрд▓рдХрд░ рдПрдХ рдРрд╕ा рд╕рдоाрдзाрди рдиिрдХाрд▓ें, рдЬो рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा, рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा—рддीрдиों рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд╕рдХे। 


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

Terms & Conditions

<h2>Terms &amp; Conditions</h2>


<p>

рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे, рдЖрдк рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдиिрдпрдоों рдФрд░ рд╢рд░्рддों рд╕े рд╕рд╣рдордд рд╣ोрддे рд╣ैं:

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Website Usage</b>

</p>


<p>

рдЖрдк рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХेрд╡рд▓ рдХाрдиूрдиी рдФрд░ рдЙрдЪिрдд рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдХिрд╕ी рднी рдЧрд▓рдд рдпा рдЕрд╡ैрдз рдЧрддिрд╡िрдзि рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ै।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Content</b>

</p>


<p>

рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╕рднी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рд▓िрдП рд╣ै। рд╣рдо рдХिрд╕ी рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХी 100% рдЧाрд░ंрдЯी рдирд╣ीं рджेрддे।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Changes</b>

</p>


<p>

рд╣рдо рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдкूрд░्рд╡ рд╕ूрдЪрдиा рдХे рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдХी рд╕ाрдордЧ्рд░ी, рдбिрдЬाрдЗрди рдпा рдиिрдпрдоों рдоें рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд░рдЦрддे рд╣ैं।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Ads &amp; Third-Party Links</b>

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ Google AdSense рдпा рдЕрди्рдп third-party ads рдФрд░ links рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрди external links рдХी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХे рд▓िрдП рд╣рдо рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рдирд╣ीं рд╣ैं।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Limitation of Liability</b>

</p>


<p>

рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдиुрдХрд╕ाрди рдХे рд▓िрдП рд╣рдо рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Contact</b>

</p>


<p>

рдпрджि рдЖрдкрдХो рдЗрди Terms &amp; Conditions рд╕े рдХोрдИ рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै, рддो рдЖрдк рд╣рдорд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं:

</p>


<p>

ЁЯУз Email: chingarigvk12@gmail.com

</p>


<p>

рдпрд╣ Terms &amp; Conditions рдкेрдЬ 7 May 2026 рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै।

</p>

Disclaimer

<h2>Disclaimer</h2>


<p>

рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рджी рдЧрдИ рд╕рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХेрд╡рд▓ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕ूрдЪрдиा рдФрд░ рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХे рд▓िрдП рд╣ै। рд╣рдо рдЗрд╕ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХी рдкूрд░्рдг рд╕рдЯीрдХрддा, рд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдпрддा рдпा рдкूрд░्рдгрддा рдХी рдЧाрд░ंрдЯी рдирд╣ीं рджेрддे рд╣ैं।

</p>


<p>

рдЗрд╕ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрд╕ी рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ी рднी рдиुрдХрд╕ाрди рдпा рд╣ाрдиि рдХे рд▓िрдП рд╣рдо рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे।

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рджिрдЦाрдП рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдоाрдЪाрд░, рд▓ेрдЦ рдпा рдЕрди्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЕрдкрдбेрдЯ рдпा рдмрджрд▓ी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ Google AdSense рдпा рдЕрди्рдп рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рджिрдЦाрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं, рдЬिрди рдкрд░ рд╣рдоाрд░ा рдХोрдИ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдирд╣ीं рд╣ै।

</p>


<p>

рдпрджि рдЖрдкрдХो рдХिрд╕ी рдЬाрдирдХाрд░ी рд╕े рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै, рддो рдЖрдк рд╣рдорд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं:

</p>


<p>

ЁЯУз Email: chingarigvk12@gmail.com

</p>


<p>

рдпрд╣ Disclaimer 7 May 2026 рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै।

</p>

Privacy Policy

 <h2>Privacy Policy</h2>


<p>

рд╣рдо рдЖрдкрдХी privacy рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдХрд░рддे рд╣ैं।

</p>


<p>

рдпрд╣ Privacy Policy рдмрддाрддी рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЖрдкрдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдХैрд╕े рдЙрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрддे рд╣ैं।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Information Collection</b>

</p>


<p>

рд╣рдо рдЖрдкрдХी рдХोрдИ personal information collect рдирд╣ीं рдХрд░рддे, рдЬрдм рддрдХ рдЖрдк рд╕्рд╡рдпं рд╣рдоें contact рди рдХрд░ें।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Information Sharing</b>

</p>


<p>

рд╣рдо рдЖрдкрдХी personal рдЬाрдирдХाрд░ी рдХिрд╕ी рднी рддीрд╕рд░े рдкрдХ्рд╖ рдХे рд╕ाрде share рдирд╣ीं рдХрд░рддे।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Cookies</b>

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдмेрд╣рддрд░ user experience рдХे рд▓िрдП cookies рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। Cookies рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ website traffic рдФрд░ performance рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Google AdSense</b>

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ Google AdSense рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди (ads) рджिрдЦाрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं। Google cookies рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे рдЖрдкрдХो relevant ads рджिрдЦा рд╕рдХрддा рд╣ै।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Consent</b>

</p>


<p>

рд╣рдоाрд░ी website рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рдХे рдЖрдк рд╣рдоाрд░ी Privacy Policy рд╕े рд╕рд╣рдордд рд╣ोрддे рд╣ैं।

</p>


<p>

<b>ЁЯУМ Contact Us</b>

</p>


<p>

рдпрджि рдЖрдкрдХो рд╣рдоाрд░ी Privacy Policy рд╕े рдХोрдИ рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ै, рддो рдЖрдк рд╣рдорд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं:

</p>


<p>

ЁЯУз Email: chingarigvk12@gmail.com

</p>


<p>

рдпрд╣ Privacy Policy 7 May 2026 рд╕े рдк्рд░рднाрд╡ी рд╣ै।

</p>

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...