ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 4 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026

рдмैंрдЧрдиी рдХрдкрдб़े рдХो рдХ्рд░ूрд╕ рд╕े рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╣рдЯाрдпा рдЬाрддा

 

рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдо рдХी рд╕рдоृрдж्рдз рдФрд░ рдЧрд╣рди рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें “рдХ्рд░ूрд╕ рдХो рдмैंрдЧрдиी рдХрдкрдб़े рд╕े рдвंрдХрдиा” (Draping the Cross) рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдЕрд░्рдердкूрд░्рдг рдФрд░ рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рдк्рд░рдеा рд╣ै, рдЬो рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓ेंрдЯ (Lent) рдФрд░ рд╣ोрд▓ी рд╡ीрдХ (Holy Week) рдХे рджौрд░ाрди рдиिрднाрдИ рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рд╕рдЬाрд╡рдЯ рдпा рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдЧрд╣рд░े рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрд░्рде рдЫिрдкे рд╣ैं, рдЬो рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рдЖрдд्рдордоंрдерди, рдкрд╢्рдЪाрддाрдк рдФрд░ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХे рдмрд▓िрджाрди рдХी рд╕्рдоृрддि рдоें рдбूрдмрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं।

рд▓ेंрдЯ рдХा рд╕рдордп, рдЬो рд▓рдЧрднрдЧ 40 рджिрдиों рддрдХ рдЪрд▓рддा рд╣ै, рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдо рдоें рддрдкрд╕्рдпा, рдЙрдкрд╡ाрд╕ рдФрд░ рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдХा рдХाрд▓ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╡рд╣ी рдЕрд╡рдзि рд╣ै рдЬрдм рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рддे рд╣ैं, рдкाрдкों рдХे рд▓िрдП рдкрд╢्рдЪाрддाрдк рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХे рд╕ाрде рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмंрдз рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЗрд╕ी рджौрд░ाрди рдЪрд░्рдЪों рдоें рдХ्рд░ूрд╕ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдкрд╡िрдд्рд░ рдк्рд░рддिрдоाрдУं рдХो рдмैंрдЧрдиी рдХрдкрдб़े рд╕े рдвंрдХрдиे рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд╣ै। рдмैंрдЧрдиी рд░ंрдЧ рдХा рдЪрдпрди рднी рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै—рдпрд╣ рдПрдХ рдУрд░ рд░ाрдЬрд╕ी рдЧрд░िрдоा (royalty) рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै, рдЬो рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХी рджिрд╡्рдпрддा рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै, рддो рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рдпрд╣ рд╢ोрдХ, рдкрд╢्рдЪाрддाрдк рдФрд░ рд╡िрдирдо्рд░рддा рдХा рднी рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд▓ेंрдЯ рдХे рдкाँрдЪрд╡ें рд░рд╡िрд╡ाрд░, рдЬिрд╕े “Passion Sunday” рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рд╕े рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рджिрдЦाрдИ рджेрдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рд╕े рдЪрд░्рдЪ рдХे рдЕंрджрд░ рд╕्рдеिрдд рдХ्рд░ूрд╕, рдоूрд░्рддिрдпाँ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдзाрд░्рдоिрдХ рдк्рд░рддीрдХों рдХो рдвंрдХ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдпрд╣ рд╣ै рдХि рднрдХ्рддों рдХा рдз्рдпाрди рдмाрд╣рд░ी рд╕ौंрджрд░्рдп рдпा рджृрд╢्рдп рдЖрдХрд░्рд╖рдг рд╕े рд╣рдЯрдХрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдпीрд╢ु рдХे рджुрдЦрднोрдЧ рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ो рд╕рдХे। рдЬрдм рдпे рдк्рд░рддीрдХ рдвंрдХे рд╣ोрддे рд╣ैं, рддो рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд░िрдХ्рддрддा (spiritual emptiness) рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдкाрдк рдФрд░ рджुрдЦ рдоें рдбूрдмा рд╣ुрдЖ рд╣ै।

рд╣ोрд▓ी рд╡ीрдХ, рдЬो рд▓ेंрдЯ рдХा рдЕंрддिрдо рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рдк्рддाрд╣ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рдЧрд╣рд░ाрдИ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдк्рддाрд╣ рдоें рдкाрдо рд╕ंрдбे, рдоौंрдбी рдерд░्рд╕рдбे рдФрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдЬैрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рджिрди рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдХे рджिрди, рдЬрдм рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХो рд╕ूрд▓ी рдкрд░ рдЪрдв़ाрдП рдЬाрдиे рдХी рдШрдЯрдиा рдХो рд╕्рдорд░рдг рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддрдм рдпрд╣ рдврдХा рд╣ुрдЖ рдХ्рд░ूрд╕ рдПрдХ рдЧрд╣рд░ी рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХрддा рдзाрд░рдг рдХрд░ рд▓ेрддा рд╣ै।

рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдХी рдЖрд░ाрдзрдиा рдХे рджौрд░ाрди “рдХ्рд░ॉрд╕ рдХी рдЖрд░ाрдзрдиा” (Veneration of the Cross) рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдордп, рдмैंрдЧрдиी рдХрдкрдб़े рдХो рдХ्рд░ूрд╕ рд╕े рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╣рдЯाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдд्рдпंрдд рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдХрдкрдб़ा рд╣рдЯрддा рд╣ै, рд╡ैрд╕े-рд╡ैрд╕े рдХ्рд░ूрд╕ рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ोрддा рд╣ै—рдпрд╣ рдЙрд╕ рд╕рдд्рдп рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै рдХि рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдиे рдоाрдирд╡рддा рдХे рдЙрдж्рдзाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХा рдмрд▓िрджाрди рджिрдпा। рдпрд╣ рдХ्рд╖рдг рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рдЙрд╕ рдкीрдб़ा рдФрд░ рдХрд╖्рдЯ рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ाрддा рд╣ै, рдЬो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рд╣ा рдеा—рдЙрдирдХे рд╢рд░ीрд░ рдкрд░ рд▓рдЧे рдШाрд╡, рдХांрдЯों рдХा рдоुрдХुрдЯ, рдФрд░ рд╕ूрд▓ी рдХी рдпाрддрдиा।

рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХा рдПрдХ рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рднрдХ्рддों рдХो рдЖंрддрд░िрдХ рд░ूрдк рд╕े рддैрдпाрд░ рдХрд░рддी рд╣ै। рдЬрдм рдЪрд░्рдЪ рдХे рдк्рд░рддीрдХ рдвंрдХे рд╣ोрддे рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा (anticipation) рдХो рдЬрди्рдо рджेрддा рд╣ै—рдПрдХ рдРрд╕ी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा, рдЬो рдЕंрддрддः рдИрд╕्рдЯрд░ рдХे рдЖрдиंрдж рдоें рдмрджрд▓ рдЬाрддी рд╣ै। рдИрд╕्рдЯрд░ рд╡िрдЧिрд▓ (Easter Vigil), рдЬो рд╢рдиिрд╡ाрд░ рд░ाрдд рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЗрд╕ рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХा рдЪрд░рдо рдмिंрджु рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рд╕рдордп рд╕рднी рдЖрд╡рд░рдг рд╣рдЯा рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдФрд░ рдЪрд░्рдЪ рдлिрд░ рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢, рд╕ंрдЧीрдд рдФрд░ рдЙрд▓्рд▓ाрд╕ рд╕े рднрд░ рдЙрдарддा рд╣ै। рдпрд╣ рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдХी рдШोрд╖рдгा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै—рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдХि рдоृрдд्рдпु рдкрд░ рдЬीрд╡рди рдХी рд╡िрдЬрдп рд╣ुрдИ рд╣ै।

