рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдЕрдм рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦрд░рдЧे рдФрд░ рд╢рд╢ि рдерд░ूрд░ рдХे рдмीрдЪ рд╣ी рд╣ोрдЧा.рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХो рдпрд╣ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддा рд╡ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЕрдзिрдХाрд░ी рдордзुрд╕ूрджрди рдоिрд╕्рдд्рд░ी рдиे рджी. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХрд▓ рддрдХ рд╣рдоें 20 рдлॉрд░्рдо рдоिрд▓े рдеे рдФрд░ рд╡ो рдлॉрд░्рдо рд╕рд╣ी рд╣ै рдХि рдирд╣ीं рдЙрд╕рдХी рдЬांрдЪ рдЖрдЬ рд╣рдордиे рдХी рдеी.20 рдоें рд╕े рдЪाрд░ рдлॉрд░्рдо рд░िрдЬेрдХ्рдЯ рд╣ुрдП рд╣ैं.рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░े рджो рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦреЬрдЧे рдФрд░ рд╢рд╢ि рдерд░ूрд░ рд╣ी рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬेंрдЧे.рджोрдиों рдиे рдиाрдоांрдХрди рд╡ाрдкрд╕ी рдХे рджिрди 8 рдЕрдХ्рддूрдмрд░ рддрдХ рдиाрдоांрдХрди рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓िрдпा рд╣ै.
рдмрддाрдпा рдЧрдпा рдХि рдЕрдЧрд░ рд╣рдорд▓ोрдЧ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рдкрди्рдиों рдХो рдкрд▓рдЯा рдЬाрдП рддो 1947 рдоें рджेрд╢ рдХी рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рд╕े рдЕрдм рддрдХ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे 19 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ुрдП рд╣ैं.рдЬिрд╕рдоें рд╕िрд░्рдл 5 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ी рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рд░рд╣े.рдЬिрд╕рдоें рдЗंрджिрд░ा рджो рдмाрд░ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЪुрдиी рдЧрдИ. рдЬрдмрдХि 13 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ों рдХा рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕े рджूрд░-рджूрд░ рддрдХ рдиाрддा рдирд╣ीं рд░рд╣ा, рд▓ेрдХिрди рдпे рднी рдПрдХ рдмреЬा рд╕рдЪ рд╣ै рдХि рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХे рдкाрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХी рдХрдоाрди 37 рд╕ाрд▓ों рддрдХ рд░рд╣ी рд╣ै.
рдмрддाрддे рдЪрд▓े рдХि 1885 рдоें рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рдмाрдж 87 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ों рдиे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХिрдпा. рдЗрдирдоें рд╕े 19 рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЖрдЬाрджी рдХे рдмाрдж рдХे 72 рд╕ाрд▓ рдоें рдмрдиे. рдЗрдирдоें рд╕े 37 рд╕ाрд▓ рдиेрд╣рд░ू-рдЧांрдзी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рд╕рджрд╕्рдп рд╣ी рдкाрд░्рдЯी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░рд╣ा. рдХрднी рджेрд╢ рдХी рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рдкाрд░्рдЯी рд░рд╣ी рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЖрдЬ рдмुрд░े рджौрд░ рд╕े рдЧुрдЬрд░े рд░рд╣ी рд╣ै.28 рджिंрд╕рдмрд░ 1885 рдоें рдЕрд╕्рддिрд╡ рдоें рдЖрдИ рдЗрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдХा рдХाрдо рдЖрдЬ рд╕े рдкрд╣рд▓े рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рд╕ंрднрд▓ рд░рд╣े рдеे.рд░ाрд╣ुрд▓ рдХो рдкाрд░्рдЯी рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी 11 рджिрд╕ंрдмрд░ 2017 рдХो рджी рдЧрдИ рдеी.рд░ाрд╣ुрд▓ рдиे рдкाрд░्рдЯी рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧреЭ рдФрд░ рдкंрдЬाрдм рдоें рдкाрд░्рдЯी рдХो рдЬीрдд рджिрд▓ाрдИ.рдЗрд╕ рдЬीрдд рдХे рдмाрдж рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдоें рдЬोрд╢, рдЙрдоंрдЧ, рдЙрдо्рдоीрджें рдЬाрдЧी, рдмрд▓्рдХि рд░ाрд╣ुрд▓ рдХा рдХрдж рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдкрд╣рд▓े рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдмреЭ рдЧрдпा. рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХी рдЬीрдд рд╕े рдкрд╣рд▓े рдпे рдоाрдиा рдЬा рд░рд╣ा рдеा рдХि рдоोрджी-рд╢ाрд╣ рдХी рдЬोреЬी рдХो рдоाрдд рджेрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рд░ाрд╣ुрд▓ рдиे рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рд╕ाрдмिрдд рдХिрдпा рдХि рджेрд╢ рдХा рдоूрдб рдХुрдЫ рдУрд░ рд╣ी рд╣ै.
