ЁЯФ┤ India : рддрдХрдиीрдХी рд╡िрдХाрд╕, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдХे рдорд╣рдд्рд╡ рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ | ЁЯФ┤ Bihar : рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХрд░ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╕ौंрдкी | ЁЯФ┤ Bihar: рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдиिрд╢ांрдд рдХुрдоाрд░ рд╕्рд╡рдпं рдЕрд╕्рдкрддाрд▓ рдХे рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рд╡ाрд░्рдб рдиंрдмрд░ 45 рдоें рдкрд╣ुंрдЪे | ЁЯФ┤ Bihar: рдбॉ. рд╕ंрдЬीрд╡ рдЪौрд░рд╕िрдпा рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХे рдоुрдЦ्рдп рд╕рдЪेрддрдХ рдиिрдпुрдХ्рдд | ЁЯФ┤ India : рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдкрд░ंрдкрд░ाрдУं рдоें рдкрддि-рдкрдд्рдиी рдХे рдЕрдЯूрдЯ рдк्рд░ेрдо

рд╕ोрдорд╡ाрд░, 3 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдЕрдоोрд▓ рдЕрдиिрд▓ рдордЬूрдорджाрд░ рдШрд░ेрд▓ू рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕्рдЯाрд░

 “рдЕрдоोрд▓ рдЕрдиिрд▓ рдордЬूрдорджाрд░: рд╡рд╣ рдХोрдЪ рдЬिрд╕рдиे рдЕрдзूрд░ी рдкाрд░ी рдХो рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк рд╕े рдкूрд░ा рдХिрдпा”


рдкрдЯрдиा.рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдиे рдЬрдм рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд░рдЪрддे рд╣ुрдП рдЕрдкрдиा рдкрд╣рд▓ा рд╡рдирдбे рд╡िрд╢्рд╡ рдХрдк рдЦिрддाрдм рдЬीрддा, рддो рдЗрд╕ рдЬीрдд рдХे рдкीрдЫे рдПрдХ рд╢ांрдд, рд╕ंрдпрдоिрдд рдФрд░ рдмेрд╣рдж рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕ोрдЪ рд╡ाрд▓े рдХोрдЪ рдХा рд╣ाрде рдеा — рдЕрдоोрд▓ 
рдЕрдиिрд▓ рдордЬूрдорджाрд░. рдпрд╣ рдЬीрдд рд╕िрд░्рдл рджेрд╢ рдХे рд▓िрдП рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЦुрдж рдордЬूрдорджाрд░ рдХे рд▓िрдП рднी рдПрдХ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рдХ्рд╖рдг рдеी, рдХ्рдпोंрдХि рдЯीрдо рдиे рдпрд╣ рд╕рдлрд▓рддा рдЙрдирдХे рдЬрди्рдорджिрди (11 рдирд╡ंрдмрд░) рд╕े рдаीрдХ рдкрд╣рд▓े рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЕрдм рддрдХ рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рддोрд╣рдлा рджिрдпा.

рдЕрдоोрд▓ рдЕрдиिрд▓ рдордЬूрдорджाрд░ рдШрд░ेрд▓ू рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕्рдЯाрд░ рд╣ैं. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдЕрдкрдиी рдЕрдоिрдЯ рдЫाрдк рдЫोрдб़ी рд╣ै.рд╡рд╣ рднाрд░рддीрдп рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рдЙрди рдЪुрдиिंрджा рджिрдЧ्рдЧрдЬों рдоें рд╣ैं, рдЬो рдмिрдиा рдЗंрдЯрд░рдиेрд╢рдирд▓ рдбेрдм्рдпू рдХिрдП рднी рд▓ीрдЬेंрдб рдмрдиे. рд╡рд╣ рдоुंрдмрдИ рдФрд░ рдмाрдж рдоें рдЕрд╕рдо рдХे рд▓िрдП рджाрдПं рд╣ाрде рдХे рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬ рд░рд╣े. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░рдгрдЬी рдЯ्рд░ॉрдлी рдоें рдЕрдорд░рдЬीрдд рдХाрдпрдкी рдХो рдкीрдЫे рдЫोрдб़рддे рд╣ुрдП рд╕рд░्рд╡ाрдзिрдХ рд░рдиों рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рдмрдиाрдпा рдФрд░ 1993-94 рд╕ीрдЬрди рдоें рдмॉрдо्рдмे рдХे рд▓िрдП рд╣рд░िрдпाрдгा рдХे рдЦिрд▓ाрдл рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдердо рд╢्рд░ेрдгी рдкрджाрд░्рдкрдг рдоैрдЪ рдоें рд╡िрд╢्рд╡ рд░िрдХॉрд░्рдб 260 рд░рди рдмрдиाрдХрд░ рд╕ुрд░्рдЦिрдпां рдмрдЯोрд░ीं.

 рдЕрдоोрд▓ рдордЬूрдорджाрд░ рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХी рдЙрд╕ рджुрд░्рд▓рдн рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЖрддे рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ें рдк्рд░рддिрднा рдХी рдХोрдИ рдХрдоी рдирд╣ीं рдеी, рдкрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоंрдЪ рдкрд░ рдХрднी рдЦेрд▓рдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рдирд╣ीं рдоिрд▓ा. рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╣ाрд░ рдирд╣ीं рдоाрдиी, рдмрд▓्рдХि рдХोрдЪिंрдЧ рдХे рдЬ़рд░िрдП рдЕрдкрдиी рдЕрдзूрд░ी рдкाрд░ी рдХो рдирдИ рдКंрдЪाрдЗрдпों рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрдпा.

рдШрд░ेрд▓ू рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХा рджिрдЧ्рдЧрдЬ рд╕िрддाрд░ा

11 рдирд╡ंрдмрд░ 1974 рдХो рдоुंрдмрдИ рдоें рдЬрди्рдоे рдордЬूрдорджाрд░ рдШрд░ेрд▓ू рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХे рд╕рдмрд╕े рднрд░ोрд╕ेрдоंрдж рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬों рдоें рд╕े рдПрдХ рд░рд╣े рд╣ैं. рдЙрди्рд╣ोंрдиे 171 рдлрд░्рд╕्рдЯ рдХ्рд▓ाрд╕ рдоैрдЪों рдоें 11,167 рд░рди рдмрдиाрдП, рдЬिрд╕рдоें 30 рд╢рддрдХ рдФрд░ 60 рдЕрд░्рдзрд╢рддрдХ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдЙрдирдХे рдмрд▓्рд▓े рдХी рдЧूंрдЬ рд░рдгрдЬी рдЯ्рд░ॉрдлी рдоें рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рд╕ुрдиाрдИ рджी, рд▓ेрдХिрди рднाрд░рддीрдп рдЯीрдо рдХा рдм्рд▓ू рдЬрд░्рд╕ी рдЙрди्рд╣ें рдирд╕ीрдм рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ.