рдзाрд░्рдоिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े, “рдХ्рд░ूрд╕ рдХो рдвंрдХрдиा” рдПрдХ рдЧрд╣рд░ा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рд╕рдЪ्рдЪी рдЖрд╕्рдеा рдХेрд╡рд▓ рдмाрд╣рд░ी рдЖрдбंрдмрд░ рдоें рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рднीрддрд░ рдХी рд╡िрдирдо्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкрдг рдоें рд╣ोрддी рд╣ै। рдЬрдм рджृрд╢्рдп рдк्рд░рддीрдХों рдХो рд╣рдЯाрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рддрдм рд╡्рдпрдХ्рддि рдХो рдЕрдкрдиे рднीрддрд░ рдЭांрдХрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै—рдЕрдкрдиे рдкाрдкों, рдХрдордЬोрд░िрдпों рдФрд░ рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмंрдз рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░।

рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоुрджाрдпिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рднी рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рдПрдХрддा рдФрд░ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд╢्рд░рдж्рдзा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдЬрдм рдкूрд░ा рд╕рдоुрджाрдп рдПрдХ рд╕ाрде рдЗрд╕ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдоें рднाрдЧ рд▓ेрддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ाрдЭा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдпाрдд्рд░ा рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рд╕рднी рдПрдХ рд╣ी рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХे рдЕंрдЧ рд╣ैं рдФрд░ рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХे рдмрд▓िрджाрди рд╕े рдЬुрдб़े рд╣ुрдП рд╣ैं।

рдЕंрддрддः, “рдХ्рд░ूрд╕ рдХो рдмैंрдЧрдиी рдХрдкрдб़े рд╕े рдвंрдХрдиा” рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЧрд╣рди рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрдиुрднрд╡ рд╣ै।рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рд╢ोрдХ рд╕े рдЖрд╢ा, рдЕंрдзрдХाрд░ рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рдФрд░ рдоृрдд्рдпु рд╕े рдЬीрд╡рди рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдпाрдд्рд░ा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै। рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े, рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рд╣рд░ рд╡рд░्рд╖ рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХे рдк्рд░ेрдо, рдмрд▓िрджाрди рдФрд░ рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдХे рд╕ंрджेрд╢ рдХो рдирдП рд╕िрд░े рд╕े рдЬीрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕े рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░рдиे рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓ेрддा рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 3 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026

рднрд╡्рдп рд░рдХ्рддрджाрди рдорд╣ाрдХрд▓्рдпाрдг рд╢िрд╡िрд░

 

рдЖрдЬ рджेрд╢, рдк्рд░рджेрд╢ рдФрд░ рд╡िрджेрд╢ों рдоें рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдиे рдЕрдд्рдпंрдд рд╢्рд░рдж्рдзा, рднрдХ्рддि рдФрд░ рд╢ोрдХ рдХे рд╕ाрде рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдордиाрдпा। рдпрд╣ рджिрди рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдоाрд╡рд▓ंрдмिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЧрд╣рд░े рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдорд╣рдд्рд╡ рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЗрд╕ी рджिрди рд▓рдЧрднрдЧ 2000 рд╡рд░्рд╖ рдкूрд░्рд╡ рдИрд╕ा рдорд╕ीрд╣ рдХो рд╕ूрд▓ी рдкрд░ рдЪрдв़ाрдпा рдЧрдпा рдеा। рдоाрдирд╡рддा рдХे рдЙрдж्рдзाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдк्рд░ाрдгों рдХा рдмрд▓िрджाрди рджेрдиे рд╡ाрд▓े рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХा рдпрд╣ рдд्рдпाрдЧ рдИрд╕ाрдИ рдЖрд╕्рдеा рдХी рдиींрд╡ рд╣ै, рдФрд░ рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдпрд╣ рджिрди рд╢ोрдХ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЖрдд्рдордоंрдерди рдФрд░ рдХृрддрдЬ्рдЮрддा рдХा рднी рдЕрд╡рд╕рд░ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрдж्рдпрдкि рдпрд╣ рджिрди рджुрдЦ рдФрд░ рдкीрдб़ा рдХी рд╕्рдоृрддि рд╕े рдЬुрдб़ा рд╣ै, рдлिрд░ рднी рдЗрд╕े ‘рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे’ рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдкीрдЫे рдЧрд╣рд░ी рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рднाрд╖ाрдИ рдоाрди्рдпрддाрдПं рд╣ैं। рдкрд╡िрдд्рд░ рдмाрдЗрдмрд▓ рдХे рд╕рднोрдкрджेрд╢рдХ (Ecclesiastes 7:1) рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рд╣ै рдХि рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬрди्рдо рдХे рджिрди рд╕े рдЕрдзिрдХ рдЙрд╕рдХी рдоृрдд्рдпु рдХा рджिрди рдкрд╡िрдд्рд░ рд╣ोрддा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдоृрдд्рдпु рдХे рд╕ाрде рдЙрд╕рдХे рдЬीрд╡рди рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдкूрд░्рдг рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рдмрд▓िрджाрди рдХे рджिрди рдХो ‘рдЧुрдб’ рдЕрд░्рдеाрдд рдкрд╡िрдд्рд░ рдФрд░ рдХрд▓्рдпाрдгрдХाрд░ी рдоाрдиा рдЧрдпा। рджूрд╕рд░ी рдУрд░, рд▓ैрдЯिрди рднाрд╖ा рдоें ‘рдЧुрдб’ рдХा рдЕрд░्рде ‘рд╣ोрд▓ी’ рдпाрдиी рдкрд╡िрдд्рд░ рднी рд╣ोрддा рд╣ै। рдЧ्рд░ीрдХ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рднी рдЗрд╕े ‘рдкрд╡िрдд्рд░ рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░’ рдХे рд░ूрдк рдоें рдоाрди्рдпрддा рджी рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рдХो ‘рд╣ोрд▓ी рдл्рд░ाрдЗрдбे’, ‘рдм्рд▓ैрдХ рдл्рд░ाрдЗрдбे’ рдФрд░ ‘рдЧ्рд░ेрдЯ рдл्рд░ाрдЗрдбे’ рдЬैрд╕े рдиाрдоों рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдкाрд╡рди рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЪрд░्рдЪों рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдПं рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдИं। рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рдЙрдкрд╡ाрд╕ рд░рдЦा, рдоौрди рд╕ाрдзрдиा рдХी рдФрд░ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рджुрдЦрднोрдЧ рдХो рд╕्рдорд░рдг рдХिрдпा। рдкрдЯрдиा рдХे рдХुрд░्рдЬी рдкрд▓्рд▓ी рдоें рд╕ुрдмрд╣ рд╡िрдХ्рдЯрд░ рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд “рдХ्рд░ूрд╕ рд░ाрд╕्рддा” рдХी рдЭांрдХी рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХी рдЧрдИ, рдЬिрд╕рдиे рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд▓ोрдЧों рдХो рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рдЕंрддिрдо рдХ्рд╖рдгों рдХी рдкीрдб़ा рдФрд░ рдмрд▓िрджाрди рдХा рдЬीрд╡ंрдд рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░ाрдпा। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдмेрддिрдпा, рдЪुрд╣рдб़ी, рдЪрдирдкрдЯिрдпा рд╕рд╣िрдд рд╡िрднिрди्рди рдкрд▓्рд▓िрдпों рдоें рднी рд╢्рд░рдж्рдзाрдкूрд░्рд╡рдХ рдЭांрдХिрдпां рдиिрдХाрд▓ी рдЧрдИं।

рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдХे рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХा рдЙрдд्рдХृрд╖्рдЯ рдЙрджाрд╣рд░рдг рднी рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ा। рдмीрдЬेрдкी рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдоोрд░्рдЪा рдПрд╡ं рдк्рд░рджेрд╢ рднाрд░рддीрдп рдЬрдирддा рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдк्рд░рдпाрд╕ рд╕े рдХुрд░्рдЬी рд╣ोрд▓ी рдлैрдоिрд▓ी рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рдПрдХ рднрд╡्рдп рд░рдХ्рддрджाрди рдорд╣ाрдХрд▓्рдпाрдг рд╢िрд╡िрд░ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा। рдЗрд╕ рд╢िрд╡िрд░ рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЖрдпोрдЬрдХ рдмीрдЬेрдкी рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдоोрд░्рдЪा рдХे рдк्рд░рджेрд╢ рдЙрдкाрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬрди рдХ्рд▓ेрдоेंрдЯ рд╕ाрд╣ рдеे। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЕрдиेрдХ рдпुрд╡ाрдУं рдФрд░ рд╕рдоाрдЬрд╕ेрд╡िрдпों рдиे рдмрдв़-рдЪрдв़рдХрд░ рднाрдЧ рд▓िрдпा рдФрд░ рд░рдХ्рддрджाрди рдХрд░ рдоाрдирд╡ рд╕ेрд╡ा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा।

