ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 15 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕े рдЬुрдб़ी рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╕्рдеा

 


рдкрдЯрдиा. рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕े рдЬुрдб़ी рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрд╕्рдеा — рдХрд░्рдордЪाрд░ी рднрд╡िрд╖्рдп рдиिрдзि рд╕ंрдЧрдарди (EPFO) — рдЕрдм рдЕрдкрдиे рд▓ाрдЦों рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд░ाрд╣рдд рднрд░ी рдЦрдмрд░ рд▓ाрдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдоें рд╣ै. рдирд╡ंрдмрд░ рдоें рдк्рд░рд╕्рддाрд╡िрдд рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдмोрд░्рдб рдСрдл рдЯ्рд░рд╕्рдЯीрдЬ (CBT) рдХी рдмैрдардХ рдоें рдкेंрд╢рди рдмрдв़ोрддрд░ी рдкрд░ рдЕंрддिрдо рдлैрд╕рд▓ा рд╣ोрдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдЬрддाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै.рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें EPFO рдХे рд▓рдЧрднрдЧ 75 рд▓ाрдЦ рдкेंрд╢рдирднोрдЧी рд╣ैं, рдЬिрдирдоें рдЕрдзिрдХांрд╢ рдХो рди्рдпूрдирддрдо ₹1000 рдоाрд╕िрдХ рдкेंрд╢рди рдоिрд▓ рд░рд╣ी рд╣ै — рдПрдХ рдРрд╕ी рд░ाрд╢ि рдЬो рдоौрдЬूрджा рдорд╣ंрдЧाрдИ рджрд░ рдФрд░ рдЬीрд╡рди-рдпाрдкрди рдХी рд▓ाрдЧрдд рдХे рд╕ाрдордиे рд▓рдЧрднрдЧ рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рд╣ी рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╕ंрдЧрдарди рдЕрдм рдЗрд╕ рд░рдХрдо рдХो ₹2000 рдпा ₹2500 рддрдХ рдмрдв़ाрдиे рдкрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕ुрдзाрд░ рдпрджि рд╕्рд╡ीрдХृрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдЗрд╕े 1 рдЬрдирд╡рд░ी 2026 рдпा 1 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै.

рд╡िрдд्рддीрдп рдвांрдЪा рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рднूрдоिрдХा

EPFO рдХी рдкेंрд╢рди рдпोрдЬрдиा рдХा рдвांрдЪा рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдФрд░ рдиिрдпोрдХ्рддा — рджोрдиों рдЕрдкрдиी рдУрд░ рд╕े 12-12 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдпोрдЧрджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рд╕े 8.33 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣िрд╕्рд╕ा рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдкेंрд╢рди рд╕्рдХीрдо (EPS) рдоें рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдкेंрд╢рди рдлंрдб рдмрдирддा рд╣ै. рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рдлंрдб рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдоें рд╕рд╣рдпोрдЧी рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै рдФрд░ рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдЕрдиुрджाрди (subsidy) рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЗрд╕рдХा рд╡िрдд्рддीрдп рдмोрдЭ рд╣рд▓्рдХा рдХрд░рддी рд╣ै.

рдмрдв़ोрддрд░ी рдХ्рдпों рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै

₹1000 рдХी рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди, рдЖрдЬ рдХे рджौрд░ рдоें рдХिрд╕ी рднी рдмुрдЬुрд░्рдЧ рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЬрд░ूрд░рддें рдкूрд░ी рдХрд░рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рдирд╣ीं рд╣ै.рдЪिрдХिрдд्рд╕ा, рдХिрд░ाрдпा, рджрд╡ा рдФрд░ рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХे рдмीрдЪ рдпрд╣ рд░рдХрдо рдорд╣рдЬ़ рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЧрдИ рд╣ै.рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдкेंрд╢рди рдмрдв़ोрддрд░ी рди рдХेрд╡рд▓ рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ाрд╣рдд рд╣ै рдмрд▓्рдХि рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рдЬीрд╡рди рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рднी рд╣ै.

рдЪुрдиौрддिрдпाँ

рдмрдв़ी рд╣ुрдИ рдкेंрд╢рди рдХा рд╕ीрдзा рдЕрд╕рд░ EPFO рдХे рдлंрдб рдкрд░ рдкрдб़ेрдЧा. рд╡िрдд्рддीрдп рдЧрдгрдиाрдУं рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдЕрдЧрд░ рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди рдХो ₹2000 рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддो рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдмोрдЭ рд╣рдЬाрд░ों рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рддрдХ рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै. рдРрд╕े рдоें рдпрд╣ рджेрдЦрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ोрдЧा рдХि рд╕рд░рдХाрд░ рдЗрд╕ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЦрд░्рдЪ рдХा рд╕ंрддुрд▓рди рдХैрд╕े рдмрдиाрдПрдЧी — рдХ्рдпा рд╡рд╣ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЕрдиुрджाрди рджेрдЧी, рдпा рдпोрдЧрджाрди рдХे рдЕрдиुрдкाрдд рдоें рдХुрдЫ рдмрджрд▓ाрд╡ рд╣ोंрдЧे.