рд╕рдЪिрди-рдЖрдЪрд░ेрдХрд░ рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рд╕े рдиिрдХрд▓ा рдПрдХ рдиाрдо

рдордЬूрдорджाрд░ рдиे рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдХी рдмाрд░ीрдХिрдпां рд╢ाрд░рджाрд╢्рд░рдо рд╡िрдж्рдпाрдоंрджिрд░ рдоें рд╕ीрдЦी, рд╡рд╣ी рд╕ंрд╕्рдеा рдЬिрд╕рдиे рд╕рдЪिрди рддेंрджुрд▓рдХрд░ рдФрд░ рд╡िрдиोрдж рдХांрдмрд▓ी рдЬैрд╕े рджिрдЧ्рдЧрдЬ рджिрдП। рдХोрдЪ рд░ाрдоाрдХांрдд рдЖрдЪрд░ेрдХрд░ рдХी рд╢ाрдЧिрд░्рджी рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди, рдзैрд░्рдп рдФрд░ рдЦेрд▓ рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдо्рдоाрди рд╕ीрдЦा—рд╡рд╣ी рдЧुрдг рдЬो рдмाрдж рдоें рдЙрдирдХी рдХोрдЪिंрдЧ рдХी рдкрд╣рдЪाрди рдмрдиे.

рдоैрджाрди рд╕े рдбрдЧрдЖрдЙрдЯ рддрдХ рдХा рд╕рдлрд░

2014 рдоें рдХ्рд░िрдХेрдЯ рд╕े рд╕ंрди्рдпाрд╕ рд▓ेрдиे рдХे рдмाрдж рдордЬूрдорджाрд░ рдиे рдХोрдЪिंрдЧ рдХा рд░ाрд╕्рддा рдЪुрдиा. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рднाрд░рдд рдХी рдЕंрдбрд░-19 рдФрд░ рдЕंрдбрд░-23 рдЯीрдоों рдХे рдмрд▓्рд▓ेрдмाрдЬी рдХोрдЪ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрдо рдХिрдпा, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд░ॉрдпрд▓्рд╕ (IPL) рдХे рд╕ाрде рднी рдЬुрдб़े, рдФрд░ рджрдХ्рд╖िрдг рдЕрдл्рд░ीрдХा рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЯीрдо рддрдеा рдиीрджрд░рд▓ैंрдб рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдЯीрдо рдХो рднी рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрднрд╡ рд╕े рджिрд╢ा рджी.

рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдЯीрдо рдХी рдирдИ рдЙрдб़ाрди

рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2023 рдоें рдЬрдм рдмीрд╕ीрд╕ीрдЖрдИ рдиे рдЙрди्рд╣ें рднाрд░рддीрдп рдорд╣िрд▓ा рдЯीрдо рдХा рд╣ेрдб рдХोрдЪ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा, рддो рдЖрд▓ोрдЪрдХों рдиे рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрдП—"рдЬिрд╕े рдХрднी рднाрд░рдд рдХे рд▓िрдП рдЦेрд▓рдиे рдХा рдоौрдХा рдирд╣ीं рдоिрд▓ा, рд╡рд╣ рд╡िрд╢्рд╡ рдХрдк рдЬिрддाрдПрдЧा рдХैрд╕े?" рд▓ेрдХिрди рдордЬूрдорджाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрдиुрднрд╡, рд╢ांрдд рд╕्рд╡рднाрд╡ рдФрд░ рд░рдгрдиीрддिрдХ рд╕ोрдЪ рд╕े рдЯीрдо рдоें рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди, рдЖрдд्рдорд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдФрд░ рджृрдв़рддा рдХा рд╕ंрдЪाрд░ рдХिрдпा.рдЙрдирдХी рдХोрдЪिंрдЧ рдоें рдЯीрдо рдиे рд╕िрд░्рдл рдХ्рд░िрдХेрдЯ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдоाрдирд╕िрдХ рдордЬрдмूрддी рд╕ीрдЦी। рдЦिрд▓ाрдб़िрдпों рдХो "рдЦेрд▓ो, рдбрд░ рдХे рдмिрдиा" рдХा рдоंрдд्рд░ рдоिрд▓ा। рдФрд░ рдкрд░िрдгाрдо—рднाрд░рдд рдХा рдкрд╣рд▓ा рдорд╣िрд▓ा рд╡рд░्рд▓्рдб рдХрдк.

рдЬрди्рдорджिрди рдкрд░ рджेрд╢ рдХा рддोрд╣рдлा

рднाрд░рдд рдХी рдЗрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЬीрдд рдХे рдХुрдЫ рд╣ी рджिрди рдмाрдж, рдЬрдм рдЕрдоोрд▓ рдордЬूрдорджाрд░ 51 рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╣ुрдП, рдкूрд░ा рджेрд╢ рдЙрди्рд╣ें рдПрдХ рдиाрдпрдХ рдХी рддрд░рд╣ рджेрдЦ рд░рд╣ा рдеा। рдпрд╣ рдЙрд╕ рдЦिрд▓ाрдб़ी рдХी рдХрд╣ाрдиी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдоैрджाрди рдкрд░ рдЦेрд▓рдиे рдХा рдоौрдХा рдирд╣ीं рдоिрд▓ा, рд▓ेрдХिрди рдЙрд╕рдиे рдбрдЧрдЖрдЙрдЯ рд╕े рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд▓िрдЦ рджिрдпा.рдЕрдоोрд▓ рдордЬूрдорджाрд░ рдиे рд╕ाрдмिрдд рдХрд░ рджिрдпा — “рдХрднी-рдХрднी рдЕрдзूрд░ी рдкाрд░ी рд╣ी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░ेрд░рдХ рдХрд╣ाрдиी рдмрди рдЬाрддी рд╣ै.”

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░


рд░рд╡िрд╡ाрд░, 2 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

“рд╕рднी рдоृрдд рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХा рд╕्рдорд░рдг рджिрд╡рд╕: рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХा рджिрди”

 “рд╕рднी рдоृрдд рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХा рд╕्рдорд░рдг рджिрд╡рд╕: рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХा рджिрди”


рдкрдЯрдиा.  рдЖрдЬ, 2 рдирд╡ंрдмрд░, рдХैрдеोрд▓िрдХ рд╕рдоुрджाрдп рд╡िрд╢्рд╡ рднрд░ рдоें ‘рдСрд▓ рд╕ोрд▓्рд╕ рдбे’ (рд╕рднी рдоृрдд рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕िрдпों рдХा рд╕्рдорд░рдг рджिрд╡рд╕) рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЖрд╕्рдеा рдХे рд╕ाрде рдордиाрддा рд╣ै.рдпрд╣ рджिрди рдЙрди рд╕рднी рджिрд╡ंрдЧрдд рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдХो рдЕрд▓рд╡िрджा рдХрд╣ рджिрдпा рд╣ै, рдкрд░ंрддु рдЕрдм рднी рдкрд░рдоेрд╢्рд╡рд░ рдХी рдЕрдиंрдд рдЙрдкрд╕्рдеिрддि рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд╕े рдкूрд░्рд╡ рд╢ुрдж्рдзिрдХрд░рдг рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕े рдЧुрдЬрд░ рд░рд╣ी рд╣ैं.