рд░рдХ्рддрджाрди рд╢िрд╡िрд░ рдоें рд╢ैрд▓ेрд╢, рдЦुрд╢рдмू, рд░ीрдиा рдкीрдЯрд░, рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдоंрдЧेрд╢рдХрд░, рдкंрдХрдЬ, рд╡िрдХ्рд░рдо, рджाрдиिрд╢ рд╕рд╣िрдд рдХрдИ рд░рдХ्рддрджाрддाрдУं рдиे рдЕрдкрдиी рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдиिрднाрдИ। рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдпुрд╡ा рджंрдкрддि рд╢ैрд▓ेрд╢ рдЕंрдеोрдиी рдФрд░ рдЙрдирдХी рдкрдд्рдиी рдЦुрд╢рдмू рдХा рдпोрдЧрджाрди рд╕рд░ाрд╣рдиीрдп рд░рд╣ा, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдПрдХ рд╕ाрде рд░рдХ्рддрджाрди рдХрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा। рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рдЙрд╕ рд╕ंрджेрд╢ рдХो рд╕ाрдХाрд░ рдХрд░рддा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоाрдирд╡рддा рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиा рд░рдХ्рдд рдмрд╣ाрдпा рдеा। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рджीрдШा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рд╡िрдзाрдпрдХ рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕рднी рд░рдХ्рддрджाрддाрдУं рдХे рдк्рд░рддि рдЖрднाрд░ рд╡्рдпрдХ्рдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдЙрдирдХा рдпрд╣ рдпोрдЧрджाрди рдЬрд░ूрд░рддрдоंрджों рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рдирджाрди рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рдПрд╕.рдХे. рд▓ॉрд░ेрди्рд╕ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें ‘рдЪाрд▓ीрд╕ा рдХाрд▓’ рдпाрдиी рд▓ेंрдЯ рдкीрд░िрдпрдб рдХे рджौрд░ाрди рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рджुрдЦрднोрдЧ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд ‘рдоुрд╕ीрдмрдд’ рдиाрдордХ рдЧीрдд рдПрд╡ं рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХा рдЖрдпोрдЬрди рднी рдХिрдпा рдЧрдпा। рдпрд╣ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рджोрдкрд╣рд░ рджो рдмрдЬे рдХुрд░्рдЬी рдЪрд░्рдЪ рдоें рдЖрд░ंрдн рд╣ुрдЖ, рдЬिрд╕рдоें рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рднाрдЧ рд▓िрдпा। рдЗрд╕ рд╕ंрдЧीрддрдордп рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдоें рдПрд╕.рдХे. рд▓ॉрд░ेрди्рд╕ рдХे рд╕ाрде рд╕िрд░िрд▓ рдорд░ांрдбी, рдХ्рд▓ाрд░ेंрд╕ рд╣ेрдирд░ी, рд╕ुрдЬिрдд рдУрд╕्рддा, рдкाрд╕्рдХрд▓ рдкीрдЯрд░, рдк्рд░рджीрдк рдХेрд░ोрдмिрди, рд░ीрддा рдЕрдЧрд╕्рдЯीрди, рдк्рд░рд╡ीрдг рдкीрдЯрд░ рд╕ाрд╣, рд╕िрдорд░рди рд╕ाрд╣, рдЕрд▓рдХा рдкौрд▓, рд░ीрддा рд╣ेрдирд░ी, рд╣ेрдирд░ी рдкीрдЯрд░, рдорд╣िрдоा рдкीрдЯрд░, рд░ोрдЬрд▓िрди рдФрд░ рдк्рд░рд╢ांрдд рдмेंрдЬाрдоिрди рдЬैрд╕े рдХрд▓ाрдХाрд░ों рдиे рдЕрдкрдиी рднाрд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╕्рддुрддि рджी।

рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рдЪрд░्рдЪ рдж्рд╡ाрд░ा рдХ्рд░ूрд╕ рд░ाрд╕्рддा рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рдЕंрддिрдо рд╕рдлрд░ рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдкрдб़ाрд╡ рдХो рд╕्рдорд░рдг рдХिрдпा। рдпрд╣ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рди рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЖрд╕्рдеा рдХो рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡рди рдХे рд╕ंрдШрд░्рд╖ों рдФрд░ рдд्рдпाрдЧ рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рднी рджेрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрд░ाрдзрдиा рд╕рднा рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдИ, рдЬिрд╕рдоें рд▓ोрдЧों рдиे рдЧрд╣рди рд╢्рд░рдж्рдзा рдХे рд╕ाрде рднाрдЧ рд▓िрдпा।

рдкुрдг्рдп рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░ рдХे рдЗрд╕ рджिрди рджेрд╢-рд╡िрджेрд╢ рдоें рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдиे рдЙрдкрд╡ाрд╕ рдФрд░ рдкрд░рд╣ेрдЬ рд░рдЦрдХрд░ рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХे рдмрд▓िрджाрди рдХो рдпाрдж рдХिрдпा। рдХ्рд░ूрд╕ рд░ाрд╕्рддा рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рдкрд╡िрдд्рд░ рдоिрд╕्рд╕ा рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рдкрд░рдордк्рд░рд╕ाрдж рдЧ्рд░рд╣рдг рдХिрдпा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░ेрдо, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдд्рдпाрдЧ рдХे рдоूрд▓्рдпों рдХो рдЕрдкрдиाрдиे рдХा рд╕ंрдХрд▓्рдк рд▓िрдпा। рд╕ंрдд рд╡िंрд╕ेंрдЯ рдбी рдкौрд▓ рд╕рдоाрдЬ рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд рдЖрд╡ाрд╕ों рдоें рд░рд╣рдиे рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧों рдиे рднी рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХे рд▓िрдП рд╢ीрддрд▓ рдкेрдпрдЬрд▓ рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХрд░ рд╕ेрд╡ा рднाрд╡ рдХा рдкрд░िрдЪрдп рджिрдпा।

рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЧुрдб рдл्рд░ाрдЗрдбे рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░्рд╡ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╡рддा, рдд्рдпाрдЧ, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрдиे рд╡ाрд▓ा рджिрди рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि рдЬीрд╡рди рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЕрд░्рде рджूрд╕рд░ों рдХे рд▓िрдП рдЬीрдиे рдФрд░ рдЙрдирдХे рджुрдЦों рдХो рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рдоें рд╣ै। рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдХा рдмрд▓िрджाрди рдЖрдЬ рднी рд╣рдоें рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рд╕рдд्рдп, рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХे рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЪрд▓ें। рдпрд╣ी рдЗрд╕ рдкрд╡िрдд्рд░ рджिрди рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рд╕ीрдЦ рдФрд░ рд╕ाрд░्рдердХрддा рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдЬोрд░рджाрд░ рд╡िрд░ोрдз рдк्рд░рджрд░्рд╢рди

 

рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдФрд░ рдмुрдиिрдпाрджी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рдЬैрд╕े рдоुрдж्рджे рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдХेंрдж्рд░ рдоें рд░рд╣े рд╣ैं। рд╣ाрд▓ рдХे рджिрдиों рдоें рдмрдв़рддी рдорд╣ंрдЧाрдИ рдФрд░ рд░рд╕ोрдИ рдЧैрд╕ рдХी рдХрдеिрдд рдХिрд▓्рд▓рдд рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ों рдж्рд╡ाрд░ा рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рд▓рдЧाрддाрд░ рдиिрд╢ाрдиा рд╕ाрдзा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें 3 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2026 рдХो рдкрдЯрдиा рдХे рдЗрдирдХрдо рдЯैрдХ्рд╕ рдЧोрд▓ंрдмрд░ рдкрд░ рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдПрдХ рдЬोрд░рджाрд░ рд╡िрд░ोрдз рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╣рд▓рдЪрд▓ рдХो рдФрд░ рддेрдЬ рдХрд░ рджिрдпा।