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдпрджि рдпрд╣ рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдкाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдЙрди рдХрд░ोрдб़ों рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рд▓िрдП рдирдИ рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ोрдЧी рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХे рд╕ुрдирд╣рд░े рд╡рд░्рд╖ рдоेрд╣рдирдд рдоें рдЦрдкा рджिрдП। EPFO рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЪाрд╣िрдП рдХि рдЗрд╕ рдмाрд░ рдХा рдиिрд░्рдгрдп рдорд╣ंрдЧाрдИ рд╕े рдоेрд▓ рдЦाрддा рд╣ुрдЖ, рджीрд░्рдШрдХाрд▓िрдХ рдФрд░ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рд╣ो — рддाрдХि рдкेंрд╢рди рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде рд╕िрд░्рдл рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд╕рд╣ाрдпрддा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╡ृрдж्рдзाрд╡рд╕्рдеा рдХा рднрд░ोрд╕ा рдмрди рд╕рдХे.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 14 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рджेрд╢ рдХे рдкрд╣рд▓े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рдкंрдбिрдд рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдХी 136 рд╡ीं рдЬрдпंрддी

 рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдордиाрдпा рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкंрдбिрдд рдиेрд╣рд░ू рдХी 136 рд╡ीं рдЬрдпंрддी

 


рдкрдЯрдиा.рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдоाрддा рдФрд░ рджेрд╢ рдХे рдкрд╣рд▓े рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рдкंрдбिрдд рдЬрд╡ाрд╣рд░рд▓ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू рдХी 136  рд╡ीं рдЬрдпंрддी рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдЙрдирдХे рдЖрджрдордХрдж рдк्рд░рддिрдоा рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХрд░ рдордиाрдИ рдЧрдИ.

     рдЬрдпंрддी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдк्рд░ो рд░ाрдордЬрддрди рд╕िрди्рд╣ा  рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЖрдзुрдиिрдХ рднाрд░рдд рдХे рдиिрд░्рдоाрдгрдХрд░्рддा рджेрд╢ рдХे рдк्рд░рдердо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдкंрдбिрдд рдиेрд╣рд░ू рдиे рджेрд╢ рдХो рдк्рд░рдЧрддि рдкрде рдкрд░ рдЕрдЧ्рд░рд╕рд░ рд╣ोрдиे рдХी рдЖрдзाрд░рднूрдд рд╕ंрд░рдЪрдиा рдХे рдЕрд░्рдЬрди рдоें рдмेрд╣рдж рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдХा рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдХिрдпा। рдкंрдбिрдд рдиेрд╣рд░ू рдиे рджेрд╢ рдХी рдПрдХрддा, рдЕрдЦंрдбрддा рдФрд░ рд╕рдо्рдк्рд░рднुрддा рдХो рдордЬрдмूрддी рдФрд░ рд╕्рдеिрд░рддा рдк्рд░рджाрди рдХी.рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджेрд╢ рдоें рд╕рдорддा рдФрд░ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдХा рд╕ृрдЬрди рдХिрдпा.

     рдЬрдпंрддी рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдм्рд░рдЬेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдирди,рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ,  рд╕ंрдЬीрд╡ рд╕िंрд╣,рдиाрдЧेрди्рдж्рд░ рдХुрдоाрд░ рд╡िрдХрд▓, рдбा0 рд╕ंрдЬрдп рдпाрджрд╡, рдЕрдлрд░ोрдЬ рдЦाрди, рдХुрдоाрд░ рдЖрд╢ीрд╖,рдЖрд╢ुрддोрд╖ рд╢рд░्рдоा, рд╕ंрддोрд╖ рдХुрдоाрд░ рд╢्рд░ीрд╡ाрд╕्рддрд╡, рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╢рд░्рдоा, рд░ौрд╢рди рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣,рдЪрди्рдж्рд░рднूрд╖рдг рд░ाрдЬрдкूрдд, рдЕрд░рд╡िрди्рдж рд▓ाрд▓ рд░рдЬрдХ,рдиिрдзि рдкाрдг्рдбेрдп, рд░ाрдЬीрд╡ рдоेрд╣рддा, рдк्рд░рджुрдо्рди рдХुрдоाрд░, рдЙрджрдп рд╢ंрдХрд░ рдкрдЯेрд▓, рдоृрдгाрд▓ рдЕрдиाрдордп,рдордиोрдЬ рд╢рд░्рдоा, рд╡рд╕ी рдЕрдЦ्рддрд░, рд╡िрдорд▓ेрд╢ рддिрд╡ाрд░ी, рдЕрднिрд╖ेрдХ рдХुрдоाрд░, рд░ाрдоाрд╢ंрдХрд░ рдкाрдг्рдбे рд╕рд╣िрдд рдЕрди्рдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕рдЬрди рдоौрдЬूрдж рдеे.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 13 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЬीрдд, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा

 


рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЬीрдд, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा — рдкрдЯрдиा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХी рд╕рдЦ़्рдд рдиिрдЧрд░ाрдиी рдоें рдорддрдЧрдгрдиा рджिрд╡рд╕

рдкрдЯрдиा.рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2025 рдЕрдкрдиे рдЕंрддिрдо рдкрдб़ाрд╡ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЪुрдХा рд╣ै. 14 рдирд╡рдо्рдмрд░ рдХो рдП.рдПрди. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдкрдЯрдиा рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдорддрдЧрдгрдиा рдХेрд╡рд▓ рдирддीрдЬों рдХा рджिрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдкрд░िрдкрдХ्рд╡рддा рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рднी рд╣ै. рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рд╕े рдкрдЯрдиा рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рдорддрдЧрдгрдиा рдХी рддैрдпाрд░िрдпों рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕рддрд░्рдХрддा рдмрд░рддी рд╣ै, рд╡рд╣ рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ рддрднी рд╕ाрд░्рдердХ рд╣ै рдЬрдм рдЙрд╕рдоें рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХी рднाрд╡рдиा рдЬुрдб़ी рд╣ो.

    рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдФрд░ рд╡рд░ीрдп рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдпुрдХ्рдд рд░ूрдк рд╕े рдХी рдЧрдИ рдм्рд░ीрдлिंрдЧ рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рдХि рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕े рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХा рд╕рдордЭौрддा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.рдиिрд╖ेрдзाрдЬ्рдЮा рд▓ाрдЧू рд░рд╣ेрдЧी, рд╡िрдЬрдп рдЬुрд▓ूрд╕ों рдкрд░ рд░ोрдХ рд░рд╣ेрдЧी рдФрд░ рдорддрдЧрдгрдиा рд╕्рдерд▓ рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди, рдиाрд░ेрдмाрдЬी рдпा рднीрдб़ рдЬुрдЯाрдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी. рдпрд╣ рдХрдаोрд░рддा рдХेрд╡рд▓ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдиाрдЧрд░िрдХ рдЙрдд्рддрд░рджाрдпिрдд्рд╡ рдХी рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд╣ै — рдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдоें рдЙрдд्рд╕рд╡ рднी рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рд╕े рд╣ी рдЦिрд▓рддा рд╣ै.

рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХा рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рди рдХेрд╡рд▓ рдЪुрдиाрд╡ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХी рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрдлрд╡ाрд╣ рдпा рдЙрдд्рддेрдЬрдиा рд╕े рдЬрди-рд╢ांрддि рдк्рд░рднाрд╡िрдд рди рд╣ो. рд╕ीрд╕ीрдЯीрд╡ी рдиिрдЧрд░ाрдиी, рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдпाрддाрдпाрдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдФрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрдХ्рд╖ рдХी 24 рдШंрдЯे рд╕рдХ्рд░िрдпрддा рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै рдХि рдкрдЯрдиा рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдЗрд╕ рдмाрд░ рдХोрдИ рдвिрд▓ाрдИ рдирд╣ीं рдмрддाрдиा рдЪाрд╣рддा.

рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХि рдХौрди рдЬीрддेрдЧा рдпा рдХौрди рд╣ाрд░ेрдЧा; рдЕрд╕рд▓ी рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рд╣рдо рдкрд░िрдгाрдо рдЖрдиे рддрдХ рд╕ंрдпрдо рдмрдиाрдП рд░рдЦें. рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЕрд╕рд▓ी рдкрд╣рдЪाрди рдХेрд╡рд▓ рдорддрджाрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдорддрдЧрдгрдиा рдХे рд╕рдордп рдХी рд╢ांрддि рдФрд░ рдорд░्рдпाрджा рд╕े рднी рд╣ोрддी рд╣ै.

рдРрд╕े рдоें рдпрд╣ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдкрд╣рд▓ рд╕рд░ाрд╣рдиीрдп рд╣ै — рдХ्рдпोंрдХि рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХेрд╡рд▓ рдХाрдиूрди рд╕े рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдЬрдЧрддा рд╕े рднी рд╣ोрддी рд╣ै। рдкрд░िрдгाрдо рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рдШрд░ рдмैрдаे рдХीрдЬिрдП, рдФрд░ рдорддрдЧрдгрдиा рд╕्рдерд▓ рдХो рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдФрд░ рдорд░्рдпाрджा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рдмрдирдиे рджीрдЬिрдП.рдпрд╣ी рдПрдХ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмुрдзрд╡ाрд░, 12 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХी 137рд╡ीं рдЬрдпंрддी

 рдкрдЯрдиा.рднाрд░рдд рдХे рдк्рд░рдердо рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХी 137рд╡ीं рдЬрдпंрддी рдЖрдЬ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рдордиाрдИ рдЧрдИ.рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоेрдЯी рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбॉ. рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдЖрди्рджोрд▓рди рдоें рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдиे рдкंрдбिрдд рдиेрд╣рд░ू рдХे рд╕ाрде рдХंрдзे рд╕े рдХंрдзा рдоिрд▓ाрдХрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХिрдпा. рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рдмाрдж 12 рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рджेрд╢ рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рд░рд╣े। рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдиे рджेрд╢ рдоें рдирдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि рдХी рдЖрдзाрд░рд╢िрд▓ा рд░рдЦी. рд╡े рджेрд╢ рдоें рд╕ाрдо्рдк्рд░рджाрдпिрдХ рд╕ौрд╣ाрд░्рдж рдХे рдк्рд░рдмрд▓ рд╕рдорд░्рдердХ рдеे. рдЖрдЬ рдХृрддрдЬ्рдЮ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХे рдпोрдЧрджाрди рдХो рд╕्рдорд░рдг рдХрд░ рдЙрдирдХी рд╕्рдоृрддि рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рдирдорди рдХрд░рддी рд╣ै.рдЗрд╕рдХे рдкूрд░्рд╡ рдкाрд░्рдЯी рдХे рдиेрддाрдУं рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХे рддैрд▓ рдЪिрдд्рд░ рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХिрдпा рдЧрдпा.

    рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдХोрд╖ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬिрддेрди्рдж्рд░ рдЧुрдк्рддा, рдЬрдоाрд▓ рдЕрд╣рдордж рднрд▓्рд▓ू, ,рдЕрдо्рдмुрдЬ рдХिрд╢ोрд░ рдЭा, рдЕрд░рд╡िрди्рдж рд▓ाрд▓ рд░рдЬрдХ, рдЪрди्рдж्рд░рднूрд╖рдг рд░ाрдЬрдкूрдд, рд╕ंрдЬрдп рдХुрдоाрд░ рдкाрдг्рдбेрдп, рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╢рд░्рдоा, рд░ौрд╢рди рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рд╕ुрдзीрд░ рд╢рд░्рдоा, рдлिрд░ोрдЬ рд╣рд╕рди, рд╕рдд्рдпेрди्рдж्рд░ рдк्рд░рд╕ाрдж, рдХिрд╢ोрд░ рдХुрдоाрд░, рдоो0 рд╢ाрд╣рдирд╡ाрдЬ, рдЕрднिрд╖ेрдХ рдХुрдоाрд░, рд░ाрдХेрд╢ рдХुрдоाрд░, рдкं0 рдЕрдиोрдЦे рд▓ाрд▓ рддिрд╡ाрд░ी рдиे рднी рдоौрд▓ाрдиा рдЕрдмुрд▓ рдХрд▓ाрдо рдЖрдЬाрдж рдХे рдЪिрдд्рд░ рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХрд░ рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рдЕрд░्рдкिрдд рдХिрдпे.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 11 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рд╕рднा рдЖрдо рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди, 2025 рдХे рджृрд╖्рдЯिрдЧрдд рдП рдПрди рдХॉрд▓ेрдЬ, рдкрдЯрдиा рдоें


 рдорддрдЧрдгрдиा рдХी рддैрдпाрд░िрдпों рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा

рдкрдЯрдиा.рдЬिрд▓ा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдкрджाрдзिрдХाрд░ी-рд╕рд╣-рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी, рдкрдЯрдиा рдж्рд╡ाрд░ा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рд╕рднा рдЖрдо рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди, 2025 рдХे рджृрд╖्рдЯिрдЧрдд рдП рдПрди рдХॉрд▓ेрдЬ, рдкрдЯрдиा рдоें рдкोрд▓्рдб рдИрд╡ीрдПрдо рд╡рдЬ्рд░рдЧृрд╣-рд╕рд╣-рдорддрдЧрдгрдиा рдХेрди्рдж्рд░ рдХा рдиिрд░ीрдХ्рд╖рдг рдХрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдЬाрдпрдЬा рд▓िрдпा рдЧрдпा рдПрд╡ं рдорддрдЧрдгрдиा рдХी рддैрдпाрд░िрдпों рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХी рдЧрдИ.

рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рднाрд░рдд рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдП рдЧрдП рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХा рдЕрдХ्рд╖рд░рд╢ः

рдЕрдиुрдкाрд▓рди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рддрдеा рдорддрдЧрдгрдиा рдХे рджिрди рд╕ुрдЧрдо рдпाрддाрдпाрдд-рдк्рд░рдмंрдзрди, рдЕрдЪूрдХ рд╡िрдзि-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕ंрдзाрд░рдг рдПрд╡ं рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рднीрдб़-рдк्рд░рдмंрдзрди рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा.рд╡िрджिрдд рд╣ो рдХि рд╕рднी 14 рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें 6 рдирд╡ंрдмрд░ рдХो рдорддрджाрди рд╕рдоाрдк्рддि рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд 5,677 рдорддрджाрди рдХेрди्рдж्рд░ों рдХे рдкोрд▓्рдб рдИрд╡ीрдПрдо рдПрд╡ं рд╡ीрд╡ीрдкैрдЯ рдХा рд╕ंрдЧ्рд░рд╣рдг рдП рдПрди рдХॉрд▓ेрдЬ, рдкрдЯрдиा рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै.рджिрдиांрдХ 14 рдирд╡рдо्рдмрд░, 2025 рдХो рдпрд╣ाँ рдорддрдЧрдгрдиा рд╣ोрдиा рд╣ै.

рд╡рдЬ्рд░рдЧृрд╣ рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП 24*7 рде्рд░ी-рдЯिрдпрд░:

рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЕрд░्рдзрд╕ैрдиिрдХ (рд╕ीрдПрдкीрдПрдл), рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рд╢рд╕्рдд्рд░ рдмрд▓ (рдмीрдПрд╕рдПрдкी) рддрдеा рдЬिрд▓ा рд╕рд╢рд╕्рдд्рд░ рдкुрд▓िрд╕ (рдбीрдПрдкी): рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЧрдИ рд╣ै. рд╕ीрд╕ीрдЯीрд╡ी рдХैрдорд░ों рд╕े рд▓рдЧाрддाрд░ рдиिрдЧрд░ाрдиी рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै. 03 рдЕрдкрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХों-рдкुрд▓िрд╕ рдЙрдкाрдзीрдХ्рд╖рдХों рддрдеा 13 рдкुрд▓िрд╕ рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी 24*7 рддैрдиाрддी рд╣ै। рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрдХ्рд╖ рдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рд╣ै. рд╕ीрд╕ीрдЯीрд╡ी рдХैрдорд░ा рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХрдХ्рд╖ рдоें 03 рдкुрд▓िрд╕ рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдПрд╡ं 12 рдордЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрдЯ  рдоुрд╕्рддैрдж рд╣ैं. рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдж्рд╡ाрд░ рдкрд░ рдбीрдПрдлрдПрдордбी/рдПрдЪрдПрдЪрдПрдордбी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рдХिрд╕ी рдХे рднी рдЕрдирдзिрдХृрдд рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рд╣ै. рд╡िрдзिрд╡рдд рдЕрдиुрдорддि рдПрд╡ं рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЬिрдирдХा рднी рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै.рдЙрдирдХा рдиाрдо рдПрд╡ं рд╡िрд╡рд░рдг рдкंрдЬी рдоें рджрд░्рдЬ рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै. рдЗрд╕рдХा рдЕрдХ्рд╖рд░рд╢ः рдЕрдиुрдкाрд▓рди рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рддीрди рдкाрд░िрдпों рдоें 15 рджंрдб рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рддрдеा рдкुрд▓िрд╕ рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХी рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рддि рдХी рдЧрдИ рд╣ै.

    рдк्рд░рддिрджिрди рдиिрд░्рд╡ाрдЪी рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рджो рдмाрд░ рдПрд╡ं рдЬिрд▓ा рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдкрджाрдзिрдХाрд░ी-рд╕рд╣- рдЬिрд▓ा рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рдкрдЯрдиा рдж्рд╡ाрд░ा рдПрдХ рдмाрд░ рд╕्рдЯ्рд░ांрдЧ рд░ूрдо рдХा рдн्рд░рдордг рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै.рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों/рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХो рднी рдПрд╕рдУрдкी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕्рдЯ्рд░ांрдЧ рд░ूрдо рдХा рдн्рд░рдордг рдХрд░ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों/рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдпोрдЧ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╕्рдЯ्рд░ॉрди्рдЧ рд░ूрдо рдХी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рд╕рддрдд рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдЬिрд▓ाрдзिрдХाрд░ी рдиे рдЗрди рд╕рднी рд╕े рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рд▓ी. рд╕рднी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдПрд╡ं рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рд╕े рд╕ंрддुрд╖्рдЯ рд╣ैं. рднाрд░рдд рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЖрдпोрдЧ рдХे рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ рддрдеा рдк्рд░ोрдЯोрдХॉрд▓ рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╡рдЬ्рд░рдЧृрд╣ рдХी рд╕ुрджृрдв़ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд╕ोрдорд╡ाрд░, 10 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдХे рд▓िрдП рдорддрджाрди рджрд▓ों рдХो рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж/рд╡ीрд╡ी-рдкैрдЯ рд╡िрддрд░рдг рдХाрд░्рдп рд╕рдо्рдкрди्рди


рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡  рдХे рд▓िрдП  рдорддрджाрди рджрд▓ों рдХो рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж/рд╡ीрд╡ी-рдкैрдЯ рд╡िрддрд░рдг рдХाрд░्рдп рд╕рдо्рдкрди्рди

рдмेрддिрдпा, (рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░).рдорддрджाрди рджрд▓ों рдХो рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рд╡िрддрд░рдг (Dispersal) рдХा рдХाрд░्рдп рдорддрджाрди рдХी рддिрдеि рд╕े рдПрдХ рджिрди рдкूрд░्рд╡ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рд╡िрддрд░рдг рдХे рд▓िрдП  рд╕्рдЯ्рд░ांрдЧ рд░ूрдо рдЦोрд▓े рдЬाрдиे рдПрд╡ं рд╡िрддрд░рдг рдХाрд░्рдп рдХे рджौрд░ाрди рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣рдиे  рдХे рд▓िрдП рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों/рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЕрднिрдХрд░्рддाрдУं рдХो рдкूрд░्рд╡ рд╕े рд▓िрдЦिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╕ूрдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै.рд╕ाрде рд╣ी рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдорддрджाрди рджрд▓ों рдХो рд░ेрдг्рдбрдоाрдИрдЬेрд╢рди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЯैрдЧ рдХिрдпे рдЧрдпे рдорддрджाрди рдХेрди्рдж्рд░ों рдХे рд▓िрдП рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рдПрд╡ं рд╡ीреж рд╡ीреж рдкेрдЯ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.рдорддрджाрди рджрд▓ों рдж्рд╡ाрд░ा рдИрежрд╡ीрежрдПрдореж рдк्рд░ाрдк्рддि рдХे рд╕рдордп рдЬाँрдЪ рдкреЬрддाрд▓ рдХрд░ рдпрд╣ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпे рдЧрдпे BU, CU, VVPAT рдЙрдирдХे рдорддрджाрди рдХेрди्рдж्рд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣ै.рд╕ाрде рд╣ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦी рдЧрдпी рдорд╢ीрдиें рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдиुрд╕ाрд░ Replacement рдХे рд▓िрдП (рдпрджि рдорддрджाрди рдХेрди्рдж्рд░ рдкрд░ рдорд╢ीрдиें рдЦрд░ाрдм рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै) рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ा рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै. рдЖрдпोрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрдиिрдпुрдХ्рдд рдк्рд░ेрдХ्рд╖рдХ рднी рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдХрд░рддे рд╣ै. рдЗрд╕рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрд╕्рддृрдд рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ рдЖрдпोрдЧ рдХे Manual on Electronic Voting Machine рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै। рдЬो рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╡ेрдмрд╕ाрдИрдЯ https://www.eci.gov.in/evm-vvpat рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै.

        рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЖрдо рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди, 2025 рдХे рджौрд░ाрди рдкрд╢्рдЪिрдо рдЪрдо्рдкाрд░рдг рдЬिрд▓ा рдоें рдХрд▓ рджिрдиांрдХ 11.11. 2025 рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдорддрджाрди  рдХे рд▓िрдП  рдЖрдЬ рджिрдиांрдХ 10.11.2025 рдХो рд╕рднी рдорддрджाрди рджрд▓ों рдПрд╡ं рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों/рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЕрднिрдХрд░्рддाрдУं рдПрд╡ं рдк्рд░ेрдХ्рд╖рдХ рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рдиिрд░्рд╡ाрдЪी рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдЯ्рд░ांрдЧ рд░ूрдо рдЦोрд▓рддे рд╣ुрдП рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рдПрд╡ं рд╡ीрежрд╡ीрежрдкैрдЯ рдХा рд╡िрддрд░рдг рдХा рдХाрд░्рдп рдХिрдпा рдЧрдпा. рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдЬिрд▓े рдХे рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХे рдбिрд╕्рдкैрдЪ рд╕ेंрдЯрд░ рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рдиिрдо्рдирд╡рдд рд╣ै-

рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕ंреж рдПрд╡ं рдиाрдо рдбिрд╕्рдкैрдЪ рд╕ेंрдЯрд░ рдХा рдкрддा

01- рд╡ाрд▓्рдоीрдХिрдирдЧрд░- рдмाрдмा рднूрддрдиाрде рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдоंрдЧрд▓рдкुрд░, рдмрдЧрд╣ा-2

02- рд░ाрдордирдЧрд░ (ST)- рд░ाрдЬрдХीрдп рдХृрдд рдЙрдЪ्рдЪ рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рд╣рд░िрдирдЧрд░

03- рдирд░рдХрдЯिрдпाрдЧंрдЬ- рдХृрд╖ि рдмाрдЬाрд░ рд╕рдоिрддि, рдирд░рдХрдЯिрдпाрдЧंрдЬ

04- рдмрдЧрд╣ा- рдмाрдмा рднूрддрдиाрде рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдоंрдЧрд▓рдкुрд░, рдмрдЧрд╣ा-2

05- рд▓ौрд░िрдпा- рдПрдо.рдЬे.рдХे. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдмेрддिрдпा

06- рдиौрддрди- рдПрдо.рдЬे.рдХे. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдмेрддिрдпा

07- рдЪрдирдкрдЯिрдпा- рдПрдо.рдЬे. рдХे. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдмेрддिрдпा

08- рдмेрддिрдпा- рдПрдо.рдЬे.рдХे. рдХॉрд▓ेрдЬ, рдмेрддिрдпा

09-рд╕िрдХрдЯा- рдХृрд╖ि рдмाрдЬाрд░ рд╕рдоिрддि, рдирд░рдХрдЯिрдпाрдЧंрдЬ

рдорддрджाрди рджрд▓ों/рд╕ेрдХ्рдЯрд░ рдкрджाрдзिрдХाрд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдЬिрди рд╡ाрд╣рдиों рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рдПрд╡ं рд╡ीрежрд╡ीрежрдкैрдЯ рдХा рдкрд░िрд╡рд╣рди рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЙрдирдХे рд╡ाрд╣рдиों рдоें рд▓рдЧाрдП рдЧрдП GPS рдЙрдкрдХрд░рдг рдЕрдерд╡ा Ele Traces рдоोрдмाрдЗрд▓ рдРрдк рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдЙрдирдХे рдоूрд╡рдоेंрдЯ рдЯ्рд░ैрдХिंрдЧ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХी рдЧрдпी рд╣ै.рдорддрджाрди рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рдЙрдХ्рдд рдИрежрд╡ीреж рдПрдореж рдоें рд╕े рдорддрджाрди рдоें рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпे рдЧрдпे рдорд╢ीрдиों рдХो рдЬिрд▓े рдХे Polled EVM Strong Room рдоें рднंрдбाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा. рд╕ाрде рд╣ी рдЬो рдорд╢ीрдиें рдЦрд░ाрдм рдкाрдпी рдЬाрдПрдЧी рдЙрди्рд╣ें Polled EVM Strong Room рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╕्рдеिрдд рдЪिрди्рд╣िрдд рд╡ेрдпрд░ рд╣ाрдЙрд╕ рдоें рднंрдбाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.