     рдЗрд╕ рджिрди рдХा рдоूрд▓ рднाрд╡ рд╣ै — рдк्рд░ाрд░्рдердиा, рд╕्рдорд░рдг рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдк्рд░рджрд░्рд╢рди. рдХैрдеोрд▓िрдХ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдкृрде्рд╡ी рдкрд░ рдЬीрд╡िрдд рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ी рдЕрдкрдиे рджिрд╡ंрдЧрдд рдкрд░िрдЬрдиों рдХे рд▓िрдП рдоिрд╕्рд╕ा (рдкрд╡िрдд्рд░ рдмрд▓िрджाрди), рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдФрд░ рджाрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдХृрдкा рдХी рдпाрдЪрдиा рдХрд░рддे рд╣ैं рддाрдХि рд╡े рдЖрдд्рдоाрдПं рд╢ीрдШ्рд░ рд╣ी рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें рдкрд░рдо рд╢ांрддि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХें.

      рд╕ुрдмрд╣ рд╕े рд╣ी рдЪрд░्рдЪों рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рдкрд╡िрдд्рд░ рдоिрд╕्рд╕ा рдЖрдпोрдЬिрдд рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬрд╣ां рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдкрд░िрд╡ाрд░рдЬрди рдЕрдкрдиे рдоृрдд рдкрд░िрдЬрдиों рдХे рдиाрдо рд▓ेрдХрд░ рдЙрдирдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं. рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд, рд▓ोрдЧ рдХрдм्рд░िрд╕्рддाрди рдЬाрдХрд░ рдХрдм्рд░ों рдХो рдлूрд▓ों рд╕े рд╕рдЬाрддे рд╣ैं, рдоोрдордмрдд्рддिрдпां рдЬрд▓ाрддे рд╣ैं, рдФрд░ рдоौрди рд╕ाрдзрдХрд░ рдЕрдкрдиे рдк्рд░िрдпрдЬрдиों рдХी рд╕्рдоृрддिрдпों рдХो рдирдорди рдХрд░рддे рд╣ैं. рдпрд╣ рджृрд╢्рдп рдПрдХ рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдПрдХрддा рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬрд╣ां рдоृрдд्рдпु рдХोрдИ рдЕंрдд рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЕрдиंрдд рдЬीрд╡рди рдХी рдУрд░ рдПрдХ рдоाрд░्рдЧ рдмрди рдЬाрддी рд╣ै.

        рдЗрд╕ рдкрд░्рд╡ рдХा рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕ंрджेрд╢ рдЧрд╣рд░ा рд╣ै — рдпрд╣ рд╣рдоें рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдЬीрд╡рди рдХ्рд╖рдгрднंрдЧुрд░ рд╣ै, рдкрд░ंрддु рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдЕрдорд░ рд╣ैं। рдоृрддрдХों рдХे рд▓िрдП рдХी рдЧрдИ рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдПं рдХेрд╡рд▓ рд╢्рд░рдж्рдзांрдЬрд▓ि рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдд्рдоाрдУं рдХे рдоोрдХ्рд╖ рдХी рджिрд╢ा рдоें рдПрдХ рдИрд╢्рд╡рд░ीрдп рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╣ैं.

         рдк्рд░рднु рдпीрд╢ु рдорд╕ीрд╣ рдХे рд╡рдЪрди рдЗрд╕ рджिрди рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╕्рдорд░рдг рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं — “рдоैं рд╣ी рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдФрд░ рдЬीрд╡рди рд╣ूँ; рдЬो рдоुрдЭ рдкрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै, рд╡рд╣ рдпрдж्рдпрдкि рдорд░ рднी рдЬाрдП, рддो рднी рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣ेрдЧा.”

          рдпрд╣ рд╡рдЪрди рдСрд▓ рд╕ोрд▓्рд╕ рдбे рдХी рдЖрдд्рдоा рд╣ै — рдЖрд╢ा, рдкुрдирд░ुрдд्рдеाрди рдФрд░ рдЕрдиंрдд рдЬीрд╡рди рдХी рдЧाрд░ंрдЯी.рдЗрд╕ рдкрд╡िрдд्рд░ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░, рдЬрдм рдоोрдордмрдд्рддिрдпों рдХी рд▓ौ рдХрдм्рд░ों рдХे рдкाрд╕ рдЭिрд▓рдоिрд▓ाрддी рд╣ै, рддो рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдоृрддрдХों рдХे рд╕्рдорд░рдг рдХी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡िрддों рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдХी рднी рдпाрдж рджिрд▓ाрддी рд╣ै — рдХि рд╣рдо рдк्рд░ेрдо, рдХ्рд╖рдоा рдФрд░ рдХрд░ुрдгा рд╕े рднрд░ा рдЬीрд╡рди рдЬिрдПं, рддाрдХि рдЬрдм рд╣рдоाрд░ी рдмाрд░ी рдЖрдП, рддो рдХोрдИ рдФрд░ рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рднी рдЙрд╕ी рд╢्рд░рдж्рдзा рд╕े рджीрдк рдЬрд▓ाрдП.рд╕рднी рджिрд╡ंрдЧрдд рдЖрдд्рдоाрдУं рдХो рдкрд░рдо рд╢ांрддि рдоिрд▓े.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢рдиिрд╡ाрд░, 1 рдирд╡ंрдмрд░ 2025

рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдпрддा рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ 1 рдирд╡ंрдмрд░

 рд╕рднी рд╕ंрддों рдХो рдирдорди

рдкрдЯрдиा.рд╕рднी рд╕ंрддों рдХो рдирдорди: рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдпрддा рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ 1 рдирд╡ंрдмрд░ — рдпрд╣ рддिрдеि рдХेрд╡рд▓ рдИрд╕ाрдИ рдХैрд▓ेंрдбрд░ рдХा рдПрдХ рджिрди рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЖрдд्рдоा рдХी рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рдорд╣ाрдирддा рдХा рдЙрдд्рд╕рд╡ рд╣ै.рдЗрд╕ рджिрди рд╡िрд╢्рд╡ рднрд░ рдХा рдИрд╕ाрдИ рд╕рдоुрджाрдп рдСрд▓ рд╕ेंрдЯ्рд╕ рдбे рдпा рд╕рд░्рд╡ рд╕ंрддों рдХा рдкрд░्рд╡ рдордиाрддा рд╣ै — рдПрдХ рдРрд╕ा рдЕрд╡рд╕рд░, рдЬрдм рд╡े рдЙрди рд╕рднी рд╕ंрддों рдХो рд╕्рдорд░рдг рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЬीрд╡рди рдХो рдИрд╢्рд╡рд░ рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рд╕ेрд╡ा рдоें рдЕрд░्рдкिрдд рдХिрдпा.

    рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдкрд╡िрдд्рд░ рдЧूंрдЬ рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХी рдЬрдб़ें 609 рдИрд╕्рд╡ी рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं, рдЬрдм рдкोрдк рдмोрдиिрдлेрд╕ рдЪрддुрд░्рде рдиे рд░ोрдо рдХे рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкैंрдеिрдпрди рдоंрджिрд░ рдХो рдПрдХ рдИрд╕ाрдИ рдЪрд░्рдЪ рдоें рд░ूрдкांрддрд░िрдд рдХрд░ рджिрдпा. рдЗрд╕े рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ेंрдЯ рдоैрд░ी рдПंрдб рдж рдоाрд░्рдЯिрдпрд░्рд╕ (рд╕ेंрдЯ рдоैрд░ी рдФрд░ рд╢рд╣ीрджों рдХा рдЪрд░्рдЪ) рдХे рдиाрдо рд╕े рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХिрдпा.рджो рд╢рддाрдм्рджिрдпों рдмाрдж, 837 рдИрд╕्рд╡ी рдоें рдкोрдк рдЧ्рд░ेрдЧрд░ी рдЪрддुрд░्рде рдиे рдЗрд╕ рдкрд░्рд╡ рдХो рдирд╡ंрдмрд░ рдоें рд╕्рдеाрдиांрддрд░िрдд рдХिрдпा. рддрдм рд╕े рдпрд╣ рджिрди рди рдХेрд╡рд▓ рдкрд╢्рдЪिрдоी рдИрд╕ाрдИ рдЬрдЧрдд рдоें, рдмрд▓्рдХि рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рд╣рд░ рдХोрдиे рдоें рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рд╡िрдирдо्рд░рддा рдХे рд╕ाрде рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै.

    рд╕ंрддрдд्рд╡ рдХा рдЕрд░्рде рдИрд╕ाрдИ рдкрд░ंрдкрд░ा рдоें “рд╕ंрдд” рд╡рд╣ рдирд╣ीं рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдордаों рдоें рддрдкрд╕्рдпा рдХрд░рддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рд╡рд╣ рднी рд╣ै рдЬो рдЬीрд╡рди рдХी рдХрдаोрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддाрдУं рдоें рднी рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рд╕рдЪ्рдЪाрдИ рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рдмрдирддा рд╣ै.рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдоें рднी рдпрд╣ी рднाрд╡ рд╕ंрдд рддुрд▓рд╕ीрджाрд╕, рдХрдмीрд░, рдиाрдирдХ рдФрд░ рдмुрдж्рдз рдХी рд╡ाрдгी рдоें рдк्рд░рддिрдз्рд╡рдиिрдд рд╣ोрддा рд╣ै. рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рднाрд░рдд рдоें ‘рд╕ंрдд’ рд╢рдм्рдж рдХрд░ुрдгा, рд╕рдоाрдирддा рдФрд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै, рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें Saint рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рдоाрд░्рдЧ рдкрд░ рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдЙрди рд╕ाрдзрдХों рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рд╕рдоाрдЬ рдХो рдк्рд░рдХाрд╢ рджिрдпा.

  рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдиिрд░ंрддрд░рддा 31 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдХी рд░ाрдд рдХो рдСрд▓ рд╣ैрд▓ोрдЬ़ рдИрд╡ рдпाрдиी рд╣ैрд▓ोрд╡ीрди рдордиाрдИ рдЬाрддी рд╣ै — рд╕ंрддों рдХी рдкूрд░्рд╡рд╕ंрдз्рдпा. рдЗрд╕рдХे рдЕрдЧрд▓े рджिрди, 2 рдирд╡ंрдмрд░ рдХो рдСрд▓ рд╕ोрд▓्рд╕ рдбे рдЖрддा рд╣ै, рдЬрдм рдИрд╕ाрдИ рдоृрдд рдЖрдд्рдоाрдУं рдХी рд╢ांрддि рдХे рд▓िрдП рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХрд░рддे рд╣ैं.рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдХे рдЕंрдд рдФрд░ рдирд╡ंрдмрд░ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЖрдд्рдордЪिंрддрди, рд╕्рдорд░рдг рдФрд░ рдЖрдд्рдоा рдХी рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдХे рдЙрдд्рд╕рд╡ рдХे рд░ूрдк рдоें рджेрдЦी рдЬाрддी рд╣ै.

     рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдХा рд╕ंрджेрд╢ рдЖрдЬ рдЬрдм рджुрдиिрдпा рднौрддिрдХрддा рдХी рджौрдб़ рдоें рдЖрдд्рдоा рдХो рдкीрдЫे рдЫोрдб़ рдЪुрдХी рд╣ै, рдСрд▓ рд╕ेंрдЯ्рд╕ рдбे рд╣рдоें рднीрддрд░ рдЭाँрдХрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрддा рд╣ै. рдпрд╣ рдкрд░्рд╡ рдпाрдж рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдХि рдкрд╡िрдд्рд░рддा рдХोрдИ рдЪрдордд्рдХाрд░ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЬीрд╡рди рдЬीрдиे рдХी рд╕рдЬрдЧ рд╢ैрд▓ी рд╣ै.рд╕ंрдд рд╣рдоें рдпрд╣ी рд╕िрдЦाрддे рд╣ैं рдХि рднрд▓ाрдИ рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рдоंрдЪ рдирд╣ीं рдЪाрд╣िрдП — рдПрдХ рд╡िрдирдо्рд░ рдХрд░्рдо, рдПрдХ рд╕рдЪ्рдЪा рд╢рдм्рдж, рдПрдХ рдХрд░ुрдгाрдордп рджृрд╖्рдЯि рднी рд╕ंрддрдд्рд╡ рдХी рд░ाрд╣ рд╣ै.рдЬिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рднाрд░рдд рдоें рджीрдкाрд╡рд▓ी рдЕंрдзрдХाрд░ рд╕े рдк्рд░рдХाрд╢ рдХी рдУрд░ рдЬाрдиे рдХा рдк्рд░рддीрдХ рд╣ै, рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдСрд▓ рд╕ेंрдЯ्рд╕ рдбे рдЕंрдзेрд░े рдорди рд╕े рдЙрдЬрд▓ी рдЖрдд्рдоा рдХी рдУрд░ рд▓ौрдЯрдиे рдХा рдЖрд╣्рд╡ाрди рд╣ै.рд╕ंрддों рдХो рдирдорди — рдХ्рдпोंрдХि рд╡े рд╣рдоाрд░े рднीрддрд░ рд╕ोрдИ рд╣ुрдИ рджिрд╡्рдпрддा рдХो рдЬрдЧाрдиे рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рд╣ैं.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 31 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025

"рджेрд╢ рдХे рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рд╡ंрдЪिрдд рд╡рд░्рдЧों рдХो рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рдХी рднाрд╡рдиा рджी"


 *рд╕्рд╡. рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдФрд░ рд╕рд░рджाрд░ рдкрдЯेрд▓ рдХो рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиे рдХिрдпा рдпाрдж

 рдкрдЯрдиा .рдЖрдЬ рдмिрд╣ाрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп, рд╕рджाрдХрдд рдЖрд╢्рд░рдо рдоें рднाрд░рдд рдХी рдк्рд░рдердо рдорд╣िрд▓ा рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡рд░्рдЧीрдп рд╢्рд░ीрдорддी рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдЬी рдХी 41рд╡ीं рдкुрдг्рдпрддिрдеि рдкрд░ рдЙрдирдХी рдк्рд░рддिрдоा рдкрд░ рдПрд╡ं рднाрд░рдд рдХे рд▓ौрд╣ рдкुрд░ुрд╖, рдкूрд░्рд╡ рдЧृрд╣ рд╡ рд░рдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ी рд╕्рд╡. рд╕рд░рджाрд░ рд╡рд▓्рд▓рдн рднाрдИ рдкрдЯेрд▓ рдХी 150рд╡ीं рдЬрдпंрддी рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЙрдирдХे рддैрд▓ рдЪिрдд्рд░ рдкрд░ рдоाрд▓्рдпाрд░्рдкрдг рдХिрдпा рдЧрдпा.

     рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЕрд╢ोрдХ рдЧрд╣рд▓ोрдд  рдиे рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдЬी рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдиिрд░्рдоाрдг рдоें рдпोрдЧрджाрди рдХो рдпाрдж рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдЕрджрдо्рдп рд╕ाрд╣рд╕, рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдиेрддृрдд्рд╡ рдФрд░ рднाрд░рдд рдХी рдПрдХрддा-рдЕрдЦंрдбрддा рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЬो рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा, рд╡рд╣ рд╕рджैрд╡ рдк्рд░ेрд░рдгाрд╕्рд░ोрдд рд░рд╣ेрдЧा. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдЬी рдиे рдЧрд░ीрдмी рд╣рдЯाрдУ рдХा рдиाрд░ा рджेрдХрд░ рджेрд╢ рдХे рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рд╡ंрдЪिрдд рд╡рд░्рдЧों рдХो рдЖрдд्рдорд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рдЕрдзिрдХाрд░ рдХी рднाрд╡рдиा рджी.

     рдЕрд╢ोрдХ рдЧрд╣рд▓ोрдд  рдиे рд╕ाрде рд╣ी рд╕рд░рджाрд░ рд╡рд▓्рд▓рднрднाрдИ рдкрдЯेрд▓ рдЬी рдХी рдЬрдпंрддी рдкрд░ рдЙрди्рд╣ें рдирдорди рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рд▓ौрд╣ рдкुрд░ुрд╖ рдкрдЯेрд▓ рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрдЧрдарди рдХौрд╢рд▓ рдФрд░ рджृрдв़ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХे рдмрд▓ рдкрд░ 562 рд░िрдпाрд╕рддों рдХा рдПрдХीрдХрд░рдг рдХрд░ рднाрд░рдд рдХी рдПрдХрддा рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी। рдЙрдирдХे рдпोрдЧрджाрди рдХो рд╕рджैрд╡ рд╕्рд╡рд░्рдг рдЕрдХ्рд╖рд░ों рдоें рдпाрдж рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.

        рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЕрд╢ोрдХ рдЧрд╣рд▓ोрдд, рдЕ.рднा.рдХां.рдХрдоेрдЯी рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдЕрд╡िрдиाрд╢ рдкाрдг्рдбेрдп, рдЕ.рднा.рдХां.рдХ. рдоीрдбिрдпा рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЪेрдпрд░рдоैрди рдкрд╡рди рдЦेреЬा, рдмिрд╣ाрд░ рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдкрд░्рдпрд╡ेрдХ्рд╖рдХ рдЕрдзीрд░ рд░ंрдЬрди рдЪौрдзрд░ी , рд╕ांрд╕рдж рдбा0 рдЕрдЦिрд▓ेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рд╕िंрд╣, рдкूрд░्рд╡ рдХाрд░्рдпрдХाрд░ी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХौрдХрдм рдХाрджрд░ी, рдХोрд╖ाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЬिрддेрди्рдж्рд░ рдЧुрдк्рддा, рдоोрддी рд▓ाрд▓ рд╢рд░्рдоा,рд╕ुрдмोрдз рдХुрдоाрд░, рд░ाрдЬेрд╢ рд░ाрдаौреЬ, рдЬрдоाрд▓ рдЕрд╣рдордж рднрд▓्рд▓ू, рдм्рд░рдЬेрд╢ рдк्рд░рд╕ाрдж рдоुрдирди, рдЕрдЬрдп рдЪौрдзрд░ी , рд╢рд░рд╡рдд рдЬрд╣ां рдлाрддिрдоा, рдХрдорд▓рджेрд╡ рдиाрд░ाрдпрдг рд╢ुрдХ्рд▓ा,рд░ौрд╢рди рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдоंрдЬीрдд рдЖрдирди्рдж рд╕ाрд╣ू, рд░ाрдЬ рдХिрд╢ोрд░ рд╕िंрд╣,рд╡ैрдж्рдпрдиाрде рд╢рд░्рдоा, рд╢рд╢ि рдХांрдд рддिрд╡ाрд░ी,рд╡िрдорд▓ेрд╢ рддिрд╡ाрд░ी, рд╢рдХीрд▓ुрд░ рд░рд╣рдоाрди, рд╕рдд्рдпेрди्рдж्рд░ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдЕрд░рд╡िрди्рдж рд▓ाрд▓ рд░рдЬрдХ, рдЖрджिрдд्рдп рдкाрд╕рд╡ाрди,рд╕ुрдиीрд▓ рдХुрдоाрд░ рд╕िंрд╣, рдЧुрд░ूрджрдпाрд▓ рд╕िंрд╣, рд╢рд╢ि рднूрд╖рдг рдХुрдоाрд░, рдк्рд░рджुрдо्рди рдХुрдоाрд░, рд╕ाрдзрдиा рд░рдЬрдХ,рдордзुрд░ेрди्рдж्рд░ рдХुрдоाрд░, рд╣рд╕ीрдм рдЕрдирд╡рд░, рд╡рд╕ीрдо рдЕрд╣рдордж,рд░ाрдЬेрди्рдж्рд░ рдЪौрдзрд░ी , рдЕрд░्рдЬुрди рдкाрд╕рд╡ाрди, рд╕ुрджрдп рд╢рд░्рдоा, рдХिрд╢ोрд░ рдХुрдоाрд░, рд╡िрд╡ेрдХ рдпाрджрд╡ рд╕рд╣िрдд рд╕ैрдХреЬों рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдоौрдЬूрдж рд░рд╣ें.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоोрдХाрдоा рд╕ीрдЯ рдЕрдкрдиी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि

 рдкрдЯрдиा.рдоोрдХाрдоा рд╕ीрдЯ рдЕрдкрдиी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдмाрд╣ुрдмрд▓िрдпों рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиी рдЬाрддी рд╣ै. рдмाрд╣ुрдмрд▓ी рдиेрддा рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдпрд╣ां рд╕े рдХрдИ рдмाрд░ рд╡िрдзाрдпрдХ рд░рд╣ рдЪुрдХे рд╣ैं. рдЧंрдЧा рдирджी рдХे рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рдмрд╕े рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдШोрд╕рд╡рд░ी, рдоोрдХाрдоा рдФрд░ рдкंрдбाрд░рдХ рдк्рд░рдЦंрдб рдХे рдХुрдЫ рдЧांрд╡ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं. рдЖрдЧाрдоी 2025 рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдоोрдХाрдоा рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдХрдб़ा рдоुрдХाрдмрд▓ा рд╣ोрдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдЬाрддीрдп рд╕рдоीрдХрд░рдг рдФрд░ рдмाрд╣ुрдмрд▓ी рдк्рд░рднाрд╡ рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдХो рдЖрдХाрд░ рджेрддे рд╣ैं.