рдЗрд╕ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХрдоिрдЯी рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдХिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХेंрдж्рд░ рдХी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдЧंрднीрд░ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдЧрд▓рдд рдЖрд░्рдеिрдХ рдиीрддिрдпों рдХे рдХाрд░рдг рджेрд╢ рдХी рдЖрдо рдЬрдирддा рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХी рдоाрд░ рд╕े рдд्рд░рд╕्рдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै। рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХा рдЖрд░ोрдк рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдо рд▓ोрдЧों рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рд╣ै, рдЬो рджिрди-рдк्рд░рддिрджिрди рдмрдв़рддी рдХीрдорддों рдФрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдХрдоी рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣े рд╣ैं।


рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдиेрддा, рдкрджाрдзिрдХाрд░ी рдФрд░ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдП। рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдиे рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЬрдордХрд░ рдиाрд░ेрдмाрдЬी рдХी рдФрд░ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдХा рдкुрддрд▓ा рджрд╣рди рдХрд░ рдЕрдкрдиा рд╡िрд░ोрдз рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдпा। рдпрд╣ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рджिрди рдХा рдк्рд░рддीрдХाрдд्рдордХ рд╡िрд░ोрдз рдирд╣ीं рдеा, рдмрд▓्рдХि рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдЪрд▓ाрдП рдЬा рд░рд╣े рд╡्рдпाрдкрдХ рдЖंрджोрд▓рди рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрддाрдпा рдЧрдпा, рдЬो рдкूрд░े рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдЪрд░рдгрдмрдж्рдз рддрд░ीрдХे рд╕े рдЪрд▓ाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।

рдЕрдкрдиे рд╕ंрдмोрдзрди рдоें рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдХрд╣ा рдХि рд░рд╕ोрдИ рдЧैрд╕ (рдПрд▓рдкीрдЬी) рдХी рдЖрдкूрд░्рддि рдоें рдмाрдзा рдФрд░ рдХीрдорддों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдиे рдЖрдо рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓िрдП рдЬीрд╡рдирдпाрдкрди рдХो рдХрдаिрди рдмрдиा рджिрдпा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧीрдп рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХे рд▓िрдП рдЕрдм рдШрд░ рдХा рдЪूрд▓्рд╣ा рдЬрд▓ाрдиा рднी рдЪुрдиौрддी рдмрди рдЧрдпा рд╣ै। рдмрдв़рддी рдЧैрд╕ рдХीрдорддों рдХे рдХाрд░рдг рдШрд░ेрд▓ू рдмрдЬрдЯ рдмुрд░ी рддрд░рд╣ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдЖ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рдЕрдкрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдоें рдХрдЯौрддी рдХрд░рдиी рдкрдб़ рд░рд╣ी рд╣ै।

рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкेрдЯ्рд░ोрд▓ рдФрд░ рдбीрдЬрд▓ рдХी рдмрдв़рддी рдХीрдорддों рдХो рднी рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдмрдб़ा рдмोрдЭ рдмрддाрдпा। рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдИंрдзрди рдХी рдХीрдорддों рдоें рд▓рдЧाрддाрд░ рд╣ो рд░рд╣ी рд╡ृрдж्рдзि рдХा рд╕ीрдзा рдЕрд╕рд░ рдкрд░िрд╡рд╣рди рд▓ाрдЧрдд рдкрд░ рдкрдб़рддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рдеों рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХे рджाрдо рднी рдмрдв़ рдЬाрддे рд╣ैं। рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХा рджाрдпрд░ा рдФрд░ рд╡्рдпाрдкрдХ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рдЕрд╕рд░ рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдордз्рдпрдо рд╡рд░्рдЧ рдкрд░ рдкрдб़рддा рд╣ै।

рдмिрдЬрд▓ी рджрд░ों рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рдХो рд▓ेрдХрд░ рднी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддाрдУं рдиे рдЪिंрддा рдЬрддाрдИ। рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдорд╣ंрдЧाрдИ рд╕े рдЬूрдЭ рд░рд╣ी рдЬрдирддा рдкрд░ рдмिрдЬрд▓ी рдХे рдмрдв़े рд╣ुрдП рдмिрд▓ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдмोрдЭ рдбाрд▓ рд░рд╣े рд╣ैं। рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЬрд╣ां рдЖрдп рдХे рд╕ीрдоिрдд рд╕ाрдзрди рд╣ैं, рд╡рд╣ां рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рдФрд░ рднी рдЧंрднीрд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।

рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдо рдиे рдпрд╣ рднी рдХрд╣ा рдХि рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдЖрдо рдЬрдирддा рдХे рдоुрдж्рджों рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░рддी рд░рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рдЖрдЧे рднी рдорд╣ंрдЧाрдИ, рдмेрд░ोрдЬрдЧाрд░ी рдФрд░ рдЬрдирд╣िрдд рдХे рд╕рд╡ाрд▓ों рдкрд░ рдордЬрдмूрддी рд╕े рдЖрд╡ाрдЬ рдЙрдаाрддी рд░рд╣ेрдЧी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рд╕े рдоांрдЧ рдХी рдХि рд░рд╕ोрдИ рдЧैрд╕ рдХी рдЖрдкूрд░्рддि рддुрд░ंрдд рд╕ुрдЪाрд░ु рдХी рдЬाрдП рдФрд░ рдкेрдЯ्рд░ोрд▓-рдбीрдЬрд▓ рддрдеा рдмिрдЬрд▓ी рдХी рдмрдв़ी рд╣ुрдИ рджрд░ों рдХो рд╡ाрдкрд╕ рд▓िрдпा рдЬाрдП, рддाрдХि рдЖрдо рд▓ोрдЧों рдХो рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ рд╕рдХे।

рдЗрд╕ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдоें рдХрдИ рд╡рд░िрд╖्рда рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддाрдУं рдХी рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рднी рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд░рд╣ी। рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рджрд▓ рдХे рдиेрддा рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा, рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж рд╕рдоीрд░ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдзाрди рдкाрд░्рд╖рдж рдк्рд░ेрдордЪрди्рдж्рд░ рдоिрд╢्рд░ा рд╕рд╣िрдд рдЕрдиेрдХ рдиेрддाрдУं рдФрд░ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдиे рднाрдЧ рд▓िрдпा। рдЗрдирдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХрдИ рдЕрди्рдп рдкрджाрдзिрдХाрд░ी, рдЬिрд▓ा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдФрд░ рд╕ैрдХрдб़ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕рдЬрди рдоौрдЬूрдж рд░рд╣े, рдЬिрд╕рд╕े рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ुрдЖ рдХि рдкाрд░्рдЯी рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЧंрднीрд░ рдФрд░ рд╕рдХ्рд░िрдп рд╣ै।

рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦें рддो рдорд╣ंрдЧाрдИ рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдПрдХ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдоुрдж्рджा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬो рд╕ीрдзे рдЬрдирддा рдХे рдЬीрд╡рди рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рд╡िрдкрдХ्рд╖ी рджрд▓ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЗрд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдиीрддिрдпों рдХी рд╡िрдлрд▓рддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддे рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рд╕рд░рдХाрд░ें рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдЖрд░्рдеिрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों, рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдмाрдЬाрд░ рдоें рдХрдЪ्рдЪे рддेрд▓ рдХी рдХीрдорддों рдФрд░ рдЕрди्рдп рдмाрд╣рд░ी рдХाрд░рдХों рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрддी рд░рд╣ी рд╣ैं। рдРрд╕े рдоें рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдЗрди рджोрдиों рдХे рдмीрдЪ рдХрд╣ीं рд╕्рдеिрдд рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬрд╣ां рдШрд░ेрд▓ू рдиीрддिрдпों рдФрд░ рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рджोрдиों рдХा рдЕрд╕рд░ рджेрдЦрдиे рдХो рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рд╡рд░्рддрдоाрди рдкрд░िрджृрд╢्рдп рдоें рднी рдпрд╣ी рд╕्рдеिрддि рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै। рдПрдХ рдУрд░ рд╡िрдкрдХ्рд╖ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдЬрдирд╡िрд░ोрдзी рдиीрддिрдпों рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧा рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдЕрдкрдиे рдХрджрдоों рдХो рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдФрд░ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдЬрди्рдп рдмрддा рд╕рдХрддी рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдЗрди рд╕рдмрдХे рдмीрдЪ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдк्рд░рд╢्рди рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдо рдЬрдирддा рдХो рд░ाрд╣рдд рдХैрд╕े рдоिрд▓े।