рд░рд╡िрд╡ाрд░, 9 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдзрди्рдп рдоाрддा рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓: рднाрд░рддीрдп рдиाрд░ी рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдЕрдорд░ рдк्рд░рддीрдХ

 

рдзрди्рдп рдоाрддा рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓: рднाрд░рддीрдп рдиाрд░ी рд╢рдХ्рддि рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдЕрдорд░ рдк्рд░рддीрдХ

рдХोрдЪ्рдЪि.рдХोрдЪ्рдЪि рдХे рд╡рд▓्рд▓ाрд░рдкрджрдо рдорд╣ाрдЧिрд░рдЬाрдШрд░ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рдЬрдм  рдкोрдк рд▓िрдпो XIV рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдФрд░ рдорд▓ेрд╢िрдпा рдХे рдкेрдиांрдЧ рдХे рдмिрд╢рдк рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рд╕ेрдмेрд╕्рдЯिрдпрди рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдиे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рддौрд░ рдкрд░ рдорджрд░ рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рдХो рдзрди्рдп рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा. рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рдиे рдкोрдк рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдШोрд╖рдгा рдкрдд्рд░ рд▓ैрдЯिрди рднाрд╖ा рдоें рдкрдв़ा. рд╡ेрд░ाрдкोрд▓ी рдЖрд░्рдЪрдбाрдпрд╕िрд╕ рдХे рдоेрдЯ्рд░ोрдкॉрд▓िрдЯрди рдЬोрд╕ेрдл рдХрд▓ाрдеिрдкрд░рдо्рдмिрд▓ рдиे рдЕрдкрдиे рдк्рд░ाрд░्рдердиा-рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдоें рдХрд╣ा, "рдорджрд░ рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рдХा рдкрд╡िрдд्рд░, рд╕ाрд╣рд╕ी рдФрд░ рдЕрдЯूрдЯ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдЬीрд╡рди рдЕрдиेрдХ рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░рдгाрджाрдпрдХ рд░рд╣ेрдЧा.

              рдкेрдиांрдЧ рдХे рдорд╣ाрдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рд╕ेрдмेрд╕्рдЯिрдпрди рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдиे рдИрд╢рд╕ेрд╡िрдХा рдорджрд░ рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓ рдХो “рдзрди्рдп” рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा, рддो рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдХैрдеोрд▓िрдХ рд╕рдоुрджाрдп рдХे рд▓िрдП рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рднाрд░рдд рдХे рд╕рдордЧ्рд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд▓िрдП рднी рдПрдХ рдЧौрд░рд╡рдкूрд░्рдг рдХ्рд╖рдг рдмрди рдЧрдпा। 1831 рдоें рдЬрди्рдоी рдФрд░ 1913 рдоें рджेрд╣ рдд्рдпाрдЧрдиे рд╡ाрд▓ी рдорджрд░ рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рдХा рдЬीрд╡рди рд╕ेрд╡ा, рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХी рдПрдХ рдЬीрд╡ंрдд рдоिрд╕ाрд▓ рд╣ै।

               рдорджрд░ рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓ рдиे рди рдХेрд╡рд▓ рднाрд░рдд рдоें рдкрд╣рд▓ा рдЖрджिрд╡ाрд╕ी рдзрд░्рдордмрд╣рдиों рдХा рдзрд░्рдорд╕рдоाрдЬ рдЯीрдУрд╕ीрдбी (Teresian Carmelite Sisters of the Third Order Discalced) рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХी, рдмрд▓्рдХि рдХेрд░рд▓ рдоें рд▓рдб़рдХिрдпों рдХे рд▓िрдП рдкрд╣рд▓ा рдХॉрди्рд╡ेंрдЯ рд╕्рдХूрд▓ рднी рдЦोрд▓ा — рдПрдХ рдРрд╕ा рдХрджрдо рдЬिрд╕рдиे 19рд╡ीं рд╕рджी рдХे рдХेрд░рд▓ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рджिрд╢ा рдмрджрд▓ рджी। рдЬрдм рд╕рдоाрдЬ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рд╕ंрдХीрд░्рдг рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦा рдЬाрддा рдеा, рддрдм рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрд╕ рдмंрдзрди рдХो рддोрдб़рддे рд╣ुрдП рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЖрдд्рдордиिрд░्рднрд░рддा рдХा рджीрдк рдЬрд▓ाрдпा।

           рдЙрдирдХी рдкрд╣рд▓ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдпрд╣ рдЖंрджोрд▓рди рдЖрдЬ рднी “рддेрд░ेрд╕िрдпрди рдХाрд░्рдоेрд▓ाрдЗрдЯ्рд╕ рдзрд░्рдорд╕рдоाрдЬ” рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╣рдЬाрд░ों рдпुрд╡рддिрдпों рдХे рдЬीрд╡рди рдХो рджिрд╢ा рджे рд░рд╣ा рд╣ै। рдЙрдирдХे рджाрди рдФрд░ рднрдХ्рддिрдордп рдЬीрд╡рди рдХी рдкрд░िрдгрддि рдЕрдм “рдзрди्рдп” рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ुрдИ рд╣ै — рдпрд╣ рдЙрд╕ рддрдк, рд╕рдорд░्рдкрдг рдФрд░ рдХрд░ुрдгा рдХा рд╕рдо्рдоाрди рд╣ै рдЬो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╡ंрдЪिрддों рдХे рд▓िрдП рджिрдЦाрдпा।

      рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдоुंрдмрдИ рдЖрд░्рдЪрдбाрдпрд╕िрд╕ рдХे рдПрдоेрд░िрдЯрд╕ рдХाрд░्рдбिрдирд▓ рдУрд╕рд╡ाрд▓्рдб рдЧ्рд░ेрд╕िрдпрд╕ рдиे рдзрди्рдп рдоाрддा рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдХा рдЕрдиाрд╡рд░рдг рдХिрдпा рдФрд░ рдЙрдирдХे рдЕрд╡рд╢ेрд╖ों рдХो рд╡ेрджी рдкрд░ рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рднाрд░рддीрдп рдХैрдеोрд▓िрдХ рдмिрд╢рдк рд╕рдо्рдоेрд▓рди (CBCI) рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдоाрд░ рдПंрдб्рд░рдпूрдЬ рдердЬाрде, рдХेрдЖрд░рдПрд▓рд╕ीрдмीрд╕ी рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЖрд░्рдЪрдбाрдпрд╕िрд╕ рд╡рд░्рдЧीрдЬ рдЪрдХ्рдХрд▓рдХрд▓ рдФрд░ рдЖрд░्рдЪрдбाрдпрд╕िрд╕ рдЬोрд╕ेрдл рдХрд▓ाрдеिрдкрд░рдо्рдмिрд▓ рд╕рд╣िрдд рдЕрдиेрдХ рд╡рд░िрд╖्рда рдзрд░्рдордЧुрд░ुрдУं рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдиे рдЗрд╕ рдХ्рд╖рдг рдХो рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдмрдиा рджिрдпा।

      рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рд╣рд░ рдЕрдз्рдпाрдп рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддा рд╣ै। 20 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдоें рдкрддि рдХी рдЕрд╕ाрдордпिрдХ рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ांрд╕ाрд░िрдХ рдЬीрд╡рди рд╕े рд╡िрд░рдХ्рдд рд╣ोрдХрд░ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХो рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди-рдоाрд░्рдЧ рдмрдиाрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рди рдХेрд╡рд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा, рдмрд▓्рдХि рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рд╕рдоाрдирддा рдХे рдоूрд▓्рдп рдХो рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा।

рдИрд╕ाрдИ рдкрд░ंрдкрд░ा рдоें рд╕ंрдд рдШोрд╖िрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЪाрд░ рдЪрд░рдгों рд╕े рдЧुрдЬрд░рддी рд╣ै – рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рд╕ेрд╡िрдХा, рдЖрджрд░рдгीрдп, рдзрди्рдп рдФрд░ рдЕंрддрддः рд╕ंрдд। 2008 рдоें рдЙрди्рд╣ें “рдИрд╢्рд╡рд░ рдХी рд╕ेрд╡िрдХा” рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, 2023 рдоें “рдЖрджрд░рдгीрдп” рдФрд░ рдЕрдм 2025 рдоें “рдзрди्рдп” рдХा рд╕рдо्рдоाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдЕрдм рдпрджि рдЙрдирдХी рдордз्рдпрд╕्рдерддा рд╕े рдПрдХ рдФрд░ рд╕рдд्рдпाрдкिрдд рдЪрдордд्рдХाрд░ рд╕िрдж्рдз рд╣ोрддा рд╣ै, рддो рд╡рд╣ рдХेрд░рд▓ рдХी рдкांрдЪрд╡ीं рд╕ंрдд рдШोрд╖िрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी — рдПрдХ рдРрд╕ी рдоीрд▓ рдХा рдкрдд्рдерд░ рдЬो рднाрд░рддीрдп рдиाрд░ी рд╢рдХ्рддि рдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдКंрдЪाрдИ рдХो рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рдФрд░ рджृрдв़ рдХрд░ेрдЧा।

рдХेрд░рд▓ рдоें рдЕрдм рддрдХ рдЪाрд░ рд╕ंрдд рдШोрд╖िрдд рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं — рд╕िрд╕्рдЯрд░ рдЕрд▓्рдлोंрд╕ा, рдлाрджрд░ рдХुрд░िрдпाрдХोрд╕ рдЪाрд╡рд░ा, рд╕िрд╕्рдЯрд░ рдпूрдл्рд░ेрд╕िрдпा рдФрд░ рдорд░िрдпрдо рде्рд░ेрд╕िрдпा। рдЗрд╕ рд╕ूрдЪी рдоें рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓ рдХा рдиाрдо рдЬोрдб़рдиा, рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдзाрд░्рдоिрдХ рд╡िрд░ाрд╕рдд рдФрд░ рднाрд░рдд рдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЪेрддрдиा рджोрдиों рдХे рд▓िрдП рд╕рдо्рдоाрди рдХी рдмाрдд рд╣ै।

рдзрди्рдп рдоाрддा рдПрд▓िрд╕्рд╡ा рд╡ाрдХाрдпिрд▓ рдХा рдЬीрд╡рди рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдЪ्рдЪा рдзрд░्рдо рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ेрд╡ा, рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕рдоाрдирддा рдХे рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै। рдЙрдирдХी рд╡िрд░ाрд╕рдд рдЖрдЬ рднी рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддी рд╣ै — “рдЬрд╣ाँ рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рд╣ै, рд╡рд╣ीं рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рд╡ाрд╕ рд╣ै।”

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...