            рдмिрд╣ाрд░ рдоें рдЪुрдиाрд╡ рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै.рдХुрд▓ 243 рд╕ीрдЯों рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд╣ोрдиा рд╣ै.рдЪुрдиाрд╡ рджो рдЪрд░рдгों рдоें рд╣ोрдиा рд╣ै.рдкрд╣рд▓ा рдЪрд░рдг 6 рдирд╡ंрдмрд░ рдФрд░ рджूрд╕рд░ा 11 рдирд╡ंрдмрд░ рд╣ो рд╣ै.рдЪुрдиाрд╡ рдкрд░िрдгाрдо 14 рдирд╡ंрдмрд░ рдХो рдЖрдПрдЧा.рдмिрд╣ाрд░ рдХे рд▓ोрдЧों рдХी рдирдЬрд░ рдоोрдХाрдоा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдкрд░ рдЬा рдаीрдХ рдЧрдпी рд╣ै.рднूрдоिрд╣ाрд░ рдмрд╣ुрд▓ рдоोрдХाрдоा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдЗрд╕ рдмाрд░ рджो рдмाрд╣ुрдмрд▓िрдпों рдХी рднिрдб़ंрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै. рдоोрдХाрдоा рдХे рдЫोрдЯे рд╕рд░рдХाрд░ рдЬрджрдпू рд╕े рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ рд░рд╣े рд╣ैं, рддो рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рдХी рдкрдд्рдиी рд╡ीрдгा рджेрд╡ी рдиे рд░ाрдЬрдж рдХे рдЯिрдХрдЯ рдкрд░ рдкрд░рдЪा рднрд░ рджिрдпा рд╣ै. рдЪुрдиाрд╡ рднрд▓े рд╡ीрдгा рд▓рдб़ рд░рд╣ीं рд╣ों, рд▓ेрдХिрди рдоुрдХाрдмрд▓ा рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдмрдиाрдо рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рд╣ी рдмрддाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै.рдЕрдм рджोрдиों рдмाрд╣ुрдмрд▓ि рдкрд╕ंрдж рдирд╣ीं рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдмाрд╣ुрдмрд▓ि  рдХрд╣ा рдЬाрдП.рдЕрдм рдЬрдирддा рд╣ी рдмाрд╣ुрдмрд▓ी рд╣ै.

        рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдоें рдоोрдХाрдоा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдЕрд▓рдЧ рдЕрд╣рдоिрдпрдд рд╣ोрддी рд╣ै. рдоोрдХाрдоा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдФрд░ ‘рдмाрд╣ुрдмрд▓ी’ рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХे рдкрд░्рдпाрдп рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं. рдЗрд╕ рдмाрд░ ‘рдЫोрдЯे рд╕рд░рдХाрд░’ рдХो рдЙрдирдХे рд╣ी рдЧрдв़ рдоें рд╢िрдХрд╕्рдд рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╡ीрдгा рджेрд╡ी рдоैрджाрди рдоें рддрд░ рдЧрдпीं рд╣ैं. рд╡ीрдгा рджेрд╡ी ‘рдмाрд╣ुрдмрд▓ी’ рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рдХी рдкрдд्рдиी рд╣ैं. рд╡рд╣ рдХрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЬрдирддा рдиे рдПрдХ рдмाрд░ рдоौрдХा рджिрдпा, рддो рд╡рд╣ рдоोрдХाрдоा рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдмрджрд▓ рджेंрдЧी. рдаीрдХ рд╡ैрд╕े рд╣ी, рдЬैрд╕े рдЕрдкрдиे рдкрддि рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рдХे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХो рдмрджрд▓ рджिрдпा.

  рдоोрдХाрдоा рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рджिрд▓ीрдк рд╕िंрд╣ рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд░рд╣ा рд╣ै.рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдХे рднाрдИ рджिрд▓ीрдк рд╕िंрд╣ 1990 рд╕े рдПрдХрддрд░рдлा рдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддрддे рдеे.рдЙрдирдХो рдмाрд╣ुрдмрд▓ि  рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рдиे 2000 рдоें рдкрд░ाрдЬिрдд рдХрд░ рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рдкрд╣ुंрдЪे.рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ 2004 рдоें рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд╕े рд▓ोрдХрд╕рднा рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬे рдФрд░ рд▓ोрдХрд╕рднा рдоें рдкрд╣ुंрдЪे.рдмाрд╣ुрдмрд▓ि рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ 2005 рдоें рдмिрд╣ाрд░ рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдХा рдЪुрдиाрд╡ рд▓реЬे рдФрд░ рд╡िрдзाрдпрдХ рдмрди рдЧрдП.рддрдм рд╕े рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдХा рд╕ीрдЯ рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЧрдпा.рд▓ोрдХрд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ рдХे рдПрдХ рд╕ाрд▓ рдмाрдж рдмिрд╣ाрд░ рдоें рд╣ुрдП рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдЪुрдиाрд╡ 2020 рдоें рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдЙрд░्рдл рдЫोрдЯे рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рд░ाрдЬрдж рдХे рдЯिрдХрдЯ рдкрд░ рдоोрдХाрдоा рд╕ीрдЯ рдкрд░ рдЬीрдд рджрд░्рдЬ рдХी рдеी. рд╡рд░्рд╖ 2022 рдоें рдПрдХ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдоाрдорд▓े рдоें рд╕рдЬा рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрдирдХी рд╕рджрд╕्рдпрддा рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдпी. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЙрдирдХी рдкрдд्рдиी рдиीрд▓рдо рджेрд╡ी рдиे рдЙрдкрдЪुрдиाрд╡ рдЬीрддा рдФрд░ рдмाрдж рдоें рдЬрджрдпू рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рдЧрдпी. рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдЬрджрдпू рдХे рдЯिрдХрдЯ рдкрд░ рдЪुрдиाрд╡ рд▓рдб़ рд░рд╣े рд╣ैं. 2025 рдоें рдЦुрдж рдЕрдиंрдд рд╕िंрд╣ рдоैрджाрди рдоें рд╣ैं.рдЙрдирдХे рд╕ाрдордиे рд╕ूрд░рдЬрднाрди рд╕िंрд╣ рдХी рдкрдд्рдиी рд╡ीрдгा рджेрд╡ी рдЪुрдиौрддी рджे рд░рд╣ी рд╣ैं.


рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдмुрдзрд╡ाрд░, 29 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025

рдЗрд╕ рдд्рдпाрдЧ рдиे рдмेрдЯी рдХो рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиे рдкрд░ рд╡िрд╡рд╢ рдХिрдпा

 рдд्рдпाрдЧ рдФрд░ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХा рдоौрди рд╕्рддंрдн

рдкрдЯрдиा.1909 рдоें рдЬрдм рд╕ोрдиोрд░ा рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдбोрдб рдиे рдорджрд░्рд╕ рдбे рдкрд░ рдПрдХ рдЙрдкрджेрд╢ рд╕ुрдиा, рддो рдЙрдирдХे рдорди рдоें рдпрд╣ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдаा рдХि рдкिрддाрдУं рдХे рд▓िрдП рднी рдХोрдИ рджिрди рдХ्рдпों рди рд╣ो? рдоाँ рдХे рдк्рд░ेрдо рдХी рддрд░рд╣ рдкिрддा рдХा рд╕рдорд░्рдкрдг рднी рддो рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдЖрджрд░рдгीрдп рд╣ै। рдЗрд╕ी рднाрд╡ рд╕े рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдлाрджрд░्рд╕ рдбे рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी।рдЙрдирдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рдЙрдирдХे рдЕрдкрдиे рдкिрддा рд╡िрд▓िрдпрдо рдЬैрдХ्рд╕рди рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдеे — рдЧृрд╣ рдпुрдж्рдз рдХे рдПрдХ рд╕ैрдиिрдХ, рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдкрдд्рдиी рдХे рдиिрдзрди рдХे рдмाрдж рдЫрд╣ рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдкाрд▓рди-рдкोрд╖рдг рдЕрдХेрд▓े рдХिрдпा.

    рдЗрд╕ рдд्рдпाрдЧ рдиे рдмेрдЯी рдХो рдпрд╣ рд╕ोрдЪрдиे рдкрд░ рд╡िрд╡рд╢ рдХिрдпा рдХि рдкिрддा рдХे рдоौрди рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдХो рднी рд╕рдоाрдЬ рдХी рдоाрди्рдпрддा рдоिрд▓рдиी рдЪाрд╣िрдП।рдЙрдирдХे рдЕрдердХ рдк्рд░рдпाрд╕ों рдХा рдкрд░िрдгाрдо рдеा — 19 рдЬूрди 1910, рдЬрдм рд╕्рдкोрдХेрди, рд╡ाрд╢िंрдЧрдЯрди рдоें рдкрд╣рд▓ा рдлाрджрд░्рд╕ рдбे рдордиाрдпा рдЧрдпा. рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдоाрди्рдпрддा рдоिрд▓рдиे рдоें рд▓ंрдмा рд╕рдордп рд▓рдЧा. рдЕंрддрддः 1972 рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд░िрдЪрд░्рдб рдиिрдХ्рд╕рди рдиे рдЗрд╕े рдЕрдоेрд░िрдХा рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрд╡рдХाрд╢ рдШोрд╖िрдд рдХिрдпा.рдЖрдЬ рднाрд░рдд рд╕рд╣िрдд рдЕрдиेрдХ рджेрд╢ों рдоें рдпрд╣ рдкрд░्рд╡ рдЬूрди рдХे рддीрд╕рд░े рд░рд╡िрд╡ाрд░ рдХो рдордиाрдпा рдЬाрддा рд╣ै. 2025 рдоें рдпрд╣ рджिрди 15 рдЬूрди рдХो рдкрдб़ा.рд╡рд╣ीं, рдХुрдЫ рдпूрд░ोрдкीрдп рджेрд╢ों рдоें рдЗрд╕े 19 рдоाрд░्рдЪ рдХो рдордиाрдиे рдХी рдкрд░ंрдкрд░ा рд╣ै.

     рд╣ाрд▓ рдоें рдХрд▓рдХрдд्рддा рдорд╣ाрдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдоें рднी рдЗрд╕ рджिрд╡рд╕ рдХा рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рджेрдЦा рдЧрдпा.рд╕ेंрдЯ рдкॉрд▓ рдЪрд░्рдЪ, рдХрдорд░ рдЪौрдХी рдоें 28 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025 рдХो рдлाрджрд░्рд╕ рдбे рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ुрдЖ. рд╕рдоुрджाрдп рдиे рдЕрдкрдиे рдкिрддाрдУं рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдо्рдоाрди рдФрд░ рдХृрддрдЬ्рдЮрддा рдк्рд░рдХрдЯ рдХी.рдлिрд░ рднी, рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдиे рдпрд╣ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдаाрдпा рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдХी рд╡्рдпाрдкрдХрддा рдкूрд░े рдорд╣ाрдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдкा рд░рд╣ी рд╣ै? рд╢िрд╡рдЪрд░рдг рд╣ांрд╕рджा рдиे рдЪिंрддा рдЬрддाрдИ рдХि рдХुрдЫ рдЪुрдиिंрджा рдЪрд░्рдЪों рддрдХ рд╣ी рдЧрддिрд╡िрдзिрдпां рд╕ीрдоिрдд рд╣ैं.рджрд░рдЕрд╕рд▓, рдлाрджрд░्рд╕ рдбे рдХेрд╡рд▓ рдЙрдд्рд╕рд╡ рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрд╕ рдоौрди рд╢рдХ्рддि рдХा рд╕рдо्рдоाрди рд╣ै рдЬो рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХो рдеाрдоे рд░рдЦрддी рд╣ै. рдкिрддा рдЕрдХ्рд╕рд░ рднाрд╡рдиाрдПँ рдирд╣ीं рдЬрддाрддे, рдкрд░ рд╣рд░ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдХो рдиिрднाрдиे рдоें рд╡े рдЙрджाрд╣рд░рдг рдмрди рдЬाрддे рд╣ैं. рд╕рдордп рд╣ै рдХि рд╣рдо рдЙрд╕ рдоौрди рдд्рдпाрдЧ рдХो рднी рдоुрдЦрд░ рд╕рдо्рдоाрди рджें — рдХ्рдпोंрдХि рдкिрддा рдХा рдк्рд░ेрдо рджिрдЦрддा рдирд╣ीं, рдкрд░ рд╣рд░ рд╕рдлрд▓рддा рдХे рдкीрдЫे рдЙрд╕рдХा рд╣ाрде рд╣ोрддा рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 28 рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025

рдвोрд░ी рдоाрддा рддीрд░्рдеाрд▓рдп рдоें рдЙрдореЬी рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рднीреЬ, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдПрдХрддा рдХा рд╕ंрджेрд╢

 



рдвोрд░ी рдоाрддा рддीрд░्рдеाрд▓рдп рдоें рдЙрдореЬी рд╢्рд░рдж्рдзा рдХी рднीреЬ, рдк्рд░ेрдо рдФрд░ рдПрдХрддा рдХा рд╕ंрджेрд╢