рдкрдЯрдиा рдоें рд╣ुрдЖ рдпрд╣ рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдЗрд╕ी рд╡्рдпाрдкрдХ рдмрд╣рд╕ рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдЬो рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рдФрд░ рддेрдЬ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рдпрджि рдорд╣ंрдЧाрдИ рдФрд░ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдЙрдкрд▓рдм्рдзрддा рд╕े рдЬुрдб़े рдоुрдж्рджों рдХा рд╕рдоाрдзाрди рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ, рддो рдпрд╣ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдФрд░ рдмрдб़ा рдоुрдж्рджा рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЕंрддрддः рдпрд╣ рдХрд╣рдиा рдЧрд▓рдд рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा рдХि рдорд╣ंрдЧाрдИ рдФрд░ рдЧैрд╕ рд╕ंрдХрдЯ рдЬैрд╕े рдоुрдж्рджे рдХेрд╡рд▓ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЖрд░ोрдк-рдк्рд░рдд्рдпाрд░ोрдк рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд░рд╣рдиे рдЪाрд╣िрдП, рдмрд▓्рдХि рдЗрдирдХे рд╕рдоाрдзाрди рдХे рд▓िрдП рдаोрд╕ рдФрд░ рдк्рд░рднाрд╡ी рдХрджрдо рдЙрдаाрдП рдЬाрдиे рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं। рдЬрдирддा рдХो рд░ाрд╣рдд рджेрдиा рдХिрд╕ी рднी рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕ी рдХрд╕ौрдЯी рдкрд░ рдЙрд╕рдХी рдиीрддिрдпों рдХा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╣рд░ рджрдо рдардЧे рдЧрдП рд╣ैं, рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдардЧे рдЧрдП

 рд╣рд░ рджрдо рдардЧे рдЧрдП рд╣ैं, рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдардЧे рдЧрдП

рджेрд╢ рдХे рд▓ाрдЦों рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХे рдорди рдоें рдЖрдЬ рдпрд╣ी рдкीрдб़ा рдЧूंрдЬ рд░рд╣ी рд╣ै—“рд╣рд░ рджрдо рдардЧे рдЧрдП рд╣ैं, рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдардЧे рдЧрдП।” рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ Employees' Pension Scheme 1995 (EPS-95) рд╕े рдЬुрдб़े рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдХी рдпрд╣ рднाрд╡рдиा рдХेрд╡рд▓ рд╢рдм्рдж рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡рд░्рд╖ों рдХी рдЙрдкेрдХ्рд╖ा, рдЕрдзूрд░ी рдЙрдо्рдоीрджों рдФрд░ рдЯूрдЯे рд╡ाрджों рдХी рдХрд╣ाрдиी рд╣ै।

рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рд╕े EPS-95 рдкेंрд╢рдирдзाрд░рдХ рдПрдХ рд╣ी рдоांрдЧ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं—рди्рдпूрдирддрдо рдкेंрд╢рди ₹7500 рд╣ो рдФрд░ рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдмрдв़ोрддрд░ी (DA) рднी рдоिрд▓े। рдпрд╣ рдоांрдЧ рдХोрдИ рд╡िрд▓ाрд╕िрддा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЧрд░िрдоाрдордп рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХा рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдзाрд░ рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╣рд░ рдмाрд░ рдЬрдм рдЙрдо्рдоीрджें рдЬाрдЧрддी рд╣ैं, рддрдм рдХोрдИ рди рдХोрдИ рдирдпा рдн्рд░рдо, рдирдпा рд╡ाрджा рдпा рдЕрдзूрд░ा рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рд╕ाрдордиे рдЖ рдЬाрддा рд╣ै।

рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдФрд░ рдпूрдЯ्рдпूрдм рдкрд░ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдРрд╕े рд╡ीрдбिрдпो рд╡ाрдпрд░рд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬिрдирдоें “рдкेंрд╢рди рдмрдв़ рдЧрдИ”, “рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдоंрдЬूрд░ी рджे рджी”, “рдЕрдм рдоिрд▓ेрдЧा ₹7500+” рдЬैрд╕े рджाрд╡े рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдпे рджाрд╡े рджेрдЦрдХрд░ рдмुрдЬुрд░्рдЧों рдХे рджिрд▓ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рдЙрдо्рдоीрдж рдЬрдЧрддी рд╣ै। рд╡े рд╕ोрдЪрддे рд╣ैं рдХि рдЕрдм рд╢ाрдпрдж рдЙрдирдХी рдЬिंрджрдЧी рдоें рдХुрдЫ рд░ाрд╣рдд рдЖрдПрдЧी। рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рд╕ाрдордиे рдЖрддी рд╣ै, рддो рд╡рд╣ी рдкुрд░ाрдиा рджрд░्рдж рдлिрд░ рдЙрднрд░ рдЖрддा рд╣ै—рдЙрдо्рдоीрдж рдЯूрдЯ рдЬाрддी рд╣ै, рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрдордЬोрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।

рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рд╕ूрдЪрдиा рдХी рдХрдоी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рддрд░рд╣ рдХा рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╢ोрд╖рдг рднी рд╣ै। рдЬिрди рд▓ोрдЧों рдиे рдЕрдкрдиी рдкूрд░ी рдЬिंрджрдЧी рдиौрдХрд░ी рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдоें рдЧुрдЬाрд░ рджी, рдЖрдЬ рд╡рд╣ी рд▓ोрдЧ рдмुрдв़ाрдкे рдоें рд╕рдо्рдоाрдирдЬрдирдХ рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं। ₹1000 рдпा ₹1500 рдХी рдкेंрд╢рди рдоें рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдЬीрд╡рди рдпाрдкрди рдХрд░рдиा рд▓рдЧрднрдЧ рдЕрд╕ंрднрд╡ рд╣ै। рдорд╣ंрдЧाрдИ рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़ рд░рд╣ी рд╣ै, рджрд╡ाрдЗрдпों рдХा рдЦрд░्рдЪ рдмрдв़рддा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдкेंрд╢рди рд╡рд╣ीं рдХी рд╡рд╣ीं рд╣ै।

рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХो рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиा рд╣ोрдЧा рдХि рдпрд╣ рдоुрдж्рджा рдХेрд╡рд▓ рдЖрд░्рдеिрдХ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рднी рд╣ै। рдЬрдм рджेрд╢ рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдкрдиे рд╣рдХ рдХे рд▓िрдП рд╕рдб़рдХों рдкрд░ рдЙрддрд░рдиे рдХो рдордЬрдмूрд░ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं, рддो рдпрд╣ рдХिрд╕ी рднी рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рд╕ंрдХेрдд рд╣ै। рдХрдИ рдмाрд░ рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдоंрдбрд▓ рдоिрд▓ा, рдЬ्рдЮाрдкрди рджिрдП рдЧрдП, рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рднी рдоिрд▓े—рд▓ेрдХिрди рдаोрд╕ рдиिрд░्рдгрдп рдЕрдм рддрдХ рдирд╣ीं рдЖрдпा।