рд╣ाрд▓ांрдХि рдЬीрдд рдХा рдпे рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2019 рддрдХ рдмрд░рдХрд░ाрд░ рдирд╣ीं рд░рд╣ा. рдкाрд░्рдЯी рдиे рд░ाрд╣ुрд▓ рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬा рдФрд░ рд╕िрд░्рдл 52 рд╕ीрдЯ рдкрд░ рд╣ी рдЬीрдд рд╣ाрд╕िрд▓ рдХी. рдЦुрдж рд░ाрд╣ुрд▓ рдЕрдкрдиी рдЕрдоेрдаी рд╕ीрдЯ рдЧंрд╡ा рдмैрдаे.рдЗрд╕ рд╣ाрд░ рдХे рдмाрдж рд░ाрд╣ुрд▓ рдиे рдкाрд░्рдЯी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рд╕े рдЗрд╕्рддीрдлा рджेрдиे рдХा рдлैрд╕рд▓ा рдХिрдпा рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рдХाрдпрдо рд░рд╣े. рд╣ाрд▓ांрдХि рдкाрд░्рдЯी рдХे рд╡рд░िрд╖्рда рдиेрддाрдУं рдФрд░ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддाрдУं рдиे рд░ाрд╣ुрд▓ рдХो рдордиाрдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा, рд▓ेрдХिрди рд╡े рд╡िрдлрд▓ рд░рд╣े.рдЗрд╕ рд╕рдордп рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдХी рдоाрддा рд╕ोрдиिрдпा рдЧांрдзी рдЕंрддрд░िрдо рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ैं. рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХो рд▓ेрдХрд░ рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦреЬрдЧे рдФрд░ рд╢рд╢ि рдерд░ूрд░ рдХे рдмीрдЪ рдоुрдХाрдмрд▓ा рд╣ोрдЧा. рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХे рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдХेрд╡рд▓ рдпे рджो рд╣ी рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рд╣ोंрдЧे. рдХेрдПрди рдд्рд░िрдкाрдаी рдХा рдиाрдоांрдХрди рд░рдж्рдж рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै. рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХे рд▓िрдП 17 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдХो рдорддрджाрди рд╣ोрдЧा рдФрд░ 19 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдХो рдорддों рдХी рдЧिрдирддी рдХे рдмाрдж рдЙрд╕ी рджिрди рдирддीрдЬा рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.
рд╣ाрдИрдХрдоाрди рдФрд░ рдЯॉрдк рд▓ीрдбрд░्рд╕ рдХे рд╕рдкोрд░्рдЯ рд╕े рдЦреЬрдЧे рдХा рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдирдиा рддрдп рдоाрдиा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдЕрдЧрд░ рдЦреЬрдЧे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдирддे рд╣ैं рддो рдмाрдмू рдЬрдЧрдЬीрд╡рди рд░ाрдо рдХे рдмाрдж рдпे рджूрд╕рд░े рджрд▓िрдд рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╣ोंрдЧे. рдЦреЬрдЧे рджрдХ्рд╖िрдг рднाрд░рдд (рдХрд░्рдиाрдЯрдХ) рд╕े рдЖрддे рд╣ैं рдФрд░ рджрд▓िрдд рд╕рдоुрджाрдп рд╕े рддाрд▓्рд▓ुрдХ рд░рдЦрддे рд╣ैं. рдмाрдмू рдЬрдЧрдЬीрд╡рди рд░ाрдо рдХे рдмाрдж рд╕े рдЕрдм рддрдХ рдХिрд╕ी рджрд▓िрдд рдиेрддा рдиे рдкाрд░्рдЯी рдХा рдиेрддृрдд्рд╡ рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै. рд╡рд╣ 1970-71 рдоें рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдеे.
рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдкрдж рдХे рд▓िрдП рдорд▓्рд▓िрдХाрд░्рдЬुрди рдЦреЬрдЧे рд╕े рдоुрдХाрдмрд▓ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╢рд╢ि рдерд░ूрд░ рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ैं рдХि рдЦреЬрдЧे рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рд╕े рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХा рднрд▓ा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा.рд╡рд╣ीं рдЦреЬрдЧे рдХे рдЧृрд╣ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ी рджिрд▓ рд╕े рдЦреЬрдЧे рдХी рдЬीрдд рдЪाрд╣рддे рд╣ैं.рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдиेрддाрдУं рдХी рджрд▓ीрд▓ рд╣ै рдХि рдЦреЬрдЧे рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдирдиे рд╕े рд╡рд╣ां рдХी рдХрдИ рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпां рд╣рд▓ рд╣ो рдЬाрдПंрдЧी. рдЗрд╕рдХे рдоुрддाрдмिрдХ рдкाрд░्рдЯी рдХी рдЧुрдЯрдмाрдЬी рдЦрдд्рдо рд╣ोрдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╡िрдзाрдирд╕рднाрдУं рдЪुрдиाрд╡ рдоें рднी рдЙрд╕े рд▓ाрдн рдоिрд▓рдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै.
рдЦреЬрдЧे рдЕрдЧрд░ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмрдирддे рд╣ैं рддो рдкाрд░्рдЯी рдХो рдЗрд╕рдХा рдлाрдпрджा рдХрд▓्рдпाрдг рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдЗрд▓ाрдХे рдХे рд╕ाрдд рдкिрдЫреЬे рдЬिрд▓ों рдоें рд╣ोрдЧा. рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рд╕े 9 рдмाрд░ рд╡िрдзाрдпрдХ рд░рд╣ рдЪुрдХे рдЦреЬрдЧे рдХा, рдЗрд╕ рдЗрд▓ाрдХे рдоें рдЦाрд╕ рдк्рд░рднाрд╡ рд╣ै.рдЕрд╕рд▓ рдоें рд╕ाрд▓ 2012 рдоें рдпूрдкीрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдХाрд░्рдпрдХाрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдЦреЬрдЧे рдХे рдк्рд░рдпाрд╕ рд╕े рд╣ी рдпрд╣ां рдкрд░ рдЖрд░्рдЯिрдХрд▓ 371рдЬे рд▓ाрдЧू рд╣ुрдЖ рдеा.рдЦреЬрдЧे рдЙрд╕ рд╡рдХ्рдд рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоंрдд्рд░ी рдеे. рдЗрд╕рдХे рдЪрд▓рддे рдЗрд╕ рдЗрд▓ाрдХे рдХो рд╕्рдкेрд╢рд▓ рд╕्рдЯेрдЯрд╕ рдоिрд▓ा рд╣ै.рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдХे рдЧрд╡рд░्рдирд░ рд╣ैрджрд░ाрдмाрдж-рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЬрд░ूрд░ी рдХрджрдо рдЙрдаा рд╕рдХрддे рд╣ैं.рдЗрд╕рдоें рдЧुрд▓рдмрд░्рдЧा, рдмीрджрд░, рд░ाрдпрдЪूрд░, рдХोрдк्рдкрд▓, рдпाрджрдЧीрд░ рдФрд░ рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рдмेрд▓्рд▓ाрд░ी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं.
рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбा.рдорджрди рдоोрд╣рди рдЭा рдиे рд╢рд╢ि рд░ंрдЬрди рдХो рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдзिрдХृрдд рдк्рд░рджेрд╢ рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХाрд░्рдб рджिрдП. рдЬिрд╕рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ 17 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2022 рдХो рднाрд░рддीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рд╕ंрдЧрдарди рдк्рд░рднाрд░ी рд╢्рд░ी рдм्рд░рдЬेрд╢ рдХुрдоाрд░ рдкांрдбेрдп рдЬी, рдкрдЯрдиा рдорд╣ाрдирдЧрд░ рдЬिрд▓ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬрдиाрдм рдкрд░рд╡ेрдЬ рдЕрд╣рдордж рдЬी, рд╡рд░्рддрдоाрди рдкрдЯрдиा рдЬिрд▓ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╢्рд░ी рд╢рд╢ि рд░ंрдЬрди рдЬी рдХो рдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХाрд░्рдб рджिрдП.рдХाрд░्рдб рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╡рдХ्рдд рд╢рд╢ि рд░ंрдЬрди рдиे рдХрд╣ा рдХि Indian Youth Congress 2010 рдХा рдЪुрдиाрд╡ рдпाрдж рдЖ рдЧрдпा. рдЬिрд╕рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рднाрд░рддीрдп рдпुрд╡ा рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкрдЯрдиा рдХा рдкрд╣рд▓ा рдиिрд░्рд╡ाрдЪिрдд рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЪुрдиा рдЧрдпा рдеा. рдРрд╕ी рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ाрдд्рдордХ рд░ाрдЬрдиैрддिрдХ рд╡्рдпрд╡्рд╕्рдеा рд╕िрд░्рдл рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдкाрд░्рдЯी рдоें рд╣ी рд╕ंрднрд╡ рд╣ै.
рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░