рдЬाрд░ंрдЧрдбीрд╣.рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рдЬाрд░ंрдЧрдбीрд╣ рд╕्рдеिрдд рдвोрд░ी рдоाрддा рддीрд░्рдеाрд▓рдп рдоें 69рд╡ां рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдмреЬे рд╢्рд░рдж्рдзा рдФрд░ рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рдХे рд╕ाрде рд╕ंрдкрди्рди рд╣ुрдЖ. рд░ांрдЪी рдорд╣ाрдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЧुрдорд▓ा рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдмिрд╢рдк рд▓िрдиुрд╕ рдкिंрдЧрд▓ рдПрдХ्рдХा рдЗрд╕ рдЖрдпोрдЬрди рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЕрддिрдеि рдеे. рдЙрдирдХे рд╕ाрде рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ рдзрд░्рдордк्рд░ांрдд рдХे рдмिрд╢рдк рдЖрдиंрдж рдЬोрдЬो рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े.
    рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдЕрддिрдеि рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХे рдкाрджुрдХा рдЫाрдЬрди рдФрд░ рднрдХ्рддि рдЧीрддों рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдИ. рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдЧाрди, рдиृрдд्рдп, рджрдпा рдпाрдЪрдиा, рдорд╣िрдоा рдЧाрди, рдмाрдЗрдмрд▓ рдЬुрд▓ूрд╕, рдЪреЭाрд╡ा рдФрд░ рд╕्рддुрддि рдЧाрди рдЬैрд╕े рднрдХ्рддि рдЧीрддों рдХी рдордирдоोрд╣рдХ рдк्рд░рд╕्рддुрддिрдпाँ рд╕ंрдд рдПंрдеोрдиी рдФрд░ рдХाрд░्рдоेрд▓ рд╕्рдХूрд▓, рдХрд░рдЧрд▓ी рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдПрд╡ं рдзрд░्рдо рдмрд╣рдиों рдж्рд╡ाрд░ा рджी рдЧрдИं.
   рдоुрдЦ्рдп рдпाрдЬрдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдмिрд╢рдк рд▓िрдиुрд╕ рдкिंрдЧрд▓ рдПрдХ्рдХा рддрдеा рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ рдЖрдиंрдж рдЬोрдЬो рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдкрд╡िрдд्рд░ рдоिрд╕्рд╕ा рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХा рдЖрдпोрдЬрди рдХिрдпा рдЧрдпा. рджेрд╢-рд╡िрджेрд╢ рд╕े рдЖрдП рд╣рдЬाрд░ों рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рдЗрд╕рдоें рднाрдЧ рд▓िрдпा рдФрд░ рдвोрд░ी рдоाрддा рдХे рдк्рд░рддि рдЕрдкрдиी рдЧрд╣рд░ी рдЖрд╕्рдеा рд╡्рдпрдХ्рдд рдХी.рдзрд░्рдоाрдз्рдпрдХ्рд╖ों рдиे рдЕрдкрдиे рдк्рд░рд╡рдЪрди рдоें рдк्рд░ेрдо, рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдПрдХрддा рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдмрд▓ рджिрдпा. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि “рдвोрд░ी рдоाрддा рдЖрд╕्рдеा, рджрдпा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХी рдк्рд░рддीрдХ рд╣ैं। рдИрд╢्рд╡рд░ рдк्рд░ेрдо рдХा рдпрд╣ी рд╕ंрджेрд╢ рд╣рдоें рдПрдХ-рджूрд╕рд░े рдХे рдк्рд░рддि рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдФрд░ рд╕рд╣рдпोрдЧी рдмрдиाрддा рд╣ै.
    ”рднрдХ्рддि рдЧीрддों, рд╕ंрдЧीрдд рдФрд░ рдк्рд░ाрд░्рдердиाрдУं рд╕े рдкूрд░ा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рднрдХ्рддिрдордп рдмрдиा рд░рд╣ा. рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдиे рд╡िрд╢्рд╡ рд╢ांрддि рдФрд░ рдоाрдирд╡ीрдп рд╕рдж्рднाрд╡ рдХी рдХाрдордиा рдХी. рдЖрдпोрдЬрди рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдвोрд░ी рдоाрддा рд╕рдоिрддि рдФрд░ рд╕्рдеाрдиीрдп рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХे рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕े рдХी рдЧрдИ рдеी.
    рдЕрдиुрд╖्рдаाрди рдоें рдлाрджрд░ рд╕िрд░िрдпрдХ рдЬोрд╕ेрдл, рдлाрджрд░ рдоाрдЗрдХрд▓ рд▓рдХреЬा, рдлाрджрд░ рдиोрд░्рдмрд░्рдЯ рд▓рдХреЬा, рдлाрджрд░ рд╕ुрд░ेрди्рдж्рд░ рдкॉрд▓, рдлाрджрд░ рдЕрд▓्рдмрд░्рдЯ рдХेрд░рдХेрдЯ्рдЯा, рдлाрджрд░ рдЕрдиुрд░ंрдЬрди рдЯोрдк्рдкो, рдлाрджрд░ рдоुрдХ्рддि рдоिंрдЬ, рдлाрджрд░ рдк्рд░рдоोрдж рдХुрдЬूрд░, рдлाрджрд░ рд╕ंрддोрд╖ рдЯोрдкрдиो рдФрд░ рдлाрджрд░ рдПрдоाрдиुрдПрд▓ рдЯेрдЯे рд╕рд╣िрдд рдЕрдиेрдХ рдкुрд░ोрд╣िрдд рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдП.
     рджो рджिрд╡рд╕ीрдп рдЗрд╕ рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдорд╣ोрдд्рд╕рд╡ рдоें рдЭाрд░рдЦंрдб рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЬिрд▓ों рдмोрдХाрд░ो, рд░ांрдЪी, рдзрдирдмाрдж, рдЧिрд░िрдбीрд╣, рд╣рдЬाрд░ीрдмाрдЧ, рдЪрддрд░ा, рдХोрдбрд░рдоा рдФрд░ рдкрд▓ाрдоू  рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рджेрд╢ рдХे рдЕрди्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े рднी рдмреЬी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ु рдкрд╣ुंрдЪे. рд╢्рд░рдж्рдзाрд▓ुрдУं рдХा рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рд╣ै рдХि рдЬो рднी рд╕рдЪ्рдЪे рдорди рд╕े рдвोрд░ी рдоाрддा рдХे рдЪрд░рдгों рдоें рдорди्рдирдд рдоांрдЧрддा рд╣ै, рдЙрд╕рдХी рдХाрдордиा рдЕрд╡рд╢्рдп рдкूрд░ी рд╣ोрддी рд╣ै.рдвोрд░ी рдоाрддा рддीрд░्рде рдХेрд╡рд▓ рдЖрд╕्рдеा рдХा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдк्рд░ेрдо, рдХрд░ुрдгा рдФрд░ рдоाрдирд╡рддा рдХे рд╕ंрдЧрдо рдХा рд╕्рдерд▓ рдмрди рдЪुрдХा рд╣ै.

рдЖрд▓ोрдХ рдХुрдоाрд░

india: 18 рдордИ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕

  рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рд╡िрд╢्рд╡ рдПрдб्рд╕ рд╡ैрдХ्рд╕ीрди рджिрд╡рд╕ (World AIDS Vaccine Day) рдФрд░ рдЕंрддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ाрд▓рдп рджिрд╡рд╕ (International Museum Day) рдЬैрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рдЗрд╕ рджिрди...