‘рднाрдЬрдкा-рдЬेрдбीрдпू рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмिрд╣ाрд░ рдХो рдмрд░्рдмाрдж рдХिрдП рдЬाрдиे рдХी рдХрд╣ाрдиी
рд╢рдиिрд╡ाрд░,(рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░).рдмिрд╣ाрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоेрдЯी рдПрдХ рдЕрднिрдпाрди рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд╢ीрд░्рд╖рдХ рд╣ै: ‘рднाрдЬрдкा-рдЬेрдбीрдпू рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмिрд╣ाрд░ рдХो рдмрд░्рдмाрдж рдХिрдП рдЬाрдиे рдХी рдХрд╣ाрдиी - рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдПрд╡ं рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХी рдЬुрдмाрдиी’. рдЗрд╕ рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдмिрд╣ाрд░ рдХी рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп рдФрд░ рд╕ौрд╣ाрд░्рдж рдХो рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдирд╖्рдЯ рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЗрд╕рдХी рдк्рд░рдоाрдгिрдд рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоीрдбिрдпा рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рдЬाрдПрдЧी. рдпे рд░िрдкोрд░्рдЯें рд╕्рд╡рдпं рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдпा рдХिрд╕ी рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рд╕ंрд╕्рдеा рдж्рд╡ाрд░ा рддैрдпाрд░ рдХी рдЧрдИ рд╣ै.рдиेрд╢рдирд▓ рдоीрдбिрдпा рдкैрдирд▓िрд╕्рдЯ, рдПрдЖрдИрд╕ीрд╕ी рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╕рджрд╕्рдп, рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдк्рд░ेрдордЪंрдж рдоिрд╢्рд░ рдХे рдк्рд░ेрд╕ рд╡ाрд░्рддा рдХा рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджु.
рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдоोрд░्рдЪे рдкрд░ рдлिрд╕рдб्рдбी рдмिрд╣ाрд░ :
рдЖрдЬ рдЗрд╕ рдХ्рд░рдо рдоें рд╣рдо рдЧ्рд▓ोрдмрд▓ рд░ेрдЯिंрдЧ рдПрдЬेंрд╕ी CARE Ratings рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдоाрдирдХों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рднाрд░рддीрдп рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд░ैंрдХिंрдЧ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХा рд╕ाрд░ рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं. 20 рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рднाрдЬрдкा-рдЬेрдбीрдпू рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╢ाрд╕рди рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕्рдеिрддि рдЗрддрдиी рдмрджрд╣ाрд▓ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рджेрд╢ рдХे рдмрдб़े рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рдиिрдЪрд▓े рдкाрдпрджाрди рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдпा рд╣ै. рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕рднी рдк्рд░рдоुрдЦ рдоाрдирдХों рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░, рджेрд╢ рдХे 17 рдмрдб़े рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рдиीрдЪे рд░рд╣ा рд╣ै. CARE Ratings рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी ‘Social and Economic Development Index’ рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХो рди्рдпूрдирддрдо рд╕्рдХोрд░ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ рд╣ै.
рдЗрд╕ рд░ैंрдХिंрдЧ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп, рд░ोрдЬрдЧाрд░, рдмुрдиिрдпाрджी рдвांрдЪे рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдЬैрд╕े рдХрдИ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै.рджेрд╢ рдоें рд╕рдмрд╕े рдкिрдЫрдб़ा рдмिрд╣ाрд░.рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди 7 рдк्рд░рдоुрдЦ рд╕्рддंрднों рдФрд░ 50 рд╕ंрдХेрддों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा: рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕, рд░ाрдЬрдХोрд╖ीрдп рдк्рд░рдмंрдзрди, рдЕрдзोрд╕ंрд░рдЪрдиा, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕, рд╕ुрд╢ाрд╕рди рдФрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг.рдЗрди рдоाрдкрджंрдбों рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдХुрд▓ рд╕्рдХोрд░ рдоाрдд्рд░ 34.8 рдЕंрдХ рд░рд╣ा, рдЬिрд╕рд╕े рдмिрд╣ाрд░ рдХा рд╕рдордЧ्рд░ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди 17 рдмрдб़े рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕंрддिрдо (17рд╡ां рд╕्рдеाрди) рд░рд╣ा.
1. рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рднाрд░ी рдЧिрд░ाрд╡рдЯ
рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдоें рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рд╕्рдеिрддि рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рд╣ै.
• рдоाрддृ рдоृрдд्рдпु рджрд░ рдФрд░ рд╢िрд╢ु рдоृрдд्рдпु рджрд░ рдЕрдм рднी рдХाрдлी рдЕрдзिрдХ рд╣ै.
• рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдЕрди्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдмрд╣ुрдд рдкीрдЫे рд╣ै.
• рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╕ृрдЬрди рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рднी рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмेрд╣рдж рдХрдордЬोрд░ рдкाрдпा рдЧрдпा.
2. рдЖрд░्рдеिрдХ рдоोрд░्рдЪे рдкрд░ рднी рдлिрд╕рдб्рдбी
рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдЪाрд░िрдд рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдиिрд╡ेрд╢ рдХी рдмाрдд рд░िрдкोрд░्рдЯ рдоें рдЦोрдЦрд▓ी рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдИ.
• рдЕрди्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдп рдоें рдмिрд╣ाрд░ рд╕рдмрд╕े рдлिрд╕рдб्рдбी рд╣ै.
• рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдкंрдЬाрдм рдФрд░ рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдЬैрд╕े рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рднी рдмिрд╣ाрд░ рдкिрдЫрдб़ рдЧрдпा рд╣ै.
рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддंрднों рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдХी рд╕्рдеिрддि
рд░ाрдЬрдХोрд╖ीрдп рд╕्рддंрдн (Fiscal Pillar)
• рд░ैंрдХ: 17рд╡ां (рд╕рдмрд╕े рдЕंрддिрдо)
• рд░ाрдЬрдХोрд╖ीрдп рд╕ंрддुрд▓рди, рдм्рдпाрдЬ рднुрдЧрддाрди рдЕрдиुрдкाрдд, рдЛрдг рдк्рд░рдмंрдзрди рдФрд░ рджेрдирджाрд░िрдпों рдЬैрд╕े рдоाрдорд▓ों рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмेрд╣рдж рдХрдордЬोрд░ рд░рд╣ा.
• рдпрд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд╡िрдд्рддीрдп рд╕ंрд╕ाрдзрдиों рдХे рджुрд░ुрдкрдпोрдЧ рдФрд░ рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕ंрдХेрдд рдХрд░рддा рд╣ै.
3. рдЕрдзोрд╕ंрд░рдЪрдиा рд╕्рддंрдн (Infrastructure Pillar)
• рд░ैंрдХ: 17рд╡ां (рд╕рдмрд╕े рдЕंрддिрдо)
• рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा, рд░ेрд▓рд╡े рдШрдирдд्рд╡, рд╕िंрдЪाрдИ рд╕ुрд╡िрдзाрдПं, рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЕрдиुрдкाрдд рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ेрд╡ाрдУं рдоें рднाрд░ी рдЦाрдоिрдпां рдкाрдИ рдЧрдИं.
4. рд╡िрдд्рддीрдп рд╡िрдХाрд╕ рд╕्рддंрдн (Financial Development Pillar)
• рд░ैंрдХ: 15рд╡ां
• рдмैंрдХिंрдЧ рд╕ेрд╡ाрдУं, рдПрдирдмीрдПрдлрд╕ी рдЛрдг рд╡िрддрд░рдг, рдмीрдоा рдФрд░ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб्рд╕ рдХी рдкрд╣ुँрдЪ рдЬैрд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмेрд╣рдж рдХрдордЬोрд░ рд░рд╣ा.
5. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕्рддंрдн (Social Pillar)
• рд░ैंрдХ: 15рд╡ां
• рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕, рд╢िрдХ्рд╖ा, рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХे рдоाрдорд▓ों рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмेрд╣рдж рдЕрд╕ंрддोрд╖рдЬрдирдХ рд░рд╣ा.
6. рд╢ाрд╕рди рд╕्рддंрдн (Governance Pillar)
• рд░ैंрдХ: 16рд╡ां
• рди्рдпाрдпिрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХी рджрдХ्рд╖рддा, рдИ-рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдкрд╣ुँрдЪ рдФрд░ рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рдоाрд╣ौрд▓ рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдкिрдЫрдб़ा рд╣ुрдЖ рд╣ै.
• рди्рдпाрдпिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХी рдзीрдоी рдЧрддि рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╡िрдлрд▓рддाрдУं рдХी рдУрд░ рднी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддी рд╣ै.
7. рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕्рддंрдн (Environment Pillar)
• рд░ैंрдХ: 16рд╡ां
• рд╡ाрдпु рдЧुрдгрд╡рдд्рддा, рд╡рди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ рдирд╡ीрдХрд░рдгीрдп рдКрд░्рдЬा рдЬैрд╕े рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рднी рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдмेрд╣рдж рдХрдордЬोрд░ рд░рд╣ा.
рдЕрд░्рдеाрдд
CARE Ratings рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЗрд╕ рдмाрдд рдХा рдаोрд╕ рдк्рд░рдоाрдг рд╣ै рдХि рдкिрдЫрд▓े рджो рджрд╢рдХों рдоें рднाрдЬрдкा-рдЬेрдбीрдпू рдЧрдардмंрдзрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдмिрд╣ाрд░ рдХो рд╕ाрдоाрдЬिрдХ, рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдЧрд╣рд░े рд╕ंрдХрдЯ рдоें рдбाрд▓ рджिрдпा рд╣ै.
рдмिрд╣ाрд░ рдЖрдЬ рджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рдХрдордЬोрд░ рд╕्рдеिрддि рдоें рдЦрдб़ा рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдЬ़िрдо्рдоेрджाрд░ рдХेрд╡рд▓ рдФрд░ рдХेрд╡рд▓ рднाрдЬрдкा рдЬेрдбीрдпू рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рд╡िрдлрд▓ рд╢ाрд╕рди рдк्рд░рдгाрд▓ी, рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрд░ोрдзी рдиीрддिрдпाँ рд╣ैं.
рдЗрд╕ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдмिрд╣ाрд░ рдХो рд╡िрдХाрд╕ рдХी рд░ाрд╣ рдкрд░ рдкुрдиः рд▓ाрдиे рдХे рдХे рд▓िрдП рд╕рдд्рддा рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдиीрддिрдЧрдд рдХ्рд░ांрддि рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै.рдЬो рдЗंрдбिрдпा рдЧрдардмंрдзрди рд▓ेрдХрд░ рдЖрдПрдЧा .
рдк्рд░ेрд╕ рд╡ाрд░्рддा рдоें рдоीрдбिрдпा рдЪेрдпрд░рдоैрди рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौрдб़, рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рд╕ौрд░рдн рд╕िрди्рд╣ा , рдЕрд╕िрдд рдиाрде рддिрд╡ाрд░ी , рд╢рд╢ांрдХ рд╢ेрдЦрд░ , рд╢िрд╢िрд░ рдХौंрдбिрд▓्рдп , рдЬ्рдЮाрди рд░ंрдЬрди рдоौрдЬूрдж рдеे.
рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░