рдЗрд╕ рдкूрд░े рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдоें рдПрдХ рдФрд░ рдЪिंрддाрдЬрдирдХ рдкрд╣рд▓ू рд╣ै—рд╕ूрдЪрдиा рдХा рдн्рд░рдо। рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдпुрдЧ рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рдЬिрддрдиी рддेрдЬी рд╕े рдлैрд▓рддी рд╣ै, рдЙрддрдиी рд╣ी рддेрдЬी рд╕े рдЧрд▓рдд рдЬाрдирдХाрд░ी рднी рдлैрд▓рддी рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХो рдмाрд░-рдмाрд░ рдн्рд░рдоिрдд рд╣ोрдиा рдкрдб़рддा рд╣ै। рд╣рд░ рдирдИ рдЦрдмрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЙрдо्рдоीрдж рджेрддी рд╣ै, рдФрд░ рд╣рд░ рдЕрдзूрд░ी рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдЙрди्рд╣ें рдлिрд░ рд╕े рдиिрд░ाрд╢ рдХрд░ рджेрддी рд╣ै।

рдЕрдм рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдЦिрд░ рдХрдм рддрдХ? рдХрдм рддрдХ рдпे рд▓ोрдЧ рд╕िрд░्рдл рд╡ाрджों рдФрд░ рдЕрдлрд╡ाрд╣ों рдХे рд╕рд╣ाрд░े рдЬिрдПंрдЧे? рдХрдм рдЙрдирдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕рдоाрдзाрди рд╣ोрдЧा? рдХ्рдпा рдЙрдирдХी рдЙрдо्рд░ рдФрд░ рдЙрдирдХी рдЬрд░ूрд░рддें рдХिрд╕ी рдаोрд╕ рдиिрд░्рдгрдп рдХी рд╣рдХрджाрд░ рдирд╣ीं рд╣ैं?

рдЖрдЬ рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдХी, рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдиीрддि рдХी рдФрд░ рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдиिрд░्рдгрдп рдХी। рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХो рдн्рд░рдо рдирд╣ीं, рднрд░ोрд╕ा рдЪाрд╣िрдП। рдЙрди्рд╣ें рд╡ाрдпрд░рд▓ рд╡ीрдбिрдпो рдирд╣ीं, рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрджेрд╢ рдЪाрд╣िрдП। рдЙрди्рд╣ें рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рдирд╣ीं, рдЕрдзिрдХाрд░ рдЪाрд╣िрдП।

рдЕंрддрддः рдпрд╣ी рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдпрджि рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдХोрдИ рдаोрд╕ рдХрджрдо рдирд╣ीं рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा, рддो рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдФрд░ рдиिрд░ाрд╢ा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी, рдмрд▓्рдХि рдЙрди рд▓ाрдЦों рд▓ोрдЧों рдХे рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдкрд░ рдЧрд╣рд░ा рдЖрдШाрдд рд╣ोрдЧा рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХे рд╕्рд╡рд░्рдгिрдо рд╡рд░्рд╖ рджेрд╢ рдХी рд╕ेрд╡ा рдоें рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдП।

“рд╣рд░ рджрдо рдардЧे рдЧрдП рд╣ैं, рдЗрд╕ рдмाрд░ рднी рдардЧे рдЧрдП”—рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╡ाрдХ्рдп рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЪेрддाрд╡рдиी рд╣ै рдХि рдЕрдм рд╕рдордп рдЖ рдЧрдпा рд╣ै рдЬрдм рд╢рдм्рджों рд╕े рдЖрдЧे рдмрдв़рдХрд░ рдХрд░्рдо рджिрдЦाрдиा рд╣ोрдЧा।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рд░рд╕्рдо, рдЬो рд╡िрдирдо्рд░рддा, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдЬीрд╡ंрдд рдк्рд░рддीрдХ


рдкुрдг्рдп рдмृрд╣рд╕्рдкрддिрд╡ाрд░, рдЬिрд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ़ी рдоें Maundy Thursday рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै, рдИрд╕ाрдИ рдзрд░्рдо рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рдЧрд╣рди рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрд░्рде рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ा рджिрди рд╣ै। рдпрд╣ рджिрди рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕рдк्рддाрд╣ (Holy Week) рдХा рдПрдХ рдЕрд╣рдо рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдЬो рдЕंрддрддः рдк्рд░рднु Jesus Christ рдХे рджुःрдЦрднोрдЧ, рдХ्рд░ूрд╕ рдкрд░ рдмрд▓िрджाрди рдФрд░ рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рджिрди рдХी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै—рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рд░рд╕्рдо, рдЬो рд╡िрдирдо्рд░рддा, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдЬीрд╡ंрдд рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рдмाрдЗрдмिрд▓ीрдп рдЖрдзाрд░

рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рдпрд╣ рдкрд░ंрдкрд░ा рдмाрдЗрдмिрд▓ рдХे рдирдП рдиिрдпрдо, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ Gospel of John рдХे рдЕрдз्рдпाрдп 13:14-15 рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рд╕ंрдЧ рдоें рд╡рд░्рдгिрдд рд╣ै рдХि рдЕंрддिрдо рднोрдЬ (Last Supper) рдХे рджौрд░ाрди Jesus Christ рдиे рдЕрдкрдиे рд╢िрд╖्рдпों рдХे рдкैрд░ рдзोрдП। рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХे рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рд╡िрдирдо्рд░ рдФрд░ рд╕ेрд╡рдХ рдХा рдХाрд░्рдп рдоाрдиा рдЬाрддा рдеा।


рдЬрдм рдпीрд╢ु рдиे рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдХिрдпा, рддो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рд╢िрд╖्рдпों рд╕े рдХрд╣ा—“рдпрджि рдоैंрдиे, рдЬो рдк्рд░рднु рдФрд░ рдЧुрд░ु рд╣ूँ, рддुрдо्рд╣ाрд░े рдкैрд░ рдзोрдП рд╣ैं, рддो рддुрдо्рд╣ें рднी рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХे рдкैрд░ рдзोрдиे рдЪाрд╣िрдП।” рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдХ्рд░िрдпा рдирд╣ीं рдеी, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЧрд╣рд░ा рд╕ंрджेрд╢ рдеा рдХि рд╕рдЪ्рдЪा рдиेрддृрдд्рд╡ рд╕ेрд╡ा рдоें рдиिрд╣िрдд рд╣ै, рди рдХि рдк्рд░рднुрдд्рд╡ рдоें।

‘рдоौंрдбी’ рд╢рдм्рдж рдХा рдЕрд░्рде рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡

‘Maundy’ рд╢рдм्рдж рд▓ैрдЯिрди рднाрд╖ा рдХे ‘Mandatum’ рд╕े рдЖрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै “рдЖрдЬ्рдЮा” рдпा “рдЖрджेрд╢”। рдпрд╣ рдЙрд╕ рдирдИ рдЖрдЬ्рдЮा рдХो рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдЬो Jesus Christ рдиे рдЕрдкрдиे рд╢िрд╖्рдпों рдХो рджी—“рддुрдо рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рд╕े рдк्рд░ेрдо рдХрд░ो, рдЬैрд╕ा рдоैंрдиे рддुрдорд╕े рдк्рд░ेрдо рдХिрдпा рд╣ै।” рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, рдпрд╣ рджिрди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиा рдХा рд╕्рдорд░рдг рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдиैрддिрдХ рдФрд░ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЖрджेрд╢ рдХा рдкुрдиःрд╕्рдорд░рдг рднी рд╣ै।

рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рд░рд╕्рдо: рдк्рд░рддीрдХ рдФрд░ рд╕ंрджेрд╢

рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рд░рд╕्рдо рдИрд╕ाрдИ рдЬीрд╡рди рдХे рдоूрд▓्рдпों рдХो рд╕рдЬीрд╡ рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рдк्рд░рддीрдХ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╣ैं: рд╡िрдирдо्рд░рддा (Humility): рдпрд╣ рджрд░्рд╢ाрддा рд╣ै рдХि рдХोрдИ рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХिрддрдиा рд╣ी рдмрдб़ा рдХ्рдпों рди рд╣ो, рдЙрд╕े рджूрд╕рд░ों рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рддैрдпाрд░ рд░рд╣рдиा рдЪाрд╣िрдП।рд╕ेрд╡ा (Service): рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕्рд╡рдпं рд╕ेрд╡рдХ рдмрдирдХрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░рддे рд╣ैं—рдпрд╣ рд╡िрдЪाрд░ рдЗрд╕ рд░рд╕्рдо рдХा рдХेंрдж्рд░ рд╣ै।рд╕рдоाрд╡ेрд╢िрддा (Inclusiveness): рдЗрд╕ рд░рд╕्рдо рдоें рд╕рднी рд╡рд░्рдЧों, рдЬाрддिрдпों рдФрд░ рдкृрд╖्рдарднूрдоिрдпों рдХे рд▓ोрдЧों рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рд╕рдоाрдирддा рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдоिрд▓рддा рд╣ै।рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХा рдд्рдпाрдЧ: рдкैрд░ рдзोрдиा рдЕрдкрдиे рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХो рдЫोрдб़рдХрд░ рджूрд╕рд░ों рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдорд░्рдкрдг рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै।

рдЪрд░्рдЪ рдоें рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा                                                                 

рдкुрдг्рдп рдмृрд╣рд╕्рдкрддिрд╡ाрд░ рдХो рдЪрд░्рдЪों рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднा (Mass) рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдкैрд░िрд╢ рдХे рдкुрд░ोрд╣िрдд 12 рдЪрдпрдиिрдд рд▓ोрдЧों рдХे рдкैрд░ рдзोрддे рд╣ैं, рдЬो Jesus Christ рдХे 12 рд╢िрд╖्рдпों рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХो рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХे рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рдХрдИ рдЪрд░्рдЪों рдоें рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдФрд░ рдЕрдзिрдХ рд╕рдоाрд╡ेрд╢ी рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╡िрднिрди्рди рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоिрдпों, рдорд╣िрд▓ाрдУं, рдмрдЪ्рдЪों рдФрд░ рдЬрд░ूрд░рддрдоंрджों рдХो рднी рдЗрд╕ рд░рд╕्рдо рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рдк्рд░ेрдо рдХिрд╕ी рдПрдХ рд╡рд░्рдЧ рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд╣ै।

рдкोрдк рдж्рд╡ाрд░ा рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा

рдХैрдеोрд▓िрдХ рдЪрд░्рдЪ рдоें рдкोрдк рдж्рд╡ाрд░ा рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд░рдЦрддी рд╣ै। рд╣ाрд▓ рдХे рд╡рд░्рд╖ों рдоें Pope Francis рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рдФрд░ рднी рд╡्рдпाрдкрдХ рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рд╕्рд╡рд░ूрдк рджिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХैрджिрдпों, рд╢рд░рдгाрд░्рдеिрдпों, рдорд╣िрд▓ाрдУं рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рдзрд░्рдоों рдХे рд▓ोрдЧों рдХे рдкैрд░ рдзोрдХрд░ рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рджिрдпा рдХि рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХी рдХोрдИ рд╕ीрдоाрдПँ рдирд╣ीं рд╣ोрддीं।рдкोрдк рдл्рд░ांрд╕िрд╕ рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдпीрд╢ु рдиे рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдЗрд╕рд▓िрдП рдХिрдпा рддाрдХि рд╣рдо рд╕ीрдЦें рдХि рд╕рдЪ्рдЪी рдорд╣ाрдирддा рджूрд╕рд░ों рдХी рд╕ेрд╡ा рдоें рд╣ै। рдпрд╣ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рдЖрдЬ рдХी рджुрдиिрдпा рдоें рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХ рд╣ै, рдЬрд╣ाँ рд╡िрднाрдЬрди рдФрд░ рдЕрд╕рдоाрдирддा рдмрдв़рддी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै।

рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдорд╣рдд्рд╡

рдкुрдг्рдп рдмृрд╣рд╕्рдкрддिрд╡ाрд░ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХी рдПрдХ рд╢ैрд▓ी рдХा рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рд╕िрдЦाрддा рд╣ै рдХि:рд╕рдоाрдЬ рдоें рд╕рдЪ्рдЪी рд╢ांрддि рдФрд░ рдПрдХрддा рддрднी рд╕ंрднрд╡ рд╣ै рдЬрдм рд╣рдо рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХी рд╕ेрд╡ा рдХрд░ें।рдиेрддृрдд्рд╡ рдХा рдЕрд░्рде рдЖрджेрд╢ рджेрдиा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрджाрд╣рд░рдг рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиा рд╣ै।рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдХрд░ुрдгा рд╣ी рдоाрдирд╡рддा рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рдоूрд▓्рдп рд╣ैं।рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें, рдЬрдм рд╕рдоाрдЬ рдоें рднेрджрднाрд╡, рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд░्рде рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै, рдпрд╣ рджिрди рд╣рдоें рдЖрдд्рдордЪिंрддрди рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╣рдоें рдк्рд░ेрд░िрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рд╡िрдирдо्рд░рддा рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХो рдЕрдкрдиाрдПँ।

рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖

рдкुрдг्рдп рдмृрд╣рд╕्рдкрддिрд╡ाрд░ рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдЕрдд्рдпंрдд рд╕рд░рд▓, рдкрд░ंрддु рдЧрд╣рд░ा рд╣ै—“рдк्рд░ेрдо рдХрд░ो рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ो।” Jesus Christ рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкрдиे рд╢िрд╖्рдпों рдХे рдкैрд░ рдзोрдиे рдХी рдШрдЯрдиा рд╣рдоें рдпрд╣ рд╕िрдЦाрддी рд╣ै рдХि рдИрд╢्рд╡рд░ рдХा рдоाрд░्рдЧ рд╡िрдирдо्рд░рддा рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХा рдоाрд░्рдЧ рд╣ै।рдпрд╣ рджिрди рдХेрд╡рд▓ рдЕрддीрдд рдХी рдПрдХ рдШрдЯрдиा рдХा рд╕्рдорд░рдг рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рд╡рд░्рддрдоाрди рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдоाрд░्рдЧрджрд░्рд╢рди рд╣ै। рдпрджि рд╣рдо рдЗрд╕ рд╕ंрджेрд╢ рдХो рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдоें рдЙрддाрд░ рд▓ें, рддो рди рдХेрд╡рд▓ рд╣рдоाрд░ा рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЬीрд╡рди, рдмрд▓्рдХि рдкूрд░ा рд╕рдоाрдЬ рдк्рд░ेрдо, рд╢ांрддि рдФрд░ рднाрдИрдЪाрд░े рд╕े рднрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░ 

рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХो рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдо рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा

 

рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдХा рд╣ाрд▓िрдпा рдиिрд░्рдгрдп рднाрд░рддीрдп рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдФрд░ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдоें рдиिрд╣िрдд рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рдПрдХ рд╕рд╢рдХ्рдд рдкुрдирд░्рдкुрд╖्рдЯि рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै। рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдирд░ेрд╢ рдХुрдоाрд░ рдЪंрдж्рд░рд╡ंрд╢ी рдХी рдПрдХрд▓ рдкीрда рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдпा рдЧрдпा рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рди рдХेрд╡рд▓ рдХाрдиूрдиी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рднी рдПрдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╕ंрджेрд╢ рджेрддा рд╣ै рдХि рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдиिрдЬी рдЬीрд╡рди рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдкрд░ рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рд░ूрдк рд╕े рдирд╣ीं рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП।

рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдЬांрдЬрдЧीрд░-рдЪांрдкा рдЬिрд▓े рдХे рдЧोрдзрдиा рдЧांрд╡ рд╕े рдЬुрдб़ी рд╣ै, рдЬрд╣ां рджो рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддा рдЕрдкрдиे рдиिрдЬी рдЖрд╡ाрд╕ рдоें рд╡рд░्рд╖ 2016 рд╕े рд╢ांрддिрдкूрд░्рдг рдвंрдЧ рд╕े рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднाрдУं рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХрд░ рд░рд╣े рдеे। рдЗрди рд╕рднाрдУं рдоें рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЕрд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा, рд╢ोрд░-рд╢рд░ाрдмा рдпा рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ी рдЧрддिрд╡िрдзि рдХी рдХोрдИ рд╢िрдХाрдпрдд рдирд╣ीं рдеी। рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рд╕्рдеाрдиीрдп рдкुрд▓िрд╕ рдиे рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрд╣िрддा (BNSS), 2023 рдХी рдзाрд░ा 94 рдХे рддрд╣рдд рддीрди рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рддिрдеिрдпों—18 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025, 22 рдирд╡ंрдмрд░ 2025 рдФрд░ 1 рдлрд░рд╡рд░ी 2026—рдХो рдиोрдЯिрд╕ рдЬाрд░ी рдХрд░ рдЗрди рд╕рднाрдУं рдХो рдмंрдж рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा।

рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддाрдУं рдиे рдЕрджाрд▓рдд рдХा рджрд░рд╡ाрдЬा рдЦрдЯрдЦрдЯाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдк्рд░ाрд░ंрдн рдоें рдЧ्рд░ाрдо рдкंрдЪाрдпрдд рд╕े рдЕрдиाрдкрдд्рддि рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ (NOC) рднी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдеा, рдЬिрд╕े рдмाрдж рдоें рджрдмाрд╡ рдоें рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рд▓िрдпा рдЧрдпा। рдЙрдирдХा рддрд░्рдХ рдеा рдХि рдиिрдЬी рдЖрд╡ाрд╕ рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдХिрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдЕрдиुрдорддि рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП, рд╡िрд╢ेрд╖рдХрд░ рддрдм рдЬрдм рд╡рд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╢ांрддिрдкूрд░्рдг рд╣ो рдФрд░ рдХिрд╕ी рдХाрдиूрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рди рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ो।

рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддाрдУं рдХे рдкрдХ्рд╖ рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдиाрдЧрд░िрдХ рдХो рдЕрдкрдиे рдзрд░्рдо рдХा рдкाрд▓рди, рдк्рд░рдЪाрд░ рдФрд░ рдк्рд░рд╕ाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рджेрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 25 рдХे рддрд╣рдд рд╕ंрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै, рдЬो рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рдЧाрд░ंрдЯी рджेрддा рд╣ै। рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЬрдм рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХे рднीрддрд░ рд╕ीрдоिрдд рджाрдпрд░े рдоें рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдпा рдкूрдЬा рдХрд░рддा рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдЙрд╕рдХी рдиिрдЬी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕рдоें рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдХा рдХोрдИ рдФрдЪिрдд्рдп рдирд╣ीं рдмрдирддा।

рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдЪंрдж्рд░рд╡ंрд╢ी рдиे рдЕрдкрдиे рдЖрджेрд╢ рдоें рдпрд╣ рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рдкुрд▓िрд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХिрдП рдЧрдП рдиोрдЯिрд╕ рди рдХेрд╡рд▓ рдЕрдиुрдЪिрдд рдеे, рдмрд▓्рдХि рд╡े рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдоें рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рднी рдеे। рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдЗрди рдиोрдЯिрд╕ों рдХो рд░рдж्рдж рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдкुрд▓िрд╕ рдХो рд╕рдЦ्рдд рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдХि рд╡рд╣ рдкूрдЫрддाрдЫ рдпा рдЕрди्рдп рдХिрд╕ी рдмрд╣ाрдиे рд╕े рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддाрдУं рдХो рдкрд░ेрд╢ाрди рди рдХрд░े। рдпрд╣ рдЯिрдк्рдкрдгी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рддंрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЪेрддाрд╡рдиी рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдХि рдХाрдиूрди рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХा рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рд╕्рд╡ीрдХाрд░्рдп рдирд╣ीं рд╣ै।                                                                                    


рд╣ाрд▓ांрдХि, рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдпрд╣ рднी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рдпрд╣ рдЫूрдЯ рдХेрд╡рд▓ рдиिрдЬी рдЖрд╡ाрд╕ рдФрд░ рд╢ांрддिрдкूрд░्рдг рд╕рднाрдУं рддрдХ рд╣ी рд╕ीрдоिрдд рд╣ै। рдпрджि рдХोрдИ рд╕рднा рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै рдпा рдЙрд╕рдоें рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд▓ोрдЧ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ोрдХрд░ рдХाрдиूрди-рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рдЙрдд्рдкрди्рди рдХрд░рддे рд╣ैं, рддो рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдоें рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдХो рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд░рд╣ेрдЧा। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрджाрд▓рдд рдиे рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмीрдЪ рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै।

рдЗрд╕ рдлैрд╕рд▓े рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рднी рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдЙрд╕ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╕ंрджрд░्рдн рдоें рдЖрдпा рд╣ै, рдЬрд╣ां рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдорд╕ीрд╣ी рд╕рдоाрдЬ рдХी рдк्рд░ाрд░्рдердиा рд╕рднाрдУं рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдФрд░ рддрдиाрд╡ рдХी рд╕्рдеिрддि рдмрдиी рд╣ुрдИ рдеी। рдХрдИ рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрддें рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рдеीं рдХि рдиिрдЬी рдШрд░ों рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рдзाрд░्рдоिрдХ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдоों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрдиाрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣рд╕्рддрдХ्рд╖ेрдк рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдХा рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╕рдоुрджाрдпों рдХे рд▓िрдП рд░ाрд╣рдд рдФрд░ рднрд░ोрд╕े рдХा рд╕ंрджेрд╢ рд▓ेрдХрд░ рдЖрдпा рд╣ै।

рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдУрд░ рд╕े рдкेрд╢ рд╣ुрдП рдЙрдк рд╢ाрд╕рдХीрдп рдЕрдзिрд╡рдХ्рддा рдиे рдпाрдЪिрдХाрдХрд░्рддाрдУं рдХे рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрддे рд╣ुрдП рдкुрд▓िрд╕ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХो рдЙрдЪिрдд рдард╣рд░ाрдиे рдХी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рдеी। рд╣ाрд▓ांрдХि рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдЗрд╕ рддрд░्рдХ рдХो рдорд╣рдд्рд╡ рдирд╣ीं рджिрдпा рдФрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдкूрд░्рд╡ рд░िрдХॉрд░्рдб рдЙрд╕рдХे рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХो рд╕्рд╡рддः рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा, рдЬрдм рддрдХ рдХि рд╡рд╣ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдХोрдИ рдХाрдиूрди рдХा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рди рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ो। рдпрд╣ рдЯिрдк्рдкрдгी рди्рдпाрдпिрдХ рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖рддा рдФрд░ рд╡िрдзि рдХे рд╢ाрд╕рди (Rule of Law) рдХी рднाрд╡рдиा рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рддी рд╣ै।

рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдРрд╕े рдоाрдорд▓ों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдирдЬीрд░ (precedent) рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬрд╣ां рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдФрд░ рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдмीрдЪ рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдиाрдЧрд░िрдХों рдХी рдиिрдЬी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕рд░्рд╡ोрдкрд░ि рд╣ै, рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдХрд░्рддрд╡्рдп рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдЗрди рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░े, рди рдХि рдЙрди्рд╣ें рд╕ीрдоिрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░े।

рдЕंрддрддः, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдХा рдпрд╣ рдиिрд░्рдгрдп рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдоूрд▓ рднाрд╡рдиा—рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा, рд╕рдоाрдирддा рдФрд░ рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖рддा—рдХो рд╕ुрджृрдв़ рдХрд░рддा рд╣ै। рдпрд╣ рди рдХेрд╡рд▓ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рднी рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдХि рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рди्рдпाрдпрд╕ंрдЧрдд рдФрд░ рд╕ंрддुрд▓िрдд рддрд░ीрдХे рд╕े рд╣ो। рдРрд╕े рдлैрд╕рд▓े рдПрдХ рд╕्рд╡рд╕्рде рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬрд╣ां рди्рдпाрдпрдкाрд▓िрдХा рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ों рдХी рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиी рднूрдоिрдХा рдХो рдк्рд░рднाрд╡ी рдвंрдЧ рд╕े рдиिрднाрддी рд╣ै।

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...